BAYRAMLARIN HAKKINI VER─░YOR MUYUZ?

YAZAR : Ayd─▒n TALAY aydintalay@gmail.com

Bayram─▒ ┼č├╝k├╝r ve tesl├«miyet olarak ele al─▒r ve cemaat r├╗hunu ya┼čatmaya ├žal─▒┼č─▒rsak ne ├ól├ó! Yoksa e─členme, tatil ve toplumdan uzakla┼čma olarak anlarsak sorumluluktan kurtulamay─▒z.

Asl─▒nda yurt i├žindeki ve d─▒┼č─▒ndaki m├╝sl├╝manlar─▒n ve insanl─▒─č─▒n durumuna yak├«nen bakt─▒─č─▒m─▒zda, bayram yapmaya hakk─▒m─▒z olmad─▒─č─▒n─▒ ac─▒ ac─▒ hissederiz.

Bug├╝n ne ac─▒d─▒r ki, i┼čin sadece madd├« taraf─▒n─▒ incelemekle g├Ârevli kalk─▒nma uzmanlar─▒nca; h─▒rs─▒zl─▒k, gasp ve soygunda nas─▒l parmak ─▒s─▒rtacak h├óle geldi─čimiz hususu masaya yat─▒r─▒lm─▒yor. Cinayetler ile h─▒rs ve kinin ayy├╗ka ├ž─▒kmas─▒; fakat ileti┼čimin ├ódeta kopma noktas─▒na gelmesi, nefis ve ┼čeytana bayram yapt─▒r─▒yor.

Maalesef m├ónev├« de─čerlerden mahrum, d├╝nya ve cehalet sarho┼člu─čuna g─▒rtla─č─▒na kadar dald─▒r─▒lan ve ba┼č─▒bo┼č b─▒rak─▒lan neslin alaca─č─▒ h├ól budur. Necip Faz─▒l y─▒llar ├Ânce bu yaraya ┼č├Âyle parmak bas─▒yordu:

Vatan─▒mda sular akar, ba┼č─▒bo┼č…
Herkes, birbirini kakar, ba┼č─▒bo┼č…

Bozk─▒rdan topal bir tren ge├žer;
├çocuk, merkep, ├Âk├╝z bakar, ba┼č─▒bo┼č…

Yanmaz da y├╝rekler g├╝ne┼če atsan,
Bir kibrit, bir orman yakar, ba┼č─▒bo┼č…

Tarih, kutuplara ka├žm─▒┼č bir fener,
Buz denizlerinde ├žakar ba┼č─▒bo┼č…

Yirmi dokuz harflik s├Âzde ayd─▒nlar,
Yafta yazar, isim takar, ba┼č─▒bo┼č…

All├óhÔÇÖ─▒m sen ac─▒ bu saf millete,
Ak┼čam yatar, sabah kalkar, ba┼č─▒bo┼č…

┼×u h├ólde bize e─členme n├óm─▒na bayram de─čil; cidd├« bir muhasebe, a─člama ve isti─čfar ile kendimize d├Ân├╝┼č gerekiyor. ─░darecisinden sokaktaki adama kadar her birimiz hareketlerimizi s├«gadan ge├žirmeliyiz.

Hepimiz kurbanın asıl mânâsını biliyor ve zaman zaman dile getirmekten de geri kalmıyoruz. Mademki kurban keserken;

M├╝sl├╝man; sa─člam bilgi ve g├╝zel ahl├ók─▒ ile sa├ódet ve sel├ómet kayna─č─▒ olan ─░sl├ómÔÇÖ─▒ ya┼čay─▒p ya┼čatmay─▒ as─▒l ama├ž edinerek, sadece yan─▒ ba┼č─▒ndaki insana de─čil, d├╝nyan─▒n d├Ârt buca─č─▒ndaki insanlara bu em├óneti ula┼čt─▒rmay─▒ hedef bilecektir. Zira ├Âm├╝r sermayesi bitiyor, vakit ge├žiyor.

Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n lutfetti─či bayram nimeti; gelenek ve g├Ârenekten ibaret de─čildir. Ayn─▒ ┼čekilde e─člence ├ž─▒lg─▒nl─▒─č─▒ olmad─▒─č─▒ gibi s─▒rf nefsini, hev├ó ve hevesini d├╝┼č├╝nerek insanlardan uzakla┼č─▒p yazl─▒klara ve tenhalara tatile ├žekilmek de de─čildir. ─░hl├ós ve samimiyetle g├Ânl├╝m├╝z├╝ birbirimize a├žma, dost ve karde┼č olman─▒n g├╝zel demleridir. D├╝┼č├╝nelim bir kere; y─▒llarca ├žocuk hasreti ├žeken Hazret-i ─░brahim -aleyhissel├óm-, Hazret-i ─░smail gibi tatl─▒ ve halim bir evl├óda kavu┼čtu─ču zaman, imtihandan ge├žirilmi┼č ve o─člunun kurban edilmesi r├╝yas─▒nda Cen├ób-─▒ Hak taraf─▒ndan istenmi┼čti.

Bu bak─▒mdan m├╝ÔÇÖmin; imtihanla ba┼č ba┼ča oldu─čunun ┼čuuru i├žinde, ┼čuurlu ya┼čayan diri insand─▒r. ─░┼čte kurban remzi ile her y─▒l Cenab-─▒ Hak; imk├ón─▒ olan kullar─▒n─▒ bu niyet ve sa─člam ├«m├ón─▒ tazelemeye, takv├óya davet ediyor.

Hac S├╗resiÔÇÖnin 37. ├óyetinde buyuruldu─ču gibi, kurbanlar─▒n etleri ve kanlar─▒ All├óhÔÇÖa eri┼čmez. Bu c├╝mleden olarak ger├žek karde┼člik r├╗hu i├žinde ge├žirmemiz gereken bayramlar─▒, ├žoluk ├žocu─ča s─▒k─▒nt─▒ verir h├óle biz getirdik.

H├ólbuki m├╝sl├╝man, bu y├╝ce bayram g├╝nlerini birer f─▒rsat bilerek ge├žirecektir. ArafatÔÇÖta t├Âvbeleri kabul edilerek bir araya getirilen Hazret-i ├édem ve Hazret-i Havv├óÔÇÖn─▒n; daha ├Ânce cennette iken etraf─▒n─▒ d├Ânerek tavaf ettikleri nurdan s├╝tunun yerine, Mevl├óÔÇÖn─▒n bah┼četti─či K├óbeÔÇÖnin etraf─▒nda d├Ânen hac─▒lar misali; m├╝sl├╝man─▒n c├ón u g├Ân├╝lden HakkÔÇÖa y├Ânelme, g├╝nahlardan ka├žma ve karde┼člerine sar─▒lma g├╝nleridir bayramlar. Ancak b├Âylelikle c├╝rm ├╝ hatam─▒z affedilip hem d├╝nyaya hem ├óhirete yaray─▒┼čl─▒ olgun bir insan h├óline gelebiliriz.

Yoksa Ramazan Bayram─▒ ┼čeker ve tatl─▒ bayram─▒ olmad─▒─č─▒ gibi Kurban Bayram─▒ da et bayram─▒ de─čildir. EnÔÇśam S├╗resiÔÇÖnin 162. ├óyetinde Cen├ób-─▒ Hak ┼č├Âyle buyurmaktad─▒r:

ÔÇťDe ki: ┼×├╝phesiz benim namaz─▒m, ib├ódetlerim, hayat ve ├Âl├╝m├╝m ├élemlerin Rabbi Allah i├žindir.ÔÇŁ

Bayramda ┼čartlar ne olursa olsun ├Âfke ve as─▒k surattan uzak, m├╝tebessim bir ├žehre tak─▒nmal─▒d─▒r.

