KOM┼×U HAKKI ve TEBL─░─×…

M. Ali E┼×MEL─░ seyri@seyri.com seyri@yuzaki.com

Yurt d─▒┼č─▒nda bir vatanda┼č─▒m─▒z denk getirir, bir daire sat─▒n al─▒r. Standard─▒ belli oldu─ču i├žin al─▒┼č veri┼č ├Âncesi i├žine girmemi┼čtir. Tabi├« anahtar eline ge├žti─či g├╝n heyecanl─▒d─▒r, hemen oraya y├Ânelir.

Daire, g├╝zel bir semttedir. Binan─▒n ├Ân├╝ ferah. Giri┼či rahat.

Yeni ev sahibi s─▒fat─▒yla bizimkinin memnuniyeti y├╝z├╝ne de diline de yans─▒m─▒┼čt─▒r. Yan─▒ndakilerle beraber ne┼čeli ne┼čeli binaya girer. Sat─▒n ald─▒─č─▒ dairenin ├Ân├╝ne bir hamlede ula┼č─▒r.

ÔÇťÔÇôG├╝le g├╝le oturmak nas├«b olsun!ÔÇŁ temennileri aras─▒nda anahtarlar─▒ cebinden ├ž─▒kar─▒r. Uzun zamand─▒r ilk defa anahtar g├Ârm├╝┼č olan kapal─▒ kap─▒y─▒; ┬źbismill├óh┬╗ deyip a├žar.

Kap─▒, epey vakit a├ž─▒lmam─▒┼č oldu─čundan dolay─▒, yata yata dizleri kire├žlenmi┼č hasta gibi biraz tutukluk yapar. Fakat nihayet hat─▒r─▒n─▒ soran birinin ├ž─▒kmas─▒ ├╝zerine, ho┼č geldiniz dercesine kendince keyifli sesler ├ž─▒kart─▒r. Duydu─ču sevinci daha i├žten g├Âstermek i├žin de; haftalarca, aylarca, belki y─▒llarca birike birike ├╝st k├Â┼česinde katman olu┼čturmu┼č tozlar─▒, gelenlerin ba┼č─▒na sanki inci serpiyormu┼č├žas─▒na c├Âmert bir ┼čekilde ya─čd─▒r─▒r.

Taranm─▒┼č temiz sa├žlar ve ├╝t├╝l├╝ ceketler, bu t├╝rl├╝ ilgiden ho┼članmasa da kap─▒n─▒n tebess├╝m├╝ i├žeriye de yans─▒r. ─░├žeride ba┼člayan tatl─▒ bir cereyan esi┼či ile holdeki tozlar da dirilir ve ├ódeta; ┬źiyi ki geldiniz┬╗ c├╝mb├╝┼č├╝ne ba┼člar. Bizimkinin biraz nefesi t─▒kan─▒r ve alerjik bir ├Âks├╝r├╝k, ci─čerini s─▒k─▒┼čt─▒rmaya ba┼člar:

ÔÇťÔÇôHerhalde buraya nicedir gelen giden olmam─▒┼č!ÔÇŁ

Her oda, bu c├╝mleyi s├Âyletir. Daire kap─▒s─▒nda ne ya┼čanm─▒┼čsa, di─čer kap─▒larda da ayn─▒s─▒ ya┼čan─▒r. Bizimki habire ├╝zerini silkeler:

ÔÇťÔÇô─░yi bir temizlikten ge├žmesi gerek!ÔÇŁ

Girmedikleri tek oda kalm─▒┼čt─▒r. D├Ân├╝p ├ž─▒kmak ister. ┬źNas─▒lsa her taraf ayn─▒.┬╗ diye d├╝┼č├╝n├╝r. Fakat merak─▒ bask─▒n ├ž─▒kar:

ÔÇťÔÇôHer yere bakt─▒k, buraya da bakmal─▒.ÔÇŁ

Kap─▒ ├╝st├╝ndeki tozlara dikkat ile son odaya da girer. Girer fakat, bir anda feryad─▒ basar:

ÔÇôAman y├óRabb├«!

─░liklerine kadar ├╝rperir. Deh┼čete kap─▒l─▒r. Korkar. Geriye do─čru s─▒├žrar. Yan─▒ndakilerin de durumu kendisinden farks─▒zd─▒r. G├Ârd├╝kleri manzara, son derece korkun├žtur. Odan─▒n ortas─▒nda bir yatak. Yatakta da bedeni iyice erimi┼č bir ceset. Kafatas─▒ kenar─▒nda sa├ž─▒l─▒ duran uzun sa├žlardan kad─▒n oldu─ču belli, peri┼čan bir ceset.

Hepsi canh─▒ra┼č bir ┼čekilde d─▒┼čar─▒ f─▒rlar.

Durumu polise haber verirler.

Ortaya ├ž─▒kan ger├žek, insanl─▒k dram─▒d─▒r:

Me─čer daha ├Ânce o daireyi ya┼čl─▒ bir kad─▒n, banka kredisi ile alm─▒┼č ve yerle┼čmi┼č. Her ay, kredi borcunu da muntazam bir ┼čekilde ├Âd├╝yormu┼č. Sonra birden ├Âdemeyi kesmi┼č. Tek kuru┼č ├Âdemez olmu┼č. Daha do─črusu ├Âmr├╝n├╝n vadesi yetmemi┼č. Tabi├« bundan habersiz olan banka, gerekli beklemenin ard─▒ndan daireye el koymu┼č. Sonra da bizimkine satm─▒┼č. Ge├žen zaman 2,5 y─▒l.

