HARAMI KİM HELÂL KILABİLİR?!.

H. K├╝bra ERG─░N hkubraergin@hotmail.com

Ge├žti─čimiz Eyl├╝l ay─▒n─▒n sonunda bir fuar yap─▒ld─▒, ama kimsenin haberi olmad─▒. ├ç├╝nk├╝ fuar, medya vas─▒talar─▒nda haber mevzuu edilmedi. Genellikle fuarlar medya taraf─▒ndan geni┼č├že haber konusu yap─▒l─▒rken; bu fuar─▒n neden haber yap─▒lmaya de─čer bulunmad─▒─č─▒ ilgimizi ├žekti.

Acaba bu fuar, sadece k├╝├ž├╝k bir kesimin ihtiya├ž duyaca─č─▒ veya alabilece─či cinsten mallar─▒ m─▒ tan─▒t─▒yordu?

H├ólbuki hi├žbirimizin alamayaca─č─▒ l├╝ks ve pahal─▒ ├╝r├╝nlerin veya sadece belli meslekleri ilgilendiren teknik malzemelerin tan─▒t─▒ld─▒─č─▒ fuarlardan da haberimiz olurdu. Ama nedense 25ÔÇÖi yurt d─▒┼č─▒ndan gelen 55 firman─▒n kat─▒ld─▒─č─▒ ┬źHel├ól G─▒da Fuar─▒┬╗ndan hi├žbirimizin haberi olmas─▒na gerek g├Âr├╝lmedi.

Ke┼čke medyan─▒n bu fuar─▒ g├Ârmezden gelmesinde, hi├žbir art niyeti olmad─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nebilseydik. Ama ne yaz─▒k ki ge├žti─čimiz g├╝nlerde, bir televizyon kanal─▒nda rastlad─▒─č─▒m tart─▒┼čma program─▒ bu kadar safdil olmam─▒za imk├ón vermedi.

Bahsetti─čim program─▒n mevzuu, ┬źHel├ól G─▒da Sertifikas─▒┬╗ idi. M├╝nazara havas─▒nda ge├žen programda davetlilerden biri, g─▒da teknisyeni olarak tan─▒t─▒lan bir han─▒md─▒. Program boyunca;

ÔÇťBir k─▒s─▒m firmalar─▒n hel├ól g─▒da sertifikas─▒ edinmesinin haks─▒z rekabete ve d├«n├« duygular─▒n istismar─▒na sebep olaca─č─▒n─▒; hem, as─▒l ehemmiyet verilmesi gereken konunun, g─▒dalar─▒n sa─čl─▒kl─▒ olup olmad─▒─č─▒ bak─▒m─▒ndan denetlenmesi meselesi oldu─čunu…ÔÇŁ ileri s├╝rd├╝.

Programa davet edilen hocaefendi, gayet g├╝zel bir ┼čekilde; hel├ól g─▒dan─▒n da zaten sa─čl─▒kl─▒ olmas─▒ gerekti─čini, ├ž├╝nk├╝ ├óyette;

ÔÇťSize verdi─čimiz r─▒z─▒klar─▒n hel├ól ve temiz olan─▒n─▒ yiyin!ÔÇŁ (el-M├óide, 88) buyuruldu─čunu izah etti.

Bu s─▒rada program─▒n y├Âneticisi tarafs─▒z kalmay─▒p hocaefendinin s├Âzlerine itiraz ederken asl─▒nda hel├ól sertifikas─▒n─▒n l├╝zumuna delil olabilecek bir delili bizzat kendi a─č─▒zlar─▒yla s├Âyleyip durdu:

ÔÇťHel├ól bir g─▒da sa─čl─▒kl─▒ olmayabilir. Yahut sa─čl─▒kl─▒ bir g─▒da hel├ól olmayabilir.ÔÇŁ

├ľyle ya. Tar─▒m Bakanl─▒─č─▒ kesimhaneleri kontrol ederken, sadece etlerde mikrop olup olmad─▒─č─▒n─▒ inceler. Yoksa ─░sl├óm├« kurallara uygun bir ┼čekilde ve besmele ile kesilip kesilmedi─čini inceler mi?

├ľyleyse, halk─▒m─▒z ve ticaret yapt─▒─č─▒m─▒z ├╝lkelerdeki m├╝sl├╝manlar bunu nas─▒l ├Â─črenecekler?

