HUZUR VE HU┼×├Ť FARKI

Ayla A─×ABEG├ťM aylaagabegum@hotmail.com

Ecdat y├ódig├ór─▒ tarih├« camilerde k─▒ld─▒─č─▒m namazla, g├╝n├╝m├╝zde b├╝y├╝k mebl├ó─člar sarf edilerek ve ├Âzenilerek in┼ča edilen camilerde k─▒ld─▒─č─▒m namaz aras─▒ndaki hu┼č├╗ fark─▒n─▒ her yerde dile getirmese de d├╝┼č├╝n├╝yor; ┬źAcaba mimarlar, ustalar, i┼č├žiler, madd├« kayna─č─▒ sa─člayanlar samim├«liklerinden mi kaybettiler?┬╗ diyordum.

Osman N├╗ri TOPBA┼× HocaefendiÔÇÖnin haz─▒rlad─▒─č─▒ S─▒r ve Hikmet -2- eserini okurken sorumun cevab─▒n─▒ buldum ve rahatlad─▒m:

ÔÇťHuzur ve hu┼č├╗ fark─▒ varsa, sebebi sarf edilen paran─▒n hel├óliyeti nisbetinde aramal─▒. Bir de in┼č├ós─▒nda kul hakk─▒na ri├óyet edilip edilmedi─čine bakmal─▒.

Tarihî bir misaldir:

Kanun├« Sultan S├╝leyman, S├╝leymaniye Camii in┼č├ó edildikten sonra; mimarlar, kalfalar ve b├╝t├╝n i┼č├žilerle hel├ólle┼čmi┼čtir. O b├╝y├╝k sultan ki, caminin in┼č├ós─▒ s─▒ras─▒nda kullan─▒lan hayvanlar i├žin ┼ču t├ólim├ót─▒ yazd─▒rm─▒┼čt─▒: ÔÇťYorgun hayvan dinlendirilecek ve a├ž b─▒rak─▒lmayacak.ÔÇŁ

Konumuz ┬źal─▒n teri┬╗, konuyu i┼čveren ve ├žal─▒┼čan a├ž─▒s─▒ndan ele alarak ├Ârneklerle anlatmaya ├žal─▒┼čal─▒m. Al─▒n teri; toplumdaki huzur, ib├ódetimizdeki hu┼č├╗ ile orant─▒l─▒d─▒r.

├ç├Âz├╝m:

┬źKurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖin r├╗hunu ya┼čamak ve ya┼čatmak.┬╗

├çal─▒┼čan ve ├žal─▒┼čt─▒ran ─░sl├óm├« ├Âl├ž├╝lerin i├žinde hareket ederse, mesÔÇÖ├╗liyetini bilirse, ├žal─▒┼čma hayat─▒nda problem kalmaz. Yanl─▒┼člar kar┼č─▒s─▒nda korkusuzca konu┼čacak insanlar─▒n olmas─▒ ve kanunlar─▒n adaletli bir ┼čekilde yerine getirilmesi ├Ânemlidir.

Hazret-i ├ľmer; m├╝ÔÇÖminlerin em├«ri olduktan sonra, mesÔÇÖ├╗liyetinin a─č─▒rl─▒─č─▒ndan dolay─▒, h├╝z├╝n ve endi┼če i├žindeydi.

Onu bu h├ólde g├Âren ve ├╝z├╝nt├╝s├╝n├╝n sebebini ├Â─črenen Huzeyfe -rad─▒yall├óhu anh-;

ÔÇťÔÇôBu mu seni ├╝zen ┼čey, vall├óhi yanl─▒┼č bir i┼č yapt─▒─č─▒n─▒ g├Ârd├╝─č├╝m├╝zde seni d├╝zeltiriz!ÔÇŁ dedi. Hal├«fe, buna ├žok sevindi ve Huzeyfe -rad─▒yall├óhu anh-ÔÇÖa s├Âz├╝n├╝ yeminle tekrarlatt─▒ ve;

ÔÇťÔÇôAll├óhÔÇÖa hamdolsun ki, i├žimizde, Hazret-i Muhammed -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin ash├ób─▒ndan, yanl─▒┼č─▒m─▒ g├Ârd├╝─č├╝nde beni ├«kaz edecek karde┼člerim var.ÔÇŁ diyerek ┼č├╝kretti. (S─▒r ve Hikmet -2-, s. 127)

─░┼čverenlerin, idarecilerin ├ževresinde olanlar yanl─▒┼člar─▒ s├Âylemeyip sustuklar─▒ i├žin; idareciler, ├žal─▒┼čt─▒ranlar veya ├žal─▒┼čanlar mesÔÇÖ├╗liyetlerinin fark─▒nda olam─▒yorlar.

