E─×─░P B├ťKMEDEN…

H. K├╝bra ERG─░N hkubraergin@hotmail.com

─░stanbulÔÇÖun fethinin y─▒ld├Ân├╝m├╝n├╝ idrak etti─čimiz g├╝nlerdeyiz. G├╝zel ─░stanbulÔÇÖumuza bak─▒nca anl─▒yoruz ki, ecdad─▒m─▒z─▒n b─▒rakt─▒─č─▒ bu de─čerli em├ónet i├žin ne kadar sevinsek ve miras├ž─▒s─▒ oldu─čumuz bu ┼čerefle ne kadar ├Âv├╝nsek azd─▒r.

├ľyle b├╝y├╝k bir tarihimiz var ki; ona l├óy─▒k olmak i├žin pek bir ┼čey yapamam─▒┼č olsak bile, bize fayda veriyor. Bug├╝n d├╝nya ├╝zerindeki itibar─▒m─▒z─▒n ve n├╝f├╗zumuzun h├ól├ó en b├╝y├╝k kayna─č─▒, ecdad─▒m─▒z─▒n arma─čan─▒ olan o ┼čanl─▒ m├óz├«miz.

Fakat ne ac─▒d─▒r ki k├╝lt├╝r atmosferimize h├ókim olan kesimler o tarihi anlamaktan ve ecdad─▒m─▒z─▒ takdir etmekten pek uzak. ─░ftiralarla dolu, ├žirkin sahneleri sebebiyle ge├žti─čimiz y─▒l g├╝ndemimizi me┼čgul eden mal├╗m tarih├« dizinin senaristi, bir s├╝re ├Ânce ├Âld├╝. Onun ard─▒nda b─▒rakt─▒─č─▒;

ÔÇťCesedimi yak─▒n!ÔÇŁ vasiyeti sayesinde, tarihimizi konu alan dizinin senaryosunu nas─▒l bir zihniyete sahip ki┼čilerin yazd─▒─č─▒n─▒ da daha iyi g├Ârm├╝┼č olduk. Zaten ecdad─▒m─▒z─▒ bu kadar ├žirkin bir ┼čekilde tahayy├╝l eden bir ki┼činin;

ÔÇťArkamdan du├ó edin, hay─▒r-hasenat yap─▒n…ÔÇŁ demesini de beklemezdik. O; tart─▒┼čmal─▒, g├╝r├╝lt├╝l├╝ bir hayat ya┼čad─▒, ard─▒nda tart─▒┼čma b─▒rakt─▒, ├Âld├╝, gitti… Tarihimizi ve ecdad─▒m─▒z─▒ anlamak ve anlatmak vazifesi ise h├ól├ó bizim boyunlar─▒m─▒zda bor├ž olarak duruyor.

Evet, bu bizim ├╝zerimize bor├ž… Bizler, ayn─▒ ├«m├óna, ayn─▒ hissiyata ve ayn─▒ d├╝sturlara sahip torunlar─▒ olarak atalar─▒m─▒z─▒ anlatma vazifesinin ┼čuurunda m─▒y─▒z? Daha ne zamana kadar ecdad─▒m─▒z─▒ anlatmay─▒ ba┼čkalar─▒ndan bekleyece─čiz?

┼×u an sinemalarda ─░stanbulÔÇÖun fethini anlatan bir film g├Âsteriliyor. Gidip seyretmi┼č olmasam da -├ž├╝nk├╝ fazla bir beklentim yok- hakk─▒nda anlat─▒lanlar; bu filmde de tarihe s├ód─▒k kal─▒nmad─▒─č─▒n─▒ ve fethin ger├žek r├╗hunu ifade etmekten mahrum oldu─čunu ├Â─črenmeme yetti. Acaba bir sanat eserinden ger├žeklerin ve samim├« duygular─▒n ifadesini beklemek ├žok mu fazla bir beklenti? ─░stanbulÔÇÖun fethini bile do─čru anlayam─▒yor, anlatam─▒yorsak art─▒k neyi anlayaca─č─▒z?