Kapitalist d├╝nya.

Sadece paras─▒n─▒n derdinde. Sordu─ču da, yapt─▒─č─▒-etti─či de, sadece para odakl─▒. Kad─▒n─▒n h├ólini merak edip soran yok. Durumunu ├Â─črenen yok. B├Âyle olunca ├Âld├╝─č├╝n├╝ kim fark etsin? Kimse fark etmiyor h├óliyle. Ama ceset evde ├ž├╝r├╝rken etrafa hi├ž mi koku yay─▒lmad─▒? Az veya ├žok ille bir koku yay─▒lm─▒┼čt─▒r. Fakat birka├ž ├Âfkeli tenkidin d─▒┼č─▒nda ilgi ├žekecek kadar olmam─▒┼č demek ki. Kom┼čular─▒ taraf─▒ndan bu denli dikkat edilmemesi, bizim inan├ž ve medeniyetimize g├Âre inan─▒lmayacak kadar tuhaf! ─░┼čin daha tuhaf taraf─▒ da, kad─▒n─▒n ├╝├ž ├žocu─ča sahip olmas─▒. Fakat 2,5 sene hi├ž sormayan ├╝├ž ├žocu─ča.

─░┼čte;

ÔÇťHayat─▒m, ├Âzel d├╝nyamda m├╝stakildir, kimse kimseyi ilgilendirmez!ÔÇŁ anlay─▒┼č─▒n─▒ h├╝rriyetmi┼č gibi pompalayan bir k├╝lt├╝r├╝n arka batakl─▒─č─▒ ve o batakl─▒kta yapayaln─▒z can veren bir insanl─▒k.

Ac─▒ bir vicdans─▒zl─▒k ger├že─či.

Hik├óyenin ├Âz├╝n├╝ Elaz─▒─čl─▒ bir ├Â─čretmen dostumdan dinledim.

Daha o an i├žim burkuldu.

H├ódiseye, sadece d─▒┼č d├╝nyan─▒n ifl├ós─▒ olarak bakmak, ├žok basit. Zira o ifl├ós, art─▒k her yerde. Hemen yan─▒ ba┼č─▒m─▒zda ve dairelerin aras─▒ ruh itibar─▒yla iki farkl─▒ ├╝lke kadar uzakla┼čt─▒r─▒lm─▒┼č apartmanlardaki kap─▒ kom┼čumuzda.

O iflâs yüzünden;

Kom┼čuya hat─▒r soran s─▒ra s─▒ra terlikler.
├ľl├ž├╝l├╝ uzakl─▒kta, yak─▒n beraberlikler… (NFK)

denilemeyecek noktalara gelindi. Unutulmaz l├óh├╗t├« g├╝zelliklerin ya┼čand─▒─č─▒ nice s─▒cak ev ortam─▒, ┼ču muzdarip iniltiye d├Ân├╝┼čt├╝:

Seni yiyip bitiren k─▒rk katl─▒ ejder oldu;
Kom┼čuluk, m├óna ve ruh, ne varsa heder oldu.

Bir yeni nesil geldi, ├╝st ├╝ste binenlerden;
G├Â─če ├ž─▒kay─▒m derken bo┼člu─ča inenlerden…

Seninle sarma┼č dola┼č, k├Âkten bozuldu denge;
Vuran kimse kalmad─▒ bu d├óv├óy─▒ mihenge…

┼×imdi git mahkemede hesap ver iki b├╝kl├╝m;
Cezan, susuz, ekmeksiz, oldu─čun yerde ├Âl├╝m!

Evim, evim, vah evim, g├Ân├╝l buca─č─▒ evim!
Tad─▒m, rengim, ─▒┼č─▒─č─▒m, anne kuca─č─▒ evim! (NFK)

Bu fery├ód─▒n ├Âz├╝;

Hanelerimizi ve kom┼čuluklar─▒m─▒z─▒, materyalist d├╝nyan─▒n g├Âz├╝yle de─čerlendirme hatas─▒ndan kurtulmak. ├ç├╝nk├╝ ─░sl├ómÔÇÖda kom┼čulu─čun ├Âzel bir hukuku var. Vebali b├╝y├╝k. Her y├Ân├╝yle bir k─▒y├ómetmesÔÇÖ├╗liyeti. Onun i├žin Peygamber ├«kaz─▒ ├žok a├ž─▒k:

ÔÇťKom┼čusu a├ž iken tok yatan kimse m├╝ÔÇÖmin de─čildir.ÔÇŁ (H├ókim, II, 15/2166a)

B├╝y├╝k d├╝stur.

M├╝ÔÇÖminlik tarifini etkileyen bir ├Âl├ž├╝.

