ZEVKLER─░ VE F─░K─░RLER─░ OLMAYAN MI VAR?

Aynur TUTKUN aytutkun@gmail.com

Muhte┼čem bir yemek daveti s─▒ras─▒nda ├Ân├╝n├╝ze getirilen eti yerken birden onun domuz eti oldu─čunu ├Â─črenseniz ya da ├žay─▒n─▒z─▒ yudumlarken yan─▒nda yedi─činiz kekin i├žinde birazc─▒k lik├Âr oldu─čunu ├Â─črenseniz ne tepki verirsiniz? Uzak Do─čulular─▒n afiyetle yedikleri bol proteinli ├ž─▒t─▒r hamamb├Âce─či k─▒zartmas─▒na!?. Yenge├ž ha┼člamas─▒na, canl─▒ kalamara?!. Bir ba┼čkas─▒na leziz g├Âr├╝nenler bize i─čren├ž g├Âr├╝nebilir!..

Sar─▒┼č─▒n, esmer, kumral; uzun, k─▒sa; zay─▒f, bal─▒k etli, ┼či┼čman ya da renkli g├Âzl├╝… Gen├žler evlenecekleri zaman; ahl├ók├« boyutun yan─▒nda, tercihlerini belirleyen ba┼čka ┼čeyleri de d├╝┼č├╝n├╝rler!

├ťlkemizde sat─▒lan sa├ž boyalar─▒nda en ├žok tercih edilen renk, sar─▒d─▒r. Pek ├žok kad─▒n uzun boylu olmak i├žin bel a─čr─▒s─▒ pahas─▒na da olsa, y├╝ksek topuk giyer. ├ç├╝nk├╝ medyada g├╝zel olarak sunulan kad─▒n tipleri, sar─▒┼č─▒n ve uzun boyludur. B├Âyle olduklar─▒nda daha g├╝zel olacaklar─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝rler.

─░nsan─▒n g├╝zellik, kar┼č─▒ cins ve yemek konusunda bile tercihleri varsa ve bu tercihler yeti┼čtirili┼č, ├ževre ve ├Â─črenme tarz─▒ndan etkileniyorsa, o ya┼č─▒na kadar ├Â─črendi─či ve edindi─či idealleri ve inan├žlar─▒ konusunda da tercihlerinin olmas─▒ ├žok tabi├«dir. Ve her insan, sahip oldu─ču ideali ve d├«ni ya┼čay─▒p hayat─▒na yans─▒tacakt─▒r.

Denizde ha┼čema giyen biri, bikinili hakk─▒nda ne d├╝┼č├╝n├╝r? ├çar┼čafl─▒ biri ┼čortlu biri hakk─▒nda, boynunda ay y─▒ld─▒zl─▒ kolye ta┼č─▒yan ha├ž ta┼č─▒yan ya da kurukafa kolye ta┼č─▒yan biri hakk─▒nda? Bir sa─čc─▒ bir solcu hakk─▒nda, bir Avrupal─▒ bir Asyal─▒ hakk─▒nda ne d├╝┼č├╝n├╝r? Ya da bunlar─▒n tam tersi! ─░nsanlar inan├žlar─▒n─▒, ideallerini, bak─▒┼č a├ž─▒lar─▒n─▒ hayatlar─▒na yans─▒t─▒rlar. Ve herkes kendi hayat g├Âr├╝┼č├╝n├╝n do─črulu─čunu peki┼čtirmek ad─▒na kendisinden farkl─▒ olanlara ele┼čtiriyle yakla┼č─▒r; bu ├žok tabi├« bir tem├óy├╝ld├╝r.