Gerek bu programda, gerek h├ókim d├╝nya g├Âr├╝┼č├╝n├╝n seslendirildi─či her ortamda baz─▒lar─▒n─▒n m├╝sl├╝manlar─▒n hass├ósiyetlerini anlamamas─▒n─▒n as─▒l sebebi a├ž─▒k├ža g├Âr├╝l├╝yordu: Bu kesimler ┬źhel├ól┬╗ kavram─▒n─▒ anlam─▒yor ve hi├žbir k─▒ymet atfetmiyorlard─▒. Onlara g├Âre nesnelerin ak─▒l ├Âl├ž├╝s├╝nde faydal─▒ olmas─▒ yeterli bir ├Âl├ž├╝yd├╝, All├óhÔÇÖ─▒n kel├óm─▒ ile hel├ól say─▒lmas─▒n─▒n l├╝zumuna ak─▒l erdiremiyorlard─▒.

Zaten onlar─▒n d├╝nya g├Âr├╝┼č├╝nde, hayat─▒n hi├žbir sahas─▒nda All├óhÔÇÖ─▒n kel├óm─▒n─▒n ge├žerli bir k─▒ymeti yoktu. Hayat─▒n ne m├ón├ós─▒ ve gayesini s├Âylemekte ne de maddesine ve bi├žimine de─čer kazand─▒rmakta ┬źkel├óm┬╗a kulak vermiyorlard─▒.

H├ólbuki m├╝sl├╝manlar; beden├« olarak nas─▒l ki All├óhÔÇÖ─▒n yaratt─▒─č─▒ bir k├óinat i├žinde ya┼č─▒yorlarsa, zihn├« ve kalb├« olarak da All├óhÔÇÖ─▒n yaz─▒p, de─čer takdir etti─či bir de─čerler ├óleminde ya┼čamak gerekti─čine ├«man ediyorlard─▒.

M├╝sl├╝manlar, hayat─▒; All├óhÔÇÖ─▒n kel├óm─▒na ├«man ile de─čerli h├óle getirdikleri gibi, hayatlar─▒ndaki her bir nesneyi veya fiili de OÔÇÖnun kel├óm─▒na g├Âre bir k─▒ymete kavu┼čturmaya ├žal─▒┼č─▒yorlard─▒. Bir ba┼čka deyi┼čle m├╝sl├╝manlar; s─▒rf madd├« bir e┼čya y─▒─č─▒n─▒ i├žinde ya┼čad─▒klar─▒n─▒ d├╝┼č├╝nm├╝yor, Allah ile ├že┼čitli ili┼čkiler kurmaya vesile olan, -tabiri caizse- bir yaz─▒l─▒m i├žinde ya┼čad─▒klar─▒na inan─▒yorlard─▒.

M├╝sl├╝man i├žin; haram olan bir mal─▒, menfaati veya m├╝nasebeti… All├óhÔÇÖ─▒n kel├óm─▒na muv├óf─▒k bir ┬ź├«c├ób ve kabul┬╗ (teklif ve tasdik), yani bir ├žift kel├óm/s├Âz hel├ól h├óle getiriyordu. Kel├ómdaki bu m├ónev├« g├╝├ž, bizzat All├óhÔÇÖ─▒n kel├óm─▒ndan kaynaklan─▒yordu. ├ç├╝nk├╝ insan, All├óhÔÇÖ─▒n ruh nefhetmesi/├╝flemesi sonucu e┼čyaya isimler verip konu┼čmaya ba┼člam─▒┼č bir varl─▒kt─▒. ┬źN├ót─▒k┬╗ yani d├╝┼č├╝nen ve konu┼čan bir nefse sahip olmas─▒ onun ay─▒rt edici vasf─▒yd─▒.

Madem ├Âyleydi, ├Âyleyse insan─▒n di─čer mahl├╗kat gibi nesneye s─▒rf madde g├Âz├╝yle bakmas─▒ d├╝┼č├╝n├╝lemezdi. Bir kedi i├žin ├žal─▒nt─▒ bir ci─čerle, kendisine ba─č─▒┼članm─▒┼č bir ci─čerin fark─▒ olmayabilirdi. Yahut besmele ile bo─čazlanm─▒┼č bir tavukla, kendi kendine ├Âl├╝p gitmi┼č bir tavuk fark etmeyebilirdi. Ama insan─▒n bir fark─▒ vard─▒.

─░nsan i├žin nesne, sadece fizik├« ├Âzellikleriyle anla┼č─▒lan bir varl─▒k de─čildi. Her insan, i├žinde ya┼čad─▒─č─▒ k├╝lt├╝r s├óik─▒yle bir k─▒s─▒m nesnelere baz─▒ sembolik de─čerler veriyordu. Bir h─▒ristiyan da y─▒lba┼č─▒nda ├žam a─čac─▒ yerine ├╝z├╝m asmas─▒n─▒ s├╝slemezdi. Hele m├╝sl├╝man─▒n ├Âl├ž├╝leri, daha belirgin bir ┼čekilde ┬źi┼čitilen ve it├óat edilen┬╗ bir kel├óma dayan─▒yordu. Bir nesnenin ad─▒n─▒n All├óhÔÇÖ─▒n kel├óm─▒nda yahut PeygamberÔÇÖin s├╝nnetinde hel├ól veya haram olarak an─▒lm─▒┼č olmas─▒, m├╝sl├╝man─▒n o nesneyle al├ókas─▒n─▒ belirliyordu.