Tam m├ón├ós─▒yla ya┼čamak i├žin, mutlaka kom┼čunun h├ólinden haberdar olmak gerek. Bu noktada tembellik ve gaflet mahsul├╝ sebepler y├╝z├╝nden kom┼čunun h├ólini bilmemek, onu tok ve ihtiya├žs─▒z zannetmek; mazeret de─čil. ├ç├╝nk├╝ bir semt kadar k├╝├ž├╝len d├╝nyada dikkatli g├Âzler kesinlikle g├Âr├╝r, dikkatli kulaklar da kesinlikle i┼čitir. Kald─▒ ki, AfrikaÔÇÖn─▒n en ├╝cra ├ž├Âl├╝ndeki bir feryat bile, art─▒k herkesin tam oturma odas─▒nda yank─▒lan─▒yor. Binlerce kilometre uzakl─▒ktaki bir mazlumun ├óh u figan─▒, art─▒k kula─č─▒m─▒z─▒n tam dibinde ├ž─▒nl─▒yor. Tabi├« gerekti─či gibi duyabilmek, ┼ču had├«s-i ┼čerifleri i┼čitmeye ba─čl─▒:

ÔÇťCebr├óil bana, kom┼čuya iyilik etmeyi o kadar ├žok tavsiye etti ki; neredeyse kom┼čuyu kom┼čuya miras├ž─▒ k─▒lacak zannettim.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Edeb, 28; M├╝slim, Birr, 140-141)

ÔÇťK├ófir bir kom┼čunun (bile) bir hakk─▒ vard─▒r. M├╝sl├╝man kom┼čunun ise iki hakk─▒ vard─▒r. M├╝sl├╝man ve akraba olan kom┼čunun da, ├╝├ž hakk─▒ vard─▒r.ÔÇŁ(S├╝y├╗t├«, el-C├ómiuÔÇÖs-Sa─č├«r, I, 146)

Hi├ž ┼č├╝phesiz;

Allah Ras├╗l├╝ -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin bu beyanlar─▒, kom┼ču hakk─▒ hususunda ├žok dikkat ├žekici. ├çok d├╝┼č├╝nd├╝r├╝c├╝. Bamba┼čka bir hak. Muhtev├ós─▒ son derece dolu. Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz, bu dolulu─čun a├ž─▒l─▒m─▒n─▒ da ┼č├Âyle ifade ediyor:

ÔÇťKom┼ču hakk─▒n─▒n ne oldu─čunu biliyor musun? Senden yard─▒m diledi─činde yard─▒m etmen, bor├ž istedi─činde vermen, muhta├ž oldu─čunda ihtiyac─▒n─▒ g├Ârmen, hastaland─▒─č─▒nda ziyaret etmen, bir hayra kavu┼čtu─čunda tebrik etmen, musibete u─črad─▒─č─▒nda t├óziyede bulunman, ├Âld├╝─č├╝nde cenazesine kat─▒lman, izni olmad─▒k├ža binan─▒ onun binas─▒ndan daha y├╝ksek yap─▒p r├╝zg├ór─▒na m├ón├« olmaman, ├žorbandan az da olsa ona da g├Ândermek s├╗retiyle tencerenin kokusuyla onu rahats─▒z etmemendir. Bir meyve sat─▒n ald─▒─č─▒nda ona da hediye et, e─čer bunu yapamazsan meyveyi evine (kom┼čuna g├Âstermeden) gizlice getir. Onu ├žocu─čun da d─▒┼čar─▒ g├Ât├╝r├╝p, kom┼čunun ├žocu─čunu ├Âzendirmesin.ÔÇŁ(Beyhak├«, ┼×uab, VII, 83; Kurtub├«, V, 120-123)

Bu hasletler, her y├Ân├╝yle Peygamber ahl├ók─▒.

Bu ahl├ók─▒n kazand─▒r─▒lmas─▒ da, en b├╝y├╝k tebli─č.

Bu tebli─č de yeg├óne bir kom┼ču hakk─▒.

Bu kom┼ču hakk─▒ da, ─░sl├óm b├╝y├╝klerinin en titiz ┼čekilde ri├óyet ettikleri bir hak.

O ├óbide ┼čahsiyetler;

Madd├« veya m├ónev├« kom┼čuluk makam─▒nda olduklar─▒ her kom┼čuyu, bu sayede ir┼čad ve ihya edici bir hayat ya┼čam─▒┼č; nice mahrum g├Ân├╝lleri hid├óyete kavu┼čturmu┼čtur. Davran─▒┼člar─▒ da daima; kom┼čular─▒na hi├žbir s─▒k─▒nt─▒ vermemeye dikkat edici ve onlardan gelen s─▒k─▒nt─▒lara da ancak il├óh├« faz├«letleri sergileyici ve her h├óliyle cazip bir tebli─č vasf─▒nda sab─▒r ve olgunluktan ibaret olmu┼čtur.

Say─▒s─▒z ├Ârneklerden bir n├╝m├╗ne:

Gafil bir delikanl─▒ vard─▒. ─░m├óm-─▒ ├ézamÔÇÖ─▒n kom┼čusuydu. Durmadan i├žki i├žerdi. Gece-g├╝nd├╝z ayya┼čt─▒. A┼č─▒r─▒ i├žti─či zamanlar, sadece kendisine de─čil, etraf─▒na da zararl─▒ olurdu. N├óralar atar, k├╝f├╝rler savururdu. Sabredilmeyecek kadar rahats─▒zl─▒k verirdi. Fakat B├╝y├╝k ─░mam; ne olursa olsun, buna tahamm├╝l g├Âsterirdi. Onun i├žin sadece isti─čfar ve du├óda bulunurdu.

