HASRET VE KIRINTILAR…

H. K├╝bra ERG─░N hkubraergin@hotmail.com

Yar─▒m saattir okuyorum ama h├ól├ó yazar─▒n ne anlatmaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ anlamad─▒m… Hani KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde ┬źed─čas u ahl├óm┬╗ diye isimlendirilen r├╝yalar vard─▒r, ba┼čs─▒z-sonsuz, m├ón├ós─▒z, kopuk kopuk… ├ľyle hik├óyeler birbirini izliyor sayfalar boyu… Yazar ne anlatmaya ├žal─▒┼č─▒yor, nereye ba─člayacak diye anlamaya ├žal─▒┼č─▒yorum. Arada tasavvuf├« sembollere at─▒flar var, bilhassa onlar─▒ nereye ba─člayacak merak ediyorum. Sonunda sabredemeyip k─▒z─▒ma soruyorum;

ÔÇťÔÇôSonunda ne oluyor?ÔÇŁ diye. Zaten onun kitab─▒. O;

ÔÇťÔÇô├çok g├╝zel bir kitap.ÔÇŁ dedi diye merak ettim, okumaya ba┼člad─▒m. S├Âylemiyor; ÔÇťOkuman l├óz─▒m.ÔÇŁ diyor muzip├že…

Ondaki bu okuma sevgisi ho┼čuma gidiyor. Onun ya┼č─▒ndayken okumay─▒ ne kadar sevdi─čimi hat─▒rl─▒yorum. Elime ne ge├žerse okudu─čumu… Her kitapla ba┼čka bir ruh iklimine girdi─čimi… ┼×imdilerde o kadar okuyam─▒yorum. ─░nsan, benim ya┼č─▒ma gelince zaman─▒n─▒ harcayaca─č─▒ ┼čeylere daha ├žok dikkat etmeye ba┼čl─▒yor. Bir kitaba zaman harcayacaksa ┬źharcad─▒─č─▒m vakte de─čiyor mu?┬╗ diye daha fazla ├Âl├ž├╝p tart─▒yor. Mesel├ó yar─▒s─▒na geldi─čim h├ólde bende bu kitab─▒n okumaya de─čer oldu─ču kanaati h├ós─▒l olmad─▒. Ama s─▒rf k─▒z─▒mla, onun bu kitab─▒ okumaktan ald─▒─č─▒ zevki payla┼čmak i├žin okumaya ├žabal─▒yorum.

Asl─▒nda yazar─▒n ├╝sl├╗bu ak─▒c─▒, kelimelerle oynay─▒┼č─▒ ustaca… Hani kendini okutturuyor. Zaten son zamanlarda epeyce be─čenilen, ┬źmarka┬╗ bir yazar. Fakat ya┼čla gelen g├Ârm├╝┼č ge├žirmi┼člik, doygunluk h├óli mi bilmem bu ├že┼čit kitaplar─▒ okumaz oldum. Hatt├ó epey bir zamandan beri KurÔÇÖ├ón-─▒ Kerim tefsirleri, tasavvuf kl├ósikleri gibi belli ba┼čl─▒ eserler d─▒┼č─▒nda pek bir ┼čey okuyamaz oldum. Okumaya ba┼člasam da devam ettiremiyorum. Yazar─▒n bana maharetini ispat etmek i├žin hayli g├Âsteri┼č yap─▒p, ┬źs├Âz vadilerinde┬╗ dola┼čt─▒rd─▒ktan sonra orta yerde b─▒rakmas─▒ zoruma gidiyor.

K─▒z─▒m bu kitab─▒n neresini be─čenmi┼č, anlamaya ├žal─▒┼č─▒yorum. Sonunda kendisine soruyorum:

ÔÇťÔÇôSence en g├╝zel yeri neresi?ÔÇŁ

Kitab─▒ elimden al─▒p sayfalar─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒yor. Sonunda kitab─▒n en sonunu a├ž─▒yor:

ÔÇťÔÇôB├Âyle birbiriyle al├ókas─▒z gibi g├Âr├╝nen hik├óyeler yazmak moda. Ama kitab─▒n sonunda hik├óyeler birle┼čecek. Sen onu oku en iyisi… Bak o ho┼čuna gidecek…ÔÇŁ diyor.

