Mah┼čere Kadar S├╝recek Endi┼če SA─×DAN MI, SOLDAN MI?

Sami G├ľKS├ťN

├ľ─črencilerimiz okullar─▒na giderken; birinci ve ikinci d├Ânemin sonunda, ald─▒klar─▒ not durumlar─▒n─▒ g├Âsteren karne al─▒rlar. Biz anne-babalar bu karnelere bakarak ├žocuklar─▒m─▒z─▒n ba┼čar─▒l─▒ olup olmad─▒klar─▒n─▒ anlar─▒z.

O karneye bakarken acaba basit bir belge olarak m─▒ bak─▒yoruz; yoksa ├óhirette bizlere de sa─č─▒m─▒zdan, solumuzdan veya arkam─▒zdan verilecek olan amel defterleri ile bir ba─člant─▒ kurabiliyor muyuz?

Karnesinde zay─▒f olan ├žocuklar─▒m─▒za k─▒zarken, onlar─▒ azarlarken; acaba akl─▒m─▒za ┼čunlar geliyor mu?

Bu amel defterinin elimize verilmesi neticesinde y├╝ce Rabbimiz de bize;

ÔÇťKulum! Sana o kadar nimet verdim; mal, m├╝lk, evl├ót, servet verdim. Ni├žin Bana kulluk etmedin? Ni├žin emir ve nehiylerimi dinlemedin? Neden hel├ól ve harama ri├óyet etmedin?ÔÇŁ diyerek bize k─▒zarsa, bizi azarlarsa h├ólimiz nice olur. O an ki amel defterleri a├ž─▒lm─▒┼č, ne var ne yok ortaya d├Âk├╝lm├╝┼č; Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n;

ÔÇťOku kitab─▒n─▒; bug├╝n sana hesap sorucu olarak kendi nefsin yeter!ÔÇŁ (el-─░sr├ó, 14) dedi─či bir and─▒r.

Kir├ómen k├ótib├«n melekleri taraf─▒ndan haz─▒rlanan amel defterleri, hesap g├╝n├╝ sahiplerine verilir. D├╝nya hayat─▒nda KurÔÇÖ├ón ve S├╝nnet ├žer├ževesinde takv├ó ├╝zere bir hayat ├Âm├╝r ge├žirenlere; bu defterler sa─čdan verilir, hayat─▒n─▒ g├╝nahlar i├žerisinde s├╝fl├« bir ┼čekilde ge├žirenlere de soldan veya arkadan verilir.

Amel defterleri sa─čdan verilenlere;

┬źAsh├ób├╝ÔÇÖl-yem├«n┬╗ soldan ve arkadan verilenlere de; ┬źash├ób├╝ÔÇÖ┼č-┼čim├ól┬╗ denir.

Defterin sa─čdan verilmesi m├╝jde, soldan ve arkadan verilmesi ise azap i┼čaretidir. Bu duruma g├Âre insanlar─▒n kimi sevinecek, kimisi de kahrolacakt─▒r.

O kitapta hayattayken yap─▒lan faaliyetlerin ne var ne yoksa hepsi, kay─▒t alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒r.

Bu hakikat KurÔÇÖ├ónÔÇÖda ┼č├Âyle zikredilir:

ÔÇťKitap (amel defteri) ortaya konmu┼čtur: Su├žlular─▒n, onda yaz─▒l─▒ olanlardan korkmu┼č olduklar─▒n─▒ g├Âr├╝rs├╝n; ┬źVay h├ólimize!┬╗ derler. ┬źBu nas─▒l kitapm─▒┼č! K├╝├ž├╝k-b├╝y├╝k hi├žbir ┼čey b─▒rakmaks─▒z─▒n (yapt─▒klar─▒m─▒z─▒n) hepsini say─▒p d├Âkm├╝┼č.┬╗ B├Âylece yapt─▒klar─▒n─▒ kar┼č─▒lar─▒nda bulmu┼člard─▒r. Senin Rabbin hi├ž kimseye zulmetmez.ÔÇŁ (el-Kehf, 49)

