DE─×ERLER─░ OLMAYANIN DE─×ER─░ OLUR MU?

Hadi ├ľNAL hadional@mynet.com

Milletleri ayakta tutan ve gelece─če ta┼č─▒yan temel de─čerleri vard─▒r. Bu temel de─čerlerin ba┼č─▒nda ┼č├╝phesiz ki insan├«, d├«n├«, ahl├ók├« ve k├╝lt├╝r de─čerleri gelir. Bu de─čerler; toplumlara millet olma ├Âzelli─či kazand─▒ran, onlar─▒ y├╝celterek ya┼čatan ├Âz ve ├Âzel ├Ânceliklerdir.

Millet olarak varl─▒─č─▒m─▒z─▒n ve gelece─čimizin en b├╝y├╝k teminat─▒ olan insan├«, d├«n├«, ahl├ók├« ve k├╝lt├╝r de─čerlerimize sahip ├ž─▒kmak; onlar─▒ ya┼čamak ve ya┼čatmak, olmazsa olmaz─▒m─▒zd─▒r. Bu de─čerler; toplumu zinde tuttu─ču, hayat─▒ da anlaml─▒ ve ya┼čan─▒l─▒r k─▒ld─▒─č─▒ gibi toplumu meydana getiren fertlere de ya┼čama ┼čevki ile birlikte huzur ve mutluluk verir. Gelin g├Âr├╝n ki; ├Âzel hayat─▒m─▒zda olsun; sosyal, ekonomik ve k├╝lt├╝r hayat─▒m─▒zda olsun; s├╝rekli ve y├╝ksek dereceli depremler ya┼č─▒yor, ard─▒ndan gelen tsunamilerin de de─čerlerimizi bo─čarak yuttu─čuna ┼čahit oluyoruz. G├Âr├╝len, bilinen sonu├žlar─▒ yakla┼č─▒k olarak ├Ânceden tespit edilebilen bu fel├óketin ne yaz─▒k ki yeteri nispetinde tahlili yap─▒lam─▒yor veya yap─▒lmak istenmiyor. Toplumun b├╝t├╝n kesimlerini etkileyecek olan bu temel meseleye ├ž├Âz├╝m ve ├žare ├╝retilmiyor.

Sevgi, sayg─▒, ho┼čg├Âr├╝, yard─▒mla┼čma, fed├ók├órl─▒k gibi insan─▒ insan yapan erdemler; dostluk, arkada┼čl─▒k, kom┼čuluk, aile ve akraba ili┼čkileri gibi insanlar aras─▒nda kayna┼čmay─▒ ve birli─či sa─člayan duygular; do─čruluk, s├Âze ve ahde vef├ó gibi kavramlar; sab─▒r, ┼č├╝k├╝r gibi ahl├ók├« faz├«letler h─▒zl─▒ bir bi├žimde beyin ve kalp sahas─▒n─▒ yenilmi┼č tak─▒m gibi terk ediyor. Hayata anlam kazand─▒ran, ya┼čad─▒─č─▒m─▒z yeryuvarla─č─▒n─▒ g├╝zelle┼čtiren ve ya┼čan─▒l─▒r k─▒lan, insano─čluna huzur ve mutluluk veren bu kavramlar─▒n kayb─▒n─▒n ve yoklu─čunun getirece─či fel├óket g├Âr├╝lm├╝yor veya g├Âr├╝lmek istenmiyor. Kay─▒p y─▒llarla birlikte kaybolan de─čerlerin ne korkun├ž fel├óketlere davetiye ├ž─▒kard─▒─č─▒ ve ├ž─▒karaca─č─▒ ger├že─či g├Âz ard─▒ ediliyor.

Yarat─▒lan─▒ yaratandan ├Ât├╝r├╝ sevmek temel felsefesi, yerini;

ÔÇťBen benden ba┼čkas─▒n─▒ sevmem, sevemem ill├ó ben ill├ó ben!ÔÇŁ d├╝┼č├╝ncesine terk ettik├že insan olarak k├╝├ž├╝l├╝yor, kimliksizle┼čiyoruz. Bencillik bizi her ┼čeyin insanla g├╝zel oldu─ču ger├že─činden uzakla┼čt─▒rd─▒─č─▒ ├Âl├ž├╝de yaln─▒zla┼č─▒yor, zavall─▒la┼č─▒yoruz. Bizi biz yapan insanl─▒k de─čerlerini, d├«n├«, ahl├ók├« ve k├╝lt├╝r de─čerlerimizle ba─člar─▒m─▒z─▒ kopard─▒k├ža da; kendi gelece─čimizi, ├žocuklar─▒m─▒z─▒n gelece─čini, ├╝lkemizin gelece─čini ate┼če at─▒yoruz.

Kanaat yerini doyumsuzlu─ča, ┼č├╝k├╝r yerini h─▒rsa, ahde vef├ó ve s├Âz yerini yalana terk ettik├že; sevgi riyan─▒n kar┼č─▒s─▒nda yenik d├╝┼č├╝yor. Sayg─▒, ya┼čan─▒lan yamuklu─ča bakarak; ┬źBen bu ├žirkinlikte yokum!┬╗ diyor.

