HANG─░ PR─░ZE BA─×LI?

YAZAR : M. Ali E┼×MEL─░ seyri@seyri.com seyri@yuzaki.com

─░nsanl─▒k harman─▒nda yok yok.

M├╝sbet-menf├« / olumlu-olumsuz her ┼čey var. Sava┼člar, bar─▒┼člar. Zul├╝mler, adaletler. Gaddarl─▒klar, merhametler. Bin bir z─▒tl─▒k, bir arada. Onun i├žin ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ h├ódiseler, haddinden fazla. Normal gidi┼č├ót─▒n i├žinde hi├ž beklenmedik menf├«likler veya m├╝sbetler de olabilmekte, ummad─▒k t─▒kanmalar veya a├ž─▒l─▒mlar da. Bunlar─▒n ├že┼čidi kadar hayk─▒r─▒┼člar da ├že┼čitli:

ÔÇĺYahu ilimden cehalet do─čar m─▒?

ÔÇĺDo─čar tabi├«. G├Ârm├╝yor musun, bir d├╝─čmeyle binlerce insan─▒ yok eden ├óletler ilmin eseri de─čil mi?

ÔÇĺPeki ┼čif├ó y├╝kl├╝ bir il├óc─▒n mikrop gibi i┼č g├Ârmesi olacak ┼čey mi?

ÔÇĺNiye olmas─▒n? Kullanma s├╝resi ge├žmi┼čse, onun da mikroptan fark─▒ yok.

ÔÇĺYa ┼ču k├Ât├╝r├╝m i┼čten do─čan hayra ne dersin?

ÔÇĺOnun kayna─č─▒nda demek ki k├Ât├╝r├╝ml├╝k yok.

ÔÇĺ┼×u ├žaps─▒z─▒n deh├ós─▒na ne diyeceksin?

ÔÇĺDeh├ó dedi─čin zenginlik gibi AllahÔÇÖtan bir meziyet. Nasip eden Allah olduktan sonra deh├ó kelimesi bile kif├óyetsiz kal─▒r.

ÔÇĺYa ┼ču zek├ó k├╝p├╝n├╝n i├žindeki rezalete ne demeli?

ÔÇĺKendini yanl─▒┼č ├že┼čmenin alt─▒na koymu┼č, olaca─č─▒ bu!

ÔÇĺHer ┼čey ne kadar kar─▒┼č─▒k!

ÔÇĺDe─čil, g├Âren g├Âzler i├žin tamamen berrak.

ÔÇĺNas─▒l olur? G├╝zellik beklenen onca ┼čeyden kir ak─▒yor. ├çamurun i├žinden ise tertemiz sular f─▒┼čk─▒r─▒yor. Nerde ne olaca─č─▒ belli de─čil. Neyin nas─▒l oldu─ču me├žhul.

ÔÇĺBil├ókis her ┼čey mal├╗m. Sadece yans─▒malardaki say─▒s─▒z ├že┼čitlilik, akl─▒ ├óciz b─▒rak─▒yor. ├ľz├╝ itibar─▒yla her ┼čey iki kaynaktan ortaya ├ž─▒kmakta. Net iki kaynak. Hay─▒r ve ┼čer. Bu kaynaktan hangisi neyin i├žine d├óhilse, onu kendi rengine ve m├óhiyetine d├Ân├╝┼čt├╝r├╝p neticelendiriyor.

ÔÇĺKafam iyice kar─▒┼čt─▒!

S├Âz, bu minvalde bir hasbihal ├╝zere uzay─▒p gidecekti ki, ├╝stlerinde dola┼čan e─čitim b├╝lb├╝l├╝ uygun bir yere kondu. Konu┼čanlar─▒ bir m├╝ddet ter├ónelerle sel├ómlad─▒. Bir m├╝ddet s├╝k├╗t ile seyretti. Daha sonra onlar─▒n merak─▒n─▒n iyice per├žinle┼čti─čini g├Âr├╝nce de tane tane ┼čak─▒maya ba┼člad─▒:

ÔÇťEy ak─▒l ve g├Ân├╝l sahipleri!

Bir m├╝ddet konaklay─▒p da geride b─▒rakaca─č─▒m─▒z ┼ču d├╝nya, iki kap─▒l─▒ bir han.

O iki kap─▒dan dolay─▒, i├žindeki her ┼čey ikili.

