E─×─░T─░M VE ├ľ─×RETMEN

YAZAR : Mehmet Ali VAR varoglu5@gmail.com

E─čitim, ├Â─čretim kelimesinden daha ┼č├╝mull├╝ bir kelime. ├ľ─čretimde s─▒rf bilgi y├╝kleme varken; e─čitimde, bilginin yan─▒nda uygulama ve fiiliyat esast─▒r. Ancak bu iki kelime, et-t─▒rnak misali birbirinden ayr─▒lamaz.

┬źKi┼čilere istenen davran─▒┼člar─▒ kazand─▒rma┬╗ ┼čeklinde genel tarifi yap─▒lan e─čitim, g├╝n├╝m├╝z e─čitim-├Â─čretim sisteminde istenilen ┼čekilde ba┼čar─▒labilmekte mi? Mill├« E─čitim Temel KanunuÔÇÖnda belirtildi─či ├╝zere ├žocuklar─▒n iyi insan, iyi vatanda┼č ve iyi meslek sahibi olmalar─▒ beklenmekte. Ancak okullar─▒m─▒zda e─čitimden ziyade ├Â─čretim yap─▒ld─▒─č─▒ i├žin; gen├žlerimizde e─čitim, davran─▒┼č h├óline d├Ân├╝┼čememektedir.

S─▒rf imtihan mant─▒─č─▒ ile yeti┼čen ├Â─črenciler; kendini geli┼čtirecek kitaplar okumad─▒─č─▒ gibi, edep, sayg─▒, sevgi, di─čerg├óml─▒k gibi insan├« hasletlerden de b├«haber kalmakta. B├╝y├╝d├╝klerinde de─čerlerimize so─čuk, garip bir nesil olmakta. Sonunda ┼čehvet ve ┼čiddet sarmal─▒na yakalanmaktad─▒r.

─░nan├ž ve ahl├ók mefhumlar─▒ndan mahrum, zorluk ├žekmeyen, madd├« kayg─▒s─▒ bulunmayan, hep daha fazlas─▒n─▒ arzulayan, kontrols├╝z, aileler taraf─▒ndan el bebek-g├╝l bebek yeti┼čtirilen nesilden feragat beklemek, sa─člam bir gelecek ummak hayal olsa gerek. M├óneviyat eksikli─či g├╝n y├╝z├╝ kadar ├ó┼čik├ór.

┼×iirin diliyle s├Âylemek gerekirse:

Yeti┼čen gen├žli─či tan─▒mak ne zor,
Mill├« de─čerlere bakar sanki hor,
─░├žimize d├╝┼čm├╝┼č yak─▒c─▒ bir kor,
Millete yabanc─▒ t├╝r├╝yor gen├žlik… (Varo─člu)

Son zamanlarda bu bo┼čluk anla┼č─▒lm─▒┼č olmal─▒ ki okullarda de─čerler e─čitimi ad─▒ alt─▒nda projeler, hatt├ó dersler konulmaktad─▒r. Bunun yan─▒nda ortaokullarda ve liselerde KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒ Kerim ve PeygamberimizÔÇÖin hayat─▒ gibi derslerin yer almas─▒ da e─čitim a├ž─▒s─▒ndan olumlu ad─▒mlar. Yine ─░mam-Hatip Lisesi ├Â─črencilerine ortaokuldan itibaren bir e─čitim-├Â─čretim y─▒l─▒yla s─▒n─▒rland─▒r─▒lmakla beraber h├óf─▒zl─▒k hakk─▒ verilmesi de m├╝sbet bir durum. Dileriz, bu ad─▒mlar; yeterli say─▒da ve yeterli liyakatte ├Â─čretmen ile, ┬źe─čitim┬╗ noktas─▒ da g├Âz ├Ân├╝nde bulundurularak hayata ge├žirilir.

E─čitim sistemimizde modernle┼čmek ad─▒na pl├ónlanan tablet uygulamas─▒ da okuma, yazma ve neslin iyi yeti┼čmesi ad─▒na iyi y├Ânetilmesi gereken bir projedir. Bu projenin; az okuyup, ├žok konu┼čan ve g├Âsteri┼če meyyal bir neslin ekran tutkusunu daha da g├╝├žlendirmesine, dolay─▒s─▒yla e─čitim a├ž─▒s─▒ndan negatif bir durum olu┼čturmas─▒na m├╝saade edilmemelidir.

Dengeyi sa─člay─▒c─▒ gerekli tedbirler al─▒nmazsa;

Cen├ób-─▒ All├óhÔÇÖ─▒n PeygamberimizÔÇÖe g├Ânderdi─či;

ÔÇťOku! O, sonsuz kerem sahibi Rabbin kalem ile (yazmay─▒) ├Â─čretendir.ÔÇŁ (el-Alak, 3-4) ├óyetlerinde buyurulan ┬źkalem ile yazma┬╗ yetene─či zay─▒flayabilir, zaten her yerde ├Ân pl├ónda olan ├ót─▒l ┬źseyretme, t─▒klama┬╗ fiilleri ├Âne ├ž─▒karak, bir anlamda e─čitimin alt kademesi olan ├Â─čretimdeki okuma-yazma becerisi zarar g├Ârebilir.

E─čitimde ├Â─čretmen, i┼čin olmazsa olmaz─▒.

