VASIFLI ─░NSAN, NASIL YET─░┼×─░R?

YAZAR : Ayla A─×ABEG├ťM aylaagabegum@hotmail.com

├ľzel bir lisede, ─░skender PALAÔÇÖn─▒n ┬źOd┬╗ roman─▒n─▒ okuyan ├Â─črencilerle sohbet ettik.

A┼čk─▒n odu, ci─čerimi yaka geldi, yaka gider…

Garip ba┼č─▒m; bu sevday─▒ ├žeke geldi, ├žeke gider…

diyen Y├╗nusÔÇÖu; ┼čiirli bir dille romanla┼čt─▒ran ─░skender PALAÔÇÖn─▒n eserini ├žocuklar, dikkatle okumu┼čtu. Duygular─▒n─▒ anlatmalar─▒n─▒ istedim. ├ľnce konu┼čmaya ├žekindiler, sorularla rahatlamalar─▒n─▒ sa─člamaya ├žal─▒┼čt─▒m.

Benim en be─čendi─čim b├Âl├╝m:

Taptuk Emre, Y├╗nusÔÇÖa sorar:

ÔÇťÔÇôBu kadar y─▒lda ne kazand─▒n?ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôNefsime tatbik etti─čim, hi├žbir ┼čeyle de─či┼čmeyece─čim d├Ârt kaide efendim veya nefis at─▒ma vurdu─čum d├Ârt gem.

─░yili─či se├žtim, sizden dev┼čirdi─čim ilk dostum iyilik oldu. O, beni hi├žbir vakit yaln─▒z b─▒rakmad─▒.

─░kincisi; ├Âm├╝rlerini sat─▒p d├╝nyan─▒n ge├žici ├Âm├╝rlerini al─▒yorlar. Sonunda Sit├óreÔÇÖmi alana (e┼činin ismi Sit├óreÔÇÖdir) ben de can─▒m─▒ satmay─▒ uygun buldum ve g├Ânl├╝m├╝ OÔÇÖna adad─▒m. A┼čk oduna, hakik├« a┼čk─▒n oduna y├Âneldim.

E┼či─činizdeki dervi┼člere bakt─▒m, herkes gibi onlar da hata yap─▒yorlarsa sebebini hep d─▒┼čar─▒da ba┼čkalar─▒nda ar─▒yorlard─▒. Karar verdim, hi├žbir hatamda ba┼čka birini su├žlamayacak ve g├Âzlerimi daima i├žime ├ževirecektim. Her hatay─▒ kendimde arad─▒m, b├Âylece kendimle bir sava┼č ba┼člatt─▒m.

Sonra efendim; insanlar─▒n bir lokma ekmek i├žin, birka├ž d├╝nya nimeti i├žin, hel├ól ve haram─▒ birbirine kar─▒┼čt─▒rd─▒klar─▒n─▒ g├Ârd├╝m. Bo─čaz─▒mdan haram lokma girmedi.ÔÇŁ

Taptuk Emre:

ÔÇťÔÇôBiz, seni nazara verip Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n huz├╗runda a├žacak idik. Gittin, kendi kendini a├žt─▒n, kendi kendine u├žtun. Gidi┼čin o vakit, y├╝re─čimizi da─člam─▒┼čt─▒, geli┼čin elbet eziyet ile oldu. ┼×imdi n├ó├žar be┼činci d├╝stura geldik, eksik kalan be┼činci d├╝stura… ┼×imden ger├╝ emek yet├╝rmek senden, Hac─▒ Bekta┼čÔÇÖ─▒n teklif etti─či nasibi vermek bizden. Hadi abdest alal─▒m, bana sabah namaz─▒n─▒ k─▒ld─▒r.ÔÇŁ

ÔÇťHayat─▒m─▒zdaki canl─▒ ├Ârneklerle Y├╗nus olmay─▒ becerebilir miyiz, anlatal─▒m.ÔÇŁ dedim. ├ľrnekler g├╝zeldi.