Her odas─▒nda da sizin ifadelerinize g├Âre iki tane de priz var.

Enerji prizleri.

Maddî ve mânevî.

Eline ihtiya├ž duydu─ču ├óletleri alanlar, hemen o prizlere ko┼čuyor. Birinde dengeli, yerinde ve faydal─▒ bir enerji. Di─čerinde ise dengesiz, yersiz voltajl─▒ ve faydas─▒z bir enerji. ─░kinci priz, nice k─▒ymetli cihazlar─▒ k├Âm├╝r gibi etmekte. Cepler, dengesiz ve yanl─▒┼č priz kazalar─▒ y├╝z├╝nden hayli zarara u─čramakta.

Asıl garâbet ise;

Hatal─▒ priz hangisi bir t├╝rl├╝ tam tespit edilip de ona g├Âre her y├Ân├╝yle d├Ârt ba┼č─▒ m├ómur bir tedbir ve ├žarenin ├╝retilememesi. Tecr├╝belere ra─čmen toyluk yapan bilgiler, ak─▒llar─▒ olduk├ža yan─▒lt─▒yor. Elektrik kablolar─▒ da su├žu devaml─▒ kendi ├╝zerlerinden cihazlara aktar─▒yor. Kontrol kalemleri de, ya┼čanan k─▒sa devrelerin tamamen cihazlardan kaynakl─▒ oldu─čuna ikna ediyor. Zaman zaman da hakl─▒ ├ž─▒k─▒yor. Fakat ortadaki problem, yine ├ž├Âz├╝ms├╝z kal─▒yor. Yine enerji ile cihazlar aras─▒nda iki arada bir derede t─▒kanmalar devam edip gidiyor.

├ľyle veya b├Âyle, bu oluyor. Fakat;

Yerinde bir e─čitimle madd├« m├ón├ódaki aksakl─▒klar yine de tel├ófi edilebiliyor.

Ama;

Mânevî mânâdaki aksamalar ise, son derecede girift.

├ç├╝nk├╝ insan─▒n b├╝t├╝n ├Âzelliklerine dair de, iki farkl─▒ priz var. Her ├Âzellik o prizlerden ald─▒─č─▒ enerji ile hareket h├ólinde veya donuk. T─▒pk─▒ bir bilgisayar gibi. Do─čru bir elektrik ba─člant─▒s─▒ ile i├žinde k├╝t├╝phaneler dolusu bilgiler, programlar, ├žal─▒┼čmalar, ustal─▒klar ve maharetlerin tamam─▒ devrede. Kullanan─▒n tecr├╝besine g├Âre m├╝thi┼č i┼čler ├ž─▒karmakta. Fakat elektrik ba─člant─▒s─▒ bozuldu─ču veya tamamen koptu─ču an, t├╝m ├Âzellikler s─▒f─▒r. Hi├žbir ┼čey yok gibi. Sadece kuru bir k├╝tle. Hareketsiz, cans─▒z, hakikatsiz, faydas─▒z. Bilgi itibar─▒yla da, duygu itibar─▒yla da. D├╝nya itibar─▒yla da ├óhiret itibar─▒yla da.

─░nsan─▒n b├╝t├╝n hayat─▒na yans─▒yan m├╝sbet veya menf├«, olumlu veya olumsuz her ┼čeyin sebebi bu.

├çok g├╝zel m├╝kemmelliklerin bile bazen bozuk ve zararl─▒ ├╝retim yapmas─▒, bu y├╝zden. Ya da z├óhiren noksan olundu─ču h├ólde gayet muazzam semereler meydana gelmesi de bu vesileyle.

Yani do─čru veya yanl─▒┼č prizlere g├Âre.

Akl─▒n ve ilmin, kalbin ve hissiy├ót─▒n enerjileri o prizlerden. Her davran─▒┼č─▒n enerjisi de onlardan.

Enerji prizlerinden hangisi devrede ise, tesir ve tecell├« o ├žer├ževede.

├ç├╝nk├╝ prizlerdeki enerji kaynaklar─▒ birbirinden farkl─▒. Her ikisinin de birbirinden ayr─▒ iki trafosu var. Her iki trafonun enerji t├╝r├╝ de, kendi yap─▒lar─▒na g├Âre ├žal─▒┼čt─▒rmaya y├Ânelik.