G├╝n oldu, o gencin ba─č─▒rt─▒lar─▒ birden kesildi. Bu h├ól, ─░m├óm-─▒ ├ézamÔÇÖ─▒n dikkatini ├žekti. Merak edip ara┼čt─▒rd─▒. ├ľ─črendi ki zavall─▒, bir kavgaya kar─▒┼čm─▒┼č ve hapse d├╝┼čm├╝┼č. O m├╝b├órek insan, mahzun oldu. Gencin h├ólinden ─▒st─▒rap duydu. Do─čru, hapishaneye ko┼čtu. Serbest b─▒rak─▒lmas─▒ i├žin kefil oldu.

B├Âylece delikanl─▒ zindandan kurtuldu. Kurtulu┼čunun, ─░m├óm-─▒ ├ézam HazretleriÔÇÖnin gayretiyle ger├žekle┼čti─čini ├Â─črenince de, ├žekine ├žekine onun huz├╗runa ├ž─▒kt─▒. Mahcuptu. Kalbi uyanm─▒┼č, edebinden erimeye ba┼člam─▒┼čt─▒. Bin bir ned├ómet i├žinde ba┼č b├╝kt├╝. G├Âzleri ─▒rmak oldu. ├ľz├╝rler dileyerek s├Âz verdi:

ÔÇôEfendim, t├Âvbe! Bundan sonra i├žki i├žmeyece─čim! Art─▒k murad─▒m, size l├óy─▒k bir kom┼ču ve gayretli bir talebeniz olabilmek. ┼×imdiye kadar yapt─▒klar─▒mdan dolay─▒ da ne olur hakk─▒n─▒z─▒ hel├ól ediniz!

─░lim ve irfan kandili ─░mam Eb├╗Han├«fe Hazretleri, hem sevin├žli hem ├╝z├╝nt├╝l├╝ bir tebess├╝mle mukabele etti:

ÔÇôEvl├ód─▒m! Senin de─čil, as─▒l bizim hel├óllik istememiz gerek. ├ç├╝nk├╝ biz, kom┼čun olarak vazifelerimizi tam yapamad─▒k da seni o h├óllere d├╝┼č├╝rd├╝k.

Ne mânidar bir hassasiyet.

Ne kadar y├╝ksek bir mesÔÇÖ├╗liyet duygusu.

Muazzam bir İslâm ahlâkı.

Hazret-i ─░m├ómÔÇÖ─▒n ilm├« ve kalb├« b├╝y├╝kl├╝─č├╝ne yak─▒┼č─▒r bir olgunluk. M├╝kemmel bir olgunluk…

Zaman─▒m─▒z─▒n yak─▒n ve uzak b├╝t├╝n kom┼čuluklar─▒, i┼čte bu hassasiyete muhta├ž. Bu mesÔÇÖ├╗liyet duygusuna muhta├ž. Bu y├╝ce ─░sl├óm ahl├ók─▒na, bu m├╝kemmel olgunlu─ča muhta├ž!

K├Ât├╝ gidi┼čatlar─▒ d├╝zeltecek olan rota bu:

K─▒y├ómet hesab─▒nda y├╝z ak─▒ olacak bir mesÔÇÖ├╗liyet duygusu.

├ça─č─▒n gaflet, isyan, zul├╝m ve bilgili cehaletinin hem nefs├ón├« hem felsef├« ambal├ójlar─▒yla bo─čulan insanl─▒k i├žin kurtulu┼č re├žetesi de bu:

Be┼čer r├╗huna uygun, yeg├óne ├žare olan ─░sl├óm ahl├ók─▒.

Y─▒─č─▒n y─▒─č─▒n biriken ├ór─▒za ve m├ónev├« hastal─▒klar─▒ tedavi edecek en tesirli il├ó├ž da bu:

Peygamber terbiyesinde edep ├óbideleri olu┼čturmu┼č bir m├óneviyat olgunlu─ču.

Bunlar;

Kom┼ču hakk─▒ hususunda vazge├žilmez hakikatler.

AfrikaÔÇÖdaki kom┼čular─▒m─▒z─▒n da ihtiyac─▒, bu hakikatler. AvrupaÔÇÖdaki kom┼čular─▒m─▒z─▒n da ihtiyac─▒, bu hakikatler. Do─ču ├╝lkelerindeki kom┼čular─▒m─▒z─▒n da ihtiyac─▒, bu hakikatler. Mahalle ve sokak kom┼čular─▒m─▒z─▒n da. Apartman kom┼čular─▒m─▒z─▒n da…

Ne yaz─▒k ki bu g├╝z├«de vas─▒flar, zam├óne kom┼čuluklar─▒nda k├Âreldi. B├╝t├╝n d├╝nya birbirine kom┼ču h├óline gelirken; vas─▒fl─▒ kom┼čuluklar, iyice azald─▒. Kom┼čular─▒n say─▒lamayacak kadar ├žokluk ve geni┼člik arz etmesine kar┼č─▒l─▒k yaln─▒zla┼čmalar ve bencillikler hortlad─▒.