Ayr─▒ca Allah Te├ól├ó bu manzaralar─▒ insanlar iyice anlas─▒nlar diye KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖinde, amel defterlerinin verili┼č ├ón─▒n─▒ ve neticesini bir tablo ┼čeklinde ┼č├Âylece ortaya koyar:

H├ókka S├╗resiÔÇÖnde anlat─▒lan manzara deh┼čet verici:

ÔÇťArt─▒k S├╗rÔÇÖa ilk nefha ├╝flendi─či ve da─člar kald─▒r─▒l─▒p birbirine tek ├žarp─▒┼čla darmada─č─▒n edildi─či zaman, i┼čte o g├╝n olacak olur…

G├Âk de yar─▒l─▒r ve art─▒k o g├╝n o, ├ž├Âkmeye y├╝z tutar…

Melekler onun (g├Â─č├╝n) etraf─▒ndad─▒r. O g├╝n Rabbinin Ar┼čÔÇÖ─▒n─▒, bunlar─▒n da ├╝st├╝nde sekiz (melek) y├╝klenir.

(Ey insanlar!) O g├╝n (hesap i├žin) huz├╗ra al─▒n─▒rs─▒n─▒z; size ait hi├žbir s─▒r gizli kalmaz.

Kitab─▒ sa─č taraf─▒ndan verilen ki┼či (sevin├ž i├žinde);

┬źAl─▒n kitab─▒m─▒ okuyun; do─črusu ben, hesab─▒mla kar┼č─▒la┼čaca─č─▒m─▒ zaten biliyordum.┬╗ der.

Art─▒k o, meyveleri sarkm─▒┼č y├╝ce bir cennette saf├ól─▒ bir hayat i├žindedir.

(Onlara denir ki:)

┬źGe├žmi┼č g├╝nlerde i┼člediklerinize kar┼č─▒l─▒k; afiyetle yiyin, i├žin.┬╗

Kitab─▒ sol taraf─▒ndan verilene gelince o; ┬źKe┼čke┬╗ der. ┬źbana kitab─▒m verilmeseydi de hesab─▒m─▒n ne oldu─čunu bilmeseydim!

Ke┼čke (├Âl├╝m├╝mle) her i┼č olup bitmi┼č olsayd─▒. (Tekrar diriltilip de hesaba ├žekilmeseydim!)

Mal─▒m bana hi├ž fayda sa─člamad─▒.

Saltanat─▒m (her t├╝rl├╝ g├╝c├╝m, kudretim) de benden (koptu) yok olup gitti.┬╗

Cen├ób-─▒ Hak b├Âyle kimseler hakk─▒nda, g├Ârevli cehennemin bek├žilerine ┼ču il├óh├« buyrukla hit├óbeder:

┬źOnu yakalay─▒n da (ellerini boynuna) ba─člay─▒n.

Sonra alevli ate┼če at─▒n onu.

Sonra boyu yetmi┼č ar┼č─▒n bir zincire vurup yollay─▒n.┬╗ÔÇŁ (el-H├ókka, 13-32)

D├╝nya hayat─▒ takdir edilen zaman─▒n sonunda bitip, ├Âl├╝mle ├óhiret ├ólemine ge├žildi─činde;

Allah -celle cel├ól├╝h├╗- d├╝nyada doldurulan amel defterine mutlaka nazar k─▒l─▒p kullar─▒n─▒ hesaba ├žekecektir. O ├ón─▒n deh┼četi hakk─▒nda ┼ču had├«s-i ┼čerifi zikretmek k├óf├«dir:

Hazret-i ├éi┼če V├ólidemiz bir g├╝n cehennemi d├╝┼č├╝n├╝p a─člam─▒┼čt─▒. Bunun ├╝zerine Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-;

ÔÇťÔÇôSeni a─člatan nedir?ÔÇŁ diye sordu.