Kitab─▒ sevmem i├žin ├žabalay─▒┼č─▒ takdire de─čer. Sevdi─či ┼čeyler i├žin m├╝cadele ediyor. Bu ├Âzelli─čini seviyorum. Modalara, markalara kap─▒lmas─▒ ├žok ho┼čuma gitmese de umudumu yitirmiyorum. R├╗hunu besledik├že se├žmeyi, tenkit etmeyi de ├Â─črenecek.

Bu kitab─▒n bir hik├óyesi var. Yazar─▒n bundan ├Ânce yazd─▒─č─▒ kitaptaki kahraman─▒n─▒n gizli defteri oluyor bu kitap…

ÔÇťHani sana anlatm─▒┼čt─▒m ya, kad─▒n─▒n bir defteri vard─▒, kocas─▒ ├žok merak ediyordu ama g├Âstermiyordu. Ben de merak ettim. Bakt─▒m ki arkada┼č─▒m alm─▒┼č ondan ├Âd├╝n├ž ald─▒m, okuyup verece─čim.ÔÇŁ

O kitab─▒ hat─▒rlad─▒m. Ho┼čuma gitmeyen taraflar─▒ vard─▒, Osmanl─▒ tarihine g├╝ya objektif ama asl─▒nda tepeden bir bak─▒┼č─▒ vard─▒.

Demek o kitap boyunca merak oda─č─▒ h├óline getirilen kad─▒n─▒n defteriymi┼č bu kitap… Do─črusu iyi pazarlama takti─či… ┼×imdi hevesim iyice ka├žt─▒. Hi├ž okuyas─▒m yok ya, s─▒rf k─▒z─▒m─▒n hat─▒r─▒na onun a├ž─▒p ├Ân├╝me koydu─ču k─▒sm─▒ okuyorum zoraki. Bu s─▒rada k─▒z─▒m da aradaki atlad─▒─č─▒m k─▒s─▒mlar─▒ ├Âzetliyor. Bu arada k─▒z─▒m─▒n kitab─▒ neden bu kadar benimsedi─čini anl─▒yorum. Bu yazar ve yay─▒nevi ┬źbizim c├ómian─▒n yazar─▒ ve yay─▒nevi┬╗ oldu─ču i├žin destekleniyor. Art─▒k bizim c├ómia da marka yazarlar ├╝retiyor, moda kitaplar yay─▒nl─▒yor. Ama kitaplar─▒n muhtevas─▒ ne kadar bizim?

Kitab─▒n yazar─▒, yine modernitenin g├Âzl├╝─č├╝yle bak─▒yor ge├žmi┼čimize. Durdu─ču noktadan ele┼čtirici, ┼č├╝pheci hatt├ó nihilist bir edayla analiz yap─▒yor. Bizim gen├žlerimiz ise hik├óyelere serpi┼čtirilen, bizim k├╝lt├╝r├╝m├╝ze ait motifler sebebiyle onlar─▒n g├Âzl├╝─č├╝n├╝ tak─▒yor, onlar─▒n bakt─▒─č─▒ yerden bak─▒yor.

K─▒z─▒m;

ÔÇťÔÇôNihilist ne demek?ÔÇŁ diye soruyor.

Uzun hik├óye ama onunla daha evvel konu┼čtu─čumuz bir konuya at─▒fta bulunarak anlatmaya ├žal─▒┼č─▒yorum.

