├ça─člara Sunulacak En G├╝zel Ahl├ók N├╝m├╗nesi PEYGAMBER EFEND─░M─░Z

B. Cahit ├ľZDEM─░R bcahit@hotmail.com

D├╝nyev├« (sek├╝ler) cereyanlar─▒n girdab─▒nda savrulan ├ža─č─▒m─▒z, h├╝sranlar─▒n en deh┼četlisi ile k─▒vran─▒yor. Sanki; ge├žmi┼čte ┬źsa├ódet asr─▒┬╗n─▒ hi├ž tatmam─▒┼č; tesels├╝len devam eden ad├ólet ve huzur dolu zamanlar─▒ hi├ž ya┼čamam─▒┼č gibi. Yoksa rahmet ikliminde ya┼čanan m├╝sbet tecr├╝belerin h├óf─▒zadan silinmesi, sel├ómete ermek i├žin ├ž─▒kmaz sokaklarda ├Âm├╝r t├╝ketilmesi ba┼čka nas─▒l ├«zah edilebilir? Son devir filozoflar─▒ndan Sakall─▒ Cel├ólÔÇÖin;

ÔÇťMe┼črutiyet il├ón ettik olmad─▒; cumhuriyet il├ón ettik olmad─▒; bir de ciddiyet il├ón edelim ne olur!ÔÇŁ demesi misali; meseleye akl-─▒ sel├«m ile yakla┼čmaktan ba┼čka ├žare yok.

─░nsan─▒n, nefsinin elinde esir oldu─ču zaman, hayvandan daha a┼ča─č─▒ derekelere (belh├╝m edall) yuvarlanabilece─či beyan buyuruluyor. ─░sl├ómÔÇÖdan ├Ânceki cahiliye devrinde; insanl─▒k b├Âyle bir zulmetin i├žinde can ├žeki┼čiyordu. ├Äman ┼čairi Mehmed ├ékif, bu vah┼čet devrini ┼č├Âyle tasvir ediyor:

S─▒rtlanlar─▒ ge├žmi┼čti be┼čer y─▒rt─▒c─▒l─▒kta;
Di┼čsiz mi bir insan, onu karde┼čleri yerdi.

ÔÇťHak geldi; b├ót─▒l z├óil oldu.ÔÇŁ (el-─░sr├ó, 81); d├╝nya ad├ólet, merhamet, ┼čefkat, m├╝s├ómaha… gibi insan─▒ insan yapan faz├«letlerle m├╝cehhez idarelerin huzurlu as─▒rlar─▒n─▒ ya┼čad─▒; sa├ódeti tatt─▒. Ancak, devir d├Ând├╝; zaptedilemeyen ihtiraslar─▒n k├Âr├╝kledi─či ilhad kas─▒rgalar─▒, cemiyetleri alt├╝st etti. D├╝nya; nefsi putla┼čt─▒ran, bencil h├╝k├╝mranl─▒klar─▒n zeb├╗nu h├óline geldi. Ne ac─▒d─▒r ki; insanl─▒k, zirveden a┼ča─č─▒lara yuvarland─▒, ├ódeta yeniden cahiliye devrine geriledi; hem de daha vah┼č├« bir tarzda ve daha geni┼č boyutlarda.

Yeni cihan devletlerinin ┼či├ór─▒; ad├óletin yerine, zulm├╝ ik─üme etmek. Buna y├Ânelik olarak; ilmin ula┼čt─▒─č─▒ yeni merhaleleri, insanlar─▒n hayr─▒na kullanmaktan ziyade, daha ├Âld├╝r├╝c├╝ sil├óhlar ├«cat etmeye y├Ânlendiriyorlar. Sava┼č makineleri, uzaktan bir d├╝─čmeye basmakla insanlar─▒ kitleler h├ólinde ├Âld├╝recek ┼čekilde tanzim ediliyor; sava┼č hukukuna ayk─▒r─▒ olmas─▒na ra─čmen kullan─▒lan kimyev├« ve biyolojik bombalar, fosfor bombalar─▒, misket bombalar─▒… sivillere, ├žocuklara kurtulma f─▒rsat─▒ tan─▒m─▒yor. H├ókim olunan bas─▒n kanallar─▒ vas─▒tas─▒yla yalan haberler ├╝retilerek, bu ahl├óks─▒z sald─▒r─▒lar ┬źins├ón├«┬╗ k─▒l─▒fla ambal├ójlan─▒yor…

