G├ťL KOKUSU

Ayla A─×ABEG├ťM aylaagabegum@hotmail.com

├é┼č─▒k der, inci tenden,
─░ncinme incitenden.
Kemalde noksan imi┼č,
─░ncinen incitenden.

Kutlu Do─čum Haftas─▒ÔÇÖn─▒ ya┼čarken Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkanl─▒─č─▒n─▒n yapt─▒─č─▒ t├Ârende, kat─▒lanlara birer tane g├╝l verildi. Kalabal─▒─č─▒n i├žinde bakanlar, iktidar ve muhalefet partilerinin ba┼čkanlar─▒ da vard─▒.

Peygamber EfendimizÔÇÖe duyduklar─▒ sayg─▒ ve sevgiyi dikkatli konu┼čmalarla ifade ettiler. Daha sonraki g├╝nlerde bu sayg─▒ ve sevginin tez├óh├╝r├╝n├╝ konu┼čmalar─▒nda, hareketlerinde ve d├╝┼č├╝ncelerinde de g├Ârmek istiyoruz.

G├╝lleri g├Âr├╝nce y─▒llar ├Âncesini hat─▒rlad─▒m. Ah┼čap evleriyle, g├╝l kokan bah├želeriyle, bu g├╝zellikler i├žinde ya┼čayan insanlar─▒yla; ├ťsk├╝dar bir masal ┼čehri gibiydi. Bah├želerde a├žan yediveren g├╝lleri; yaln─▒z kokusuyla, g├╝zelli─čiyle bizleri etkilemezdi. Yapraklar─▒ndan yapt─▒─č─▒m─▒z re├žellerin, ┼čuruplar─▒n tad─▒na da doyum olmazd─▒.

├ťsk├╝dar ─░hsaniye MahallesiÔÇÖnde olan anneannemin de bah├žesinde bu g├╝llerden vard─▒. O zaman─▒n anneleri, haz─▒r re├želleri ve i├žecekleri almazd─▒. Yenilen ve i├žilenlerin hepsi, el eme─čiydi. G├╝n├╝m├╝zde bah├žemizde yeti┼čtirdi─čimiz g├╝llerin isimleri de─či┼čti, ayr─▒ca bu g├╝llerden re├žel de olmuyor.

Yabanc─▒ isimli ├ži├žeklere olan d├╝┼čk├╝nl├╝─č├╝m├╝z g├╝n ge├žtik├že art─▒yor. Mis gibi kokan karanfiller yok oldu, yerini kokusuz karanfiller ald─▒. ├çi├žek├židen ald─▒─č─▒m─▒z karanfillere parf├╝m p├╝sk├╝rt├╝yorlar. Han─▒melleri, yaseminler, ─▒t─▒rlar, sardunyalar, ortancalar, leyl├óklar tarihe kar─▒┼čt─▒. Her yeni ├ži├žekle, yabanc─▒ dilden bir ├ži├žek ismi dilimize ge├žti.

┼×ark─▒lar─▒m─▒zda, t├╝rk├╝lerimizde, bilmecelerimizde yer alan a─ča├ž ve ├ži├žek isimlerini; ├žocuklar─▒m─▒za, ansiklopediler de tarihe kar─▒┼čt─▒─č─▒ i├žin internetten g├Âstermek zorunday─▒z. Bir k├╝lt├╝r├╝n nas─▒l mahvoldu─čunu, ├ži├žek ve a─ča├ž isimlerinde bile g├Ârmek m├╝mk├╝n. Ayn─▒ zamanda bir dilin de nas─▒l fakirle┼čti─čini…

┬źG├╝l re├želi ve g├╝l suyu nas─▒l yap─▒l─▒rd─▒?┬╗ diye d├╝┼č├╝n├╝rken, yanl─▒┼č yapmamak i├žin; ah┼čap evlerimizi, mahallelerimizi yapt─▒─č─▒ birbirinden g├╝zel r├Âlyeflerle (├╝├ž buudlu) s├╝sleyen, bir ─░stanbul han─▒mefendisi olan Hal├╗k Sen├ó ARI Han─▒mefendiÔÇÖye de sordum.