G├Âzler, birbirlerine kar┼č─▒ ├óm├ó. Kulaklar sa─č─▒r.

Yaln─▒zla┼čan ve bencille┼čen tiplerde sadece kulaklar sa─č─▒r de─čil. M├╝nasebetler de sa─č─▒r. Duygular da sa─č─▒r. G├Ân├╝ller de sa─č─▒r. Sa─č─▒r bir ┼čekilde ortaya konulan faz├«letler de, uydurma bir hayat─▒n hayallerinde peri┼čan ve kuru bir g├Âsteri┼čten ibaret. Bombo┼č rol.

Kimileri bu rolden memnun.

L├ókin sa─č─▒r bir ┼čekilde feryat dinlemek, ne fayda?

Sa─č─▒r bir ┼čekilde hakikatle y├╝zle┼čmek, ne ├žare?

Sa─č─▒r bir ┼čekilde hasta ziyareti, neye yarar?

Hazret-i Mevl├ón├óÔÇÖn─▒n anlatt─▒─č─▒ bir sa─č─▒r─▒n hasta ziyareti esnas─▒nda ya┼čananlar i┼čte:

Akl─▒ da kula─č─▒ da sa─č─▒r bir kimse vard─▒.

Bir g├╝n, kom┼čusunun hastaland─▒─č─▒n─▒ ├Â─črendi. ├ľnce, kendi sa─č─▒rl─▒─č─▒ sebebiyle, hastan─▒n dediklerini anlayamayaca─č─▒ i├žin onu ziyaret etmek istemedi. Sonra da kom┼čuluk mecburiyeti d├╝┼č├╝ncesiyle, k─▒nanmamak endi┼česiyle gitmeye karar verdi. Fakat gitmeden evvel, bu ziyaretinin bo┼č bir gidi┼če d├Ân├╝┼čmemesi i├žin, ince bir pl├ón yapt─▒:

ÔÇťOna; ┬źNas─▒ls─▒n?┬╗ dedi─čimde, ├ódettir; ┬ź─░yiyim kom┼ču.┬╗ diyecek. Ben de; ┬ź├çok ┼č├╝k├╝r!┬╗ derim.

Ona; ┬źNe il├ó├žlar kullan─▒yorsun?┬╗ dedi─čimde; ┬ź┼×unu ┼čunu.┬╗ diyecek. Ben de; ┬źAman devam!┬╗ derim.

Ona; ┬źDoktorun kim?┬╗ dedi─čimde; ┬ź┼×u me┼čhur hekim.┬╗ diyecek. Ben de; ┬ź├çok iyi doktordur.┬╗ derim.

Hem moral vermi┼č olurum, hem il├ó├žlar─▒n─▒ d├╝zenli kullanmas─▒n─▒ tavsiye edip iyile┼čmesine katk─▒ sa─člar─▒m, hem de s─▒hhatin temeli doktora itimat oldu─ču i├žin, daha ├žabuk toparlanmas─▒n─▒ temin ederim. Neticede b├Âylesi dopdolu bir ziyaret, ba┼čkalar─▒na da ├Ârnek bir davran─▒┼č olur.ÔÇŁ

Bu pl├óna; gafil sa─č─▒r─▒n akl─▒ da, kalbi de, mutmain oldu.

Vakit kaybetmeden ko┼ča ko┼ča kom┼čuya gitti. Yaz─▒k ki, kom┼čusunun en ac─▒l─▒ ├ón─▒na denk gelmi┼čti. Fakat, sa─č─▒r oldu─ču kadar, g├Âz├╝ de perdeliydi. Vaziyeti g├Âremedi. Tasarlad─▒─č─▒ c├╝mleleri, kar┼č─▒ taraf─▒n ac─▒l─▒ h├ólinden habersiz bir papa─čan gibi m├ón├ós─▒z ve k├Ât├╝ bir ezberle dile getirmeye ba┼člad─▒:

ÔÇťÔÇôNas─▒ls─▒n kom┼ču?ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôSorma kom┼ču; ─▒st─▒raptan ├žatlayacak gibiyim. ├ľl├╝mden beter ac─▒lar ├žekiyorum.ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôOh ne g├╝zel, ├žok ┼č├╝k├╝r! Pek sevindim. Peki, hangi il├ó├žlar─▒ i├žiyorsun?ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôVaay, olmaz olas─▒! Ne i├žece─čim? Zehir-z─▒kk─▒m!ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôAman ihmal etme! ─░├žmeye devam! Peki, hangi doktor geliyor?ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôYeter! Bu gidi┼čle; Azr├óil, ancak Azr├óil gelecek…ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôOoo, ├žok m├╝kemmel! Ondan daha mahir bir doktor bulamazs─▒n!ÔÇŁ

Duyduklar─▒ kar┼č─▒s─▒nda zavall─▒ hasta, ├Âfkeden ve ac─▒dan deli d├«v├óneye d├Ând├╝. Gafil sa─č─▒r ise, ziyaretten ayr─▒l─▒rken hayli keyifliydi. Kendi kendini tebrik ediyordu:

