DOST VE DOSTLUK

YAZAR : Hadi ├ľNAL hadional23@gmail.com

Korku, ┼č├╝phe ve endi┼čelerin kol gezdi─či g├╝n├╝m├╝z d├╝nyas─▒nda, sadece insanlar i├žin de─čil milletler i├žin de dostluk; ekmek gibi, su gibi hayat├« bir ihtiya├žt─▒r. Onun i├žindir ki devletler ve milletler aras─▒ dostluklar kurmay─▒, ak─▒ll─▒ ve gelece─čine emin olarak bakma endi┼česinde olan her devlet; mill├« bir ├╝lk├╝ ve politik gaye h├óline getirmek mecburiyetindedir. Bir ├╝lke, yer yuvarla─č─▒nda sa─člam dostluklar kurabildi─či ├Âl├ž├╝de s├Âz sahibi olur ve gelece─če emin ad─▒mlarla y├╝r├╝r.

Dostluklar; ├╝lkeler aras─▒nda oldu─ču kadar ├╝lke s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde tarihi, k├╝lt├╝r├╝, kaderi, kederi, sevinci bir olan insanlar i├žin de ├žok ├Ânemlidir. Elbette ki ayn─▒ ├╝lke i├žerisinde ya┼čayanlar─▒n aralar─▒nda tesis edecekleri dostluklar; birli─či, dirli─či ve dirili─či sa─člar. Topra─č─▒, bayra─č─▒, k├╝lt├╝r├╝ ve ├╝lk├╝s├╝ bir olan insanlar─▒n dostlu─ču; emniyeti, huzuru, g├╝veni, disiplini ve ├óhengi de beraberinde getirir. ─░ster karde┼člik olarak yorumlay─▒n, ister bar─▒┼č deyin ad─▒na, e─čer bir ├╝lke insanlar─▒ aras─▒nda dostluk k├Âpr├╝leri kurulamam─▒┼čsa veya mevcut dostluklar kaybolmaya y├╝z tutmu┼čsa; o ├╝lkeye endi┼če, korku, ku┼čku, karma┼ča h├ókim olur ki bu durum; mill├« birlik ve b├╝t├╝nl├╝─č├╝ tehdit eden en b├╝y├╝k ├ómil olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kar.

Peki, bu kadar ├Ânemli olan dostluk nedir?

Kimdir dost?

Onu tesis etmenin yol ve y├Ântemleri var m─▒d─▒r?

Nas─▒l kurulur, ni├žin bozulur?

Dostluk; birbirinin iyili─čini isteyen, birbirini y├╝rekten seven, g├╝venen, inanan insanlar─▒n aras─▒nda kurduklar─▒; ayaklar─▒ samimiyet, g├╝ven ve sevgi olan g├Ân├╝l k├Âpr├╝s├╝d├╝r. Bu k├Âpr├╝de kucakla┼č─▒p kol kola girerek y├╝r├╝yen insanlara da dost denir. Dost; kimi zaman sevgili, m├ó┼čuk, mahb├╗be; kimi zaman da gam deminde insan─▒n s─▒rt─▒n─▒ yaslayaca─č─▒ ├ž─▒nar olur. Dost, ana dizi bilip ba┼č─▒m─▒z─▒ koyarak a─člad─▒─č─▒m─▒z y├órd─▒r. Dost, r├╗humuzun b├╝t├╝n ├ž─▒plakl─▒─č─▒ ile huzuruna ├ž─▒kabilece─čimiz di─čer yar─▒m─▒zd─▒r. Allah Te├ól├ó; yaratt─▒─č─▒, ak─▒l ve irade nimetiyle donatt─▒─č─▒ insanlara, birbirlerine dost olmalar─▒n─▒ ├Â─č├╝tlemi┼čtir.

Dost; hayat─▒m─▒za renk katan, do─čruya ve g├╝zele birlikte y├╝r├╝d├╝─č├╝m├╝z ki┼čidir. ─░nsan, onunla huzur bulur. Hayat, onunla g├╝zelle┼čir; de─čer ve anlam kazan─▒r. Kazan─▒lmas─▒ g├╝├ž, kaybedilmesi kolay olan bu k─▒ymete de─čer bi├žilmez. Onun varl─▒─č─▒ ve s─▒cakl─▒─č─▒ insana huzur verir.

ÔÇťKendisine dost olmayanlar, gayr─▒ya dost olmazlar. Kendileri ile bar─▒┼ča varamayanlar, gayri ile bar─▒┼ča varamazlar. Kald─▒ ki, sava┼č yoktur. D├╝nya, dostluk ├╝zere halk edilmi┼čtir.ÔÇŁ diyen AnadoluÔÇÖnun g├Ân├╝l erlerinden Fethi GEMUHLUO─×LU bak─▒n ger├žek dostlu─ču nas─▒l ├Ârneklendiriyor:

ÔÇťSize, remz├« de olsa baz─▒ dostluk hik├óyeleri anlatmak isterim. Bu hik├óyeler hakikatin ta kendisidir. Dost ol ki┼čidir ki, ├Âld├╝r├╝lmesi muhakkak ve mukarrer olan gecede Peygamber-i EkberÔÇÖin yata─č─▒nda yatar, OÔÇÖna ┼×├óh-─▒ Vel├óyet denir. Dost ol ki┼čidir ki, Y├ór-─▒ G─ürÔÇÖd─▒r. Kuca─č─▒nda, m├╝b├órek bir em├ónet vard─▒r. B├╝t├╝n delikleri elbisesinden muhtelif par├žalarla t─▒kar, son deli─če taban─▒n─▒ dayam─▒┼čt─▒r. Kuca─č─▒ndaki m├╝b├órek em├ónet, uyumayan uyan─▒kl─▒k i├žinde uyur g├Âr├╝nmektedir. Oradan Eb├╗bekirÔÇÖi y─▒lan sokar. Dost son deli─če taban─▒n─▒, taban gibi g├Âr├╝nen g├Ânl├╝n├╝ uzatand─▒r, g├Ânl├╝ ile oray─▒ t─▒kayand─▒r.ÔÇŁ

