E─×─░L DA─×LAR E─×─░L

Halil G├ľKKAYA halilgokkaya@gmail.com

Kad├«m dostum ─░sa KOCAKAPLANÔÇÖdan ald─▒─č─▒m bir e-postayla d├╝┼čt├╝m pe┼čine bu t├╝rk├╝n├╝n…

Yahya KemalÔÇÖin bir yaz─▒s─▒na daha sonra bir kitab─▒na isim olmu┼č bir isimdi, E─čil Da─člar…

Bu t├╝rk├╝ takrib├«, 1897 Yunan Harbi y─▒llar─▒nda yak─▒lm─▒┼čt─▒.

Halk aras─▒nda asker t├╝rk├╝s├╝, Yunan t├╝rk├╝s├╝, talim t├╝rk├╝s├╝ diye me┼čhur olmu┼čtu.

Defalarca dinledim, i├žten i├že inledim… Bu t├╝rk├╝de beni ├žeken bir ba┼čka ┼čey olmal─▒yd─▒.

├ťstad─▒n ┬źE─čil Da─člar┬╗ kitab─▒ndan ┬źE─čil Da─člar┬╗ isimli yaz─▒s─▒n─▒ a├žt─▒m:

Hen├╝z mill├« m├╝cadele s├╝rerken yaz─▒lm─▒┼č bu makalede, Yahya Kemal, bu t├╝rk├╝y├╝ bir uyan─▒┼č olarak takdim ediyordu:

ÔÇťFel├óketin bin ac─▒s─▒na mukabil bir hayr─▒ da olmaz olur mu?

Yunanl─▒lar bin seneden beri Hud├óvendig├ór topra─č─▒na k├Âk salm─▒┼č olan T├╝rkl├╝─č├╝n k├Âklerini koparmaya sava┼č─▒rken o topraklar alt─▒nda yatan ilk T├╝rk beylerini, ilk ─░sl├óm ┼čehidlerini, ilk Osmanl─▒ padi┼čahlar─▒n─▒ uyand─▒rd─▒lar. ─░ki sene evvel ─░zmir r─▒ht─▒m─▒nda a├žt─▒klar─▒ f├ócia devresinde bu millet umduklar─▒ gibi kanlar i├žinde bo─čulmad─▒, bil├ókis kanlar i├žinde dirildi, g├Âzlerini a├žt─▒, yeni, yepyeni bir hayat idrak etti. Ertu─črulÔÇÖun t├╝rbesini y─▒kt─▒klar─▒n─▒ duyanlar K├╝├ž├╝k AsyaÔÇÖn─▒n b├╝t├╝n da─člar─▒ndan yava┼č yava┼č iniyor, S├Â─č├╝tÔÇÖe do─čru y├╝r├╝yor. Bu saat Hud├óvendig├ór topra─č─▒na do─čru, b├╝t├╝n AnadoluÔÇÖda ├Âyle ├Ân├╝ne ge├žilmez bir y├╝r├╝y├╝┼č var; Teselya ovalar─▒n─▒ inleten me┼čhur t├╝rk├╝ b├╝t├╝n Anadolu vadilerinden geliyor:

E─čil da─člar e─čil ├╝st├╝nden a┼čam
Yeni t├ólim ├ž─▒km─▒┼č varam al─▒┼čam!

Yeni├žeri ve sipahiden kalma canl─▒ t├╝rk├╝lerimizden beri bu kadar samim├« bir g├╝fte, bu kadar savletli bir beste vatan─▒n havas─▒nda dola┼čmam─▒┼čt─▒r diyebiliriz.ÔÇŁ

├ť├ž sayfal─▒k yaz─▒s─▒n─▒ bir ├ž─▒rp─▒da okudum.