ÔÇťÔÇôHasta bir gariban─▒ memnun ettim. Kom┼čuluk, i┼čte b├Âyle zamanlar i├žin. Zavall─▒, iyi bir moral ald─▒. Art─▒k il├ó├žlar─▒n─▒ da onlar─▒n ac─▒l─▒─č─▒na bakmadan i┼čtahla kullan─▒r. Doktoruna olan g├╝venini de iyice art─▒rd─▒m. Bundan sonra tedavi ve ┼čif├ó tamam demektir. Yar─▒na kalmaz, aya─ča kalkar.ÔÇŁ

Oysa hasta, onun ard─▒ndan bin bir sanc─▒ i├žinde a─čz─▒na geleni s├Âyl├╝yordu:

ÔÇťÔÇôNe sinsi bir can d├╝┼čman─▒. Beni kahretmek i├žin en zay─▒f ├ón─▒m─▒ kollam─▒┼č. Hastal─▒─č─▒m─▒ on kat daha art─▒rmak i├žin me─čer o mendebur kom┼ču, en ─▒st─▒rapl─▒ vaktimi beklemi┼č. Zalim densiz! Beni de─čil, kendini sevindirmek i├žin gelmi┼č. Yaz─▒klar olsun b├Âyle hainlere!ÔÇŁ

Bu mânidar hâdise, elbette muhtemel bir temsil.

Fakat, ├že┼čitli ┼čekillerde ya┼čanan bir ger├žek.

Cemiyet hayat─▒m─▒z─▒n;

Bug├╝nk├╝ karma┼č─▒k koridorlar─▒nda, sokaklar─▒nda ve caddelerinde; e─čitimden ticarete, meselelerden mesleklere, fikirlerden inan├žlara kadar b├╝t├╝n kom┼čuluklarda ac─▒ ac─▒ ya┼čanan bir ger├žek.

Yabanc─▒ k├╝lt├╝rlerin yaban├« ayarlar─▒ ile kom┼čuluklar─▒ ba┼čkala┼čt─▒rm─▒┼č sanc─▒l─▒ bir ger├žek.

Ama;

B├╝t├╝n ┼čiddetli a─čr─▒lar─▒ i├žinde;

S─▒hhatli bir ┼čahsiyet i├žin;

K├Ârl├╝k ve sa─č─▒rl─▒ktan kurtulmam─▒z gerekti─čini hat─▒rlatan bir ger├žek.

Çünkü;

Vas─▒flar─▒m─▒zda ve faz├«letlerimizde k├Ârl├╝kten ve sa─č─▒rl─▒ktan kurtulu┼č, ┼čart.

Bu nas─▒l olacak?

Yine;

Hakik├« kom┼čuluk sayesinde.

Hazret-i Mevlânâ bu hususta hikmetli tavsiyelerde bulunuyor:

ÔÇťBilesin ki;

─░yi insanlara ve s├ólih kimselere, yani hay─▒rl─▒ ki┼čilere dost olmayanlar; hi├ž ┼č├╝phesiz, k├Ât├╝lerin yan─▒nda yer al─▒r ve sadece onlara kom┼ču olur!

E─čer sen;

Gaflet ve bilgisizlik karanl─▒─č─▒ y├╝z├╝nden bir ki┼čiyi tan─▒yamazsan, dikkat et, bak; o ki┼či, kendisine kimi imam edinmi┼č, kime uymu┼č? B├Âylece, onu anlars─▒n.

Evlâdım!

Her kimi All├óhÔÇÖa talip g├Âr├╝rsen; ancak onun dostu ol, onun ├Ân├╝nde sayg─▒ ile e─čil!

All├óhÔÇÖ─▒ isteyerek, Hak dostu olanlar─▒n kom┼čusu olursan; sen de HakkÔÇÖ─▒ isteyenlerden olursun, onlar─▒n sayesinde sen de nefis sava┼č─▒n─▒ kazan─▒rs─▒n.

Unutma ki;

Hak taraf─▒ndan se├žilmi┼č irfan sofras─▒ndan ba┼čka bir sofra se├žen ki┼činin bo─čaz─▒n─▒ kemik y─▒rtar ve deler.

Kim PeygamberÔÇÖin sofras─▒ndan ba┼čka bir sofraya giderse, bil ki ┼čeytan onunla bir k├óseden yemek yer.

Kim OÔÇÖnun kom┼čulu─čundan ka├žarsa; ┼č├╝phe yok ki, ┼čeytan ona kom┼ču olur.

Kim OÔÇÖnsuz uzak bir yola giderse, ┼čeytan onun yol arkada┼č─▒ olur.

O kimse; asil kanl─▒ bir ata da binmi┼č olsa, aya haset eder. ├ç├╝nk├╝ ┼čeytan onun terkisindedir.ÔÇŁ

Dolay─▒s─▒yla;

En faydal─▒ kom┼čuluk, her ┼čeyden ├Ânce Hazret-i PeygamberÔÇÖe g├Ân├╝l kom┼čulu─ču. Ona eri┼čmi┼č olanlar, kom┼čuluk s─▒rlar─▒ ve tebli─či i├žinde m├╝kemmel bir g├Ân├╝l olurlar. Derg├óh olurlar. ├ébide olurlar.

