B─░R F─░LM, B─░R YORUM, B─░R ├ľZDE─×ERLEND─░RME

Aynur TUTKUN aytutkun@gmail.com

┬źBeklentiler alg─▒lar─▒ belirler.┬╗ derler. ─░nsan─▒n ne bekledi─čine ba─čl─▒ olarak bir olay, bir ki┼či ya da bir yer hakk─▒ndaki alg─▒lar─▒ farkl─▒l─▒k g├Âsterebilir. ┬źFetih 1453┬╗ hakk─▒ndaki yorumlar da bu ger├žekten nasibini alm─▒┼č g├Âr├╝n├╝yor. Kimileri filmi ├žok be─čenirken kimileri de ├žok sert ele┼čtirilerde bulunuyorlar.

Zihnimde bir ┬ź├ça─čr─▒┬╗ filmi gibidir, beklentisiyle gitti─čim filmde baz─▒ y├Ânlerini g├╝zel bulmakla beraber ben de arad─▒─č─▒m─▒ bulamam─▒┼č olman─▒n h├╝zn├╝n├╝ ya┼čad─▒m.

On bir ya┼č─▒ndaki o─člum;

ÔÇťD├óh├« Fatih gibi olmam─▒┼č anne!ÔÇŁ dedi, kendi ya┼č─▒na uygun okudu─ču kitaplardan ├Ârnekler g├Âstererek.

K─▒z─▒m, film esnas─▒nda Ak┼čemseddin rol├╝n├╝ oynayan fig├╝ran─▒ g├Âr├╝nce y├╝z├╝n├╝ kapatt─▒;

ÔÇť├çok sevimsiz bir dede, a─čz─▒ndaki t├╝k├╝r├╝klerini bile toplayam─▒yor.ÔÇŁ dedi.

Di─čer o─člum d├Âv├╝┼č sahnelerini be─čenmekle birlikte;

ÔÇťHavan toplar─▒ neredeydi, ┼×├óh├« topunun mimar─▒ Fatih de─čil miydi?ÔÇŁ dedi. Benim de en b├╝y├╝k ele┼čtirim Ulubatl─▒ HasanÔÇÖa rev├ó g├Âr├╝len nik├óhs─▒z birliktelik idi. Tarih├žilerin b├Âyle biri olup olmad─▒─č─▒na dair ele┼čtirileri bir yana, e─čer b├Âyle biri var idiyse de nik├óhs─▒z birliktelik kuracak seviyede biri olmamal─▒yd─▒ bu ki┼či. FatihÔÇÖin han─▒m─▒ G├╝lbahar HatunÔÇÖun dekolte k─▒yafeti de g├Âzleri t─▒rmalayan bir ba┼čka kareydi.

Hazret-i PeygamberÔÇÖin fethi m├╝jdeleyen had├«siyle ve baba Sultan II. MuradÔÇÖ─▒n do─čumu beklerken Fetih S├╗resiÔÇÖni okumas─▒yla ba┼člayan film; sonralar─▒ FatihÔÇÖin intikam i├žin h─▒rs ve ├Âfkeyle hareket etti─či ve Ulubatl─▒ HasanÔÇÖ─▒n a┼čk─▒n─▒ ve kahramanl─▒─č─▒n─▒ konu edinen bir sava┼č filmine d├Ân├╝┼č├╝verdi. H├ólbuki FatihÔÇÖin ilmi, zek├ós─▒ ve edebi ├Ân pl├ónda olmal─▒yd─▒. Sava┼č sahnelerinde kulaklar─▒m mehter m├╝zi─či arad─▒ hep!

Askerlerin ┬źAllah!.. Allah!..┬╗ nid├ólar─▒ yerine ┬ź─▒─▒─▒hh┬╗lamalar─▒ ├žok basit kalm─▒┼čt─▒. Ulubatl─▒ÔÇÖn─▒n kendi askerlerine olan ha┼čin davran─▒┼č─▒, FatihÔÇÖin isti┼č├óreye ├Ânem vermeden ald─▒─č─▒ ┼čahs├« kararlar─▒ olmamal─▒yd─▒. Fetihten ├Ânceki gece, Ulubatl─▒ HasanÔÇÖ─▒n nik├óhs─▒z beraberli─či ├žok rahats─▒z ediciydi. Bir nik├óh sahnesi koymak elbette zor de─čildi, fakat bu bir zihniyet meselesiydi.

Fetih sabah─▒ k─▒l─▒nan sabah namaz─▒ ise ger├žekten g├╝zeldi!

Filmin teknik y├Ân├╝n├╝ ele┼čtirebilecek bir film ele┼čtirmeni de─čilim; fakat en az─▒ndan adaletiyle, dindarl─▒─č─▒yla ve kahramanl─▒─č─▒yla tan─▒nan Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n s─▒radan bir torunu olarak bu filmi ├žok ruhsuz buldum. Sanki verilmek istenen mesaj ┼čuydu:

ÔÇťBizim ger├žekten bir ├ža─č a├ž─▒p bir ├ža─č kapayan kahraman cedlerimiz vard─▒, fakat onlar o kadar da dindar de─čillerdi!ÔÇŁ

Y├Ânetmen Faruk AKSOYÔÇÖun bundan ├Ânceki filmleri g├Âz ├Ân├╝nde bulunduruldu─čunda ondan daha ba┼čkas─▒n─▒ beklemek elbetteki hayal├« olurdu. ┬ź─░zlensin de!┬╗ kayg─▒s─▒yla yap─▒lm─▒┼č Hollywood standartlar─▒nda bir film olmu┼č sadece. Filmin tarih dan─▒┼čman─▒ Prof. Feridun EMECEN de ┬źgoogle┬╗da ara┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda g├Âr├╝lecektir ki, ondan da daha ba┼čkas─▒ beklenemezdi!

