B─░R DEFTER A├çALIM…

YAZAR : Ayla A─×ABEG├ťM aylaagabegum@hotmail.com

─░lim ilim bilmektir,
─░lim kendin bilmektir.
Sen kendini bilmezsin,
Ya nice okumakt─▒r. (Y├╗nus Emre)

┼×iir; hayat─▒m─▒zdan uzakla┼č─▒rken yerini, kolay s├Âylenen ┼čark─▒ s├Âzleri ald─▒ ve bunlar─▒ s├Âyleyenler; ÔÇťBen ┼čairim.ÔÇŁ diyerek ortalarda dola┼č─▒p, g├╝ndemi i┼čgal etmekte mahzur g├Ârm├╝yorlar. Y├╝zak─▒ Dergisi, ┼čiiri g├╝ndemde tutmak i├žin direniyor. Dergideki yaz─▒lar─▒m─▒n bir k─▒sm─▒ ┬źM─▒sralarla Konu┼čsak┬╗ ismiyle kitap olunca, okuyanlardan bir k─▒sm─▒;

ÔÇťYaz─▒lar─▒n─▒za ald─▒─č─▒n─▒z m─▒sralar─▒n bir k─▒sm─▒n─▒n b├╝y├╝s├╝ne kap─▒l─▒p, ┼čiir kitab─▒n─▒ bulmaya ├žal─▒┼č─▒yor ve ┼čiirin tamam─▒n─▒ okuyoruz.ÔÇŁ diyerek te┼čekk├╝r ediyorlar.

ÔÇťD├«nimizi neden ya┼čayam─▒yoruz?ÔÇŁ sorusunu kendimize sorup, cevab─▒n─▒ bulmak zorunday─▒z. Fert fert d├╝zelerek, cemiyetimizi d├╝zeltebiliriz. ┼×ik├óyetlerimizi as─▒rlar ├Ânce Y├╗nus Emre Hazretleri de ya┼čam─▒┼č, okurken hayran olaca─č─▒m─▒z m─▒sralar─▒ o s├Âylemi┼čtir:

─░┼čitin ey ulular, ├óhirzaman olmu┼čtur…
Sa─č m├╝sl├╝man seyrektir, o da g├╝man olmu┼čtur…

Dan─▒┼čman okur tutmaz, dervi┼č yolun g├Âzetmez,
Bu halk ├Â─č├╝t i┼čitmez, ne sarp zaman olmu┼čtur…

Gitti beyler m├╝rveti, binmi┼čler birer at─▒,
Yedi─či yoksul eti, i├žti─či kan olmu┼čtur…

Birbirin yavuz san─▒r, etti─či kal─▒r san─▒r,
Yar─▒n mah┼čer g├╝n├╝nde, i┼či yaman olmu┼čtur…

Dan─▒┼čma makam─▒nda olanlar─▒, haram yiyenleri; iyilik yapacak g├╝├žte olanlar─▒, zulmedenleri hicveden bundan g├╝zel bir ┼čiir olamaz. ┬źY├╝zy─▒llar i├žinde ve bug├╝n, ders al─▒n─▒yor mu?┬╗ sorusunun cevab─▒; ┬źHay─▒r.┬╗ olacakt─▒r. Bize hep, olumlu d├╝┼č├╝nmek ├Â─č├╝tlenir. Olumlu d├╝┼č├╝nmek, hakk─▒n─▒ vererek d├╝┼č├╝nmedik├že, ├žare aramad─▒k├ža, buldu─čumuz ├žareyi uygulamad─▒k├ža; bo┼č yere kendimizi avutmak olacakt─▒r.

KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde;

ÔÇťYaratan Rabbinin ad─▒yla oku!ÔÇŁ (el-Alak, 1) buyuruluyor.

Okumak, d├╝┼č├╝nmektir. Her emri, ayr─▒ ayr─▒ hayata ge├žirmektir. Peygamber Efendimiz -sall├óllahu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin hayat─▒n─▒ dikkatle okumak, her ├ón─▒n─▒ hayat─▒m─▒za uygulayabilmektir. ├ébide ┼čahsiyetlerin hayat─▒n─▒, dikkatle incelemektir. ├ľ─črendiklerimizi; ailemizle, ├ževremizle ya┼čayabilmektir. Bu konuda konu┼čanlar─▒n ve yazanlar─▒n sorumlulu─ču b├╝y├╝kt├╝r. Biz, ya┼čamadan yaz─▒yorsak, anlat─▒yorsak tesirli olabilir miyiz? ─░sraftan s├Âz ederken evlerimiz m├╝ze gibiyse… Giysilerimiz pahal─▒ ve marka giysilerse… ─░nsanlar─▒n kar┼č─▒s─▒nda, hit├óbetimizin g├╝c├╝nden faydalanarak konu┼čuyor ve ikna etmeye kalk─▒yorsak; bir an alk─▒┼člar ve sevgi g├Âsterileriyle kar┼č─▒la┼čabiliriz. Ge├žici mutluluklar─▒n hazz─▒n─▒ ya┼čarken bizi biz yapan de─čerlerin fark─▒nda olamaman─▒n ┼čanss─▒zl─▒─č─▒n─▒ ya┼čad─▒─č─▒m─▒z─▒ birileri bize s├Âylemiyorsa, hep beraber g├╝nahlar─▒ ya┼čam─▒┼č olmaz m─▒y─▒z?

