GAZ├é R├ŤHU

B. Cahit ├ľZDEM─░R bcahit@hotmail.com

Sava┼č h├óli; cemiyetlerde mill├« birli─či sa─člayan en ├Ânemli bir unsurdur.

Bu sebeple;

─░nsan r├╗hunun bu hususiyetini bilen diktat├Ârl├╝kler ve di─čer zalim idareler, bu hassasiyeti istismar edip sunÔÇÖ├« d├╝┼čmanl─▒klar ├╝reterek, icab─▒nda sava┼čarak ├╝lkelerini devaml─▒ sava┼č gerilimi alt─▒nda tutmakta ve kirli tezg├óhlar─▒n─▒ y├╝r├╝tmektedirler.

├ťlkenin b├╝t├╝n kaynaklar─▒ ya ya─čmalanm─▒┼č veya sil├óhlanmaya harcanm─▒┼č; vatanda┼člar─▒ a├žl─▒ktan k─▒r─▒lm─▒┼č, en temel insan hakk─▒ndan mahrum kalm─▒┼č, zul├╝m alt─▒nda inlemi┼č; d├╝nyada yapayaln─▒z kal─▒nm─▒┼č… ne gam.

Bir avu├ž mutlu ve putlu idareci rahat ya.

En b├óriz misaller olarak; ge├žmi┼čteki ┬źDemirperde ├╝lkeleri┬╗, bilhassa da Enver HocaÔÇÖn─▒n ArnavutlukÔÇÖu; ┼čimdi de, onlar─▒n kal─▒nt─▒s─▒ olan Kuzey Kore zikredilebilir.

Ancak; eninde sonunda b├╝t├╝n m├╝stebitlerin sonu h├╝sran olmu┼č, d├Âkt├╝kleri kanda bo─čulmu┼člard─▒r. Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n d├╝nya siyasetinden ├žekildi─či, d├╝nyev├« (sek├╝ler) hususiyetli son as─▒rlar; ad├ólet mefhumunun da idarede belirleyici olmaktan ├ž─▒kt─▒─č─▒ zamanlard─▒r.

Esas olarak tasvip edilmesi m├╝mk├╝n olmayan sava┼č─▒n; me┼čr├╗ g├Âr├╝ld├╝─č├╝, ka├ž─▒n─▒lamaz oldu─ču ┼čartlar da vard─▒r. As─▒rlar─▒ ayd─▒nlatan ┼čanl─▒ medeniyetimizde sava┼č hukuku; de─čil o zamanda, bug├╝n bile h├ól├ó ula┼č─▒lamayan bir faz├«let seviyesini h├óizdir. ─░nsana H├ól─▒kÔÇÖ─▒n─▒n nazar─▒yla bak─▒p; onu, en ┼čerefli varl─▒k mes├óbesinde g├Âren bu ulv├« muhtev├óda; ancak tehdit ve tehlikeye maruz kalma h├ólinde, zulm├╝ kald─▒r─▒p adaleti yerle┼čtirme maksad─▒yla sil├óha ba┼čvurulur. ─░sl├ómÔÇÖ─▒n h├╝k├╝mran oldu─ču yerde, ihtiv├ó etti─či m├ón├ó ├žer├ževesinde, bar─▒┼č ve huzuru tesis etme esast─▒r. ┼×ayet bar─▒┼č teklifine yana┼č─▒lmay─▒p sava┼č mukadder olmu┼čsa; bizzat sil├óh kullanan askerler d─▒┼č─▒nda kad─▒n, ├žocuk, ya┼čl─▒, din adam─▒ gibi hedef d─▒┼č─▒ insanlara dokunulmaz; ├ževre tahrip edilmez.

En g├╝zel ├Ârnek (├╝sve-i hasene), ├élemlere Rahmet Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖin bu husustaki tavsiye ve davran─▒┼člar─▒, takip eden nesillerin ┼či├ór─▒ olmu┼čtur.

ÔÇťCihad; bir ki┼či ya da toplumun, y├╝ksek bir gayeye ula┼čabilmek i├žin madd├« ve m├ónev├« b├╝t├╝n g├╝c├╝n├╝ iyi niyetle Allah yolunda kullanmas─▒ demektir. O h├ólde, ki┼činin nefsini tezkiye ve terbiye ile u─čra┼čmas─▒, All├óhÔÇÖ─▒n emirlerini ihl├ósla yerine getirmesi ve haramlardan ka├ž─▒nmas─▒, m├╝sl├╝man karde┼čine nasihatte bulunmas─▒, m├╝sl├╝man olmayan birine ─░sl├ómÔÇÖ─▒ delilleriyle anlat─▒p ikna etmesi hep cihadd─▒r. Bu durumda cihad; kalp, dil, el, mal, can, k├╝lt├╝r, ekonomi, sil├óh gibi her t├╝rl├╝ vas─▒ta ile yap─▒labilir.ÔÇŁ1

