Ruhlar─▒ ─░hy├ó Demleri M├ťB├éREK ZAMAN VE MEK├éNLAR

B. Cahit ├ľZDEM─░R bcahit@hotmail.com

├çal─▒┼čan b├╝nye yorulur. Ayn─▒ me┼čgaleye devam i├žin; belli bir s├╝re dinlenerek, g├╝├ž toplamaya ihtiya├ž duyar. Bunun i├žin; ├ót─▒l bir vaziyette beklemek gerekti─či gibi yayg─▒n bir kanaat vard─▒r. H├ólbuki me┼čgaleyi de─či┼čtirerek; hem farkl─▒ bir vasatta dinlenmek, hem de i┼č verimini art─▒rmak pek├ól├ó m├╝mk├╝nd├╝r. Gerek bat─▒da, gerekse do─čuda b├╝y├╝k eserler vermi┼č vel├╗d ┼čahsiyetlerin, zaman─▒ en iyi ┼čekilde de─čerlendirmelerindeki hayranl─▒k celbeden s─▒r da budur. Bu bas├«ret ve gayrete ilham kayna─č─▒ olarak, KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde ┼č├Âyle buyuruluyor:

ÔÇťEvet, zorlukla beraber bir kolayl─▒k vard─▒r. O h├ólde bo┼č kald─▒n m─▒, yine kalk ba┼čka bir i┼č ve ib├ódetle yorul.ÔÇŁ (el-─░n┼čir├óh, 6-7) Kez├ó ya┼čan─▒lan ├ževredeki menf├«likler de, h├ólet-i r├╗hiye ├╝zerindeki y─▒prat─▒c─▒ tesirleriyle, insanlar─▒ karamsarl─▒─ča, bezginli─če sevk eder. ├ça─č─▒m─▒z─▒n hastal─▒─č─▒ olarak belirtilen ┬źstres┬╗, insan─▒n r├╗h├« direncinin, m├óneviyat─▒n─▒n ifl├ós─▒d─▒r. Bu sebeple insan─▒n cevherini te┼čkil eden ruh d├╝nyas─▒n─▒n da dinlenmeye, yenilenmeye, dirilmeye ihtiyac─▒ vard─▒r.

Rabbini unutmu┼č, ┬źhev├ós─▒n─▒ il├óh edinmi┼č┬╗, ┬źta─čuta┬╗ k├Âle olmu┼č… bedhahlar─▒n irtik├óp ettikleri s├╝fl├« fiiller, ancak bir ┬źcinnet h├óli┬╗ ile tavsif edilebilir. ─░nsanl─▒k haysiyeti ile telif edilmesi asla m├╝mk├╝n olmayan bu sap─▒kl─▒klar; y├╝ce d├«nimizde ┬źhayvandan daha a┼ča─č─▒ (belh├╝m edall)┬╗ olarak tavsif buyuruluyor.

D├╝nyan─▒n geldi─či seviyenin ┬źmodern, post-modern, bilgi ilh.┬╗ gibi y├╝celtici mefhumlarla tavsif edilmesine ra─čmen; bu ne yaz─▒k ki, insan r├╗hiyat─▒n─▒n sahip oldu─ču bir kemal├ót─▒n da ifadesi olmay─▒p, daha ziyade teknolojik bir geli┼čmeyi teb├ór├╝z ettirmektedir. Yoksa; faz├«letler noktas─▒nda insanl─▒─č─▒n ┬źcahiliye┬╗ devrinin marazlar─▒ ile mal├╗l oldu─čunu s├Âylemek pek de yanl─▒┼č olmayacakt─▒r; hem de teknolojinin getirdi─či imk├ónlarla daha ┼č├╝mull├╝ olarak ├╝stelik.

Akl─▒ putla┼čt─▒ran bat─▒, teknolojide merhale ├╝st├╝ne merhale kat ediyor. Ancak; insana y├Ân veren, onu y├╝celten ruh d├╝nyas─▒ndan habersiz.

─░├žinde bulundu─ču menf├«liklerden bunalan insan; f─▒rt─▒nalar─▒n ├ž─▒ld─▒rtt─▒─č─▒ denizden ka├žan gemi misali, r├╗hen dinlenebilece─či, dirilebilece─či bir melce ar─▒yor; kendisi ile daha do─črusu s─▒─č─▒naca─č─▒, y├╝ce Yarat─▒c─▒s─▒ ile ba┼č ba┼ča kalabilece─či mahiyette, ├ós├╗de bir liman ar─▒yor. Y├╝ce Rabbimiz, m├óver├ó esintileriyle ruhlar─▒n dinlendi─či, dirildi─či m├╝b├órek zaman ve mek├ónlar─▒ ihsan buyurmu┼čtur; insan f─▒trat─▒n─▒n bu ihtiyac─▒n─▒ temin i├žin.

Bu r├╗h├ón├« s─▒─č─▒naklarda, Allah Te├ól├ó -celle cel├ól├╝h├╗-ÔÇÖnun rahmeti co┼čar da co┼čar; ┬źbir┬╗, ┬źbin┬╗ olur, ┬źy├╝z bin┬╗ olur; ┬źg├╝n olur asra bedel┬╗…

┼×ehrin bunalt─▒c─▒ velvelesinin yank─▒land─▒─č─▒ caddeden ├ž─▒k─▒p, ├╝├ž-be┼č ya┼čl─▒ a─čac─▒n sard─▒─č─▒ ecdat y├ódig├ór─▒ bir t├╝rbeye can atmak, r├╗ha bir dirilik katar; k─▒zg─▒n yaz g├╝ne┼činde mecalsiz kalm─▒┼č bir bedenin, g├Âlgelik bir ├že┼čme ba┼č─▒nda soluklanmas─▒ misali. Ziyaret edilen bir b├«marh├óne, bir kervansaray, bir k├╝lliye, incelenen bir vak─▒f eseri; insana verilen de─čer ├žer├ževesinde o g├╝nk├╝ rahmet iklimi ile g├╝n├╝m├╝z├╝n madd├«le┼čen d├╝nyas─▒n─▒ k─▒yaslama imk├ón─▒ verir.