ÔÇť├çok ┼č├╝k├╝r Ramaz├ónÔÇÖ─▒ g├Ânl├╝m├╝zce ya┼čad─▒k, zek├ótlar─▒m─▒z─▒ verdik…ÔÇŁ diyebiliyor muyuz?

ÔÇť(O m├╝ÔÇÖminlerin) mallar─▒nda, isteyene ve (isteyemedi─či i├žin) mahrum kalm─▒┼ča belli bir hak vard─▒r.ÔÇŁ (el-Me├óric, 24-25) emrini yerine getiremedi─čimizi d├╝┼č├╝n├╝yorum. Ben bir vatanda┼č olarak, akrabalar─▒m─▒n, kom┼čular─▒m─▒n ve tan─▒d─▒klar─▒m─▒n hayat─▒n─▒ yak─▒ndan takip edebiliyor muyum? Bir anl─▒k gafletim, benim fark─▒na varamad─▒─č─▒m bir g├╝nah─▒n i├žinde olmama sebep olacakt─▒r. Ayr─▒ca onlara zek├ót diye de veremem.

Bir memur aile, aylard─▒r et almam─▒┼čsa, onlara et g├Ândermek i├žin kurban bayram─▒n─▒ m─▒ bekleyelim? Bir bahane bularak, onlar─▒ incitmeyecek ┼čekilde ihtiya├žlar─▒n─▒ gidermenin yollar─▒n─▒ arayabiliriz. Ald─▒─č─▒m─▒z ball─▒-tereya─č─▒n─▒ markal─▒ kaplar─▒ndan bo┼čalt─▒p; ┬źBize memleketten geldi.┬╗ diyebiliriz. B├╝t├╝n bu d├╝┼č├╝nceleri, incelikleri; rahmetli annem bana ya┼čatarak ├Â─čretmi┼čti.

┼×u anda belediyelerimiz ve devletimiz, muhta├ž durumda olan evlere ├žok ┼č├╝k├╝r ba┼čar─▒yla ula┼čabiliyorlar. ─░steyemeyen sessiz ├žo─čunlu─čun evlerine ula┼čman─▒n da projeleri yap─▒lmal─▒. Gelir seviyesine ve hane halk─▒ say─▒s─▒na g├Âre; do─čalgaz─▒na, yiyecek maddelerine katk─▒da bulunmak m├╝mk├╝nd├╝r. Muhtarl─▒klar─▒ geli┼čtirerek, mahalle ihtiyar heyetleri vas─▒tas─▒yla o evlere ula┼čmak da m├╝mk├╝n olacakt─▒r. ├ékifÔÇÖin Kocakar─▒yla ├ľmer manzum hik├óyesini dikkatle okuyan, anlayan idarecilere ve bu duygular─▒ dile getiren yazar ve konu┼čmac─▒lara ihtiyac─▒m─▒z var.

Cen├ób-─▒ Hak, ba┼čka bir ├óyet-i ker├«mede bizi tekrar tekrar uyar─▒yor:

ÔÇť(Yapaca─č─▒n─▒z hay─▒rlar) kendilerini Allah yoluna adam─▒┼č, bu sebeple yery├╝z├╝nde kazan├ž i├žin dola┼čamayan fakirler i├žin olsun. Bilmeyen kimseler, iffetlerinden dolay─▒ onlar─▒ zengin zanneder. Sen onlar─▒ s├«m├ólar─▒ndan tan─▒rs─▒n. ├ç├╝nk├╝ onlar y├╝zs├╝zl├╝k ederek istemezler. Yapt─▒─č─▒n─▒z her hayr─▒ muhakkak Allah bilir.ÔÇŁ (el-Bakara, 273)

Ramaz├ón-─▒ ┼čer├«fi du├ólarla u─čurlad─▒k, bayrama haz─▒rl─▒klar yapt─▒k. Evlerimizi temizledik, camlar─▒m─▒z─▒ p─▒r─▒l p─▒r─▒l sildik, yeni giysiler ald─▒k ve kendimize sorabildik mi:

ÔÇť─░├žimizi de camlar─▒m─▒z gibi p─▒r─▒l p─▒r─▒l yapabildik mi, takv├ó elbisesini giyebildik mi?..ÔÇŁ

Peygamber EfendimizÔÇÖin hayat─▒ndaki g├╝zel ├Ârnekleri okumakla ve dinlemekle kalmayal─▒m. O ├Ârnekleri nas─▒l hayata ge├žirece─čimizin yollar─▒n─▒ arayal─▒m. Han─▒mlar─▒m─▒z, yemek programlar─▒n─▒ dikkatle dinlerler. Bir b├Âl├╝m├╝n├╝ bile atlamadan yazarlar, uygulad─▒klar─▒ zaman ev halk─▒ndan;

ÔÇťNe g├╝zel olmu┼č, eline sa─čl─▒k…ÔÇŁ demelerini beklerler. Ayn─▒ metodu nedense d├«n├« konularda beceremiyoruz.

Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin; bir hurmayla bir g├╝n├╝ ge├žirdi─či, giyile giyile y─▒pranm─▒┼č bir elbiseyle r├╗hunu teslim etti─či… ├Ârneklerini a─člayarak dinleriz. Oradan ayr─▒ld─▒─č─▒m─▒zda yine hayat─▒m─▒z devam eder. Oysa uygulamalarla hayat─▒m─▒z de─či┼čebilir. Okuduk, dinledik, duyguland─▒k, bu hassas ├ón─▒m─▒z ge├žmeden, k├ó─č─▒d─▒-kalemi al─▒p hayat─▒m─▒zdaki l├╝ks olanlar─▒ yazal─▒m. Evin d├╝zeni, dolab─▒m─▒zdaki giysiler, yiyeceklerimiz… madde madde yazal─▒m.

En az haftada bir g├╝n, zor durumda olanlar─▒n sofralar─▒n─▒ d├╝┼č├╝nelim. Mesel├ó bulgur ├žorbas─▒ yapal─▒m, k─▒zartmadan bayat ekmek yiyelim.

M├╝ze gibi olan evimizdeki ihtiyac─▒m─▒z d─▒┼č─▒ndaki s├╝s e┼čyalar─▒n─▒, g├╝m├╝┼člerimizi yava┼č yava┼č hediye edelim. Evimizi en sade ┼čekline d├Ân├╝┼čt├╝relim.

Ayr─▒ca bu s├╝s e┼čyalar─▒n─▒n bak─▒m─▒, temizli─či vakit al─▒yor, hayat─▒m─▒zdan dakikalar─▒m─▒z─▒ ├žal─▒yorlar. H─▒rs─▒z i├žin kap─▒m─▒z─▒ kilitlerken, dakikalar─▒m─▒z─▒n ├žal─▒nmas─▒na m├╝saade mi edelim?

Biraz ucuz almak i├žin b├╝y├╝k marketlere mi gidelim; yoksa mahallemizin bakkal─▒n─▒, kasab─▒n─▒, yemi┼č├žisini, k─▒rtasiyecisini mi d├╝┼č├╝nelim? Onlar─▒n ayakta kalmas─▒n─▒ m─▒ sa─člayal─▒m?

─░dar├« mekanizma olarak da bu konuda hass├ósiyetimiz olmal─▒. Bir zamanlar marketler yoktu, sonra belli b├Âlgelere kuruldu. Yak─▒n zamanda mahalle aralar─▒na geldiler. ┼×u anda bizim mahallenin bize yak─▒n b├Âl├╝m├╝nde be┼č tane market var. Mahallenin di─čer b├Âl├╝mlerinde de onlar var. K├╝├ž├╝k d├╝kk├ónlar nefes alamaz h├óle geldi. Kazan├ž ayn─▒ ellerde toplan─▒yor. Karar bizim…

B├╝y├╝kler;

ÔÇťKalpten kalbe yol vard─▒r.ÔÇŁ derlerdi.

Molla C├óm├«; ÔÇťBir g├Ân├╝l al ki, hacc-─▒ ekber olsun.ÔÇŁ derken, Y├╗nus Emre Hazretleri;

├çal─▒┼č, kazan, ye, yedir; bir g├Ân├╝l ele getir,
Y├╝z K├óbeÔÇÖden ye─črektir, bir g├Ân├╝l ziyareti.

diyor.

