SADE YAZAR – GAZETEC─░ YAZAR

Sadettin KAPLAN sadettinkaplan@gmail.com

Akl─▒ma hep tak─▒l─▒r durur. Bir├žok kimsenin ufac─▒k bir pusula, k─▒sac─▒k bir adres yazmaya bile ├╝┼čendi─či ├╝lkemizde, ├Âmr├╝n├╝ ve zaman─▒n─▒ yazmaya adayan (ya da harcayan) edebiyat├ž─▒lar i├žin neden bir ┬źedebiyat evi┬╗ veya ┬źyazar evi┬╗ yoktur? Ba─čl─▒ olduklar─▒ bir kurum ya da kurulu┼č olmamas─▒ndan m─▒ kaynaklan─▒yor bu eksiklik?..

En az─▒ndan b├╝y├╝k illerimizde, yazar veya kendini o stat├╝de g├Âren birinin, bir k├Â┼če ba┼č─▒nda g├Âz├╝ne ili┼čecek ┬źYazarevi┬╗ ya da ┬źEdebiyat├ž─▒evi┬╗ tabelas─▒yla nas─▒l heyecanlanaca─č─▒n─▒ hi├ž d├╝┼č├╝nd├╝n├╝z m├╝?..

─░lk anda d├╝┼č├╝ncenin g├╝zelli─čine bay─▒l─▒yor insan. ┬źOrduevi┬╗, ┬ź├ľ─čretmenevi┬╗, ┬źPolisevi┬╗ var da, neden bir de ┬źEdebiyat├ž─▒evi┬╗ olmas─▒n?.. Evler g├╝zeldir. Allah kimseyi evsiz-barks─▒z etmesin. ─░yi de…

┬źEdebiyat evleri┬╗ine gitmesi d├╝┼č├╝n├╝len kimlerdir? Elbette ├Âncelikle ┬źedebiyat├ž─▒┬╗ veya kendine ┬źedebiyat├ž─▒┬╗ diyebilen kimselerdir. Edebiyat├ž─▒ demek, bir bak─▒ma edebiyat─▒n herhangi bir dal─▒yla ilgilenen, yaz─▒p ├žizen, k─▒saca yazar demektir. (S├Âzl├╝ edebiyat da var ya…)

Gelelim yazarlara…

Bildi─činiz gibi birka├ž t├╝rl├╝ yazar vard─▒r.

Kendi yaz─▒p kendi okuyan…

Kendi ad─▒yla ba┼čkalar─▒na yazd─▒r─▒p, kendisi okumadan, imza g├╝nlerinde hat─▒r─▒ say─▒l─▒r ┬źokuyucuya┬╗ okutan…

├ťnl├╝lerin sohbetlerinde bulunup, ┬źrahmetli salatal─▒─č─▒ ├žok severdi┬╗ t├╝r├╝ ┬źh├ót─▒ralar┬╗ yazan… (kimse ├╝zerine al─▒nmas─▒n)

Yay─▒nevlerinin ra─čbet etti─či konulara e─čilen (kelimenin ifade etti─či anlamda) ve sipari┼č ├╝zerine yazan… (Yani yay─▒nc─▒n─▒n t├╝retti─či yazar)

Kendince bir hayli emek ve ├žaba sonucu ortaya ├ž─▒kard─▒─č─▒ ┬źeser┬╗ini kap─▒-kap─▒ dola┼čt─▒ran, sonra da dayanamay─▒p emekli maa┼č─▒na k─▒yarak bast─▒rd─▒─č─▒ be┼č y├╝z adet kitab─▒ ┬źimzal─▒-bedava┬╗ olarak bile hediye edecek kimse bulamayan… (kimse ├╝zerine al─▒nmas─▒n)

Kitaptan vazge├žip, bir k─▒sa ┬źyaz─▒┬╗ ya da ┬ź┼čiir┬╗ini yay─▒nlatacak bir dergi, mahall├« bir gazete, ufak bir mahalle radyosu pe┼čine d├╝┼čen daha nice yazar t├╝r├╝ vard─▒r bu ├╝lkede. Hepsini de sayg─▒yla an─▒yor, emeklerini kutsuyor, ├žabalar─▒na ├žok de─čer veriyor ve Allah yard─▒mc─▒lar─▒ olsun diyorum…

Ama as─▒l yazarlar iki kategoride toplanmaktad─▒r:

1. Gazeteci yazarlar,

2. Sade yazarlar…

Gazeteci yazarlar da iki ana grupta m├╝tal├óa edilir. Bunlardan bir k─▒sm─▒ ger├žekten gazetecilik yapmakta ve bu i┼či meslek olarak g├Ârmektedirler. Bu meslekten emekli olduktan sonra bile mesle─čin ahl├ók├« de─čerlerini asla unutmamaktad─▒rlar… ├çok fazla olmamakla birlikte, bir k─▒sm─▒ da, bir ┼čekilde ad─▒n─▒ bir yerlerde g├Âstererek ┬źSar─▒ Bas─▒n Kart─▒┬╗ al─▒p, bir ┼čekilde bu kartla birlikte yirmi be┼č y─▒l─▒n─▒ doldurarak ┬źS├╝rekli Bas─▒n Kart─▒┬╗ sahibi olmaktad─▒rlar… Onlar─▒n da i├žinde ├žok de─čerli ve ta┼č─▒d─▒─č─▒ karta l├óy─▒k olanlar vard─▒r… (Kimse ├╝zerine al─▒nmas─▒n)