Sa─čc─▒-solcu, muhafazak├ór-l├óik, radikal-liberal… olmadan insan olunabilir mi? ─░nsanlar─▒ hayvanlardan ay─▒ran en b├╝y├╝k ├Âzellik akl─▒ ise; elbette bu akl─▒n benimsedi─či, savundu─ču bir d├╝┼č├╝nce tarz─▒, bir hayat tarz─▒ olacakt─▒r. ─░├žinde yeti┼čti─čimiz aile, arkada┼č, okul, mahalle, ┼čehir, vatan ortam─▒ insan olarak bizlerin d├╝┼č├╝nce ve hayata bak─▒┼č a├ž─▒s─▒n─▒ ┼čekillendiren sebeplerden baz─▒lar─▒d─▒r. Bu b├Âyle olmak da zorundad─▒r. Hi├žbir fikri benimsemeyen, zihni do─čdu─čundaki gibi ┼čekillenmeden kalan insan tahayy├╝l├╝, insan olma f─▒trat─▒na ayk─▒r─▒d─▒r. Psikolojide ┬ź├Â─črenme psikolojisi┬╗ ad─▒yla insan─▒n nas─▒l ├Â─črendi─čini inceleyen bir yan dal bile olu┼čturulmu┼čtur.

Bir ateistin, bir radikalin, bir liberalin, bir demokrat─▒n d├╝┼č├╝nceleri nas─▒l ki sinemas─▒na, tiyatrosuna, yaz─▒s─▒na, foto─čraf─▒na, f─▒r├žas─▒na, okuluna, evinin duvar─▒na yans─▒yorsa; bir muhafazak├ór─▒n da d├╝┼č├╝nceleri u─čra┼čt─▒─č─▒, i├žinde ya┼čad─▒─č─▒ her ┼čeye yans─▒yacakt─▒r! Mademki demokratik olma gibi bir ┬źfikri┬╗ var g├╝n├╝m├╝z d├╝nyas─▒ insan─▒n─▒n, o h├ólde demokrasi herkes i├žin olmal─▒d─▒r.

Ba┼č─▒ kapal─▒ olan, ├žar┼čaf giyen kad─▒nlar, sakall─▒, c├╝bbe ┼čalvar giyen erkekler bir siyas├« g├Âr├╝┼č├╝n, bir d├«nin propagandas─▒n─▒ yap─▒yor da(?); ba┼č─▒ a├ž─▒k olan, ┼čort giyen, elinde kadeh tutan, kad─▒nl─▒ erkekli sarma┼č dola┼č etrafta dolananlar, hi├žbir siyas├« g├Âr├╝┼č├╝n, hi├žbir d├«nin propagandas─▒n─▒ yapm─▒yorlar, ├Âyle mi?!.

Az─▒nl─▒k okullar─▒nda okuyanlar hi├žbir amac─▒, siyas├« g├Âr├╝┼č├╝ olmayan n├Âtr insanlar ama imam-hatiplerde okuyanlar tehlikeli insanlar! Y├╝zde doksan dokuzu m├╝sl├╝man olan bir ├╝lkenin okullar─▒nda din dersinin, KurÔÇÖ├ón e─čitiminin olmamas─▒ hi├žbir g├Âr├╝┼č├╝, hi├žbir siyas├« tutumu g├Âstermiyor, ├Âyle mi?!. Vatanda┼č;

ÔÇťÔÇôBen; ├žocu─čum d├«nini iyi ├Â─črensin, ba┼č─▒n─▒ ├Ârtebilsin, Cumas─▒n─▒, namaz─▒n─▒ k─▒ls─▒n istiyorum.ÔÇŁ derken;

ÔÇťÔÇô┼×┼č┼čt, okullara d├«ni kar─▒┼čt─▒rmay─▒n, biz l├óik bir ├╝lkeyiz.ÔÇŁ demek bir fikirsizli─čin g├Âstergesi ├Âyle mi?

