MAKSAT GERÇEKTEN KADIN HAKLARI MI?

H. K├╝bra ERG─░N hkubraergin@hotmail.com

New York ┼čehri; 1857 y─▒l─▒n─▒n Mart ay─▒na, dokuma fabrikalar─▒nda ├žal─▒┼čan kad─▒n i┼č├žilerin grevleriyle girer. Kad─▒nlar; maddiyat├ž─▒ d├╝zenin ucuz i┼č g├╝c├╝ kayna─č─▒ olarak g├Âr├╝lmekten usanm─▒┼č, dertlerine bir ├žare aramaktad─▒r. Polis ise grevi zorla da─č─▒tmak ister ve sert davran─▒r. Tertip komitesinin ├Ânc├╝l├╝─č├╝nde kendilerini fabrikaya kilitleyen kad─▒n i┼č├žiler, bu s─▒rada ├ž─▒kan yang─▒nda hayat─▒n─▒ kaybeder.

Sosyalistler taraf─▒ndan bayrakla┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒ i├žin, ilk zamanlar AmerikaÔÇÖda an─▒lmas─▒na izin verilmeyen bu olay─▒n y─▒ld├Ân├╝m├╝; daha sonralar─▒ ┬źD├╝nya Kad─▒nlar G├╝n├╝┬╗ olarak kutlanmaya ba┼član─▒r. Genellikle e─čitimli ve ekonomik seviyesi y├╝ksek kad─▒nlar─▒n toplan─▒p, konu┼čmalar yapt─▒─č─▒ ┬ź8 Mart Kad─▒nlar G├╝n├╝┬╗n├╝n ger├žek tarih├žesi bu…

Son birka├ž as─▒rd─▒r d├╝nyaya niz├ómat vermeye heveslenen h─▒ristiyan bat─▒ ├ólemi, her y─▒l 8 Mart tarihinde kad─▒n meseleleri ├╝zerinden ┬ź├Âteki┬╗lere y├╝kleniyor. G├╝y├ó d├╝nya milletlerinin bir araya gelip kurdu─ču, ama asl─▒nda h├ókim g├╝├žlerin ta┼čeronu olan m├╝esseseler; bat─▒ emperyalizmini me┼čr├╗la┼čt─▒rmak ad─▒na gelenek toplumlar─▒ndaki kad─▒n meselelerini g├╝ndeme getiriyor.

─░┼čin k├Ât├╝ taraf─▒; g├╝ndeme getirilen meselelerde, can ac─▒t─▒c─▒ ger├žekler de yok de─čil. Mesel├ó h├ól├ó cahiliye ├ža─č─▒n─▒n h├╝k├╝m s├╝rd├╝─č├╝ HindistanÔÇÖda dul kad─▒nlar─▒n kocas─▒n─▒n cesedinin yan─▒na ba─članarak diri diri yak─▒l─▒┼č─▒… Evlenirken ├žeyiz paras─▒ (drahoma) olarak az ├Âdeme yapan kad─▒nlar─▒n, kaynar suyla ha┼članmas─▒…

├çinÔÇÖde uygulanan tek ├žocuk politikas─▒nda, erkek ├žocuk tercihi sebebiyle; k─▒z bebeklerin nehirlere at─▒lmas─▒… AfrikaÔÇÖn─▒n baz─▒ b├Âlgelerinde kad─▒nlar─▒n yarat─▒l─▒┼člar─▒na uymayacak ┼čekilde cerrah├« m├╝dahale yap─▒lmas─▒…

D├╝nyan─▒n bir├žok yerinde, sistematik tecav├╝z├╝n bir sava┼č vas─▒tas─▒ olarak g├Âr├╝lmesi… G├╝ney Afrika ├╝lkelerinde sokak ├žetelerinin s├╝rekli kad─▒n ve ├žocuklar─▒ taciz etmeleri…

Filipinlerde k─▒z ├žocuklar─▒n─▒n bizzat aileleri taraf─▒ndan Japonlara k├Âle olarak sat─▒lmas─▒… ve daha nice nice y├╝z k─▒zart─▒c─▒, y├╝rek karart─▒c─▒ haber…