Gelelim ┬źSade Yazar┬╗lara…

Ad─▒ndan da anla┼č─▒laca─č─▒ gibi, ┬źsade suya bulgur a┼č─▒┬╗ kab├«linden, ba┼čkaca vasf─▒ olmayan yazarlara ┬źSade Yazar┬╗ denir… Bunlar da kendi aralar─▒nda ┬źhik├óyeci┬╗, ┬źromanc─▒┬╗, ┬ź┼čair┬╗ t├╝rlerini kapsayan ┬źyetim yazarlar┬╗ grubu ile bir derece daha ileride olan ┬źara┼čt─▒rmac─▒ yazarlar┬╗ olarak ikiye ayr─▒l─▒rlar… ─░ster ┬źyetim┬╗ ister ┬źara┼čt─▒rmac─▒┬╗ grubundan olsun, ┬źsade yazar┬╗ stat├╝s├╝nde olanlardan herhangi biri; ÔÇťd├«n├«ÔÇŁ, ÔÇťm├ól├«ÔÇŁ veya ÔÇťsiyas├«ÔÇŁ bir kurumun deste─čini al─▒p, bu eller arac─▒l─▒─č─▒yla s─▒rt─▒ s─▒vazlan─▒rsa, derh├ól ┬źsade┬╗lik vasf─▒ndan soyutlanarak ┬źya─čl─▒┬╗ bir unvanla ta├žlanabilmektedir…

Ne yazarlarsa yazs─▒nlar, herhangi bir gazetede el ayas─▒ kadar bir k├Â┼česi olup da, bu k├Â┼česinde hi├ž de─čilse haftada bir g├╝n yazabilen ve san─▒ ┬źgazeteci-yazar┬╗ olanlar elbette di─čerlerine g├Âre ├žok b├╝y├╝k farkla ├Ândedirler… Hele televizyon denen ve her eve giren o s├╝sl├╝ sand─▒ktan ├ž─▒kan ┬źprogramc─▒lar┬╗ ise bu konuda daha b├╝y├╝k bir ┼čansa sahiptirler…

Yazd─▒klar─▒ kitaplar; geni┼č bir okuyucu kitlesi taraf─▒ndan tan─▒nd─▒─č─▒ i├žin yay─▒nc─▒lar taraf─▒ndan kolay kabul g├Ârmekte, kitaplar piyasaya ├ž─▒kt─▒ktan sonra da rekl├óm─▒ ├žok kolayla┼čmaktad─▒r…

Bunlar─▒ anlatmaktaki amac─▒m─▒z ne ├╝nl├╝ yazarlara ├žamur atmak, ne onlar─▒ k─▒skanmak, ne de kendimizde bir eksiklik kompleksi vehmetmektir… Ba┼čar─▒lar─▒ asla k─▒skanmaz, olsa olsa g─▒pta eder, hayranl─▒k duyar─▒z. Yeter ki, hak edilmi┼č bir ba┼čar─▒ olsun…

Herkes ├žok iyi bilir ki; ┬źorduevi┬╗, ┬źpolisevi┬╗ veya ┬ź├Â─čretmenevi┬╗ gibi ├žok b├╝y├╝k kurum ve kurulu┼člar─▒n emir ve destekleri do─črultusunda i┼čletilen, belirli bir sermayesi, hesab─▒-kitab─▒ olan yerlerle; K├╝lt├╝r Bakanl─▒─č─▒n─▒n g├Âsterece─či bir tarih├« eser y─▒k─▒nt─▒s─▒ndaki yirmi-otuz metrekarelik bir mek├ón─▒n kubbesi alt─▒nda kurulacak ve ad─▒na ┬źedebiyatevi┬╗ denecek yer ayn─▒ anlama gelmez… Ayn─▒ rahatl─▒─č─▒ da kimselere sa─člayamaz…

Ama yine de bir ba┼člang─▒├ž ve g├Ân├╝l al─▒c─▒ bir tevecc├╝h olabilir. Sadece ─░stanbulÔÇÖda y├╝zlerce se├žkin ├╝yesi olan ─░LESAM (─░lim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birli─či)ÔÇÖnin h├ólen bir mek├ón─▒ ne yaz─▒k ki yoktur…

Ama bence edebiyat├ž─▒lar─▒n bir araya gelememesi yer s─▒k─▒nt─▒s─▒ndan ├Ât├╝r├╝ de─čildir. ┬źT├╝rkiye Yazarlar Birli─či┬╗nin faaliyet g├Âsterdi─či K─▒zlara─čas─▒ Medresesi, Sultanahmet tramvay dura─č─▒n─▒n hemen yan─▒nda oldu─ču h├ólde; g├╝nde ka├ž ┬źyazar┬╗─▒n ziyaretiyle onurlan─▒yor dersiniz?