├ľte yandan, ne yaz─▒k ki ├Âyle bir nesil yeti┼čtirmi┼čiz ki, bu filme g├Âsterilen ra─čbetten bile rahats─▒z oluyor da; ÔÇť─░┼čgalcilikle ├Âv├╝n├╝yoruz!ÔÇŁ diye yazabiliyor. Belki de do─čru anlat─▒lamad─▒─č─▒ i├žin fetihle i┼čgalin fark─▒n─▒ anlamaktan uzak…

Nas─▒l oldu da;

ÔÇťNe i┼čimiz vard─▒ Viyana kap─▒lar─▒nda?ÔÇŁ diye soracak kadar ┼čuursuz bir nesil yeti┼čtirdik? Neden anlatamad─▒k?

Bug├╝n KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖdeki cihad ├óyetlerini anmaya bile ├žekiniyoruz. H├ólbuki ├žekingenli─čimizi bir yana b─▒rak─▒p, o ├óyetlerin de en az; ┬źcen├«nin anne karn─▒ndaki geli┼čimini anlatan┬╗ bir ├óyet kadar ilm├« bir m├╗cize oldu─čunu izah edebilseydik, belki tarihimizi de daha do─čru anlatm─▒┼č olacakt─▒k.

Gelin bir kere korkmadan okuyal─▒m o ├óyetleri… Rabbimiz buyuruyor ki:

ÔÇťSava┼č, -ho┼čunuza gitmedi─či h├ólde- size farz k─▒l─▒nd─▒. ─░htimal ki ho┼članmad─▒─č─▒n─▒z ┼čey sizin iyili─činizedir. Ve ihtimal ki sevdi─činiz bir ┼čey sizin aleyhinizedir. Siz bilmezsiniz Allah bilir.ÔÇŁ (el-Bakara, 216)

Bu ├óyetten anl─▒yoruz ki, sava┼č m├╝sl├╝manlar─▒n ho┼čuna giden bir ┼čey de─čildi. Yani onlar ya─čmac─▒l─▒k-talanc─▒l─▒k hevesiyle yollara d├Âk├╝lm├╝┼č de─čillerdi. Aksine aralar─▒nda korkanlar, isteksizlik g├Âsterenler vard─▒. (en-Nis├ó, 77) Ac─▒ ├žekiyorlard─▒ ve Rableri onlar─▒ ├óyetleriyle teselli ediyordu. (en-Nis├ó, 104) Sava┼čtan ka├žmamalar─▒ i├žin uyar─▒yor, (el-Enf├ól, 15) zor zamanlarda All├óhÔÇÖ─▒ zikrederek dayan─▒kl─▒l─▒k g├Âstermelerini emrediyordu. (el-Enf├ól, 45)

Fetih i├žin yollara d├Âk├╝len ─░sl├óm ordular─▒ da bilirdi; tarlalar─▒yla bah├želeriyle, s├╝r├╝leriyle veya ticaret kervanlar─▒yla me┼čgul olup d├╝nyal─▒k y─▒─čmay─▒… Onlar da bilirdi ┼čehirler in┼ča edip refah i├žinde ya┼čayacaklar─▒ evler d├Â┼čemeyi ve ├že┼čit ├že┼čit zevkler, e─členceler icat etmeyi. Ama yapmad─▒lar…

┼×imdi birilerine ├žok garip g├Âr├╝nen bir ┼čey yapt─▒lar; ├╝zerlerine k─▒zg─▒n ya─člar─▒n d├Âk├╝ld├╝─č├╝ surlara t─▒rmand─▒lar. Bazen gemileri karadan y├╝r├╝tt├╝ler, bazen de gemileri yak─▒p;

ÔÇťArkan─▒z deniz, ├Ân├╝n├╝z d├╝┼čman; ya zafer, ya ├Âl├╝m!ÔÇŁ diyerek d├╝┼čman saflar─▒na dald─▒lar.

Neden?