Elbette bu ger├žeklerin hi├žbiri ├Ârt bas edilmemeli, aksine bahsi ge├žen UNICEF vb. kurulu┼člar bu problemlerle m├╝cadelede daha tesirli mekanizmalar ├╝retmeli. Raporlar yaz─▒p, tespitler yap─▒p b─▒rakmamal─▒. Yapt─▒r─▒mlar devletleraras─▒ m├╝nasebetlere kurban edilmemeli. Tabi├« as─▒l maksat, bu problemlerle m├╝cadele edip masumlar─▒ m├╝dafaa etmek ise…

Ancak ger├žek niyetin bu oldu─čundan ┼č├╝phe etmemize sebep olan durumlar var. Sanki bat─▒, bu meseleleri ├ž├Âzmekten ziyade ikinci s─▒n─▒f sayd─▒klar─▒ toplumlar ├╝zerinde bir sopa gibi kullanmak niyetinde… ├ç├╝nk├╝ as─▒l maksat, kad─▒nlar─▒ m├╝dafaa etmek olsayd─▒; ├Ânce i┼čgal ve s├Âm├╝r├╝ alt─▒ndaki ├╝lkelerin halk─▒ndan de─čil, bizzat kendi ├╝lkelerindeki kad─▒nlar─▒n meselelerini ├ž├Âzmekle i┼če ba┼člard─▒.

Kad─▒n meselelerini k├╝lt├╝r emperyalizminin vas─▒tas─▒ olarak kullanmaya ├žal─▒┼čan bat─▒l─▒lar, asl─▒nda bunu yaparken ├žok ├Ânemli bir ger├že─či de perdelemeye ├žal─▒┼č─▒yorlar:

Ger├žekte, ┬źileri┬╗ ├╝lkelerde de kad─▒nlar─▒n h├óli pek i├ž a├ž─▒c─▒ de─čil.

Elbette e─čitimsizlik ve yoksullu─čun kol gezdi─či ├╝lkelerde kad─▒nlar─▒n h├óli ├žok daha k├Ât├╝ olsa da, zengin ├╝lkelerin kad─▒nlar─▒ da zenginlikten e┼čit pay alm─▒yorlar. ├ç├╝nk├╝ bu ├╝lkelerde de kad─▒nlar ucuz emek├ži olarak g├Âr├╝l├╝yorlar.

Ba┼čta g├Â├žmenler olmak ├╝zere e─čitim seviyesi d├╝┼č├╝k, ya┼č─▒ ileri ve fizik├« cazibesi az olan kad─▒nlar─▒n b├╝y├╝k ├žo─čunlu─ču; ├žok d├╝┼č├╝k i┼člerde ├žal─▒┼č─▒yor ve ├žok az kazan─▒yor. Gen├ž ve cazibeli kad─▒nlar─▒n ne ┼čekilde istismar edildikleri de zaten hepimizin mal├╗mu… Ge├žti─čimiz y─▒llarda ─░ngiltereÔÇÖde bir bayan profes├Âr, gen├ž k─▒zl─▒k y─▒llar─▒nda fuhu┼č yapmak zorunda kald─▒─č─▒n─▒ itiraf etti. Profes├Âr olabilecek kadar zeki ve ├žal─▒┼čkan bir gen├ž kad─▒n─▒n bile, ba┼č─▒na bu gelebiliyorsa gerisini var─▒n siz d├╝┼č├╝n├╝n…

Bug├╝n d├╝nyada menkul ve gayrimenkul servetin y├╝zde doksandan fazlas─▒, erkeklerin elinde bulunuyor. Bu sebeple art─▒k zengin ├╝lkeler de d├óhil b├╝t├╝n d├╝nyada, yayg─▒n bir ┬źkad─▒n yoksullu─ču┬╗ndan bahsediliyor. ├ťstelik nik├óhs─▒z hayat─▒n ve bo┼čanmalar─▒n h─▒zla artt─▒─č─▒ bir d├╝nyada, ├žocuklar─▒n ge├žimi ve bak─▒m─▒n─▒ anneler tek ba┼člar─▒na ├╝stleniyorlar.