Daha ├Ânce ├çemberlita┼č tramvay dura─č─▒na ├žok yak─▒n olan ─░LESAMÔÇÖ─▒n eski ─░stanbul ┼×ubesiÔÇÖnin ├žok mu m├╝d├óvimi vard─▒ sanki?..

Durumu iyi, h├ólen sahas─▒yla ilgili ya da ilgisiz bir i┼či olan ┬źgazeteci-yazar┬╗, ┬źtelevizyon programc─▒s─▒ yazar┬╗, ┬źbas─▒n dan─▒┼čman─▒ yazar┬╗ gibi i┼či ba┼č─▒ndan a┼čk─▒n olup, s├╝rekli ko┼čturan yazarlar─▒n s├Âz konusu ┬źedebiyatevi┬╗ne gelebilmeleri ├žok zordur…

┬źSade yazar┬╗lar ise; varaca─č─▒ yere en az iki ┬źvas─▒ta┬╗ ile gidebilece─činden, gidi┼č-d├Ân├╝┼č ├╝cretinin daha ┬źkendi evi┬╗nden ├ž─▒kmadan sanc─▒s─▒n─▒ duydu─ču i├žin, ┬źedebiyatevi┬╗ni akl─▒ndan bile ge├žirmez…

┬źSar─▒ bas─▒n kart─▒┬╗ sahibi olan t├╝m gazeteciler ve gazeteci-yazarlara bu kart hay─▒rl─▒ olsun. Daha fazlas─▒n─▒ bile hak ediyorlar. Bunu t├╝m i├žtenli─čimle s├Âyl├╝yorum. Ancak, ┬źedebiyatevi┬╗ yerine, (at─▒yorum) ┬źmavi edebiyat├ž─▒ kart─▒┬╗ ├╝zerinde tart─▒┼č─▒lsa daha kolay ve daha hay─▒rl─▒ bir ┼čey olur diye d├╝┼č├╝n├╝yorum…

┼×u koskoca ─░stanbulÔÇÖda, ─░LESAM, Yazarlar Sendikas─▒, Yazarlar Birli─či gibi birka├ž ├Ârg├╝t├╝n (ki, birine ├╝ye olanlar─▒n ├žo─čunlu─ču di─čerlerine de ├╝yedir) b├╝nyesindeki yazarlardan otomobili ve onu rahat├ža kullanabilme imk├ón─▒ olanlarla, ┬źbas─▒n kart─▒┬╗ sahibi olanlar ├ž─▒kar─▒ld─▒ktan sonra; geriye ka├ž yaya-gariban ┬źedebiyat├ž─▒┬╗ kal─▒r ki?.. Bunlar da ┼ču koca ┼čehirde ve di─čer ┼čehirlerde, t─▒pk─▒ ┬źsar─▒ bas─▒n kart─▒┬╗ sahipleri gibi tramvaya, vapura, otob├╝se ├╝cretsiz binebilseler k─▒y├ómet mi kopar?.. Belediyeler ifl├ós m─▒ eder?.. Boyu kadar esere imza atm─▒┼č ilim ve edebiyat eseri sahiplerine, ┼ču ├╝├ž-be┼č g├╝nl├╝k d├╝nyada bu kadarc─▒k hizmet ├žok mudur dersiniz?..

─░LESAM, Yazarlar Sendikas─▒, Yazarlar Birli─či ve di─čer kurulu┼člar─▒n bana g├Âre ├Âncelikli konusu bu olmal─▒d─▒r. D├╝nya kadar mek├ón var. ├ľnemli olan ula┼č─▒m… ─░lesam, Yazarlar Birli─či ve Yazarlar Sendikas─▒ÔÇÖn─▒n ola─čan ve ola─čan├╝st├╝ toplant─▒lar─▒na bile ├žo─ču ├╝yeler bu ula┼č─▒m masraflar─▒ndan ├Ât├╝r├╝ kat─▒lamad─▒klar─▒n─▒ ├╝z├╝nt├╝yle, dost ortamlarda belirtmekten ├žekinmemektedirler…

Ben, ya┼č─▒ altm─▒┼č─▒ ge├žmi┼č bir okur-yazar─▒m… Kendi cirmimce edebiyata hizmet etti─čimi san─▒yorum. K─▒rk y─▒ld─▒r elimden d├╝┼čmedi bu kalem… Bir sar─▒ bas─▒n kart─▒ i┼člevindeki beyaz bir kart─▒ bana temin edemedikten sonra; ├╝yesi oldu─čum Yazarlar Sendikas─▒ ne yapar, ─░lesam ne s├Âyler ve Yazarlar Birli─či ne yazar?..