D├╝nya ├Âl├že─činde, i├žtim├ó├« hayat can ├žeki┼čiyor. M├╝frit inan├žlar─▒ y├╝z├╝nden veya can─▒ ├Âyle istedi─či i├žin, birtak─▒m sap─▒klar; okullar─▒, kamplar─▒ bas─▒p onlarca, y├╝zlerce ki┼čiyi kur┼čun ya─čmuruna tutup katledebiliyorlar; ─▒rk├ž─▒l─▒kla beyni y─▒kanm─▒┼č ki┼čiler, hedef g├Âzetmeden d├╝┼čmanl─▒k besledikleri m├ósum insanlar─▒ vah┼č├«ce ├Âld├╝r├╝yorlar; bencilli─čin ve maddecili─čin pen├žesine d├╝┼čm├╝┼č cemiyetlerde yard─▒mla┼čma, di─čerg├óml─▒k, muhabbet, merhamet… gibi i├žtim├ó├« dayan─▒┼čmay─▒ sa─člayan faz├«letler ifl├ós etmi┼č vaziyette…

D├╝nyay─▒ y├Ânlendiren g├╝├žl├╝ devletlerce s├╝rd├╝r├╝len tehdit ve sald─▒r─▒lar─▒n hedefinde, um├╗miyetle ─░sl├óm ├ólemi var. Bahis mevzuu ├╝lkelerdeki ┼čiddet ve bask─▒lar─▒n muhatab─▒ da yine ├žo─čunlukla m├╝sl├╝manlar. Yak─▒n zamanlara kadar rahmet ikliminin temsilcisi olma ┼čerefini ta┼č─▒yan ─░sl├óm co─črafyas─▒ da, kendisi d─▒┼č─▒ndaki menf├«liklerden ├óz├óde de─čil. Bindi─či dal─▒ kesme ham├ókati misali; cemiyete as─▒rlarca huzur ve sa├ódet bah┼čeden ┬źil├óh├« de─čerler manz├╗mesi┬╗ yerine, ┬źgalipler┬╗in i├žtim├ó├« de─čerleri h├╝sn-i kabul g├Âr├╝yor. Halk─▒na zulmeden, ac─▒mas─▒zca katleden kukla diktat├Ârler, sadece bu ├ólemde kald─▒ maalesef. Bir zamanlar rahmet meltemlerinin g├Ân├╝lleri ok┼čad─▒─č─▒ huzur co─črafyas─▒; ter├Âr, i├ž sava┼č, vurgun, soygun, siyas├« ve ├ód├« cinayetler… gibi ┬źkimlik buhran─▒┬╗ ile ilgili b├╝t├╝n maraz├« h├óllerin me┼čheri durumunda, bir h├╝z├╝n co─črafyas─▒na d├Ând├╝ ├ódeta.

Ecd├ód─▒m─▒zdan tev├ór├╝s edilen m├╝kteseb├ót ile, h├ól├ó s├Âm├╝rgeci d├╝nyay─▒ tedirgin eden ├╝lkemiz, ta┼č─▒d─▒─č─▒ de─čerin fark─▒nda de─čil. ─░talyan Profes├Âr Anna Masala bu h├óli;