Nik├óhs─▒z hayat d├╝zeninde ise erkekler; kad─▒n ve ├žocuklar─▒ ayak ba─č─▒ olarak g├Âr├╝p terk ederken, merhametleri sebebiyle bunu yapamayan anneler, desteksiz kal─▒yorlar. ├çocuklar─▒n─▒ ge├žindirmek i├žin; kendini istismar ettirmek de d├óhil, her i┼či yapmaya mecbur oluyorlar…

F─▒tr├« annelik duygusundan da mahrum kad─▒nlar ise, y├╝reklerine ta┼č bas─▒p ├žocuklar─▒n─▒ terk ediyorlar. Hatt├ó ge├žti─čimiz g├╝nlerde bir haberde; RusyaÔÇÖda bir kilise vakf─▒n─▒n, ├žocuklar─▒n so─čuk beton ├╝zerinde b─▒rak─▒lmamas─▒ i├žin ┬źotomatik ─▒s─▒t─▒c─▒l─▒ bebek kutular─▒n─▒┬╗ hizmete sundu─čunu okuduk.

K─▒sacas─▒ kad─▒n problemini gelenek-modern kar┼č─▒la┼čt─▒rmas─▒ ├╝zerinden tan─▒mlamak, as─▒l meseleyi g├Ârmeye pek de hizmet etmiyor.

Bat─▒ d├╝nyas─▒; bir avu├ž zengin aileye mensup veya y├╝ksek derecelere ula┼čma ┼čans─▒ yakalam─▒┼č kad─▒n─▒ vitrine ├ž─▒kararak, kendi ├╝lkelerindeki kad─▒n problemlerini perdeliyor. Bu kad─▒nlara; cahil├« gelenek d├╝zeninin ezdi─či kad─▒nlar─▒n meselelerini konu┼čturarak, kendisine h├ókim bir rol bi├žiyor.

├ťlkemizdeki birtak─▒m kad─▒n kurulu┼člar─▒ da ├ódeta kendi ├╝lkelerini gammazlamak istercesine; ┬źKad─▒na y├Ânelik ┼čiddet, cins k─▒r─▒m─▒ noktas─▒na ula┼čt─▒.┬╗ diye fery├ód─▒ bas─▒yor.

Emniyet raporlar─▒; mevcut cinayetlerden sadece be┼čte birinde makt├╗l├╝n kad─▒n oldu─čunu, kad─▒n cinayetleri i├žinde namus ve t├Âre cinayetlerin nisbetinin yakla┼č─▒k y├╝zde yedi oldu─čunu bildirdi─či h├ólde; ┬źnamus kavram─▒ ve ailenin mukaddesli─či anlay─▒┼č─▒, katlanarak artan kad─▒n cinayetlerinin birinci sebebi┬╗ diye yaygara yap─▒yorlar.

Oysa kad─▒n─▒ geleneklerin ezmesiyle, modern-kapitalist d├╝zenin ezmesi aras─▒nda ├Ânemli bir fark yok. Her ikisinde de kad─▒n, ├žocuk, ya┼čl─▒, e─čitimsiz, engelli ve benzeri zay─▒flar─▒; adalet ve merhamet mahrumu g├╝├žl├╝ler eziyor.

D├╝nyaya d├╝zen getirme iddias─▒ndakilerin tek yapt─▒─č─▒; yazd─▒klar─▒ raporlarla, nazarlar─▒ istedikleri y├Âne ├ževirmekten ibaret.

Acaba ger├žek ama├ž ne; kad─▒nlar─▒n s─▒k─▒nt─▒lar─▒n─▒ ├ž├Âzmek mi yoksa ├╝lkemiz ├╝zerinde bask─▒ olu┼čturmak isteyen kesimlere malzeme sa─člamak m─▒?