├ç├╝nk├╝ ├«man ettikleri Allah -celle cel├ól├╝h├╗- onlara bir g├Ârev y├╝kl├╝yordu:

ÔÇťSize ne oluyor ki, Allah yolunda ve; ┬źRabbimiz, bizi halk─▒ zalim olan bu ├╝lkeden ├ž─▒kar, bize kat─▒ndan bir vel├« (koruyucu, sahip) g├Ânder, bize kat─▒ndan bir yard─▒m eden yolla.┬╗ diyen erkekler, kad─▒nlar ve ├žocuklardan zay─▒f b─▒rak─▒lm─▒┼člar ad─▒na sava┼čm─▒yorsunuz?ÔÇŁ (en-Nis├ó, 75)

M├╝sl├╝manlar; hi├ž kimsenin inanc─▒na kar─▒┼čmayan, halk─▒n─▒ ├ódil bir d├╝zenle idare edip huzuru tesis eden Nec├ó┼č├« gibi idarecilerin ├╝lkelerine seferler d├╝zenlemediler, oralar─▒ yak─▒p y─▒kmad─▒lar. Aksine kendi halk─▒na dah├« eziyet eden, hele ba┼čka dinden olanlara hi├ž ac─▒mas─▒ olmayan idarecilerin memleketlerini ─░sl├ómÔÇÖa a├žt─▒lar.

E─čer atalar─▒m─▒z, esirlerini kaz─▒kl─▒ f─▒├ž─▒larda ├Âld├╝rd├╝─č├╝ i├žin Avrupa k├╝lt├╝r├╝nde vampir hik├óyesinin do─ču┼čuna sebep olan Kaz─▒kl─▒ VoyvodaÔÇÖy─▒ ortadan kald─▒rmasayd─▒, Arnavut ve Bo┼čnak karde┼člerimiz ─░sl├óm d├«nini tan─▒yabilecek ve tercih edebilecekler miydi?

Hem bu zalim idarecilerin zul├╝mleri kendi memleketlerinin s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde de kalm─▒yordu. Bir├žoklar─▒m─▒z bilmeyiz ama Bizans Devleti ortadan kald─▒r─▒lana dek, ─░sl├óm ├╝lkelerinde her ├že┼čit fitnenin ya eleba┼č─▒ olmu┼č yahut gizli destek├žisi olmaya devam etmi┼čti. Mesel├ó Abb├ós├«ler devrinde meydana gelen H├╝rrem├«ler veya Babek fitnesinin 20 y─▒ldan fazla s├╝rmesinde ve nice masum m├╝sl├╝man─▒n kan─▒na m├ólolmas─▒nda BizansÔÇÖ─▒n gizli deste─činin rol├╝ oldu─ču bilinir.

Ul├╗hiyet iddias─▒yla ortaya ├ž─▒kan Babek, nefse ho┼č gelen her ┼čeyi mubah saymas─▒ sayesinde memleketteki ayak tak─▒m─▒n─▒ kendi etraf─▒nda toplamay─▒ ba┼čarm─▒┼čt─▒. ├ťstelik taraftarlar─▒na, kendi ul├╗hiyetine ├«man etmeyenlerin ├Âld├╝r├╝lmesi, mallar─▒n─▒n ya─čmalanmas─▒ noktas─▒nda da izin veriyordu. Abb├ós├« idarecilerinin ummad─▒─č─▒ kadar b├╝y├╝k bir fel├ókete sebep olan bu fitneciler, ne zaman ─░sl├óm askerleri taraf─▒ndan s─▒k─▒┼čt─▒r─▒lsalar Bizans topraklar─▒na s─▒─č─▒n─▒rlard─▒. ├ťmmetin bu fel├óketten hal├ós olmas─▒na vesile olan Af┼čin Bey, gelecekte ─░sl├óm memleketlerinin huzurunu koruyacak milletin ├ódeta m├╝jdecisiydi.