EsÔÇśad Erbil├« -kuddise sirruh├╗- Hazretleri;

ÔÇť┼×├╝k├╝r; All├óhÔÇÖ─▒n kendisine lutfetti─či (g├Âz, kulak, ak─▒l, sa─čl─▒k ve hayat ba┼čta olmak ├╝zere) b├╝t├╝n nimetleri, yarat─▒l─▒┼č maksad─▒ istikametinde kullanmak demektir.ÔÇŁ buyuruyor.2 Bu c├╝mleden olarak; cihad, kendisine ┬źhal├«felik┬╗ gibi ulv├« bir vazife tevd├« buyurulan insan─▒n, lutfedilen b├╝t├╝n nimetlerin ┼č├╝kr├╝n├╝ en g├╝zel ┼čekilde ed├ó edebilece─či bir fiildir.

KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde;

ÔÇťAllah; m├╝ÔÇÖminlerden, canlar─▒n─▒ ve mallar─▒n─▒, kendilerine cennet vermek ├╝zere sat─▒n alm─▒┼čt─▒r: Allah yolunda ├žarp─▒┼čacaklar; ├Âld├╝recekler ve ├Âld├╝r├╝lecekler…ÔÇŁ buyuruluyor. (et-Tevbe, 111)

Her ┼čeylerini O Varl─▒k N├╗ruÔÇÖna fed├ó etme d├╝┼č├╝ncesindeki ash├ób-─▒ kiram -rad─▒yall├óhu anh├╝m- hazer├ót─▒; ┼čehid olabilmeyi cana minnet bilerek, hayatlar─▒n─▒n her ├ón─▒n─▒ cihad h├ólinde ge├žirmeye sevdalanm─▒┼člard─▒r.

├élemlere Rahmet Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz; son ├žare olarak ba┼čvurulan sava┼člarda, Allah Te├ól├ó -celle cel├ól├╝h├╗-ÔÇÖnun yaratt─▒klar─▒na kar┼č─▒ rahmet nazar─▒yla bakmay─▒, bir sava┼č hukuku esas─▒ olarak ihdas etmi┼čtir.

O ┬źRah├«m ve Ra├╗f┬╗ s─▒fatlar─▒yla m├╝zeyyen olan Efendimiz, yavrular─▒n─▒ emziren k├Âpe─čin rahats─▒z olmamas─▒ i├žin, ordunun g├╝zerg├óh─▒n─▒ de─či┼čtirmek; Bedir HarbiÔÇÖnde susuz kalan m├╝┼čriklerin su kuyular─▒ndan faydalanmalar─▒na m├╝saade buyurmak; MekkeÔÇÖnin fethi g├╝n├╝nde umum├« af il├ón etmek; al─▒nan esirleri misafir olarak kar┼č─▒lamak… gibi say─▒s─▒z faz├«let ├Ârnekleriyle yol g├Âstermi┼čtir. ├ç├╝nk├╝ bu il├óh├« de─čerler manz├╗mesinde;

ÔÇťBir insan─▒ su├žsuz yere ├Âld├╝rmek, b├╝t├╝n insanl─▒─č─▒ ├Âld├╝rmek; bir insan─▒ diriltmek de b├╝t├╝n insanl─▒─č─▒ diriltmek gibidir.ÔÇŁ (el-M├óide, 5) Nitekim; Efendimiz -aleyhissal├ót├╝ vessel├óm-ÔÇÖ─▒n b├╝t├╝n sava┼člar─▒nda, her iki taraftan ┼čehid olan ve ├Âlenlerin say─▒s─▒, birka├ž y├╝z ki┼čiyle s─▒n─▒rl─▒d─▒r.

Peygamber Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin tavsiye buyurdu─ču sava┼č hukukuna ait esaslar, ─░sl├óm ordular─▒ taraf─▒ndan her devirde uygulanmaya devam edilmi┼čtir. ┬źNiz├óm-─▒ ├ólem┬╗ i├žin sefere ├ž─▒kan, gaz├ó r├╗huyla m├╝cehhez bu serdenge├žti gaziler; sair i┼čgal ordular─▒ gibi etraf─▒ kan ve ate┼če bo─čmam─▒┼člar; rahmet meltemleri gibi eserek, ├Âncelikle g├Ân├╝lleri fethetmi┼člerdir. Cihad ve gaz├ó; ┬źasr-─▒ sa├ódet┬╗ iklimini cihana yaymak gayesindeki m├╝c├óhidlerin g├Ân├╝llerini tutu┼čturan bir sevda ate┼čidir.