Hazret-i ├éi┼če -rad─▒yall├óhu anh├ó-;

ÔÇťÔÇôCehennem ate┼čini hat─▒rlad─▒m da onun i├žin a─čl─▒yorum. Siz k─▒yamet g├╝n├╝nde aile halk─▒n─▒z─▒ hat─▒rlayacak m─▒s─▒n─▒z?ÔÇŁ dedi.

Hazret-i Peygamber ┼ču cevab─▒ verdi:

ÔÇť├ť├ž yer var ki orada kimse kimseyi hat─▒rlamaz:

1- Ameller tart─▒l─▒rken terazisinin hafif mi yoksa a─č─▒r m─▒ geldi─čini ├Â─čreninceye kadar.

2- (Kendisine) amel defterinin verilece─či s─▒rada (yani): ÔÇťAl─▒n kitab─▒m─▒ okuyun.ÔÇŁ (el-H├ókka, 19) s├Âz├╝n├╝ hen├╝z s├Âylemeden ├Ânce; (yani ki┼či) kitab─▒n─▒n sa─č─▒ndan soluna m─▒ yoksa arkas─▒na m─▒ nereye konulaca─č─▒n─▒ bilinceye kadar;

3- S─▒rattan ge├žme esnas─▒nda, yani S─▒rat k├Âpr├╝s├╝ cehennemin ├╝st├╝ne kuruldu─ču ve ki┼čiye ┬źHaydi buradan ge├ž!┬╗ denildi─či zamanda.ÔÇŁ (Eb├╗ D├óvud, S├╝nnet, 24)

Bu manzara da g├Âsteriyor ki, amel defterimizle birlikte Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n huz├╗runa ├ž─▒kaca─č─▒m─▒z an, ├žok m├╝himdir.

Hasan-─▒ Basr├« Hazretleri de bu konuda ┼č├Âyle buyuruyor:

ÔÇťMahl├╗k─üt─▒n duyup g├Ârmedi─či iki g├╝n ve iki gece vard─▒r ki, onlar da ┼čunlard─▒r:

Gecelerin birisi, kabir ah├ólisiyle kald─▒─č─▒ ilk gecedir. Daha ├Ânce onlarla hi├ž kalmam─▒┼čt─▒.

Gecelerin di─čeri, sabah─▒ k─▒y├ómetin koptu─ču gecedir ki, art─▒k gecesi olmayan bir g├╝nd├╝r.

En deh┼četli iki g├╝n ise, birincisi;

Cen├ób-─▒ HakÔÇÖtan bir habercinin gelip, OÔÇÖnun senden r├óz─▒ olup olmad─▒─č─▒n─▒, senin cennete veya cehenneme gidece─čini bildirdi─či g├╝nd├╝r.

─░kinci g├╝n ise, amel defterinin sa─č veya sol taraf─▒ndan verilerek Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n huz├╗runa ├ž─▒kar─▒laca─č─▒ g├╝nd├╝r.ÔÇŁ

─░nsano─člu ya┼čarken bu zaman─▒ ve g├╝nleri ├žok iyi d├╝┼č├╝nmelidir. F─▒rsat─▒ gan├«met bilip amel defterimizi, s├ólih amellerle doldurmal─▒; insan─▒ Cen├ób-─▒ Hak huz├╗runda mahcup edecek her hata ve g├╝nahtan da ka├ž─▒nmal─▒d─▒r.

├ç├╝nk├╝ kimsenin yapt─▒─č─▒ yan─▒na kalmayacakt─▒r; bir g├╝n gelecek, amel defterimiz a├ž─▒lacak hay─▒r ve ┼čer ne i┼člemi┼čse ortaya d├Âk├╝lecektir.