Bu itibarla;

Kalp veya ak─▒l, yapt─▒─č─▒ i┼člerin do─črulu─ču kadar beslendi─či enerji prizi ve trafosunun da do─črulu─čuna dikkat etmek mecburiyetinde. ├ç├╝nk├╝ beslenilen enerji, A trafosundan ise, insandaki yans─▒malar, AÔÇÖn─▒n ├Âzelliklerini ta┼č─▒yor. B trafosundan ise, BÔÇÖnin ├Âzelliklerini yans─▒t─▒yor. ├ç├╝nk├╝ bu enerji trafolar─▒, ayn─▒ zamanda ├Âzellik trafolar─▒.

Bu trafolardan biri; hayr, iyilik, rahmet, do─čruluk ve hakikat trafosu. Kayna─č─▒ da Rahm├ón├«.

Di─čer trafo ise; ┼čer, bel├ó, azap, e─črilik ve yalan trafosu. ┼×eyt├ón├« ve nefs├ón├«.

Bunlardan;

Rahm├ón├« trafonun prizi; tesl├«miyet, huzur, h├╝sn-i zan, r├╗h├óniyet, di─čerg├óml─▒k, fed├ók├órl─▒k, merhamet, bereket, m├óneviyat ve melekiyet prizidir.

┼×eyt├ón├« trafonun prizi ise; vesvese, s├╗-i zan, nefs├óniyet, menfaat, bencillik/egoizm, gaddarl─▒k ve ifritlik prizidir.

Ki┼čiler;

─░limleri, ifadeleri, yapt─▒klar─▒ ve vitrinleri nas─▒l olursa olsun; kalplerini bunlardan hangisine ba─člarlarsa, ┼čahsiyetleri ondan ibarettir. Elde ettikleri neticeler de ona g├Âredir.

Bu bak─▒mdan;

─░b├ódet h├ólinde olsa bile bir kimse kalbini, ┼čayet olumsuzluk trafosuna ait prize ba─člam─▒┼čsa, hi├žbir sevap ummas─▒n. ├ç├╝nk├╝ yapt─▒─č─▒ ib├ódetin enerjisi vesvese ve gaflet prizinden geldi─či i├žin ancak ┼čeytan─▒n ├╝fledi─či ├Âzellikleri sergiler ki, bu da ib├ódet de─čildir. Ya g├Âsteri┼čtir, ya d├╝nyev├« menfaattir, ya insanlar─▒ kand─▒rmad─▒r, ya ┼čudur, ya da budur. Ama Rahm├ón├« de─čildir.

Hayat─▒n her meselesinde bu ger├že─či g├Ârmek m├╝mk├╝n.

E─čitimde, ilimde, ailede, toplumda, ticarette, hizmette, her ┼čeyde…

─░nsan─▒n, hayat merkezi olan kalbini ve akl─▒n─▒ olumlu ve do─čru prize ba─člamas─▒ h├ólinde ald─▒─č─▒ Rahm├ón├« enerji, onu en do─čru ├Âzelliklerle donatmakta ve ula┼čt─▒rd─▒─č─▒ neticeler de; daima hay─▒rl─▒, bereketli ve huzur verici olmaktad─▒r. Eninde sonunda b├Âyle olmaktad─▒r. Di─čer prizden al─▒nan enerji ise, insan─▒ en yanl─▒┼č ├Âzelliklerle doldurmakta ve ula┼čt─▒rd─▒─č─▒ neticeler de; daima hay─▒rs─▒z, bereketsiz ve huzursuzluk verici olmakta. Yap─▒ itibar─▒yla do─čru olan i┼čler bile netice itibar─▒yla e─črilikle dolu bir h├ól almakta. ├ç├╝nk├╝ g├Ân├╝l prizi e─črili─če ba─čl─▒ olunca, ondaki mevcut do─črulu─čun da bir h├╝km├╝ kalmamakta. ─░┼čte bu ger├žek sebebiyle namaz gibi y├╝ce bir ib├ódet hususunda bile Cen├ób-─▒ Hak;

ÔÇťYaz─▒klar olsun o namaz k─▒lanlara ki;

Onlar namazlar─▒n─▒ ciddiye alm─▒yorlar. G├Âsteri┼č yap─▒yorlar. Hayra da m├ón├« oluyorlar…ÔÇŁ (el-M├ó├╗n, 4-7) buyurmakta.