Yanl─▒┼člar─▒, kimler korkmadan s├Âylemeli? Olaya ┼čahit olanlar.

─░├žtima├« konularda; gazeteciler, program yapanlar, medya patronlar─▒, -konusuna g├Âre- ilim adamlar─▒, d├«n├« ve tasavvuf├« konularda s├Âz sahibi olanlarÔÇŽ

Hazret-i Mevlânâ;

ÔÇť┼×ems-i Tebriz├«ÔÇÖden bir tek ┼čey ├Â─črendim. Bana dedi ki: ┬źD├╝nyada bir ├╝┼č├╝yen varsa sen de ├╝┼č├╝. Zira ├╝┼č├╝yen varsa ─▒s─▒nma hakk─▒na sahip de─čilsin. Bir muzdarip varsa, sen de muzdarip ol.┬╗ÔÇŁ buyuruyor.

Bir ba┼čka ├Ârnekle d├╝┼č├╝nmeye ├žal─▒┼č─▒rsak;

ÔÇťM├╝sl├╝man─▒n derdiyle dertlenmeyen bizden de─čildir.ÔÇŁ had├«sini hat─▒rlar─▒z.

OKULLAR AÇILIRKEN

─░stanbulÔÇÖda zor bir b├Âlgede olan bir okul, Anadolu lisesine ├ževrilir. Kazanan yeni ├Â─črenciler, de─či┼čik b├Âlgelerden gelecektir. Normal lise ├Â─črencileri de bitirene kadar ayn─▒ okulda okuyacakt─▒r. Bunu istemeyen ter├Âr yanl─▒s─▒ odaklar; liseye yeni gelen ├Â─črencileri korkutmak i├žin, velilerin g├Âzleri ├Ân├╝nde, okulun i├žinden ├ž─▒karak camlar─▒ yere indirir, ellerini-kollar─▒n─▒ sallayarak ├ž─▒kar giderler.

MesÔÇÖ├╗liyet ve al─▒n teri a├ž─▒s─▒ndan d├╝┼č├╝nelim:

B├Âyle bir b├Âlgede okul a├ž─▒l─▒rken emniyetten yard─▒m istemeyen idare, bunu d├╝┼č├╝nmesi gereken il├že Mill├« E─čitim M├╝d├╝rl├╝─č├╝, b├Âlge kaymakam─▒… dalg─▒nl─▒klar─▒n─▒n faturas─▒n─▒ nas─▒l ├Âdeyecek? Bu durumu g├Âren ├Â─črenciler, yar─▒n nas─▒l endi┼česiz okula gidecek?

┼×├╝pheli ├╝r├╝nler G├╝mr├╝k ve Ticaret Bakanl─▒─č─▒na bildirilmeli:

Kalem kutular─▒, kalemler, boyalar, silgiler, su mataralar─▒, ├žantalar, ayakkab─▒lar sayamayaca─č─▒m─▒z kadar ├žok ├že┼čitte. Baz─▒lar─▒n─▒n yap─▒s─▒nda kanserojen maddelerin bulunabildi─či ve velilerin dikkat etmesi gerekti─či, ┼č├╝phelenince G├╝mr├╝k ve Ticaret Bakanl─▒─č─▒n─▒n T├╝keticinin Korunmas─▒ M├╝d├╝rl├╝─č├╝ne bildirilmesi gerekir, deniyor. Velinin i┼či zor. Oysa ┼čuursuz ├╝reticiyi cezaland─▒r─▒c─▒ ve cayd─▒r─▒c─▒ ├Ânlemlerin al─▒nmas─▒ veliyi rahatlatacakt─▒r.

─░nsan sa─čl─▒─č─▒n─▒, ├žocuklar─▒n sa─čl─▒─č─▒n─▒ tehlikeye atan ├╝retici, al─▒n teriyle kazan─▒yor, say─▒l─▒r m─▒? Onlar─▒n kanun koyuculardan ve uygulay─▒c─▒lardan ├žekinmesi gerekmez mi? Anayasa Mahkemesi Ba┼čkan─▒ Ha┼čim KILI├ç;

ÔÇťYasalardan ziyade, bunlar─▒ tarafs─▒zca uygulayacak temiz vicdanl─▒ h├ókimlere ihtiya├ž var.ÔÇŁ diyor.