Nitekim Ras├╗l-i Ekrem -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-, Muaz bin Cebel -rad─▒yall├óhu anh-ÔÇÖdan riv├óyetle, bir had├«s-i ┼čeriflerinde ┼č├Âyle buyurmaktad─▒r:

ÔÇťK─▒y├ómet g├╝n├╝nde kul, ┼ču d├Ârt ┼čeyden hesap vermedik├že hi├žbir yere k─▒p─▒rdayamaz:

1. ├ľmr├╝n├╝ nerelerde ge├žirdi─činden,

2. ─░lmiyle amel edip etmedi─činden,

3. Mal─▒n─▒ nerelerden kazan─▒p nerelere harcad─▒─č─▒ndan,

4. Gen├žli─čini nerelerde y─▒pratt─▒─č─▒ndan.ÔÇŁ (Tirmiz├«, K─▒y├ómet, 1)

Cen├ób-─▒ Hak da KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖinde kullar─▒n─▒ hesaba ├žekme i┼čini bizzat ger├žekle┼čtirece─čini ┼č├Âyle hat─▒rlat─▒yor:

ÔÇťMuhakkak ki onlar─▒n d├Ân├╝┼čleri BizeÔÇÖdir. Sonra onlar─▒n hesaplar─▒n─▒ g├Ârmek de Bize aittir.ÔÇŁ (el-─×├ó┼čiye, 25-26)

Hesap ve su├ól hakt─▒r. ├ľm├╝r, insan─▒n en b├╝y├╝k sermayesidir. Onun her ├ón─▒n─▒ iyi de─čerlendirmeli ve en k├╝├ž├╝k bir ├ón─▒ bile gafletle ge├žirilmemelidir.

├ç├╝nk├╝ k─▒y├ómet g├╝n├╝; amel defterinin a├ž─▒l─▒p hesab─▒n g├Âr├╝lmeye ba┼čland─▒─č─▒ an, ├žok ├žetin bir and─▒r. O an su├žlu insan o kadar zorda kalacak ki, i┼čledi─či g├╝nahlar─▒ ink├ór etmeye bile kalk─▒┼čacakt─▒r. Ancak bu hareketi hi├žbir fayda vermeyecektir. Nitekim Cen├ób-─▒ Hak buyuruyor:

ÔÇťO g├╝n onlar─▒n a─č─▒zlar─▒n─▒ m├╝h├╝rleriz. Kazand─▒klar─▒n─▒ (yapt─▒klar─▒ iyi ya da k├Ât├╝ amelleri) bize elleri anlat─▒r. Ayaklar─▒ da ┼čah├ódet eder.ÔÇŁ (Y├ós├«n, 65)

O g├╝n, mah┼čer g├╝n├╝nde, amel defteri a├ž─▒lacak ve sahibi taraf─▒ndan; Allah z├╝ÔÇÖl-cel├ólin, peygamberlerin, meleklerin, dost ve d├╝┼čman herkesin ├Ân├╝nde okunacak. D├╝nyadayken k├╝├ž├╝k bir ├žocuktan bile gizlenen hatalar─▒n orada okunmas─▒ ve a├ž─▒─ča ├ž─▒kmas─▒, o insan i├žin ne zor ve k├Ât├╝ bir durumdur.

├ľyleyse; hayat devam ederken bunlar─▒ iyi d├╝┼č├╝nmeli, bir tefekk├╝r derinli─či i├žinde ameller yap─▒lmal─▒d─▒r.

Bu anlay─▒┼čla bir ├Âm├╝r s├╝rmeyi ve ├Âm├╝rde de R─▒z├ó-y─▒ B├ór├«ÔÇÖye ermeyi, sonunda da s├ólih bir m├╝sl├╝man olarak can vermeyi Rabbim m├╝yesser eylesin.

Cen├ób-─▒ Hak bizleri amel defterini sa─č─▒ndan al─▒p, y├╝z ak─▒yla huz├╗runa varmaya muvaffak eylesin. ├ém├«n…