├ç├╝nk├╝ g├Ân├╝l, i├ž d├╝nyas─▒nda kom┼čusu olabildi─či g├Ân├╝llere g├Âre k─▒ymet kazan─▒r. E─čer g├╝zelliklere kom┼ču ise, g├╝l kesilir. G├╝le kom┼čuysa, b├╝lb├╝l kesilir. E─čer ├élemler Sultan─▒ÔÇÖna kom┼čuysa, iki cihan saltanat─▒na n├óil olur.

B├╝t├╝n Peygamber ├ó┼č─▒klar─▒, daima b├Âyle bir mazhariyet i├žin ├ž─▒rp─▒nm─▒┼čt─▒r. Sultanlar bile, b├Âyle bir mazhariyete kurban olmu┼člard─▒r.

Tarihî bir misal:

Sultan Abd├╝laziz hastayd─▒. Yata─č─▒nda bayg─▒n ve sararm─▒┼č bir h├óldeydi. O vaziyette devlet i┼čleri ile me┼čguld├╝. Ald─▒─č─▒ mal├╗matlar aras─▒nda s─▒ra ehl-i Med├«neÔÇÖden bir dilek├žeye gelince; s─▒hhatinin m├╝sait olmamas─▒na ra─čmen, yerinden s─▒├žrad─▒. Yan─▒ndakilere emretti:

ÔÇťÔÇôBeni, derh├ól aya─ča kald─▒r─▒n─▒z! Ehl-i Med├«ne olanlar, Peygamberler Sultan─▒ÔÇÖn─▒nm├╝b├órek kom┼čular─▒d─▒r. O m├╝b├órek insanlar─▒n dilek├žesini; yatarak dinlemek, edebe mug─üyirdir. Ayakta dinlemek iktiz├ó eder!ÔÇŁ

Bu h├╝rmet ├ž─▒rp─▒n─▒┼č─▒;

Tarifsiz bir a┼čk─▒n muazzam bir edebi. Hastal─▒─č─▒n iniltisini, y├óre vuslat m├╗s─▒k├«si h├óline getiren muhterem bir ┼čevk.

Hazret-i Mevlânâ ne güzel buyurur:

ÔÇťEy hasta!

(Zikir ve ┼č├╝k├╝r say─▒lacak ┼čekilde) inlemeye bak; senin bu iniltilerini mutlaka i┼čiten bir kom┼ču vard─▒r. Bu kom┼ču; sana, ┼čahdamar─▒ndan yak─▒n olan bir z├ótt─▒r. ─░nle ve a─čla; ├ž├╝nk├╝ ├žocu─čun a─člamas─▒, dad─▒s─▒n─▒n merhametini uyand─▒r─▒r. Her ne kadar ruh ├žocu─čunu terbiye eden b├╝y├╝k terbiyeci, seni sevdi─či i├žin istediklerini yerine getirse de; sen yine inle ve a─čla! Zira a─člamak, a┼čk─▒ besler.ÔÇŁ

A┼čk─▒ besleyen g├Âzya┼č─▒ sayesinde; g├Ân├╝l, mahb├╗buna kom┼ču olur.

Ger├žek y├óre, All├óhÔÇÖa kom┼ču olur.

PeygamberÔÇÖe kom┼ču olur.

Hak dostlar─▒na kom┼ču olur.

Her hâli vasıf kazanır.

├Äm├ón─▒, ahl├ók─▒, ilmi, a┼čk─▒, ib├ódeti, iyilikleri, k─▒saca her ┼čeyi hay─▒rl─▒ bir vasfa b├╝r├╝n├╝r. Ba┼čkalar─▒na kom┼čulu─ču rahmetten ibaret olur. Kom┼čulu─ču; muhta├žlar, kimsesizler, yaln─▒zlar ve hid├óyet mahrumu g├Ân├╝ller i├žin huzur ve ├žare tevz├« eder.

┼×u ├óyeti ya┼čar:

ÔÇť…Anaya, babaya, akrabaya, yetimlere, yoksullara, yak─▒n kom┼čuya, uzak kom┼čuya, yan─▒n─▒zdaki arkada┼ča, yolcuya ve m├óliki bulundu─čunuz kimselere ihsan ile mu├ómele edin, iyi davran─▒n…ÔÇŁ (en-Nis├ó, 36)

─░hsan ile muamele, had├«s-i ┼čerifte de ├žok a├ž─▒k bir talimat:

ÔÇťKom┼čuna ihsanda bulun ki (k├ómil bir) m├╝ÔÇÖmin olas─▒n.ÔÇŁ (Tirmiz├«, Z├╝hd, 2/2305; ─░bn-i M├óce, Z├╝hd, 24)

Bu bak─▒mdan;

Kom┼čuya zarar vermemek, ayn─▒ ├žer├ževede bir ├«manni┼č├ónesi. Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-, yemin ile ifade buyuruyor:

ÔÇťÔÇôVall├óhi├«m├ón etmi┼č olmaz, vall├óhi├«m├ón etmi┼č olmaz, vall├óhi├«m├ón etmi┼č olmaz!ÔÇŁ

Ashâb-ı kiram soruyor:

ÔÇťÔÇôKim ├«m├ón etmi┼č olmaz, y├óRas├╗l├óllah?ÔÇŁ

Cev├ób-─▒ Peygamber ┼č├Âyle:

ÔÇťÔÇôYapaca─č─▒ fenal─▒klardan, kom┼čusu emniyette olmayan kimse!ÔÇŁ (Buh├ór├«, Edeb, 29; M├╝slim, ├Äm├ón, 73; Tirmiz├«, K─▒y├ómet, 60)

Demek ki kom┼ču hakk─▒, Allah hakk─▒. Kom┼ču hat─▒r─▒, Allah hat─▒r─▒.