Bir filmin birebir tarihin ayn─▒s─▒ olmas─▒ beklenemez elbette. Fakat var olan ger├žeklerle ├žat─▒┼čmas─▒ da kabul edilebilir de─čildir.

T├╝m ele┼čtirilere ra─čmen ├╝├ž y─▒ll─▒k bir ├žal─▒┼čman─▒n ├╝r├╝n├╝ olan bu film, ├ž├Âpe at─▒lacak bir film de de─čildir! Daha iyilerinin yap─▒lmas─▒ i├žin de bu bir ba┼člang─▒├ž olarak g├Âr├╝lmelidir.

Eskiden ekonomik s─▒k─▒nt─▒lardan yak─▒n─▒rd─▒k;

ÔÇťAh bir param─▒z olsa!ÔÇŁ derdik. Bug├╝n art─▒k bu bahanemizin olmad─▒─č─▒n─▒ hepimiz biliyoruz. Ekonomik olarak ger├žekten ne kadar g├╝├žl├╝ oldu─čumuzu (maalesef) yapt─▒─č─▒m─▒z israflardan g├Ârebiliyoruz! B├╝y├╝k b├╝y├╝k ┼čirketlerimiz, ├žok paralar kazanan t├╝ccarlar─▒m─▒z var. D├╝nyal─▒k kayg─▒yla de─čil; vatan─▒na, milletine, d├«nine hizmet etme kayg─▒s─▒yla hareket edecek i┼činin ehli y├Ânetmenlere ihtiya├ž vard─▒r. Ve bu y├Ânetmenlere madd├« destek sa─člayacak hem eli hem de kalbi zengin m├╝sl├╝manlara.

├çekilen filmlerde y├Ânetmen Mustafa AKKADÔÇÖ─▒n ┬ź├ça─čr─▒┬╗ filmi gibi bir etki olsun istiyorsak, onun gibi y├Ânetmenleri yeti┼čtiremedi─čimiz i├žin hay─▒flanmal─▒y─▒z. ├çok sak─▒ncal─▒ olarak g├Ârd├╝─č├╝m├╝z bu sahay─▒, ne kadar bo┼č b─▒rakt─▒─č─▒m─▒z─▒ herh├ólde bir kere daha anlam─▒┼č─▒zd─▒r. Hollywood kalitesinde ├žok b├╝y├╝k kitlelerce izlenebilecek filmler; bug├╝n kitap okumayan, ara┼čt─▒rmayan, seminer-konferans takip etmeyen kitlelere de ├žok ┼čeyler verebilecek ara├žlard─▒r. Tiyatro ve sinema en ├žok bo┼č b─▒rakt─▒─č─▒m─▒z alanlard─▒r. Kendi k├╝lt├╝r├╝m├╝z├╝, ahl├ók─▒m─▒z─▒ ve tarihimizi yans─▒tmayan onlarca film ve dizi ├žekilmekte; bu diziler ve filmler milyonlarca halk─▒ etkilemektedir. ─░┼čin bir ac─▒ taraf─▒ da bu filmler di─čer m├╝sl├╝man ├╝lkelere de pazarlanmaktad─▒r.

AmerikaÔÇÖda ya┼čayan Suriye as─▒ll─▒ y├Ânetmen Mustafa AKKAD, o zamanlar yabanc─▒lar─▒n ─░sl├ómÔÇÖ─▒ tan─▒tacak bir film ├žekeceklerini duyar. ┬źBu filmi bir m├╝sl├╝man─▒n ├žekmesi gerekir.┬╗ diyerek h├ólis├óne niyetinin pe┼čine d├╝┼čer. Su├╗d├« Arabistan h├╝k├╗meti filme sponsor olmay─▒ kabul eder, fakat sonralar─▒ Hazret-i Hamza rol├╝nde oynayacak ki┼činin Antony QUINN oldu─čunu ├Â─črenince filmin ├žekimleri yar─▒da kal─▒r. Daha sonra Mustafa AKKAD Libya h├╝k├╗metinin sponsorlu─čuyla filmi tamamlar. Elde edilen gelirlerin bir k─▒sm─▒n─▒n hay─▒r kurumlar─▒na verildi─či de s├Âylentiler aras─▒ndad─▒r. 2005 y─▒l─▒nda ├ťrd├╝nÔÇÖde d├╝zenlenen bombal─▒ sald─▒r─▒da ├Âlen ba┼čar─▒l─▒ y├Ânetmenin ─░stanbulÔÇÖun fethiyle al├ókal─▒ da bir projesi vard─▒ fakat bunu ger├žekle┼čtirmek m├╝mk├╝n olmam─▒┼čt─▒r.

Ka├ž─▒nc─▒ defa olursa olsun her seyredi┼čimizde ayn─▒ duygular─▒ ya┼čatan bu filmin y├Ânetmeninin hem meslek├« kabiliyeti hem niyeti ve hem de tarih dan─▒┼čmanlar─▒ bu filmi kaliteli yapan unsurlard─▒r. Ve g├╝n├╝m├╝zde bu kalitede ve niyette ├žekilecek filmlere ve dizilere ┼čiddetle ihtiya├ž vard─▒r. Yoksa bo┼č b─▒rakt─▒─č─▒m─▒z alanlar─▒ kendi anlay─▒┼č─▒nca doldurmaya ├žal─▒┼čanlara k─▒zmaya hakk─▒m─▒z yoktur!