Bah├želerimizde, re├žellik g├╝ller yok, sat─▒n almak gerek. 150 gram g├╝l├╝, cam bir k├óseye koyup (tabi├« y─▒kayarak) yapraklar─▒n alt k─▒sm─▒n─▒ incecik kesip atal─▒m. Kalan g├╝l yapraklar─▒n─▒n ├╝zerine, 10 tane limon s─▒kal─▒m ve yar─▒m kilo toz ┼čeker il├óve edip oval─▒m. ├ťzerine stre├ž ge├žirerek ├╝├ž-d├Ârt g├╝n bekletelim. Bu arada her g├╝n kar─▒┼čt─▒rmam─▒z gerekir. Birka├ž g├╝n beklettikten sonra s├╝zelim. Yapt─▒─č─▒m─▒z ┼čuruba, kullan─▒rken su ve ┼čeker il├óve ederiz. Yapraklar─▒n─▒ re├žel yapabiliriz. S├╝z├╝len yapraklar fazla gelirse, bir k─▒sm─▒n─▒ derin dondurucuya koyabiliriz.

Bir zamanlar, eski ─░stanbul han─▒mefendilerinin yapt─▒─č─▒, t├╝kenmezler vard─▒. Bir kavanoza veya musluklu bir f─▒├ž─▒ya mevsim meyveleri (h├╝nnap, ayva, elma, armut) konur, mayalanmas─▒ i├žin vi┼čne yapra─č─▒ ve ┼čekerli su il├óve edilerek a─čz─▒ kapat─▒l─▒r. F─▒├ž─▒ veya kavanoz, her g├╝n a─čz─▒ a├ž─▒lmadan sallan─▒r aradan d├Ârt, be┼č g├╝n ge├žer. T├╝kenmez olmu┼čtur. ─░├žti─činiz kadar ┼čekerli su il├óve ederek misafirlere ikram edilirdi.

Vi┼čne ┼čurubu, koruk ┼čurubu, gelincik ┼čurubu ve di─čerleri ev han─▒mlar─▒n─▒n ├Âzenle ikram etti─či i├žeceklerdi…

Devrimize geliyoruz. Her ┼čey ┼či┼čelerin i├žinde haz─▒r. Hastal─▒klar art─▒yor, sebepleri bilinemiyor. Son y─▒llarda doktorlar;

ÔÇťPl├óstik ┼či┼čelerde sat─▒lan hi├žbir ┼čeyi almay─▒n. ├ťzerlerini okuyun. Katk─▒ maddelerine dikkat edin. Anneanneleriniz gibi tabi├« beslenin…ÔÇŁ diyorlar. Bu t├╝r beslenme; emek ister, sab─▒r ister, vakit ister… Tercih han─▒mlar─▒m─▒z─▒n. Sonu├žlar─▒na katlanabilirlerse dikkat etmezler.

Anlatt─▒─č─▒m─▒z re├želleri, ┼čuruplar─▒ yaparken; bah├želerindeki a─ča├žlardan faydalan─▒yorlar. ┬źTabi├« beslenin.┬╗ diyen doktorlar─▒m─▒z─▒n da tavsiyelerine uymu┼č oluyorlar. ÔÇťFazla b├╝y├╝meyen meyve a─ča├žlar─▒ oldu─ču h├ólde, neden meyvesi olmayan a─ča├žlar ekiyoruz?ÔÇŁ sorusunun cevab─▒n─▒ bulmak m├╝mk├╝n de─čil.