Bu ise, k├óinata menfaatlerle dolu bir y─▒─č─▒n g├Âz├╝yle bakan maddeci g├Âr├╝┼č├╝n anlayamad─▒─č─▒ bir ┼čeydi. Etin pahal─▒l─▒─č─▒ndan ┼čik├óyetle;

ÔÇťH─▒nz─▒r da koyun gibi bir hayvan. Ne var yani b├Âyle kolayca beslenen ve bol bol ├╝reyen bir hayvan─▒n etinden istifade etsek…ÔÇŁ demeye gelen haberleri yaparlarken bir ger├že─či anlayam─▒yorlard─▒:

M├╝sl├╝man, bir varl─▒─ča z├óhir g├Âz├╝yle bakm─▒yor; o varl─▒─č─▒n All├óhÔÇÖ─▒n kitab─▒ndaki ad─▒ ve yarat─▒l─▒┼č gayesi nazar─▒ndan bak─▒yordu.

Esasen b├╝t├╝n varl─▒klar birer yaz─▒l─▒mdan ibaret de─čil miydi?

Fen ilimleri de her bir canl─▒n─▒n hususiyetlerinin, her bir h├╝cresinin ├žekirde─čindeki DNAÔÇÖs─▒nda yaz─▒l─▒ oldu─čunu bildirmiyor muydu? Her bir hayvan─▒n yarat─▒l─▒┼č─▒ farkl─▒yd─▒ ve bu farkl─▒l─▒k kromozomlar─▒n─▒n say─▒s─▒nda dah├« g├Âr├╝l├╝yordu. ├ľyleyse All├óhÔÇÖ─▒n haram yazd─▒─č─▒n─▒ kim hel├ól k─▒labilirdi?

Zamanda ve mek├ónda h├╝rmetlerin olmas─▒, varl─▒─č─▒n her bir tabakas─▒nda ├že┼čitli kurallar─▒n bulunmas─▒; asl─▒nda m├╝sl├╝man i├žin Allah -celle cel├ól├╝h├╗-ÔÇÖnun h├╝km├╝ne ve bu vesileyle de OÔÇÖnun d├«nine, yani h├ókimiyetine it├óat ve h├╝rmet etmenin bir vas─▒tas─▒yd─▒. Bu h├╝rmet ve it├óat ise il├óh├« muhabbetin bir tez├óh├╝r├╝ olarak de─čer kazan─▒yordu.

Hel├ól-haram hass├ósiyeti, Allah sevgisinden bahseden ama h├╝rmet ve it├óat deyince y├╝z├╝n├╝ ek┼čitenlerin anlayamad─▒─č─▒ bir s─▒rr─▒ sakl─▒yordu asl─▒nda:

Her muhabbetin farkl─▒ bir ruh h├óli ve tez├óh├╝r├╝ vard─▒. Nas─▒l ki insan; han─▒m─▒n─▒ ba┼čka bir sevgiyle sever, anne-babas─▒n─▒ ba┼čka t├╝rl├╝ bir sevgiyle… Birine g├Âsterdi─či sevgi tez├óh├╝r├╝n├╝ aynen di─čerine g├Âstermeye kalk─▒┼čmas─▒ m├╝nasip olur mu?

E─čer insan ├žocu─čuna sevgi g├Âstermek i├žin sergiledi─či tavr─▒ hocas─▒na kar┼č─▒ g├Âsterse yak─▒┼č─▒k al─▒r m─▒? Her sevginin ruh h├óli de ├ód├ób─▒ da farkl─▒ farkl─▒d─▒r. Arzulu sevgi, ┼čefkatli sevgi, merhametli sevgi oldu─ču gibi h├╝rmetli sevgiler de vard─▒r.

Sevginin m├╝cerred ve m├ónev├« varl─▒klara kar┼č─▒ tez├óh├╝r├╝ daima daha h├╝rmetk├órd─▒r. Mesel├ó vatan─▒n─▒, devletini seven; onun sembollerine sayg─▒ g├Âsterir, vazifelerini ├«f├ó eder, y├╝celmesine gayret eder.

├ľyleyse Rabbinin bu k├óinat dedi─čimiz yaz─▒l─▒m─▒n i├žine yerle┼čtirdi─či ni┼č├ónelere de h├╝rmet etmek, OÔÇÖnu sevmekten ayr─▒ olabilir mi?