Tarih ┼čahittir ki, KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖin her bir ├óyeti m├╗cize oldu─ču gibi, cih├ód─▒ emreden ├óyetleri de i├žtim├ó├« ilimler bak─▒m─▒ndan bir m├╗cizedir. M├╝sl├╝manlar;

ÔÇťFitne ortadan kalk─▒p, din yaln─▒z All├óhÔÇÖ─▒n oluncaya kadar, onlarla sava┼č─▒n.ÔÇŁ emrine itaatten ne zaman ayr─▒lsalar, fitneler kendi memleketlerinin i├žinde dah├« onlar─▒ buldu. Hatt├ó ─░sl├óm diyarlar─▒ toplu k─▒y─▒mlara, s├Âm├╝r├╝lere, zillete sahne oldu.

ÔÇťAtalar─▒m─▒z sava┼člarla u─čra┼čacaklar─▒ yerde ne diye medeniyete hizmet etmemi┼čler?ÔÇŁ diyenlere End├╝l├╝sÔÇÖ├╝, Buh├ór├óÔÇÖy─▒, Ta┼čkentÔÇÖi sorun!

Avrupa medeniyetine ilim-irfan me┼čÔÇśalesi olan End├╝l├╝sÔÇÖ├╝n ba┼č─▒na neler geldi?

Buh├ór├óÔÇÖn─▒n yeti┼čtirdi─či ─░bn-i S├«n├ó Avrupa ├╝niversitelerinde okutulan t─▒p kitaplar─▒n─▒ telif etmi┼čti. Ama ├Ânce Mo─čol ─░st├«l├ós─▒, sonra ├ľzbekistanÔÇÖ─▒n Ruslarla ─░ngilizler aras─▒nda s─▒k─▒┼čmas─▒ ve sonunda kom├╝nist idareye teslim olmas─▒yla bu diyar da elimizden ├ž─▒kt─▒. ┼×imdi ─░stanbulÔÇÖun fethiyle teselli bulmam─▒z─▒ ├žok mu g├Âr├╝yorlar?

M├╝sl├╝manlar;

ÔÇťOnlara kar┼č─▒ g├╝c├╝n├╝z├╝n yetti─či kadar kuvvet ve besili atlar haz─▒rlay─▒n. Bununla, All├óhÔÇÖ─▒n d├╝┼čman─▒ ve sizin d├╝┼čman─▒n─▒z─▒ ve bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda sizin bilmeyip All├óhÔÇÖ─▒n bildi─či di─čer (d├╝┼čmanlar─▒) korkutup-cayd─▒ras─▒n─▒z. Allah yolunda her ne infak ederseniz, size ┬źeksiksiz olarak ├Âdenir┬╗ ve siz haks─▒zl─▒─ča u─črat─▒lmazs─▒n─▒z.ÔÇŁ (el-Enf├ól, 60) ├óyetini unutup, Avrup├ó├« keyiflere ve e─člencelere al─▒┼č─▒p, bo┼č tart─▒┼čmalara dald─▒klar─▒ i├žin bug├╝nk├╝ zillete d├╗├ž├ór oldular.

├Äman etmeseler de ilmin gere─či olarak ayn─▒ ├óyete ittib├ó edenler ise d├╝nyan─▒n h├ókimiyetini ellerinde tutuyorlar. Bug├╝n d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k ekonomisine sahip ├╝lkeler, sil├óhlanmaya deh┼čet b├╝t├želer ay─▒r─▒yorlar. Yoksa ekonomilerini ayakta tutacak yak─▒t─▒ temin edemeyeceklerini biliyorlar. B├Âyleyken bizler KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖdeki cihad ├óyetlerini nas─▒l e─čip b├╝kece─čimizi ve tevil edece─čimizi d├╝┼č├╝n├╝p duruyoruz. H├ólbuki tevile hi├ž h├ócet yok:

ÔÇťFitne ortadan kalk─▒p; din, yaln─▒z All├óhÔÇÖ─▒n oluncaya kadar, onlarla sava┼č─▒n.ÔÇŁ ├óyetinin devam─▒nda zaten sulh kanunu b├╝t├╝n as├óletiyle mevcut:

ÔÇťE─čer vazge├žerlerse bilin ki, d├╝┼čmanl─▒k, ancak zalimlere kar┼č─▒d─▒r.ÔÇŁ (el-Bakara, 193)