Biz, Kutlu Do─čum Haftas─▒ÔÇÖn─▒ anma t├Ârenlerine d├Ânelim ve siyas├«lerimizin ald─▒klar─▒ g├╝llerle neler hat─▒rlayabileceklerini d├╝┼č├╝nelim:

ÔÇťY├Âneticilik isteme! Talebin ├╝zerine, idar├« g├Âreve getirilirsen; All├óhÔÇÖ─▒n yard─▒m─▒ndan uzak, yapayaln─▒z kal─▒rs─▒n. Vazife sana, sen istemeden verilirse, il├óh├« yard─▒ma mazhar olursun.ÔÇŁ

Se├žim yakla┼č─▒rken milletvekilli─čini talep edenler, daha sonra belki ba┼čka idar├« g├Ârevleri de talep edeceklerdir. Talep eden; nefsinden, ailesinden, ├ževresinden fer├ógat edecektir. B├╝t├╝n bunlar─▒ d├╝┼č├╝n├╝rken aksini yapt─▒─č─▒ zaman g├╝nahlar─▒ mislince fazlala┼čacakt─▒r. Se├žildi─či zaman bir partinin de─čil, b├╝t├╝n milletin temsilcisi olacakt─▒r. Se├žildi─či partinin de─čil, di─čer partiye oy veren se├žmenlerin de hakk─▒n─▒ korumaya talip olmu┼čtur. Meclise gitti─či zaman; ┬źevet/hay─▒r┬╗ derken, cesur olabilecek midir? Ba─čl─▒ oldu─ču parti ba┼čkanlar─▒n─▒n, ├╝st d├╝zey y├Âneticilerin verdi─či kararlara uymayacak kadar cesur mudur?

ÔÇť─░┼či ehline veriniz.┬╗ emrine uymayanlar─▒ uyaracak, ┬źHay─▒r!┬╗ diyecek kadar cesareti var m─▒d─▒r?

┬źBen ehilim.┬╗ diye ortaya ├ž─▒karken; bilgisini, g├Ârg├╝s├╝n├╝, tecr├╝besini g├Âzden ge├žirebilmi┼č midir?

Ehil olmayan─▒ se├žmek, referans olmak veya sessiz kalmak; Peygamber EfendimizÔÇÖin gitti─či yoldan gitmek say─▒labilir mi?

┬źG├Ârev verenler, talep edenler bir kere daha Kutlu Do─čum Haftas─▒ÔÇÖndaki bu g├╝zel g├╝nlerde d├╝┼č├╝ns├╝nler.┬╗ diyelim. Tabi├« oy verenler de ayn─▒ nefis muhasebesinden ge├žeceklerdir.

─░├žinde ya┼čad─▒─č─▒m─▒z muhitin seyircisi olabilir miyiz?

ÔÇťBir yanl─▒┼čl─▒─č─▒ g├Ârd├╝─č├╝m├╝z yerde; elimizle, dilimizle engel olmam─▒z; b├╝t├╝n bunlara g├╝c├╝m├╝z yetmiyorsa kalbimizle bu─čzetmemiz…ÔÇŁ emredilirken biz bu durumun kar┼č─▒s─▒nda neden ├óciz kal─▒yoruz? ─░nan├žl─▒ insan, ya┼čad─▒─č─▒ ├ževrenin seyircisi olabilir mi? Islah etme g├Ârevi, her inan├žl─▒ insana verilmi┼čtir. ├çaresiz ├ón─▒m─▒zda kalbimizle bu─čzedebiliriz.

├ťsk├╝darl─▒ annelerin tutumlulu─čunu, yapt─▒klar─▒ re├žellerle anlatt─▒k. ├ľrneklerimizi ├žo─čaltabiliriz. Hayatlar─▒nda israfa yer yoktur. Onlar─▒n hayatlar─▒;

ÔÇťYiyiniz, i├žiniz, israf etmeyiniz.ÔÇŁ (el-AÔÇÖraf, 31) emrine uygundur.

En hassas oldu─čumuz anlar, du├ó etti─čimiz anlard─▒r; KurÔÇÖ├ón-─▒ Kerim okudu─čumuz anlard─▒r; hac ve umre yapt─▒─č─▒m─▒z zamanlard─▒r.