Hi├žbir insan beyni bo┼č de─čildir. Anne-babalar─▒m─▒z─▒n bizi yeti┼čtirme tutumlar─▒; ├Â─čretmenlerimizin bize ├Â─črettikleri; medyada muhatap olduklar─▒m─▒z; ya┼čad─▒─č─▒m─▒z tecr├╝beler; okuduklar─▒m─▒z; d├╝┼č├╝nme tarz─▒m─▒z─▒n ve inan├žlar─▒m─▒z─▒n ┼čekillenmesinde ├žok etkilidirler. Her beyin; d├╝┼č├╝n├╝r, d├╝┼č├╝nd├╝klerini ya┼čamak ister. Mademki demokrasi sava┼člar─▒ (!) verilen bir ├ža─čda ya┼č─▒yoruz, o h├ólde ┬źherkes kendi demokrasi sava┼č─▒n─▒ kazans─▒n.┬╗ istiyoruz. Muhafazak├ór olman─▒n, dindar olman─▒n, sa─čc─▒ olman─▒n, ba┼č─▒ ├Ârtmenin, ba┼č─▒ ├Ârt├╝l├╝ olarak okuman─▒n ve devlet kurumlar─▒nda ├žal─▒┼čman─▒n, Cuma namaz─▒na gitmenin kanunlar ├Ân├╝nde; bara gitmek, ┼čort giymek, y─▒lba┼č─▒ tatili yapmak kadar normal g├Âr├╝lmesini istiyoruz.

Basit devletler, halklar─▒n─▒n can─▒n─▒ ve mal─▒n─▒ korumak i├žin kanunlar ├ž─▒kar─▒rlar. Tabi├« ki insano─člunun sadece can─▒ ve mal─▒ yoktur bu d├╝nyada sahip olmas─▒ gerekti─či. Her insan akl─▒n─▒ (d├╝┼č├╝nce yap─▒s─▒n─▒), d├«nini ve neslini de korumak ister. Y├╝ce devletler bunlar─▒ korumak, g├╝vence alt─▒na almak i├žin de gerekli kanunlar─▒ ├ž─▒karan devletlerdir.

Bu zamana kadar al─▒┼č─▒lagelmi┼č bir d├╝┼č├╝nce yap─▒s─▒n─▒n ├╝r├╝n├╝ olan kanunlar belli bir kesimi memnun etmekte fakat halk─▒n geneline hitap edememektedir. Gerek dinlerin gerekse devletlerin koymu┼č oldu─ču kanunlar d├«nin ya da devletin bizzat kendisi i├žin de─čil insan─▒n ve toplumun huzuru i├žindir. Nas─▒l kapal─▒ alanlarda sigara i├žme yasa─č─▒ ├╝lke genelinde sigara i├žme oranlar─▒n─▒ d├╝┼č├╝rd├╝yse; k├╝rtaj, had─▒m, tecav├╝z gibi yasalar─▒n da baz─▒ k├Ât├╝ al─▒┼čkanl─▒klar─▒ azaltaca─č─▒ ├Âng├Âr├╝lebilen bir ger├žektir. ├ľzg├╝rl├╝k ad─▒na bu t├╝r yasalar─▒n ├ž─▒kar─▒lmas─▒na kar┼č─▒ ├ž─▒kanlar ise kendi menfaatleriyle birlikte sahip olduklar─▒ ideolojileri ayakta tutman─▒n ├žabas─▒n─▒ vermektedirler. Elbette ki herkesin sahip oldu─ču inanc─▒ ve ideolojiyi savunma ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ de vard─▒r. Demokrasilerde ├žo─čulculuk anlay─▒┼č─▒ h├ókimse ├žo─čunlu─čun iste─činin kabul edilmesi normaldir. Be─čenilmeyen inan├ž ve ideolojilerin sahibi y├Ânetimlerin, se├žimlerle de─či┼čtirilme imk├ón─▒ da mevcuttur.

Her insan do─čduktan sonra bir geli┼čim s├╝reci ya┼čar; yava┼č yava┼č bedenen b├╝y├╝y├╝p de─či┼čti─či, geli┼čti─či gibi zihnen ve fikren de de─či┼čir, geli┼čir. Zihnen ve kalben sahip oldu─ču de─čerleri ya┼čamak ve ya┼čatmak ister. Bu sebeple onlar─▒ hayat─▒ndaki her alana yans─▒t─▒r, bu ekmek su kadar normal bir ihtiya├žt─▒r.