Kendisini, Fahr-i K├óinat -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖin m├╝jdesine n├óil olabilmeye adayanlar─▒n sonuncusu olan Sultan ─░kinci Mehmed Han; Fatih olarak ┼čehre girerken, tez├óh├╝rat yapan etraf─▒ndakilere tev├ózu ve hamd ile ┼ču hit├óbede bulunarak, gaz├ó r├╗hunun esas─▒n─▒ hat─▒rlat─▒r:

ÔÇťLis├ón-─▒ Peygamber├«ÔÇÖnin ┼čereflendirdi─či m├╝b├órek askerler, siz oldunuz. Gaz├ón─▒z m├╝b├órek olsun! Kesinlikle ├žocuklar─▒, din adamlar─▒n─▒, sizinle harp etmeyen ihtiyarlar─▒ ├Âld├╝rmeyin, kad─▒nlara dokunmay─▒n! Peygamber EfendimizÔÇÖin size l├óy─▒k g├Ârd├╝─č├╝ ┼čerefin ehli olun!ÔÇŁ3 Fatih Sultan;

İmtisâl-i câhidû fillâh oluptur niyyetim;
D├«n-i ─░sl├ómÔÇÖ─▒n m├╝cerred gayretidir gayretim.

diye ifade etti─či ulv├« maksat ├žer├ževesinde; k├Âhne KonstantiniyyeÔÇÖyi, Dersa├ódet h├óline getirir.

Horasan erenleri, G─üz├«y├ón-─▒ Rum, B├óciy├ón-─▒ RumÔÇÖun himmetleri ve gayretleriyle AnadoluÔÇÖnun ─░sl├ómla┼čmas─▒ndan sonra; gaz├ó bayraklar─▒ daha da bat─▒larda dalgalanmaya ba┼člad─▒. Hissiyatlar─▒na terc├╝man olan ┬źMehter Mar┼člar─▒┬╗n─▒n;

Merd├ón-─▒ gaz├ó a┼čk ile tekbirler al─▒nca;
Titretti yine r├╗y-i zem├«n Ar┼č u sem├óy─▒.
Allah yoluna cenk edelim ┼č├ón alal─▒m ┼čan:
KurÔÇÖ├ónÔÇÖda zafer vaÔÇśdediyor Hazret-i Yezdan.

na─čmeleriyle co┼čan ┬źniz├óm-─▒ ├ólem┬╗ fed├ó├«leri, ├╝├ž k─▒tay─▒ rahmet ├žera─člar─▒yla ayd─▒nlatt─▒lar.

Osmanl─▒ÔÇÖdaki, ordunun ├Ân├╝n├╝ a├žan, Avrupa i├žlerine kadar atlar─▒yla f─▒rt─▒na gibi esen ak─▒nc─▒ ocaklar─▒; denizleri k├ófir gemilerine dar eden leventler de, gaz├ó r├╗hunun d├ósit├ón├« temsilcileridir. Malko├žo─čullar─▒, ├ľzdemiro─čullar─▒, Mihalo─čullar─▒… karalarda; Salih Reisler, Turgut Reisler, Hayreddin Reisler… denizlerde, as─▒rlarca yazd─▒klar─▒ destanlarla tarihe ┼čan vermi┼člerdir. Bu ak─▒nc─▒ r├╗hunu, Yahya Kemal ┼č├Âyle aksettiriyor:

Bin atl─▒ ak─▒nlarda ├žocuklar gibi ┼čendik;
Bin atl─▒ o g├╝n, dev gibi bir orduyu yendik.

┼×anl─▒ m├óz├«deki ecdad─▒m─▒z, cihad a┼čk─▒ ve gaz├ó r├╗huyla izzet buldu; d├╝nya ├Âl├že─činde ra─čbet g├Ârd├╝. Ertu─črul Gazi ve Osman Gazi, ┬źniz├óm-─▒ ├ólem┬╗ r├╝yalar─▒yla pi┼čtiler. Osman Gazi, gaz├ó ile devlet olma hakk─▒n─▒n me┼čr├╗la┼čt─▒─č─▒na inanarak, bunu il├ón etti. Anadolu T├╝rkmenleri, Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n a├žt─▒─č─▒ gaz├ó bayra─č─▒ alt─▒na ko┼čtular. D├╝nyada ve ├óhirette sa├ódete vesile olan bu a┼čk─▒, Gazi Giray Han ┼č├Âyle ifade ediyor:

Râyete meylederiz, kāmet-i dil-cû yerine,
T├╗─ča dil ba─člam─▒┼č─▒z, k├ók├╝l-i ho┼č-b├╗ yerine.

Bug├╝n de, milletimizin bek─üs─▒, d├╝nyev├« (sek├╝ler) cereyanlar─▒n yozla┼čt─▒r─▒c─▒ tesirlerinin durdurulmas─▒ i├žin; mukaddeslerin korunmas─▒, cihad a┼čk─▒ ve gaz├ó r├╗hunun diri tutulmas─▒ elzemdir.

_____________________

1 Dr. Murat KAYA: İslâm, Altınoluk Yay. 11, İst. 2009, s. 493.
2 M. EsÔÇÖad Erbil├«: Mekt├╗b├ót, s. 67, no: 38.
3 Dr. Murat KAYA: a.g.e., s.: 501.