Yaln─▒z temiz vicdanl─▒ h├ókimler ve idarecilerle i┼č bitmiyor. Temiz vicdanl─▒ i┼čverenlere de ihtiya├ž var.

Her g├╝n birka├ž ┼čehid verilen bir ├╝lkede muzdarip olmamak m├╝mk├╝n m├╝? Asker ve polislerimiz, vatan─▒ korumak u─čruna canlar─▒n─▒ veriyorlar. Biz, evlerimizde biraz ├╝z├╝l├╝yoruz, belki de ├žok ├╝z├╝l├╝yoruz. ├ťz├╝lmek yeter mi, d├╝┼č├╝nmek zorunday─▒z. ┼×ehidlerin aileleri (e┼čleri, ├žocuklar─▒, anne-baba, karde┼čleri), hayatlar─▒n─▒n sonuna kadar madd├« kayg─▒ d├╝┼č├╝nmeden rahat ya┼čamal─▒d─▒r. Onlardan biri ├╝┼č├╝yorsa, biz al─▒n teriyle kazand─▒─č─▒m─▒z─▒ evimizde rahat yiyemeyiz. ├çareleri aramayan bizler, sivil toplum kurulu┼člar─▒, bas─▒n, idareciler bu veb├ólin i├žindedir.

Son g├╝nlerde, elektrik faturalar─▒ndaki ka├žak elektrik bedelinin t├╝keticiden nas─▒l al─▒nd─▒─č─▒ haberlerini ve ka├žak elektrik hik├óyelerini okuyoruz. Baz─▒ b├Âlgelerdeki hayvan bar─▒naklar─▒ bile elektrikle ─▒s─▒n─▒yormu┼č. Bir memur, i┼č├ži, ┼čehid veya emeklinin evinde han─▒mlar─▒m─▒z; bir ├ž├Ârek yapmak i├žin f─▒r─▒n─▒ kullan─▒p kullanmamay─▒ d├╝┼č├╝n├╝yor. 2015 y─▒l─▒na kadar b├Âyle olaca─č─▒n─▒ yetkililer s├Âyl├╝yor. Ka├žak elektrik mebl├ó─č─▒, ┼čehid ailelerine da─č─▒t─▒l─▒rsa biz t├╝keticiler de vebalden kurtuluruz. Her vatanda┼č, kendi projesini bas─▒n yoluyla duyurmal─▒.

ÔÇťBen inanc─▒m─▒ ya┼č─▒yorum, marka giymekle ├Âv├╝n├╝yorum.ÔÇŁ diyen i┼čverenlerimize kimler ula┼čacak? O i┼čverenin hocas─▒ durumunda olan bir beye;

ÔÇťÔÇôBeyefendiyi program sonunda uyard─▒n─▒z m─▒?ÔÇŁ dedi─čimde hayretle;

ÔÇťÔÇôHay─▒r!ÔÇŁ demi┼čti.

O, l├╝ks├╝n i├žinde. Muzdarip olan i┼č├žisinin, memurunun ├╝z├╝nt├╝s├╝n├╝ nas─▒l duyursak?..

┬ź─░nanc─▒m─▒ ya┼č─▒yorum.┬╗ diyen kesim, medya sekt├Âr├╝nde de s├Âz├╝ ge├žer duruma geldi. Ba┼č├Ârt├╝s├╝ yasa─č─▒n─▒ dile getiren baz─▒ televizyon ve gazetelerin tesett├╝rl├╝ han─▒mlara daha az ├╝cret verdi─čini herkes biliyor ve dile getirmiyor. ├ç├╝nk├╝ onlar ucuza ├žal─▒┼čmak zorunda ve ba┼čka yerde ├žal─▒┼čam─▒yor.

Y─▒llar ├Ânce ya┼čad─▒─č─▒m iki h├ót─▒ram─▒ payla┼čmak isterim. Olduk├ža me┼čhur bir radyoda iki ay program yapt─▒m, taksiyle gidip geldim. Benim i├žin ├Ân konu┼čma ├Ânemlidir.

Konu┼čmam, yazmam, program yapmam ├╝cretsizse benim i├žin problem de─čil. Mesele bir kitleye ula┼čmak, kendimce bildiklerimi seyirci, dinleyici veya okuyucuyla payla┼čmakt─▒r.