ÔÇťA─čz─▒ kilitli bir hazine sand─▒─č─▒n─▒n ├╝zerinde oturuyorsunuz.ÔÇŁ s├Âzleriyle tasvir ediyor. Ancak ac─▒d─▒r ki; hi├ž hak etmedi─či h├ólde bu ├╝lke, ─░sl├óm co─črafyas─▒ndaki kimlik buhran─▒n─▒n en vahim tez├óh├╝rleriyle m├ól├╗l. ┼×iddet kol geziyor; tahamm├╝l, m├╝s├ómaha, tev├ózu, yard─▒mla┼čma… gibi faz├«letler m├óz├«de kald─▒; incir ├žekirde─čini doldurmaz meseleler i├žin en kolay ├ž├Âz├╝m yolu, ├Âld├╝rmek oldu; zevk i├žin cinayet i┼čleme, ana-baba katletme modas─▒ depre┼čiyor zaman zaman; kaderci de─čil ├ža─čda┼č nesil yeti┼čtirmek vehmi, e─čitim sistemini d├╝nyev├« cereyanlar─▒n h├ókimiyetine soktu; cinayet, ┼čiddet, madde ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, zamans─▒z cins├« al├ókalar… gibi menf├«likler gelece─čin teminat─▒ olan ├žocuklar─▒n ve gen├žlerin g├╝ndemini me┼čgul ediyor; ter├Âristler ara├žlar─▒, otob├╝sleri, al─▒┼čveri┼č merkezlerini, i├žindeki insanlarla beraber ate┼če veriyor, bombal─▒yor…

Hi├žbir ahl├ók├« esas─▒ tan─▒mamak, nefsin hev├ós─▒na uymak, tahrip etmek, ├Âlmek, ├Âld├╝rmek… gibi menf├« davran─▒┼člar, bu maraz├« h├óllerin f├órik al├ómetleri. Gurur, kibir, tahamm├╝ls├╝zl├╝k, m├╝s├ómahas─▒zl─▒k, ┼čiddet, bencillik… gibi s├╝fl├« hasletler de m├╝┼čterek vas─▒flar─▒. ─░nsan, nas─▒l bu k├Ât├╝ hasletlerden kurtar─▒l─▒p, kendisini y├╝celten faz├«letlerle te├žhiz edilebilir; ahsen-i takv├«m (en g├╝zel k─▒vam) mertebesine y├╝kseltilebilir? ┼×├╝phesiz; bir d├╝┼č├╝nce ve hareket tarz─▒n─▒n ortaya ├ž─▒kard─▒─č─▒ menf├« sonu├žlar, yine ayn─▒ tarzla d├╝zeltilemez. Do─čru sistemin tespitinde, tarihteki tecr├╝beler en g├╝zel ├Âl├ž├╝ mes├óbesindedir.

─░nsanl─▒k tarihinin en mesut d├Ân├╝m noktas─▒; ┬źkutlu do─čum┬╗ ve ┬ź├ž├Âle inen N├╗r┬╗un, zulmet perdelerini y─▒rtarak, rahmet iklimi h├ólinde h├óle h├óle zaman ve mek├ónlara yay─▒lmas─▒d─▒r. Bu ├Âyle muhte┼čem bir v├ók─▒a ki; insan havsalas─▒ bunu idrak etmeye, anlatmaya k├óf├« de─čildir. Nitekim edipler, ├ólimler, m├╝tefekkirler, g├Ân├╝l ehli zev├ót gibi s├Âz ve d├╝┼č├╝nce ric├óli as─▒rlardan beri bu ┬źde─čerler manz├╗mesi┬╗ni ve ┬źSon El├ži┬╗yi anlatt─▒klar─▒, yazd─▒klar─▒ h├ólde; s├Âz├╝n sonu asla gelmemi┼čtir.

─░├žki, kumar, fuhu┼č… gibi insan─▒ yozla┼čt─▒ran her t├╝rl├╝ s├╝fliy├ót─▒n i┼člendi─či; hukukun esas─▒n─▒ g├╝├ž ve n├╝f├╗zun te┼čkil etti─či; k─▒z ├žocuklar─▒n─▒n diri diri g├Âm├╝ld├╝─č├╝… bir vah┼čet ortam─▒na gelen ve b├Âyle bir cemiyeti k─▒sa zamanda ┬źasr-─▒ sa├ódet┬╗ ile ta├žland─▒ran Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz; bu m├╗cize i├žin se├žilmi┼č, husus├« faz├«letlerle te├žhiz buyurulmu┼čtu. Bu c├╝mleden olarak; O Varl─▒k N├╗ru;

ÔÇťBeni Rabbim terbiye etti.ÔÇŁ buyuruyor. ├çevresindeki ta┼č y├╝rekleri, y├╝ce ┼čahs─▒nda meknuz bulunan il├óh├« ahl├ókla terbiye ederek, g├╝l yapraklar─▒ gibi hassas ve l├ótif h├óle getirmesi; ÔÇťOÔÇÖnun peygamberli─čini anlamak i├žin yeterlidir.ÔÇŁ deniliyor.