─░l├óh├« nazarlar─▒n insandaki tecell├«g├óh─▒ kalptir. Bir g├Ân├╝l kazanmakla hacca gitmi┼č gibi olmaktay─▒z. Hacca giderken k─▒rg─▒n olduklar─▒m─▒za u─črar─▒z veya telefon ederiz. Nedense d├Ând├╝kten sonra k─▒r─▒lmaya devam ederiz. Karar versek; ┬źk─▒rmayaca─č─▒m ve k─▒r─▒lmayaca─č─▒m┬╗ diye. Asl─▒nda kalp k─▒rarken, fark─▒na varmadan All├óhÔÇÖ─▒n emirlerine kar┼č─▒ gelmi┼č oluyoruz. Peygamber EfendimizÔÇÖin hayat─▒ndaki; yanl─▒┼člar─▒ k─▒rmadan s├Âyleyi┼č metodunu hayat─▒m─▒za ge├žirmek ├žok mu zor?

ÔÇť├çal─▒┼č, kazan, ye, yedir!ÔÇŁ diyor. As─▒rlar ├Âtesine gidiyoruz. Dede Korkut Hik├óyeleriÔÇÖnde; ÔÇťBey, mal─▒na k─▒ymad─▒k├ža ┼č├Âhrete kavu┼čamaz, bey olamaz.ÔÇŁ deniyor. Hik├óyelerin de─či┼čik b├Âl├╝mlerinde; beylerin verdi─či ziyafetlerden s├Âz edilir. Eski T├╝rk kit├óbelerinde; a├žlar─▒ doyurmaktan, ├ž─▒plaklar─▒ giydirmekten s├Âz edilir.

ÔÇťBir kavme benzeyen onlardand─▒r.ÔÇŁ had├«sini okudu─čumda sars─▒lm─▒┼čt─▒m. Giyimimizle, ev d├Â┼čememizle, verdi─čimiz rekl├ómlarla veya seyretti─čimiz rekl├ómlarla, ├ževirdi─čimiz filmlerle veya seyretti─čimiz filmlerle hayat─▒m─▒zda fark─▒na varmadan neler de─či┼čiyor? Daha sonra d├╝┼č├╝n├╝rken;

ÔÇťZulmedenlere meyletmeyin, yoksa size ate┼č dokunur.ÔÇŁ (H├╗d, 113) ├óyet-i ker├«mesini hat─▒rl─▒yorum. Onlar, kendi hayatlar─▒n─▒ ziyan ettikleri gibi, bizim hayat─▒m─▒z─▒ da ate┼če atacaklard─▒r.

Bir rekl├óm veren i┼č adam─▒; rekl├óm─▒nda verdi─či mesajlardan, kullan─▒lan dil ve rekl├ómda oynayan ki┼čilerin ahl├ók├« hass├ósiyetlerinden sorumludur. Kazan├ž i├žin hassas olmad─▒─č─▒ noktalar, bir g├╝n ondan hesap olarak sorulacakt─▒r. O rekl├óm─▒ izleyen bizler; d├╝┼č├╝ncelerimizi firmaya iletmezsek, d├╝zelmezse mal─▒ almayaca─č─▒m─▒z─▒ s├Âylemezsek ve yazmazsak, ayn─▒ sorumlulu─čun i├žinde olaca─č─▒z.

Yanl─▒┼č insanlarla arkada┼čl─▒ktan uzak dururken, seyrettiklerimizi de se├žmekle m├╝kellefiz. Filmlerimizin m├╝sl├╝man ├╝lkelerde reyting yapmas─▒ neticesinde, ├╝lkemizi tan─▒t─▒yor diye yetkililer ├Âv├╝n├╝yor. ÔÇťA┼čk-─▒ Memn├╗ dizisi ├╝lkemizi tan─▒t─▒yor, ├Âyleyse ├Âv├╝nelim.ÔÇŁ diyebilir miyiz?

Sonu├ž; bir defter a├žal─▒m ve d├«nimizin emirlerini ya┼čatmak, Peygamber EfendimizÔÇÖin s├╝nnetlerini yerine getirmek i├žin verdi─čimiz her karar─▒ yazal─▒m ve hayat─▒m─▒zda uygulamaya s├Âz vererek kendimizi e─čitmeye ├žal─▒┼čal─▒m. S├Âz├╝m├╝z├╝ tutarsak, ├ževremize de faydal─▒ oluruz. Ben, defterimi al─▒p yazmaya ba┼čl─▒yorum. Bir y─▒l sonra, sonu├žlar─▒ payla┼čal─▒m m─▒?

Bir ├Ânceki paragraf─▒m─▒z─▒n en veciz ┼čekilde s├Âyleni┼či, Hazret-i Y├╗nusÔÇÖun m─▒sralar─▒nda dile geliyor:

Haram ile hamir tuttu cihan─▒,
Fesat i┼čler eden, h├╝rmetli oldu.