Ancak bir konu┼čma ├╝cret ├╝zere yap─▒lm─▒┼čsa, verilen bir s├Âz vard─▒r; taraflar, o s├Âz├╝ yerine getirmelidir. Bunu m├╝d├╝rl├╝─če bildirdi─čimde, elime bir zarf tutu┼čturdular. Yol ├╝cretlerinin d├Âk├╝m├╝n├╝ yazd─▒m, artan c├╝zÔÇÖ├« miktar─▒ da zarfa koydum. Bir de mektup yazd─▒m ve tekrar taksiye binerek gittim. M├╝d├╝re zarf─▒ uzatt─▒m, okudu, y├╝z├╝ k─▒pk─▒rm─▒z─▒ oldu, aya─ča kalkt─▒. Masada duran KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖi bana uzatt─▒ ve;

ÔÇťÔÇôHel├ólle┼čelim.ÔÇŁ diye elime verdi:

ÔÇťÔÇôYeni bir hel├ólle┼čme y├Ântemi mi?ÔÇŁ dedim. Ba┼čka bir ┼čey s├Âylemeden oradan ayr─▒ld─▒m. Y─▒llar sonra do├žent olmu┼č, benim oldu─čum yerde ba┼č─▒ ├Ân├╝ndeydi. Oysa ben, unutmu┼čtum.

Aileme mahcup olmamak i├žin, birka├ž alt─▒n satarak;

ÔÇťÔÇôRadyodan ald─▒m.ÔÇŁ diye eve getirmi┼čtim. Rahmetli annem;

ÔÇťÔÇôYorgunlu─čunun bedeli bu muydu?ÔÇŁ dedi─činde susuyordum.

Muhafazak├ór kesimden bir televizyonda da benzer bir olay ya┼čam─▒┼čt─▒m.

G├╝n├╝m├╝ze gelelim; bir arkada┼č─▒m─▒z, yazd─▒klar─▒n─▒n telifini alamam─▒┼čt─▒. Bir ba┼čka arkada┼č;

ÔÇťKe┼čke bana sorsayd─▒n, ┬ź├╝cretsiz yazay─▒m┬╗ de, nas─▒l olsa almayacaks─▒n.ÔÇŁ demi┼čti.

Ni├žin bas─▒n sekt├Âr├╝ne girmi┼čtik, anlam─▒┼č de─čilim. Yazarlara gelince, do─črular─▒ s├Âyleyemiyorlarsa, yazman─▒n anlam─▒ var m─▒? ┬źAl─▒n terimizle kazan─▒yoruz.┬╗ diyebilirler mi?

├ľrneklerimiz, hik├óyelerimiz ├žok. ├çal─▒┼čan a├ž─▒s─▒ndan de─čerlendirmelerimizi yapal─▒m. ┬źDarbeler┬╗ diye yazan yazarlar─▒m─▒z, acaba ge├žmi┼čteki ├Âvg├╝ dolu yaz─▒lar─▒n─▒ hat─▒rl─▒yorlar m─▒? O devirlerde benim ya┼čad─▒─č─▒m bir hik├óye:

Evimizi yeni badana yapm─▒┼čt─▒k. Ak┼čam, sular kesilmi┼č; ├╝st kom┼čumuz muslu─ču kapamadan ├ž─▒km─▒┼č; su gelince akmaya ba┼člad─▒. Kom┼ču evde yoktu. Annem bir anda ├╝z├╝lm├╝┼č olacak ki, ertesi g├╝n, dayan─▒lmaz a─čr─▒larla uyand─▒. S─▒rt─▒nda sivilceler olu┼čmu┼čtu. Asker├« hastah├ónenin doktoru annemi dinlerken, bir taraftan telefonla konu┼čup, ┼čakala┼č─▒yordu ve ├Â─čle tatili gelmi┼čti. Biz, son hastayd─▒k. Re├žeteye tek kalem bir il├ó├ž yazd─▒. Hastal─▒─č─▒n te┼čhisi i├žin de bir ┼čey s├Âylemedi. Biz ayr─▒l─▒rken telefonla konu┼čmas─▒ devam ediyordu.

Hastah├óne eczanesi bir k├ó─č─▒t i├žinde ismi cismi olmayan bir il├óc─▒ elime tutu┼čturdu. Hayretle;

ÔÇťÔÇôNedir bu?ÔÇŁ diye sorunca;

ÔÇťÔÇôAsker├« aspirin.ÔÇŁ dediler.