ÔÇť├élemlere rahmet olarak g├ÂnderilenÔÇŁ (el-Enbiy├ó, 107) Fahr-i K├óinat -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz, KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde ┼č├Âyle tavsif buyuruluyor:

ÔÇťEy ┼čanl─▒ Peygamber! Biz SenÔÇÖi hakikaten bir ┼čahit, bir m├╝jdeci, bir uyar─▒c─▒, OÔÇÖnun emriyle insanlar─▒ All├óhÔÇÖa ├ža─č─▒ran, ayd─▒nlat─▒c─▒ bir kandil; yol g├Âsterici bir rehber olarak g├Ânderdik.ÔÇŁ (el-Ahz├ób, 45-46). Yine ┬ź├╝sve-i hasene┬╗ (en m├╝kemmel ├Ârnek) oldu─ču beyan buyurulan (el-Ahz├ób, 21) Efendimiz -aleyhissal├ót├╝ vessel├óm-ÔÇÖa uymak hususunda;

ÔÇťEy ├«man edenler! All├óhÔÇÖa itaat edin ve PeygamberÔÇÖe itaat edin ki amellerinizi bo┼ča ├ž─▒karmay─▒n!ÔÇŁ (Muhammed, 33) buyuruluyor.

KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖi ├óyet ├óyet temess├╝l ederek r├╗h├ón├« zirvelere kanatlanan ash├ób-─▒ kiram -rad─▒yall├óhu anh├╝m- hazer├ót─▒; O Varl─▒k N├╗ru ile, k├ób─▒na var─▒lamaz bir s├╗rette ayn├«le┼čme gayreti g├Âstererek, ├╝mmet i├žin ┬źg├Âkteki y─▒ld─▒zlar┬╗ seviyesine ula┼čm─▒┼člard─▒. ├ľyle ki; OÔÇÖndan s├ód─▒r olan her hareketi ve s├Âz├╝, sebebini ve hikmetini ├Â─črenmeye bile gerek duymadan, derh├ól tatbik etmeye koyulmu┼člard─▒r. Onlar─▒ takip eden Hak dostlar─▒ ve s├ólih kullar da O Hab├«bull├óhÔÇÖ─▒n sevgisini ba┼č t├óc─▒ etmi┼čler; OÔÇÖnunla her an beraber olabilme sevdas─▒ ile s├╝nnet-i seniyyeye ba─čl─▒l─▒─č─▒ nesilden nesile tesels├╝len aktaragelmi┼člerdir.

─░sl├óm tarihi tetkik edildi─činde; siyas├« gidi┼č├ót─▒n, Fahr-i K├óinat -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖe muhabbet, t├ózim ve ba─čl─▒l─▒─č─▒n seviyesi nisbetinde muhte┼čem ve istikrarl─▒ oldu─ču g├Âr├╝lecektir. Nitekim ─░stanbulÔÇÖa gelip, bir camide ikindi namaz─▒n─▒n s├╝nnetini ed├ó eden halk─▒ g├Âren bir Arap ├ólimi;

ÔÇť─░┼čte bu milletin kavu┼čtu─ču nimetlerin s─▒rr─▒, s├╝nnet-i seniyyeye olan bu ba─čl─▒l─▒klar─▒d─▒r.ÔÇŁ der.