ÔÇťY├╗nus olmak zordur, hele bir yola ├ž─▒kal─▒m. Ailenizle ya┼čayarak ├Ârnekleri ├žo─čaltabiliriz.ÔÇŁ demi┼čtim. Zor bir yolda d├╝┼č├╝nerek ilerlemek…

Y├╗nusÔÇÖun o─člu, bask─▒nlar s─▒ras─▒nda d├╝┼čmanlar─▒n eline ge├žer, ├žocuk ya┼čta haydutlar─▒n yan─▒nda onlar─▒n dedi─čini yapar, c├ón├« olur. ┬źBaba-o─čul┬╗un bulu┼čma sahnesi ve o─člunun hesap sormalar─▒, unutulmayacak kadar g├╝zel b├Âl├╝mlerdir. ─░nanc─▒ sorgulayan o─člu, sonunda tekkede e─čitilecektir. Tekkeler bug├╝n olmad─▒─č─▒na g├Âre, insanl─▒k e─čitimimizi nas─▒l tamamlayacakt─▒k?

KurÔÇÖ├ón ahl├ók─▒yla ahl├óklanmak, Peygamber Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin hayat─▒n─▒ ├Ârnek almakla ba┼člayaca─č─▒m─▒z yolda; tasavvuf erbab─▒n─▒n hayatlar─▒n─▒ d├╝┼č├╝nerek ve uygulayarak okumak, kendi kendimizi e─čitmek i├žin ├žizece─čimiz bir yol olabilir. Usta kalemlerin eserleri de bize yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

Gen├žlerin ┬źOd┬╗ roman─▒n─▒ nas─▒l dikkatle ve zevkle okuduklar─▒n─▒ g├Ârm├╝┼čt├╝m. Gen├žler, evde aileleriyle b├Âl├╝mleri okuyarak konu┼čtuklar─▒n─▒ s├Âylediler. Ailelerden bir k─▒sm─▒, belki e─čitimli de─čildi. Y├╗nus, bir anahtar gibi; b├╝t├╝n kap─▒lar─▒ a├ž─▒yor, b├╝t├╝n g├Ân├╝llere giriyordu. Belki de okuldaki ├Â─čretmenlerimizden baz─▒lar─▒ eseri okurken, d├Ârt kaideye gelince duracak ve d├╝┼č├╝neceklerdi.

Bir ara, ├Âzel tiyatrolardan biri vakf─▒m─▒za bir teklif getirmi┼čti:

ÔÇťBir sponsor bulun, edebiyat ├Â─čretmenleriyle sohbetler d├╝zenleyelim.ÔÇŁ

Bakanl─▒─č─▒n, yaz tatillerinde, Y├╗nus sohbetleri d├╝zenlemesi, faydal─▒ olacakt─▒r. Sohbetlerle, soru ve cevaplarla Y├╗nus g├Ân├╝ll├╝ ├Â─čretmenler yeti┼čtiremez miyiz?

Belediyelerde; annelere, gen├ž han─▒mlara a├ž─▒lan kurslar var. Diki┼č, boyama, resim vb… Ara b├Âl├╝mlerde dinlenirken, haz─▒rlanan ├Ârnek bir kitaptan b├Âl├╝mler okunarak tart─▒┼č─▒lamaz m─▒? Sivil toplumun; belediyelere bu konuda ├žal─▒┼čma yaparak proje sunmas─▒, belediyeleri de hareketlendirecektir.

ÔÇťDin dersi, mecbur├« mi olsun, ihtiy├ór├« mi olsun?ÔÇŁ tart─▒┼čmalar─▒ y─▒llard─▒r g├╝ndemde ve sonuca var─▒lam─▒yor. Oysa ├Ârnek eserlerle, ahl├ók├« duygular verilebilir. ├ľrnek eserleri b├╝t├╝n├╝yle okumak, yorucu olabilir. Bunun yerine her g├╝n se├žilmi┼č bir eserden, bir sahife fotokopi vererek evde d├╝┼č├╝n├╝p, sonra gruplar aras─▒nda tart─▒┼čmak en kolay yoldur.