O anlarda bile yanl─▒┼č yap─▒yorsak ┬źvay h├ólimize┬╗. Bu y─▒l umrede g├Ârd├╝klerim; ├Â─čretmenler, yazarlar, hocalar, tebli─č edenler olarak g├Ârevlerimizi tam yapamad─▒─č─▒m─▒z─▒ bana hat─▒rlatt─▒. E─čitim; ailede, okulda ve ├ževrede devam ederek tamamlan─▒r. ├çevre; televizyon ve bilgisayar ise, anneler de bu ileti┼čim ara├žlar─▒ndan etkileniyorsa, okul bu i┼čte ba┼čar─▒l─▒ olam─▒yorsa, oturup d├╝┼č├╝nmemiz gerek. Bir devrin ├ťsk├╝darl─▒ anneleri nas─▒l yeti┼čmi┼čti, ara┼čt─▒rmal─▒y─▒z. Son olarak da ya┼čad─▒─č─▒m─▒z devre uygun ├žareler bulmam─▒z gerekir.

A├ž─▒k b├╝fe denilen d├╝zen, d├╝┼č├╝n├╝lmeden yap─▒l─▒rsa fel├ókettir. T├╝rkiyeÔÇÖde veya umrede kald─▒─č─▒m─▒z otellerde, yemek yedi─čimiz lokantalardaki h├ólimiz bir kamerayla kaydedilip, o hareketin i├žinde olanlara g├Âsterilerek bir neticeye var─▒labilir.

Cahili, diplomal─▒s─▒, ┬źinanc─▒m─▒ ayr─▒nt─▒lar─▒yla ya┼č─▒yorum.┬╗ diyenleri seyrettim. Tabaklar─▒na ald─▒klar─▒ yiyeceklerin yar─▒s─▒ art─▒yor. B─▒kmadan, g├╝zellikle anlatmaya ├žal─▒┼čt─▒m. ┬źHakl─▒s─▒n─▒z.┬╗ dedikleri h├ólde, ertesi g├╝n ayn─▒ yanl─▒┼č─▒ yapt─▒lar. G├╝nlerce a├ž kalanlar gibi, yemeklere sald─▒r─▒yorlar. Yemek, meyve al─▒rken birka├ž tanesini elleriyle kontrol edip al─▒yorlar. Meyvenin biraz daha b├╝y├╝k olmas─▒ kar┼č─▒l─▒─č─▒nda neleri kaybettiklerini d├╝┼č├╝nemiyorlar.

─░b├ódetleri bittikten sonra, kabul g├╝n├╝ndeymi┼č gibi birle┼čip sohbet ediyorlar. Asans├Ârlerde, servislerde ├Âne ge├žerek ba┼čkas─▒n─▒n hakk─▒n─▒ al─▒yorlar. Umreye gitmeden al─▒nan e─čitimin yetmedi─či ac─▒ bir ger├žek. Mecbur├« seminerleri ├žo─čaltmak, uygulamal─▒ yapmak; Mekke ve MedineÔÇÖde kafile g├Ârevlilerinin devaml─▒ kafileleriyle beraber olup, yanl─▒┼člar─▒ k─▒rmadan hat─▒rlatmas─▒; her kafilenin muhakkak hocahan─▒mlar─▒n─▒n olmas─▒, b─▒kmadan ve fark ettirmeden kafileleriyle beraber olmas─▒ gibi ├žareler…

Belki Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkanl─▒─č─▒n─▒n yaln─▒z fiyatlar─▒ belirlemede de─čil, sosyal konularda da ├Âzel turlara ve Diyanetle gidenlere iyi e─čitimin verilmesi i├žin yeniden bir yap─▒lanmaya gidilmesinin ihtiya├ž oldu─čunu g├╝ndeme almas─▒…

├ťsk├╝darl─▒ anneler, e┼čler kurstan ge├žmedi─či h├ólde; camide, sokakta, lokantada ve b├╝t├╝n topluluklar─▒n oldu─ču yerlerde nas─▒l hareket edilece─čini bilirlerdi.

G├Ârev hepimizin, g├Ârd├╝klerimizi ilgili merc├«lere duyural─▒m.