Bazen lâf olsun diye;

ÔÇťS├╝nnettir; yap─▒lmasa da olur.ÔÇŁ kab├«linden, m├ón├ón─▒n nereye varaca─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝lmeden s├Âzler s├Âylenir. KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖin hayata aktar─▒lmas─▒ m├óhiyetindeki, Efendimiz -aleyhissal├ót├╝ vessel├óm-ÔÇÖ─▒n m├╝b├órek s├Âzleri ve fiilleri demek olan ┬źS├╝nnet┬╗ nazar-─▒ itib├óra al─▒nmadan, din ya┼čan─▒lamaz. Ger├ži; m├╝ekked, gayr-i m├╝ekked ve zev├óid s├╝nnet olmas─▒na g├Âre, insan─▒n m├╝kellefiyeti farkl─▒l─▒k arz ederse de; her s├╝nnete ri├óyet etmek sevap kazand─▒r─▒r ve hafife almak da a─č─▒r mesÔÇÖ├╗liyeti ├«cap ettirir. Bununla ilgili olarak KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde;

ÔÇťRas├╗l size ne verdiyse onu al─▒n! Size neyi yasaklad─▒ysa ondan da ka├ž─▒n─▒n ve AllahÔÇÖtan korkun! ├ç├╝nk├╝ All├óhÔÇÖ─▒n azab─▒ ┼čiddetlidir.ÔÇŁ (el-Ha┼čr, 7);

ÔÇťEy ├«man edenler! Size hayat verecek ┼čeylere sizi ├ža─č─▒rd─▒─č─▒ zaman, All├óhÔÇÖ─▒n ve Ras├╗l├╝ÔÇÖn├╝n ├ža─čr─▒s─▒na uyun.ÔÇŁ (el-Enf├ól, 24)… buyuruluyor.

┬źG├╝zel ahl├ók─▒ tamamlamak i├žin g├Ânderildi─čini┬╗ bildiren (Ahmed bin Hanbel, M├╝sned) Efendimiz -aleyhissal├ót├╝ vessel├óm-, ├╝mmetine ┼ču vasiyette bulunuyor:

ÔÇťSize iki ┼čey b─▒rak─▒yorum. Bunlara s─▒ms─▒k─▒ sar─▒ld─▒─č─▒n─▒z m├╝ddet├že asla sap─▒tmazs─▒n─▒z: All├óhÔÇÖ─▒n ┬źKit├ób┬╗─▒ (KurÔÇÖ├ón-─▒ Kerim) ve Ras├╗l├╝ÔÇÖn├╝n ┬źS├╝nnet┬╗i.ÔÇŁ (Muvatt├ó, Kader)

So─čuk ve karanl─▒k sokaklarda heder olan gen├žli─če; ├žocu─čuna, G├╝ney Amerikal─▒ anar┼čistin ad─▒n─▒ koyan ebeveyne; en vah┼č├« zul├╝mleri irtik├óp eden c├ón├«lere; toplu ta┼č─▒ma ara├žlar─▒nda, nineler-dedeler ayakta, yorgunluktan kah─▒rla sallan─▒rken, onlara inat keyif ├žatan ├žocuklara, gen├žlere; ┬źt├╝y├╝ bitmemi┼č yetim┬╗in hakk─▒n─▒ ya─čmalayan soyguncuya-vurguncuya; mezun oldu─ču ├╝niversiteye konferans i├žin gelen ayd─▒nlar─▒ konu┼čturmayan talebelere; kom┼čusu ile m├╝nasebeti olmayan apartman s├ókinlerine… velh├ós─▒l; mukaddesleri tan─▒mayan, ├óhireti unutup d├╝nyaya peresti┼č eden kalabal─▒klara nas─▒l bir sa├ódet re├žetesi sunulabilir? Nas─▒l bir ┼čahsiyet k─▒v├óm─▒ ├Ârnek olarak g├Âsterilebilir?

├ťmmetine kar┼č─▒ fevkal├óde merhametli ve ┼čefkatli olan (et-Tevbe, 128) Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz; sonraki devirler i├žin ┼ču tembihte bulunuyor:

ÔÇť├ťmmetimin fesada gitti─či zamanda; kim benim s├╝nnetime sar─▒lsa, ona y├╝z ┼čehid sevab─▒ vard─▒r.ÔÇŁ