Tabi├« kom┼čunun da iyisi ve k├Ât├╝s├╝ var.

Onun i├žin;

┬źEv alma, kom┼ču al!┬╗ denilmi┼č.

├ç├╝nk├╝ kom┼čuluk, mek├ón yak─▒nl─▒─č─▒ yan─▒nda m├ón├ó yak─▒nl─▒─č─▒ ile kendini g├Âsterir.

Yani;

─░nsan, kime yak─▒n olursa ona kom┼ču, kime kom┼ču olursa ona yak─▒n. Madd├« olarak da m├ónev├« olarak da.

O hâlde bakmalıyız;

Ruhumuz kime yak─▒n? G├Ânl├╝m├╝z kime yak─▒n? Fikirlerimiz kime kom┼ču? Duygular─▒m─▒z kime ve neye kom┼ču?

Ya âzâlarımız?

Onlar kime kom┼ču? Dilimiz kime kom┼ču? G├Âzlerimiz, kime ve neye kom┼ču? Hel├óle mi har├óma m─▒?

G├Âzlerimiz ki;

┼×ahit oldu─ču ne varsa, kalben kom┼čuyuz. G├Ârm├╝┼čsek mutlaka kom┼čuyuz. Haberdar isek de, kom┼čuyuz. Bu kom┼čuluklardan da haberli bir ┼čekilde ya┼čamak mecburiyetindeyiz. Kapal─▒ g├Âzlerle gezip de; ┬źNas─▒lsa bir ┼čey g├Ârmedim!┬╗ diye ka├žmak, mesÔÇÖuliyetten kurtulmak m├╝mk├╝n de─čil. G├Ârd├╝─č├╝ h├ólde g├Ârmemi┼č gibi davranmak, il├óh├« ├«kaz ve az├óba sebep. Yani g├Âz saham─▒zdaki herkes kom┼čumuz. G├Ân├╝l saham─▒zdakiler de.

Bu ├žer├ževede;

Kom┼čuluk, ├žok geni┼č bir muhtev├ó.

├ťzerinde hususiyetle durulan bir v├ók─▒a.

Çünkü;

Kom┼čuluk, her t├╝rl├╝ iyili─če ve k├Ât├╝l├╝─če imk├ón sa─člayan bir yak─▒nl─▒k. Bu sebeple sorumluluklar─▒ b├╝y├╝k, ├Âl├ž├╝leri hassas.

Temel y├Ân├╝ de son derecede m├╝him.

E─čer do─čruluk merkezli ise, ├žok ┼č├╝k├╝r. De─čilse eyvah!

Kom┼čulukla ilgili y├╝ce h├╝k├╝mler, sadece kap─▒ kom┼čular─▒ i├žin de─čil, madd├« ve m├ónev├« her t├╝rl├╝ kom┼čuluklar i├žin ge├žerli.

G├Ân├╝l kom┼čuluklar─▒,

Ak─▒l kom┼čuluklar─▒,

Fikir kom┼čuluklar─▒,

Ticaret kom┼čuluklar─▒,

─░htiya├ž kom┼čuluklar─▒,

─░┼č ve meslek kom┼čuluklar─▒,

E─čitim kom┼čuluklar─▒,

Sokak ve cadde kom┼čuluklar─▒,

Ev ve apartman kom┼čuluklar─▒…

Hâsılı;

Kom┼čuluklar─▒n hepsi, KurÔÇÖ├ón ve S├╝nnetÔÇÖte yer alan ├Âl├╝ms├╝z prensiplere muhta├ž.

├ľl├╝ms├╝z kom┼čuluklar i├žin, ├Âl├╝ms├╝z ├Âl├ž├╝lere muhta├ž.

Bu da,

Hazret-i PeygamberÔÇÖin hayat─▒…

├Äman hayat─▒…

─░b├ódet hayat─▒…

─░nfak hayat─▒…

Ve;

Tebli─č hayat─▒…

OÔÇÖnun;

Her h├óli, muhte┼čem bir destan. D├╝nyada herkesin muhta├ž oldu─ču m├╝stesn├ó bir hayat. B├╝t├╝n kom┼čular─▒m─▒z─▒n bizim ├╝zerimizdeki kom┼čuluk hakk─▒.

D├╝nya, OÔÇÖnun terbiyesinde yine;

ÔÇťÔÇôKom┼čum siftah yapmad─▒. Ondan al─▒n─▒z!ÔÇŁ diyenleri bekliyor.

Yoksullar;

ÔÇťKom┼čusu a├žken tok yatamayanÔÇŁ merhametli ve ┼čefkatli m├╝ÔÇÖminleri bekliyor.

Hidâyet mahrumları;

ÔÇťÔÇôDolunay ├╝zerimize do─čdu!ÔÇŁ dedirtecek bir tebli─č n├╗runu bekliyor.

Beklenenleri ger├žekle┼čtirebilenlere ne mutlu!