Yani namaz k─▒lan kimse, g├Ânl├╝n├╝ riy├ó ve g├Âsteri┼č prizine ba─člam─▒┼č ise, yapt─▒─č─▒ ib├ódet hususunda; ┬ź├éferin┬╗ yerine AllahÔÇÖtan l├ónet al─▒yor!

Demek ki;

─░b├ódetlerden ├Ânce dikkat etmeli:

G├Ânl├╝m├╝z hangi prize ba─čl─▒?

─░b├ódetin d─▒┼č─▒nda da dikkat etmeli:

Kalbimiz, di─čer meselelerde nas─▒l? Her mevzuda do─čru prizden mi enerji al─▒yor, yoksa baz─▒ meselelerde nefs├óniyete kap─▒larak e─čri prize de ba─član─▒yor mu?

Akl─▒m─▒z hangi prize ba─čl─▒?

─░lmimiz, irfan─▒m─▒z hangi prize ba─čl─▒?

Edep ve ahl├ók─▒m─▒z hangi prize ba─čl─▒?

Ya vicdan─▒m─▒z hangi prize ba─čl─▒?

Cevaplar─▒n vaziyeti m├╝him.

├ç├╝nk├╝ sahip oldu─čumuz imk├ónlar ve meziyetlerimizin ortaya koyaca─č─▒ i┼člerden ├Ânce onlar─▒n ba─čl─▒ oldu─ču priz ehemmiyetli. Yoksa ├╝├ž kuru┼čluk hay─▒rl─▒ bir i┼č yap─▒p da onu vesveseye bo─čan, s├╗-i zanna kurban eden, ifrit├že ziyan eden bir kalbin m├╝k├ófat─▒ ne olur ki? Koca bir hi├ž!

─░lmin, amelin, ahl├ók─▒n ve vicdan─▒n d├╝zg├╝nl├╝─č├╝; daima kalbin d├╝zg├╝nl├╝─č├╝ne ba─čl─▒ de─čil mi? O da enerji ald─▒─č─▒ prizin do─črulu─čuna ve Rahm├ón├«li─čine g├Âre ┼čekillenmiyor mu? Peygamber EfendimizÔÇÖin ├«kaz─▒ ├žok a├ž─▒k:

ÔÇťDikkat edin: ─░nsanda bir et par├žas─▒ var ki, o d├╝zg├╝n olunca her ┼čey d├╝zg├╝n, o bozuk olunca her ┼čey bozuk olur. Dikkat edin, o, kalptir!ÔÇŁ (Buh├ór├«, ├Äm├ón, 39)

Yani;

Mutlaka kalbin d├╝zg├╝nl├╝─č├╝ ┼čart.

Onun i├žin de, do─čru enerjinin al─▒naca─č─▒ Rahm├ón├« priz ┼čart.

Kalbi, hayat boyu b├╝t├╝n davran─▒┼člarda bu ger├že─če g├Âre tart─▒p mutlaka sormal─▒;

Hangi prize ba─čl─▒?

├ç├╝nk├╝ kalbini k├Ât├╝l├╝k prizine ba─člayan kimse, kendisine yap─▒lan sonsuz iyilikler kar┼č─▒s─▒nda bile k├Ât├╝l├╝─če sar─▒l─▒r da, nank├Ârl├╝─č├╝ se├žer. AllahÔÇÖtan ├Âm├╝r boyu nimetlendi─či h├ólde bile; bir insan─▒n OÔÇÖna kar┼č─▒ isyan─▒, hem de ├Âfkeyle dolu m├╝nkirli─činin tek sebebi budur. Hi├žbir hakl─▒ gerek├žesi olmadan HakÔÇÖtan kopup ┼čeytan─▒n yolunu se├žen gafillerin vaziyeti budur. Kendisine faydal─▒ olmaya kalkan peygamberlere kar┼č─▒ bile tepki g├Âsteren, hatt├ó ├Âld├╝rmeye yeltenen, sunulan onca il├óh├« g├╝zelliklere kar┼č─▒ kavga ├ž─▒karan, ├Âl├╝ms├╝z do─črulara dah├« sava┼č a├žan ve ebed├« kurtulu┼č kap─▒s─▒na ├žamur atarak s─▒rt d├Ânen bedbahtlar─▒n da ahmakl─▒─č─▒ budur. ─░├žlerindeki yanl─▒┼č enerji. ┼×eytan prizinden gelen enerji.