Bat─▒l─▒ seyyahlar─▒n g─▒pta ile kaydettikleri huzurlu devirlerden sonra, elem verici bir zaman dilimini ya┼čamak mukadder oldu. Um├╗miyet itibar─▒yla; kimsenin kimseyi tan─▒mad─▒─č─▒; kar┼č─▒l─▒kl─▒ sayg─▒ ve sevginin dum├╗ra u─črad─▒─č─▒; g├╝zelliklerin, g├Ârg├╝n├╝n, ilmin, liy├ókatin ve faz├«letlerin de─čerinin kalmad─▒─č─▒; i├žtim├ó├« dayan─▒┼čman─▒n ka─üle al─▒nmad─▒─č─▒; din ve ├«man mefhumlar─▒n─▒n a─čza al─▒nmas─▒ndan ├žekinildi─či; haram-hel├ól, kul hakk─▒ mefhumlar─▒n─▒n akla gelmedi─či; kalplerin bencil ihtiraslarla ta┼čla┼čt─▒─č─▒… cemiyetlere bir rahmet a┼č─▒s─▒ gerek. Yozla┼čm─▒┼č ruhlar─▒n; HakkÔÇÖ─▒ tebli─č i├žin gitti─či T├óifÔÇÖte ta┼č ya─čmuruna tutulup m├╝b├órek v├╝cutlar─▒ yara-bere i├žinde kald─▒─č─▒ h├ólde;

ÔÇť─░l├óh├«! Sen kavmime hid├óyet ver; onlar bilmiyorlar…ÔÇŁ diye hay─▒r-du├ó eden ─░ki Cihan Serveri -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖin faz├«letler tims├óli r├╗h├óniyetinden feyz alarak yeniden dirilmesi l├óz─▒m. Harap olmu┼č g├Ân├╝llerin;

ÔÇťAnam, babam, can─▒m Sana fed├ó olsun y├ó Ras├╗l├óllah!ÔÇŁ diyen ash├ób-─▒ kiram hazer├ót─▒n─▒n;

ÔÇťBu can bu tende olduk├ža KurÔÇÖ├ónÔÇÖa kulum, k├Âleyim; Muhammed Muht├ór -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin yolunun topra─č─▒y─▒m.ÔÇŁ diyen Hazret-i Mevl├ón├ólar─▒n;

Aray─▒ aray─▒ bulsam izini
─░zinin tozuna s├╝rsem y├╝z├╝m├╝

diye co┼čan Hazret-i Y├╗nusÔÇÖlar─▒n a┼čk ve hasretleriyle ├«m├ór edilmesine ihtiya├ž var.

Had├«s-i kuds├«de, g├╝zel bir kul hakk─▒nda ┼č├Âyle buyuruluyor:

ÔÇťAll├óh Te├ól├ó ┼č├Âyle buyurmu┼čtur:

┬ź… Kulum kendisine farz k─▒ld─▒─č─▒m ┼čeylerden, Bence daha sevimli herhangi bir ┼čeyle Bana yak─▒nl─▒k kazanamaz. Kulum Bana (farzlara il├óveten i┼čledi─či) n├ófile ib├ódetlerle durmadan yakla┼č─▒r; nihayet Ben onu severim. Kulumu sevince de (├ódeta) Ben onun i┼čiten kula─č─▒, g├Âren g├Âz├╝, tutan eli ve y├╝r├╝yen aya─č─▒ olurum. BenÔÇÖden her ne isterse, onu mutlaka veririm. Bana s─▒─č─▒n─▒rsa, onu korurum.┬╗ÔÇŁ (Buh├ór├«, Rik─ük, 38)

├ťstad Necip F├óz─▒l; m├ón├ós─▒z bir hayat─▒ ┼č├Âyle ├«kaz ediyor:

Sen, hi├žli─če bakan y├Ân!
Hep s─▒f─▒r, arka ve ├Ân!
Dosdo─čru K├óbeÔÇÖye d├Ân!
OÔÇÖnun ├╝mmetinden ol!

Ne sa├ódet; s├╝nnet-i seniyyeye uyarak, O Varl─▒k N├╗ruÔÇÖnun ve Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n sevgisine mazhar olan ve O -celle cel├ól├╝h├╗-ÔÇÖnun em├ón─▒na giren bahtiyar kullara.