ÔÇťÔÇôHani felsefe dersinin kitab─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒rken sormu┼čtun; ┬źBunlar ne demek, neden il├óhiyatta bunlar─▒ okuyorsunuz?┬╗ diye ya…ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôEvet.ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôBug├╝nk├╝ d├«ni d─▒┼člayan, sek├╝ler d├╝nyan─▒n ortaya ├ž─▒k─▒┼č─▒nda felsef├« kavgalar─▒n rol├╝ vard─▒r, bunlar─▒ da bilmek l├óz─▒m, demi┼čtim.ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôEvet.ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôFelsefe tarihinde bir k─▒r─▒lma ya┼čand─▒ ve art─▒k l├óf─▒zlar─▒n m├ón├óya del├óleti bak─▒m─▒ndan cidd├« bir kopukluk ba┼člad─▒. Mesel├ó felsefeciler ┼ču anda kulland─▒─č─▒m─▒z m├ónev├« isimlerin hakik├« bir varl─▒─ča del├ólet etmedi─čini, sadece insan psikolojisinin ├╝r├╝n├╝, hayal├« isimler oldu─čunu s├Âylerler. H├ólbuki bizler m├ónev├« de─čerlerin ve onlardan t├╝reyen kavramlar─▒n All├óhÔÇÖ─▒n esm├ó├╝ÔÇÖl-h├╝sn├ós─▒ndan kaynaklanan bir hakikat oldu─čunu kabul ederiz.

Yani Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n el-Adl ismi oldu─ču i├žin adalet diye bir kavram─▒n bir hakikati vard─▒r, deriz. H├ólbuki adalet kavram─▒n─▒ s─▒rf insan akl─▒n─▒n ├╝r├╝n├╝ bir isme indirgeyecek olursan ne olur? Hele bir de insana ┬źmaymunlarla akraba bir canl─▒ t├╝r├╝┬╗ nazar─▒yla bak─▒yorsan… Dile ve k├╝lt├╝re s─▒rf bu canl─▒ t├╝r├╝n├╝n ileti┼čim ihtiyac─▒ ile ├╝retti─či i┼čaretler toplam─▒ nazar─▒yla bakarsan…ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôNihilistler b├Âyle mi diyor?ÔÇŁ

ÔÇťÔÇô├ľyle bir ┼čey i┼čte… ┬źnihil┬╗ hi├ž demekmi┼č, bu sebeple hi├ž├žilik de denilir; hi├žbir de─čer, ideal, kural yoktur. Her ┼čey uydurmad─▒r, anlams─▒zd─▒r, diyorlar. Zaten All├óhÔÇÖ─▒ ink├ór ile ba┼člayan yolun bu u├žurumda bitmesi ka├ž─▒n─▒lmazd─▒r. ├ç├╝nk├╝ b├╝t├╝n m├ónev├« de─čerlerin dayana─č─▒ All├óhÔÇÖa ├«mand─▒r. ├ľnceleri felsefeciler insan merkezli, ├«manla al├ókas─▒ olmayan, ak─▒lc─▒ bir m├óneviyat kurmay─▒ denedi. Ama insan─▒n de─čeri de; ┬ź├élemlerin Rabbinin; insan─▒ husus├« bir ┼čekilde yaratmas─▒, ruh nefhetmesi ve isimleri ├Â─čretmesinden┬╗ geliyordu. Bunlar─▒ ink├ór edince insan─▒n da de─čeri kalmad─▒. Bu y├╝zden nihilizm merhalesinde insano─člunun b├╝t├╝n birikiminin temelindeki m├ónev├« de─čerler ve idealler de reddedildi. ─░┼čte bu reddedi┼čin veya ┼č├╝phenin ifadesi olarak edeb├« eserlerde ama├žs─▒zl─▒k, m├ón├ós─▒zl─▒k, kurals─▒zl─▒k h├ókim oldu. ─░┼čte bu h├ól beni rahats─▒z ediyor.ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôAma bu kitap ├Âyle de─čil ki! Kitab─▒n sonunda tek All├óhÔÇÖa ├«man eden bir prens var mesel├ó. Hatt├ó bir heykelt─▒ra┼č var, kendi yapt─▒─č─▒ putlar─▒ k─▒r─▒yor.ÔÇŁ

ÔÇťÔÇô├ľyle mi? Ver bakay─▒m o zaman.ÔÇŁ diyorum, seviniyor…

Gen├žlerimiz kendi ├Âz├╝ne, tarihine ve de─čerlerine dayanan bir edebiyat hasreti ├žekiyor. ├ľyle ki birka├ž at─▒f, birka├ž motif, az─▒c─▒k m├ón├ó k─▒r─▒nt─▒s─▒ onlar─▒ bir s├╝r├╝ masal─▒ okumaya r├óz─▒ ediyor.