─░mk├ón─▒ olanlar i├žin kurban─▒n ba┼č─▒nda bulunmak ve kendi eli ile kesmenin ┼č├╝phesiz ayr─▒ bir faz├«leti vard─▒r. All├óhÔÇÖ─▒n Hab├«bi -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-, k─▒z─▒ Hazret-i F├ót─▒maÔÇÖya hit├óben ┼č├Âyle emretmi┼čtir:

ÔÇťEy F├ót─▒ma kurban kes ve kesilirken yan─▒nda bulun ve g├Âr. ├ç├╝nk├╝ o kurban─▒n kan─▒ndan yere damlayan ilk damla ile senin b├╝t├╝n g├╝nahlar─▒n ma─čfiret olur.ÔÇŁ (H├ókim, M├╝stedrek, 4/247)

─░┼čte bu niyet ve s├Âz├╝n ard─▒ndan kurban─▒ bilindi─či gibi ├╝├že taksim edip yerlerine ula┼čt─▒raca─č─▒z. ├ľte yandan ba┼čkalar─▒ kap─▒m─▒z─▒ a├žm─▒yor ve nefse a─č─▒r geliyor diye konu kom┼čuya bayramla┼čmaya gitmemek m├╝sl├╝mana yak─▒┼čmaz. Bizi sa─čl─▒k ve afiyetle kurban kesecek seviyeye getiren Rabbimize binlerce hamd ve ┼č├╝k├╝r edece─čiz.

Bayram vesilesi ile ancak akrabalar bir araya gelip geri kalan kimseleri ihmal etti─čimizden; kafam─▒z sakin, kazanc─▒m─▒z bereketli ve v├╝cudumuz s─▒hhatli de─čil. ┬źHep ben mi arayaca─č─▒m?┬╗ ┬źB├╝y├╝k ┼čehirde aray─▒p sormak zordur, ┼čimdinin ├ódeti budur.┬╗ gibi bahanelere s─▒─č─▒n─▒yoruz. All├óhÔÇÖ─▒n y├╝ce Ras├╗l├╝ -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- bir had├«s-i ┼čeriflerinde;

ÔÇťBirbirinizi sevmedik├že m├╝ÔÇÖmin olamazs─▒n─▒z ve m├╝ÔÇÖmin olmad─▒k├ža da cennete giremezsiniz.ÔÇŁ buyuruyor. (M├╝slim, ├Äm├ón, 93)

Birbirine uzak olanlar─▒m─▒z mesaj ve telefonla da olsa birbirini aramal─▒d─▒r. Bir araya gelindi─či zaman h├ól-hat─▒r sorup sevin├ž ve kederleri payla┼čt─▒ktan sonra vaktin k─▒ymetini bilerek k─▒sa sohbetlerde bulunmak gerekir.

S├óhip, mus├óhebe, sohbet kelimeleri hep sah├ób├« kelimesinin boyas─▒n─▒ alan ve ayn─▒ k├Âkten gelen kelimelerdir. Bu bak─▒mdan biz de yekdi─čerimize sahip ├ž─▒karak m├ól├óy├ón├«, g─▒ybet ve benzeri bo┼č ┼čeylerden uzak kalmal─▒y─▒z.

Avn├« mahl├ós─▒ ile birbirinden g├╝zel ┼čiirler kaleme alan merhum ve ma─čf├╗r Fatih Sultan Mehmed Han Hazretleri ┼č├Âyle der:

G├Ân├╝l e┼či─čin umar, c├ón─▒n etmeden kurban,
Ne ├ž├óre cennete girme─če, ki┼či olsa bah├«l,
Ne ola sabr ile ┼čevkinden ├Âzge Avn├«ÔÇÖnin,
Kab├╗l eyle budur v├ór─▒, ger kes├«r u kal├«l…

┬źNefis, can─▒n─▒ senin yoluna kurban etmeden; cennet gibi olan e┼či─čine ula┼čmak ister, fakat cimrinin cennete girmesine imk├ón yoktur.

Avn├«ÔÇÖnin sab─▒r ve i┼čtiyak─▒ndan ba┼čka nesi olabilir? Ondan bu kadar─▒n─▒ kabul eyle. Zira az veya ├žok var─▒ yo─ču budur.┬╗