├ç├╝nk├╝ onun sihirli eli bu i┼če de─čmezse, yeti┼čen meyveler ac─▒ olmaktad─▒r. G├╝n├╝m├╝zde bilgiye ula┼čmak kitapla, internetle, ekranla bir ┼čekilde m├╝mk├╝n ama e─čitim; yeti┼čmi┼č, ehil, model olan ki┼čilerle olabilir. Eb├╗ Ali Dekkak HazretleriÔÇÖnin dedi─či gibi:

ÔÇťBir e─čitimcinin yeti┼čtirmedi─či kimse, ├ž├Âlde kendi kendine yeti┼čen meyvesiz bir a─ča├ž gibidir. Bu a─ča├ž meyve verse dah├« lezzeti olmaz.ÔÇŁ

E─čitimi ba┼čar─▒l─▒ k─▒labilmek i├žin ├Â─čretmenimize gereken de─čer verilmelidir. ─░tibar─▒ zay─▒flat─▒lm─▒┼č, madd├« s─▒k─▒nt─▒lara d├╗├žar, moralsiz e─čitim ordusu ile istenen vas─▒fta nesil yeti┼čtirilemez. Mesai mefhumu d├╝┼č├╝nmeden ├žal─▒┼čan e─čitimcinin gayreti k├╝├ž├╝msenmemelidir. ┼×u kadar saate ┼ču kadar ├╝cret l├óflar─▒, onun saf vicdan─▒n─▒ yaralar. ├ľ─čretmenin yerini, ne ak─▒ll─▒ tahtalar ne tabletler ne de ba┼čka modern cihazlar doldurabilir.

ÔÇťFahr-i K├óinat -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz; yeti┼čmi┼č bir insan─▒, bir beldenin fethine denk g├Âr├╝rd├╝. HayberÔÇÖin fethi esnas─▒nda Habe┼čistanÔÇÖdan d├Ânen C├ófer-i Tayy├órÔÇÖa hit├óben;

┬źHangisiyle sevineyim? C├óferÔÇÖin geli┼čiyle mi? HayberÔÇÖin fethiyle mi?┬╗ (─░bn-i Hi┼č├óm, III, 414) buyurarak yeti┼čmi┼č insan─▒n ├Ânemini dile getirmi┼čtir.ÔÇŁ*

Unutmayal─▒m ki, Rabbimiz de kitab─▒n─▒ direk, elle tutulur bir kitab─▒n yapraklar─▒na de─čil, ÔÇťBen muallim olarak g├Ânderildim.ÔÇŁ buyuran bir el├žinin kalbine indirdi.

├ľ─čretmenlerimiz istenen evsafta de─čilse, o ba┼čka bir konu.

Onun e─čitimi veya meslek i├žinde yeti┼čtirilmesi farkl─▒ ┼čekilde de─čerlendirilmeli, buradaki problemler de giderilmelidir. Okullarda ├Â─čretmenden e─čitim ├Â─čretim istenmeli; ├Âdenek meselesi ├ž├Âz├╝lerek, okul idareleri ve ├Â─čretmenin kafas─▒ndan ihtiya├žlar heng├ómesi ├ž─▒kar─▒lmal─▒d─▒r. K─▒rtasiyecilik i┼člerinden el ├žektirilerek ger├žekten e─čitime y├Ânelmesi sa─članmal─▒, ├Â─čretmenin e─čitim d─▒┼č─▒nda yapt─▒─č─▒ 176 ├že┼čit vazife (25 May─▒s 2012 Cuma, Kamudanhaber) e─čitim ve ba┼čar─▒ a├ž─▒s─▒ndan tekrar g├Âzden ge├žirilmelidir.

Bunun yan─▒nda vatansever ve vef├ó duygusuna sahip, ukb├óy─▒ d├╝┼č├╝nen her e─čitimcinin; birtak─▒m imk├óns─▒zl─▒klar─▒ bahane ederek hizmetten ka├žma veya gev┼čekli─če taviz vermeye hakk─▒ yok. ├ç├╝nk├╝ ona teslim edilen em├ónet, d├╝nyan─▒n en k─▒ymetli varl─▒─č─▒ ve bu ├╝lkenin gelece─čidir. Ad─▒ akademisyen, hoca, ├Â─čretmen olan herkes bu ┼čuurda olmal─▒d─▒r.

Mevlânâ Hazretleri der ki:

ÔÇťNerede azg─▒nlar─▒ yola getirmeye u─čra┼čan, onlar─▒ terbiye etmeye ├žal─▒┼čan biri varsa, o; ├žok s─▒k─▒nt─▒lar ├žekecek, tekmeler yiyecektir, ba┼čka ├žare yok!ÔÇŁ

Dolay─▒s─▒yla kendini e─čitime adam─▒┼č herkes fed├ók├órl─▒k duygusuyla dolmal─▒d─▒r.

Bug├╝n istenen ┬źalt─▒n nesil┬╗leri yeti┼čtirmek i├žin; bir├žok icat ve ke┼čifle bat─▒ya ├Ârnek olmu┼č ecdat gibi, e─čitime derinlik kazand─▒rmal─▒, d├óv├ó adam─▒ ├Â─čretmenlere ve geni┼č ufuklu ailelere sahip olmal─▒y─▒z. M├ól├óy├ón├« ┼čeyleri b─▒rakarak, kahve k├Â┼čelerinde, televizyon kar┼č─▒lar─▒nda vakit ├Âld├╝rmek yerine, k├╝t├╝phanelerde, l├óboratuvarlarda akl─▒m─▒z─▒; k├ómil insanlar─▒n e─čitiminde de g├Ânl├╝m├╝z├╝ ayd─▒nlatmal─▒y─▒z.
__________________

* Osman N├╗ri TOPBA┼×, Y├╝zak─▒, sa. 87, s. 34.