T├╝rk├╝ de yaz─▒ da enfesti…

T├╝rk├╝ler ekseriyetle anonim, halka ait eserler olsalar da onlar─▒n y├Âreleri, derlendikleri kaynaklar─▒ olur. ┬źE─čil Da─člar┬╗ hakk─▒ndaki bu soruyu Yahya Kemal cevaps─▒z b─▒rak─▒yordu:

ÔÇťAh bu t├╝rk├╝! Yirmi d├Ârt sene evvel hangi ┼čehirden, hangi k├Âyden, hangi kul├╝beden birdenbire aksetti? T├╝rk├╝leri daima ┼čen olan ─░zmirÔÇÖden mi? Daima kahramanca olan Ayd─▒nÔÇÖdan m─▒? Yoksa daima ba─čr─▒ yan─▒k olan EdirneÔÇÖden mi? Nereden?

G├╝ftesinin ├╝sl├╗bu gibi, bestesinin zevkinin de nereden ├ž─▒kt─▒─č─▒ belli de─čil; her t├╝rk├╝n├╝n iklimi ┼čivesinden az-├žok belli olur, bunun men┼čei Rumeli midir? Anadolu mu anla┼č─▒lam─▒yor, o kadar mill├«!ÔÇÖÔÇÖ1

Bu t├╝rk├╝ ger├žekten neredendi? Ara┼čt─▒rd─▒m birka├ž metne ve yoruma rast geldim.

Y├╝z y─▒l─▒ a┼čan bu t├╝rk├╝ i├žin bir├žok kaynakta ├çank─▒r─▒ y├Âresi g├Âsteriliyordu! Ilgazl─▒ bir fert olarak g├Â─čs├╝m kabard─▒, g├Âzlerim doldu. AnadoluÔÇÖmuzun g├╝z├«de t├╝rk├╝lerinden bir t├╝rk├╝ daha geldi ba─čda┼č kurdu beynimde.

Yemen T├╝rk├╝s├╝, ├çanakkale T├╝rk├╝s├╝ gibi beni, IlgazÔÇÖdan Balkanlara ald─▒ g├Ât├╝rd├╝. As─▒rlar─▒ a┼č─▒p gelen redif sesleri ├ž─▒nlad─▒ kulaklar─▒mda.

┬źYemen T├╝rk├╝s├╝┬╗yle defile d├╝zenleyen, ┬źHey on be┼čli on be┼čli┬╗ t├╝rk├╝s├╝yle halay ├žekenler geldi akl─▒ma. Dedelerimin uzak, mahzun bak─▒┼člar─▒ nem oldu yanaklar─▒mda…

E─×─░L DA─×LAR E─×─░L T├ťRK├ťS├ť

E─čil da─člar e─čil, ├╝st├╝nden a┼čam,
Yeni t├ólim ├ž─▒km─▒┼č, varam al─▒┼čam…
├ľlmeden bir dah├« y├óre kavu┼čam,
Aldılar yârim elimden cihan uyansın,
Buna ta┼čtan y├╝rek ister nas─▒l dayans─▒n.
Kalenin kap─▒s─▒ demir de─čil mi?
Demiri eriten k├Âm├╝r de─čil mi?
Harbe gitmek HakÔÇÖtan emir de─čil mi?
Aldılar yârim elimden cihan uyansın,
Buna ta┼čtan y├╝rek ister nas─▒l dayans─▒n.
T├╝fengim kayada as─▒l─▒ kald─▒,
Esvab─▒m sand─▒kta bas─▒l─▒ kald─▒,
Ni┼čanl─▒m gurbette k├╝s├╝l├╝ kald─▒…
Aldılar yârim elimden cihan uyansın,
Buna ta┼čtan y├╝rek ister nas─▒l dayans─▒n.
G├╝m├╝┼č cezvelerim kaynar ocakta,
Yunan ├ž├Âllerinde kald─▒m s─▒cakta,
Alt─▒ ayl─▒k yavrum kald─▒ kucakta…
Aldılar yâri elimden cihan uyansın,
Buna ta┼čtan y├╝rek ister nas─▒l dayans─▒n.