Had├«s-i ┼čerifte;

D├╝nyada en k─▒ymetli ├╝├ž mek├ón─▒n ┬źMescid-i Haram, Mescid-i Neb├« ve Mescid-i Aks├ó┬╗ oldu─ču beyan buyuruluyor. Bunlardan sonra Beytull├óhÔÇÖ─▒n ┼č├╗beleri h├╝km├╝ndeki di─čer camiler, medreseler HakkÔÇÖ─▒n r─▒z├ós─▒n─▒ kazanm─▒┼č g├Ân├╝l sultanlar─▒, ulem├ó ve ┼č├╝hed├ón─▒n medfun bulunduklar─▒ mahaller; tazim edilecek tefekk├╝rle kalbi sek├«nete gark eden r├╗h├ón├« mek├ónlard─▒r. ├çok ┼č├╝k├╝r ki; ├╝lkemizin her kar─▒┼č─▒ bu tapu senetleri h├╝km├╝ndeki m├╝b├órek izlerle kay─▒t alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒r. Bat─▒da ─░spanyaÔÇÖdan, MacaristanÔÇÖdan; do─čuda HindistanÔÇÖa kadar ─░sl├ómÔÇÖ─▒n ula┼čt─▒─č─▒ koca bir co─črafya, nak─▒┼č nak─▒┼č bu harika sanat eserleriyle i┼členmi┼čtir.

ÔÇťKalplerin ancak All├óhÔÇÖ─▒n zikriyle itmin├óna erece─čiÔÇŁ (er-RaÔÇśd, 28) beyan buyuruluyor y├╝ce kitab─▒m─▒zda. Bununla ilgili olarak; Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz de;

ÔÇťRabbini zikredenle etmeyenin h├óli, diri ile ├Âl├╝n├╝n h├óli gibidir.ÔÇŁ buyuruyor. Kalbi tasfiye eden, temizleyen bu husus├« g─▒dan─▒n teminine bir vesile de, m├╝b├órek zamanlard─▒r.

Bunlar─▒n aras─▒nda, i├žinde bulundu─čumuz ┬ź├╝├ž aylar┬╗─▒n fevkal├óde ├Ânemli bir yeri vard─▒r. M├╝b├órek kandillerle ta├žlanan bu paha bi├žilmez vakitler, yery├╝z├╝n├╝ kaplayan meleklerle beraber hem ├óhenk icr├ó edilen, ruhlar─▒ ihy├ó demleridir.

Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz’in ÔÇťReceb, All├óhÔÇÖ─▒n ay─▒d─▒r; ┼×aban, benim ay─▒md─▒r; Ramazan da ├╝mmetimin ay─▒d─▒r.ÔÇŁ diye vas─▒fland─▒rd─▒─č─▒ bu aylar─▒n de─čerini ifade sadedinde de ┼č├Âyle du├ó buyuruyor:

ÔÇťY├ó Rabb├«; RecebÔÇÖi ve ┼×abanÔÇÖ─▒ bize m├╝b├órek k─▒l ve bizi Ramaz├ónÔÇÖa ula┼čt─▒r.ÔÇŁ

G├Ân├╝l ├ólemini zenginle┼čtirebilmek, onu bir g├╝listana ├ževirebilmek inanan bir insan i├žin ne b├╝y├╝k bir faz├«lettir. ├ç├╝nk├╝ insan, g├Ânl├╝nde ne varsa onunla tem├ó┼č├ó eder. Eb├╗ Cehil, Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖin m├╝b├órek y├╝zlerine k├Âr bencilli─či sebebiyle nefretle bakarken; faz├«let ├óbidesi Hazret-i Eb├╗bekir -rad─▒yall├óhu anh- ald─▒─č─▒ feyizle bakmaya doyamazd─▒. Her biri birer n├╗r├ón├« zirve olan m├╝b├órek zamanlar─▒ ve mek├ónlar─▒ seyahatle birle┼čtirerek bereket ve feyzi katbekat art─▒rmak; m├╝sl├╝manlar─▒n en ├žok ra─čbet ettikleri ib├ódetlerdendir.

M├╝b├órek bir vakti yine m├╝b├órek bir beldede idrak etmek i├žin at─▒lan her ad─▒m ayr─▒ca bir ecir ve sevaba vesiledir. M├╝b├órek zamanlarda halk─▒m─▒z─▒n kendisine bir ├žekid├╝zen vermesi, cami ve t├╝rbe gibi mukaddes yerlere olan tevecc├╝h├╝ ve o g├╝nlerde tebrikle┼čme i├žin telefon hatlar─▒n─▒n kilitlenmesi takdire ┼č├óyan bir davran─▒┼č g├╝zelli─čidir.

Hele umre ve hac ib├ódetlerine olan tevecc├╝h, her t├╝rl├╝ tarifin ├╝zerindedir. Bug├╝n ├╝lkemizin hac kontenjan─▒n─▒n yetmi┼č bin civar─▒nda olmas─▒na mukabil, m├╝racaat say─▒s─▒n─▒n bir milyona dayanm─▒┼č olmas─▒, bunun bir ifadesidir. Ne sa├ódet; ruhlar─▒ ihy├ó f─▒rsatlar─▒n─▒ de─čerlendirerek kemal├ótta merhale kat edebilen, rahmet ikliminde rahmet insan─▒ olabilenlere…