Haram; duruma g├Âre gard─▒n─▒ al─▒p yapt─▒─č─▒ cambazl─▒klarla hel├óle pes dedirttik├že de, vicdan c├╝zdan─▒n esaretine girmenin ac─▒ buruklu─čunu ya┼č─▒yor. Evet, dikkat ederseniz son zamanlarda meydanlar; madde ve onun ├žirkinle┼čtirdi─či, de─čersizle┼čtirerek k├Âlele┼čtirdi─či insan k─▒l─▒kl─▒ mahl├╗kata teslim olmu┼č.

Teknoloji bize bilgiye ula┼čman─▒n kap─▒lar─▒n─▒ ard─▒na kadar a├žt─▒. Bu, do─čru elbette… Bilgisayarlarla birlikte bir tu┼č kadar yak─▒nla┼čt─▒k bilgiye. Ancak; bilgi, insan olmak i├žin bir ba┼č─▒na yeterli de─čil. Bizler elde edilen bilgiyi insan├« ve ahl├ók├« de─čerlerle s├╝sleyemezsek, n├╝kleer bomba olur elimizde patlar. Kendimizle birlikte ├ževremizi de cehenneme ├ževirir.

├çevirin y├╝z├╝n├╝z├╝ soka─ča, mahalleye, semte, ┼čehreÔÇŽ D─▒┼č─▒m─▒zdaki insanlarla ortakla┼čaca─č─▒m─▒z ne kalm─▒┼č Allah a┼čk─▒na! Ayn─▒ binay─▒, ayn─▒ kap─▒y─▒, ayn─▒ asans├Âr├╝ veya merdiveni kulland─▒─č─▒m─▒z kom┼čular─▒m─▒z─▒ ne kadar tan─▒yoruz? Ya mahallemiz; a├ž yatan insanlar─▒n, garibanlar─▒n, hastalar─▒n h├ólini-vaktini soran ka├ž ki┼či kald─▒ dersiniz? Hani o mahalle dayan─▒┼čmas─▒? Payla┼čabiliyor muyuz ac─▒lar─▒, sevin├žleri semtimizle. ┬źG├╝nayd─▒n┬╗l─▒ tebess├╝mlere ni├žin uzakla┼čt─▒ ┼čehirlerimiz? B├╝t├╝n bu olumsuzluklar─▒n temelinde kendi de─čerlerimize yabanc─▒la┼čma yatm─▒yor mu?

Var olan─▒n k─▒ymetini bilememek; g├╝zeli, iyi ve do─čru olan─▒ ya┼čatamamak, insan─▒m─▒z─▒ kendi ├Âz├╝yle y├╝zle┼čtirememek, de─čerleri ile m├╝cehhez k─▒lamamak ├žok ac─▒ÔÇŽ ─░nsan─▒m─▒z─▒ sevgi, sayg─▒, ho┼čg├Âr├╝, merhamet, ┼čefkat, fed├ók├órl─▒k gibi erdemlerle bezeyemeyi┼čimiz; bu de─čerleri hayat─▒m─▒z─▒n bir par├žas─▒ h├óline getiremeyi┼čimizin faturas─▒ yine bize kesilmiyor mu?

Nedir insan olarak amac─▒m─▒z? Mutlulu─ču yakalamak m─▒? Huzuru bulmak m─▒? Peki; yaln─▒zla┼čan insan, mutlulu─ču yakalayabilir mi? Mutlulu─ču yakalayacak y├╝re─čimizi ba┼čka y├╝reklerle payla┼čamad─▒ktan sonra, insan─▒n insan olan taraf─▒n─▒ ortaya ├ž─▒karmak m├╝mk├╝n m├╝? ┬źYarat─▒lan─▒ Yaratandan ├Ât├╝r├╝┬╗ sevmedi─čimiz s├╝rece, ben-sen kavgas─▒n─▒ nas─▒l sona erdirece─čiz?

Milletler durduk yerde tarih sahnesinden silinmez yahut ba┼čka milletlerin hegemonyas─▒ alt─▒na girmezler. Bir millet; kendi de─čerlerine gereken ├Ânemi ve ├Âzeni g├Âstermezse, yeti┼čecek nesillerini de─čerleri ile bezemezse, ba┼čka milletlerin de─čerleri ile kendi de─čerlerini de─či┼čtirirse elbette ki tarihin, milletler mezarl─▒─č─▒nda ba┼č─▒na ta┼č dikilenler aras─▒na girer.

┼×anl─▒ bir tarihe, k├Âkl├╝ bir medeniyete, ├Ârnek insan ili┼čkilerine sahip olan m├╝sl├╝man-T├╝rk milletinin mill├« ve m├ónev├« de─čerlere ba─čl─▒l─▒─č─▒ ├Âl├ž├╝s├╝nde var olaca─č─▒ ve varl─▒─č─▒n─▒ devam ettirece─či ger├že─čini bir an dah├« akl─▒m─▒zdan uzakla┼čt─▒rmamal─▒y─▒z.

O h├ólde son zamanlarda e─čitimi bir yana b─▒rakarak sadece ├Â─čretim kurumu yapt─▒─č─▒m─▒z okullar─▒m─▒zdan ba┼člayarak; aile hayat─▒m─▒zda, kom┼čuluk ili┼čkilerimizde, mahallede, ┼čehirde ve ├╝lke genelinde bir an ├Ânce kendimize ├žekid├╝zen vermeli; bizi biz yapan insan├«, d├«n├«, ahl├ók├« ve mill├« de─čerlerimize sahip ├ž─▒kmal─▒y─▒z.