Eve geldik, bir ba┼čka devlet hastah├ónesine gittik. Doktor;

ÔÇťZona (sinir ucu iltihab─▒)ÔÇŁ dedi. ─░l├ó├žlar verdi, baz─▒lar─▒ deriye s├╝r├╝lmek i├žindi. ÔÇťBir hafta su ve sabuna de─čmeyecek!ÔÇŁ tembihat─▒nda bulundu.

Annemi eve getirdikten sonra, ko┼čarak asker├« hastah├óne ba┼čhekimli─čine gittim. S─▒k─▒y├Ânetim devriydi. N├Âbet├ži beni i├žeriye almak istemedi. Ba┼čhekimin kap─▒s─▒ a├ž─▒kt─▒ ve yan─▒nda misafirleri vard─▒. Sesim y├╝ksek ├ž─▒k─▒nca i├žeri al─▒nd─▒m. Olay─▒ anlatt─▒m. Verilen cevap;

ÔÇťÔÇôBu kadar hastan─▒n i├žinde ne yapabilir?ÔÇŁ olmu┼čtu.

├çantamdan aspirini ├ž─▒kar─▒p masaya koydum:

ÔÇťÔÇôSiz kullan─▒rs─▒n─▒z! Ancak masan─▒zda oturup misafirlerinizi a─č─▒rlay─▒p, denetim yapm─▒yorsan─▒z bunun hesab─▒ sorulur!

Ben de ├Â─čretmenim, 70 ki┼čilik s─▒n─▒fta ders yap─▒yorum. Ald─▒─č─▒m maa┼č belli. Bir g├╝n az bulursam ayr─▒l─▒r─▒m. ├ľ─čretmen oldu─čum s├╝rece g├Ârevimi yapmak zorunday─▒m…ÔÇŁ dedim.

B├╝t├╝n bunlar olurken; ┬źBeni hapse atarlarsa ne yapar─▒m?┬╗ diyor ve avukat isimleri hat─▒rlamaya ├žal─▒┼č─▒yordum. Buna benzer s─▒k─▒y├Ânetim hik├óyelerim ├žok.

├çal─▒┼čmadan kazanmak isteyenlerle m├╝cadele etmezsek say─▒lar─▒ ├žo─čal─▒r. ├ť┼čenmeden ba┼čhekimi tan─▒yan bir avukat a─čabeye olay─▒ anlatt─▒m. Bir ay sonra doktor oradan al─▒nm─▒┼čt─▒.

Devlet; her kurulu┼ča, her i┼č yerine bir m├╝fetti┼č koyamaz. Kontrol├╝ halk y├╝klenmelidir. Neden y├╝klenmiyor? Korkularla ya┼č─▒yoruz. Ben;

ÔÇťKorkunun ecele faydas─▒ yok!ÔÇŁ diyen bir ailede yeti┼čmi┼čtim. Dedem, ├çanakkaleÔÇÖde ┼čehid olurken vatan─▒n korunmas─▒ g├Ârevini bana devretmi┼čti. Vatan─▒n korunmas─▒ her zaman sava┼čla olmaz, m├ónev├« m├╝cadeleyi kazanmak zorunday─▒z…

Yahya bin Mu├ózÔÇÖ─▒n sesine kulak verelim:

ÔÇťEy ilim sahibi ki┼či,

Konaklar─▒n─▒z, Bizans ─░mparatorlar─▒n─▒n k├Â┼čklerine,

Evleriniz, kisrâların saraylarına,

Binekleriniz, K─ür├╗nÔÇÖun bineklerine,

K─▒yafetleriniz C├ól├╗tÔÇÖun s├╝sl├╝ kisvelerine,

Hayat tarzlar─▒n─▒z, ┼čeytan─▒n hayat tarz─▒na,

Yok olu┼čunuz, ink├órc─▒lar─▒n peri┼čanl─▒─č─▒na,

Y├Ânetiminiz, FiravunÔÇÖun idaresine,

Kadılarınız ehl-i dünya hâkimlere,

D├╝nyadan ayr─▒l─▒┼č─▒n─▒z, c├óhiliyye ├Âl├╝m├╝ne benziyor.

Peki, Muhammed├«lik bunun neresinde?!.ÔÇŁ (S─▒r ve Hikmet 2, s. 31)