Her yanl─▒┼č yapan zavall─▒n─▒n da yan─▒ld─▒─č─▒ nokta buras─▒. Bir anl─▒k bo┼č bulunup da g├╝naha kap─▒larak derin u├žurumlara yuvarlanan safdillerin de d├╝┼čt├╝kleri hata bu.

Bu hatadan ├óz├óde olabilenler, ancak kalplerini rahmet prizlerine ba─člayanlard─▒r. Onlar, berikilerin tam tersine, k├Ât├╝l├╝kler kar┼č─▒s─▒nda bile iyiliklerine devam ederler. Yanl─▒┼člar─▒n yo─čunluk girdab─▒nda bile do─čruluklar─▒na halel getirmezler. En sivri dikenliklerin ortas─▒nda bile g├╝l olmay─▒ ba┼čar─▒rlar.

├ľyleyse hepimiz, evvel├ó kalbimize bakal─▒m;

Hangi prize ba─čl─▒?

Akl─▒m─▒za bakal─▒m;

Hangi prize ba─čl─▒?

Vicdan─▒m─▒za bakal─▒m;

Hangi prize ba─čl─▒?

Bilelim ki;

Bizden, il├óh├« r─▒z├óya ters ├Âfkeler s├ód─▒r eden her davran─▒┼č; hangi k─▒l─▒f i├žinde olursa olsun k├Ât├╝l├╝k prizine ba─čl─▒l─▒kt─▒r.

Dedikodudan ibaret davran─▒┼člar da kez├ó.

Haset yüklü adımlar da kezâ.

Fesat kapısının fısıltıları da kezâ.

Fakat bizden;

─░l├óh├« r─▒z├óya muv├óf─▒k meydana gelen her davran─▒┼č da; herkes taraf─▒ndan anla┼č─▒ls─▒n veya anla┼č─▒lmas─▒n, iyilik prizine ba─čl─▒l─▒kt─▒r.

Hayr dolu gayretler de kezâ.

K├Ât├╝l├╝─č├╝ iyilikle bertaraf etmek de kez├ó.

Nank├Ârlere bile hizmete devam da kez├ó.

Gülün hatırına dikenlere katlanabilmek de kezâ.

Her ┼čeye ra─čmen affa sar─▒labilmek de kez├ó.

B├╝t├╝n mahl├╗kata merhamet ve ┼čefkati, en zor ┼čartlar alt─▒nda bile s├╝rd├╝rebilmek de kez├ó.

─░┼čte;

├ľmre yans─▒yan iki ger├žek!

─░ki b├╝y├╝k hakikat!

─░ki kap─▒l─▒ d├╝nyada iki farkl─▒ gidi┼čat…

Mesele tam anla┼č─▒lacak belki;

Fakat herkes, nefsin de telkinleri alt─▒nda kendisinin do─čru prizi kulland─▒─č─▒n─▒n iddias─▒nda. O iddialar ele al─▒n─▒rsa s├Âz uzar. H├ócet yok. Dileyen, yapt─▒─č─▒m─▒z─▒ oldu─ču gibi bize g├Âsterecek olan son nefesten ├Ânce kendi i├ž d├╝nyas─▒n─▒ do─čru bir g├Âzle kendisi tetkik etsin:

Hangi prize ba─čl─▒?

Bunu tekrar tekrar sormal─▒y─▒z.

Çünkü;

Kalbin prizi o kadar m├╝him ki; o de─či┼čince, ├«man da de─či┼čmekte, irfan da de─či┼čmekte. O de─či┼čince edep de de─či┼čmekte, ahl├ók da de─či┼čmekte. Kalbin prizi de─či┼čince ak─▒l da de─či┼čmekte, fikirler de de─či┼čmekte. O priz de─či┼čince vicdanlar da de─či┼čmekte. Priz de─či┼čince h├ós─▒l─▒, her ┼čeyiyle insan de─či┼čmekte. Ya olumludan olumsuza do─čru, ya da olumsuzdan olumluya do─čru.

O hâlde bir daha tetkik edelim:

G├Ân├╝llerimiz hangi prize ba─čl─▒?

Allah dostlar─▒n─▒n ba─čl─▒ oldu─ču m├óneviyat prizine rabt-─▒ kalb edenlere ne mutlu!ÔÇŁ