┼×airlere ilham, romanlara konu olan dostu ve dostlu─ču; insanlar aras─▒nda olu┼čan sevgi ve samimiyetle de s─▒n─▒rlayamay─▒z. ─░nsan─▒n her ┼čeyden ├Ânce kendi kendisi ile dost olmas─▒ gerekir. Kendisine emanet edilen v├╝cudunu musibet ve hastal─▒klardan korumak, r├╗hunu kinden, kirden, k├Ât├╝l├╝klerden ar─▒nd─▒rmak; elbette v├╝cuduna ve r├╗huna dost olan insan─▒n birinci ├Ânceli─či olmal─▒d─▒r. Sonra da anaya, babaya, karde┼če e┼če, ├žocu─ča dost olmal─▒ insan. Akrabalar─▒ ile kom┼čular─▒ ile mensubu oldu─ču milleti ile dinda┼č─▒ ile dost olmal─▒. Ya┼čad─▒─č─▒ co─črafyaya, vatan─▒na, tarihine, mill├« ve m├ónev├« de─čerlerine, nihayetinde b├╝t├╝n insanlara ve y├╝ce All├óhÔÇÖ─▒n yaratt─▒─č─▒ mahl├╗kata dost olmal─▒. B├╝t├╝n bunlara dost olunursa, ya┼čan─▒lan d├╝nya cennete d├Âner.

Her ┼čeyin sahtesi oldu─ču gibi dostluklar─▒n da ├ž─▒kara dayal─▒ olan─▒ vard─▒r elbette. Sahte dostluklar─▒n insan r├╗hu ├╝zerindeki tahribat─▒ korkun├žtur. Bir bak─▒n atas├Âzlerine, ├Âzdeyi┼člere… Bu konudaki yak─▒nmalar─▒n b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒, ger├žek de─čil de dost g├Âr├╝nenlerin ├╝zerinedir. Dostluklar basit ├ž─▒kar hesaplar─▒na dayand─▒r─▒lmamal─▒d─▒r. Kolay kolay da insan vazge├žmemelidir dostlar─▒ndan. Hata yapmaz m─▒ dost? Yapar elbette. Hata insan i├žindir. Bir hata yapt─▒ diye y─▒llar─▒n dostlu─čunu bir kalemde silip atanlar, ger├žek anlamda dost olamam─▒┼člard─▒r. Mevl├ón├ó; ÔÇťAy─▒ps─▒z dost arayan, dostsuz kal─▒r.ÔÇŁ diyor. O sebeple dostlar─▒m─▒z─▒ ve dostluklar─▒m─▒z─▒ de─čerlendirirken fed├ók├órl─▒─č─▒ elden b─▒rakmamal─▒y─▒z. Sadece kendimiz i├žin de─čil, dost edindiklerimiz i├žin de ya┼čamay─▒ bilmeliyiz. Dostu; ┬źayr─▒ bedenlerde ya┼čayan tek ruh olarak┬╗ g├Ârmeliyiz. Dostluk, ├Âylesine y├╝ce bir duygu ki onu anlatmak ger├žekten g├╝├ž… En iyisi bu y├╝ce duyguyu bir ┼čiirime misafir edeyim:
***

Dost dedi─čin; dost y├╝re─čin sesini,
Uzaklardan hissederek, gelmeli.
Dost dedi─čin; dost kokan nefesini,
Canda a├žan g├╝l kokusu bilmeli.

Dost dedi─čin; da─č olmal─▒ ├ón─▒nda,
Duru┼čuyla sana g├╝ven vermeli.
Dost dedi─čin; dar g├╝n├╝nde yan─▒nda,
Seni kendi bilip kendi g├Ârmeli.

Dost dedi─čin; kederini, ya┼č─▒n─▒,
Mendil olup sildirmeli, silmeli.
Dost dedi─čin; s─▒k─▒┼č─▒nca ba┼č─▒n─▒
Ok┼čamal─▒, g├╝ld├╝rmeli, g├╝lmeli.

Dost dedi─čin; hem s─▒rda┼čt─▒r hem yolda┼č,
─░lmik ilmik cana huzur ├Ârmeli.
Dost dedi─čin; dal ucunda olsa a┼č,
Omuzlay─▒p derdirmeli, dermeli…

Dost dedi─čin; cana cand─▒r, c├ónand─▒r,
Onun i├žin t├ó y├╝rekten sevmeli.
Dost dedi─čin; onmaz derde, dermand─▒r,
─░nanmal─▒, y├╝celtmeli, ├Âvmeli.

Dost dedi─čin; ├ž─▒kmazlarda, bo┼člukta,
Sab─▒r ile yola hal─▒ sermeli.
Dost dedi─čin; s─▒k─▒nt─▒da, yoklukta,
Ekmek bulup kat─▒─č─▒n─▒ s├╝rmeli…

Dost dedi─čin; gelecektir, umuttur,
G├Ân├╝l g├Âz├╝ ona ┬źyar─▒n┬╗ g├Ârmeli.
Dost dedi─čin; ufukta son huduttur,
Varl─▒─č─▒yla can huzura ermeli.

Hadi, yeter! Dost tan─▒r dost olan─▒.
Dost dedi─čin; ya┼čatmay─▒ bilmeli.
Dost aynad─▒r, ayna bilmez yalan─▒.
Dost dedi─čin; dostu i├žin ├Âlmeli.