Y─▒llard─▒r, dindarlar;

ÔÇťD├«n├« e─čitim verdirmiyorlar!ÔÇŁ diye yak─▒nd─▒.

Lâikler ise;

ÔÇť├ça─čda┼č e─čitim, dogmalarla olmaz!ÔÇŁ dedi. Onlar tart─▒┼č─▒rken, ben derste; tahtaya, kompozisyon yazma konusu veriyordum. Biri Y├╗nusÔÇÖtan, Mevl├ón├óÔÇÖdan; biri ├ľzcan K├ľKNEL veya Hal├╗k YAVUZERÔÇÖden; bir di─čeri Efl├ótunÔÇÖdan veya bir ba┼čka bat─▒l─▒ yazardan; iyi insan, vas─▒fl─▒ insan e─čitiminde farkl─▒ d├╝┼č├╝nm├╝yorlard─▒. Verece─čimiz ├Ârnekler ├╝zerinde d├╝┼č├╝nelim.

Hazret-i AliÔÇÖnin, o─člu; Hazret-i HasanÔÇÖa ├Â─č├╝d├╝:

ÔÇťZenginli─čin en iyisi, ak─▒l zenginli─čidir. En b├╝y├╝k fakirlik de ahmakl─▒kt─▒r. En b├╝y├╝k yaln─▒zl─▒k, kendini be─čenmektir; en b├╝y├╝k ┼čeref, g├╝zel ahl├ókt─▒r.ÔÇŁ

Efl├ótun, faz├«leti b├Âl├╝mlere ay─▒r─▒yor:

ÔÇťOnlar─▒n bir k─▒sm─▒ ins├ón├«, bir k─▒sm─▒ ise il├óh├«dir. ─░l├óh├« olanlar, ins├ón├« olanlardan ├╝st├╝nd├╝r. ─░l├óh├« hasletler, her ne kadar ins├ón├« hasletleri a┼čarlarsa da onlar─▒ ortadan kald─▒ramazlar. ─░ns├ón├« olanlar; kuvvet, g├╝zellik, zenginlik, ilim ve buna benzer ahl├ók kitaplar─▒nda say─▒l─▒p g├Âsterilmi┼č olanlard─▒r. Hakik├« kanun sahibi; bu faz├«letleri, il├óh├« faz├«letlerin do─čmas─▒na imk├ón haz─▒rlayacak ┼čekilde tertip edendir.

Herhangi bir faz├«leti elde etmeye kalkan kimsenin, daha ├Ânce onun kar┼č─▒l─▒─č─▒ olan rez├óleti ortadan kald─▒rmas─▒ gerekir. Zira faz├«letin geli┼či, rez├óletin gidi┼činden sonrad─▒r. Her tabiat─▒n kendine uygun bir fiili vard─▒r. Dolay─▒s─▒yla, ki┼činin veya kanun sahibinin vazifesi; h├╝k├╝mlerden her birinin z├óy├« olmamas─▒ i├žin, uygun ve m├╝nasip bir yere koymak i├žin bunu bilmektir. Zira bir ┼čey yerli yerinde olmay─▒nca yok olur. Onun hi├žbir izi de kalmaz.ÔÇŁ

Hal├╗k YAVUZER, e─čitimde ├Ânemli noktalar─▒ anlatmaya ├žal─▒┼č─▒yor:

ÔÇťGen├žlerin, T├╝rk benli─čini yitirmeden, dinlerinden kopmadan yeti┼čtirilmesi; aile ekonomisini d├╝┼č├╝nmesi ve katk─▒da bulunmas─▒ gerekir.ÔÇŁ (├çocuk ve Su)

Atalay Y├ľR├ťKO─×LU:

ÔÇťEvde ba┼člayan ahl├ók e─čitimi, okulda da s├╝rer. Ancak bu, ahl├ók dersleri yoluyla de─čil, ├Â─čretmenlerin ├Ârnek davran─▒┼člar─▒yla sa─član─▒r. Beyefendili─či, ├Â─čretmenleriyle ├Âzde┼čim yapan ├žocuk; evde geli┼čen erdemlerini yeni ├Ârneklerle zenginle┼čtirir.ÔÇŁ (├çocuk Yeti┼čtirme Sanat─▒)

Se├žilmi┼č paragraflardan veya benzer ├Ârneklerden hareket ederek; ├žocu─ču, genci, anneyi, babay─▒ d├╝┼č├╝nd├╝rerek e─čitimimize devam edebiliriz.

├ľ─čretmenlerin g├Ân├╝l e─čitimi; yaz tatillerinde bakanl─▒─č─▒n dinlenme tesislerinde yapacaklar─▒ sohbet toplant─▒lar─▒yla ve onlara arma─čan edilecek se├žme eserlerle olacakt─▒r.

Ailelerin ve gen├žlerin e─čitimi, Mill├« E─čitim Bakanl─▒─č─▒n─▒n yeni projeleriyle olacakt─▒r. Bu projelerde se├žkin ├Â─čretmenlerin, se├žkin emekli ├Â─čretmenlerin, rehberlik uzmanlar─▒n─▒n, sosyolog, pedagog, psikolog ve e─čitim dal─▒nda d├╝┼č├╝nenlerin ortak ├žal─▒┼čmalar─▒yla y├╝r├╝t├╝l├╝r.

Aile e─čitiminde, sivil toplum kurulu┼člar─▒n─▒n, belediyelerin, ├žocuklar─▒n─▒ g├Ânderdikleri okullar─▒n programlar─▒n─▒n; yaz─▒l─▒ bas─▒n ve televizyon programlar─▒n─▒n rol├╝ olmal─▒d─▒r. B├╝t├╝n bunlar─▒n olmas─▒ i├žin Mill├« E─čitim Bakanl─▒─č─▒n─▒n ve Aileden Sorumlu Devlet Bakanl─▒─č─▒n─▒n ├žal─▒┼čmalar yapmas─▒ gerekecektir.

ÔÇťB├╝t├╝n bunlar ne zaman olur, hayallerle vakit ge├žirmeyelim.ÔÇŁ diyenlere;

ÔÇť├ťmitsiz olmayal─▒m. ─░┼čin i├žine siz anne-babalar girebilirsiniz. (E─čitimli olun veya olmay─▒n.) Hepinizin beraber okuyup, ├╝zerinde konu┼čtu─čunuz ├Ârnek eserlerden se├žilmi┼č par├žalar size yol g├Âsterecektir.ÔÇŁ demeliyiz.

Ne dersiniz, i┼če beraber ba┼člayal─▒m m─▒? Y├╗nus g├Ân├╝ll├╝ ├žocuklar, ├Â─čretmenler gen├žler, anneler, babalar olmak i├žin vakit ge├ž de─čil. As─▒r Lisesinde ┬źOd┬╗ roman─▒n─▒ inceleyen gen├žlerle bulu┼čmam beni bu sonuca g├Ât├╝rd├╝.

─░yi bir m├╝sl├╝man olmak; Peygamber Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin ├Ârnek hayat─▒n─▒ incelemekle, KurÔÇÖ├ón ahl├ók─▒yla ahl├óklanmakla olacakt─▒r.

Mehmed ├ékifÔÇÖin ve Y├╗nus EmreÔÇÖnin m─▒sralar─▒yla d├╝┼č├╝nmeye ba┼člayal─▒m:

─░nmemi┼čtir hele KurÔÇÖ├ón bunu hakk─▒yla bilin,
Ne mezarl─▒kta okunmak ne de fal bakmak i├žin.

(Mehmed Âkif)

─░┼čitin ey ulular, ├óhirzaman olmu┼čtur.
Sa─č m├╝sl├╝man seyrektir, o da g├╝man olmu┼čtur.

(Y├╗nus Emre)