SESS─░ZL─░─×─░ D─░NLEMEK

Ayla A─×ABEG├ťM aylaagabegum@hotmail.com

Ramazan boyunca i├žimiz h├╝z├╝nl├╝ duygularla dolar, ta┼čar. Ge├žen hayat─▒m─▒z─▒ d├╝┼č├╝n├╝r├╝z. Eksiklerimizi, yanl─▒┼člar─▒m─▒z─▒, nefsimizle hesapla┼čmalar─▒m─▒z─▒, -biraz cesursak- yak─▒nlar─▒m─▒z─▒ fark─▒na varmadan k─▒rd─▒─č─▒m─▒z g├╝nleri… Onlar─▒n bir k─▒sm─▒, aram─▒zda de─čil… ├ľmr├╝m├╝z vef├ó ederse gelecek Ramaz├ónÔÇÖa kavu┼čuruz, biz kavu┼čsak bile belki sevdiklerimizin bir k─▒sm─▒ aram─▒zda olmayacak. Bizi bu Ramaz├ónÔÇÖa ula┼čt─▒rd─▒─č─▒ i├žin RabbimizÔÇÖe ┼č├╝krederken fert ve cemiyet olarak yeniden d├╝┼č├╝n├╝p olgunla┼čmak zorunday─▒z.

Ya┼čad─▒─č─▒m─▒z ├ža─čda Ramazan gelene─čimiz var m─▒? Hep ge├žmi┼č Ramazanlar─▒ hasretle, ibretle, g├Âzya┼člar─▒yla hat─▒rlar─▒z. ├çocuklar─▒m─▒z, torunlar─▒m─▒z ya┼čad─▒klar─▒ hangi Ramazan gelene─čini anlatacaklar? ├ľnce evimizden ba┼člay─▒p, vak─▒flar─▒m─▒z─▒n, derneklerimizin, belediyelerimizin, televizyonlar─▒m─▒z─▒n Ramazan e─členceleri programlar─▒na bakal─▒m. ─░├žimize siniyorsa bu programlar, anlat─▒lacak programlard─▒r. Baz─▒lar─▒ benim i├žime sinmiyor. Yanl─▒┼člar─▒ s├Âylemektense, g├Ânl├╝m├╝zden ge├ženleri anlatal─▒m. Herkes g├Ânl├╝nden ge├ženi anlat─▒rsa, ilgili merc├«lere ula┼č─▒rsa, olumlu geli┼čmeler olaca─č─▒na inan─▒yorum.

┬źRamazan gelene─či olu┼čturma┬╗ dedik. ─░ftarlar, hayat─▒m─▒z─▒n en g├╝zel anlar─▒… Yak─▒nlar─▒m─▒z─▒, kom┼čular─▒m─▒z─▒ iftara bu y─▒l ├ža─č─▒rabilecek miyiz?

┬źBu sene ├žok yorgunum, bu y─▒l ya┼čland─▒m, bu y─▒l bor├žluyum…┬╗ gibi mazeretleri s─▒ralayanlardan m─▒ olaca─č─▒z? Veya bir sosyal tesiste iftar verenlerden mi olaca─č─▒z?

Heyecan─▒m─▒z azald─▒ysa, mazeretimiz ├žok olacakt─▒r. Hayat─▒m─▒z─▒n anlam─▒; ya┼čad─▒─č─▒m─▒z heyecanlar, sevin├žler veya yanl─▒┼člar─▒m─▒za ├╝z├╝lmemizle m├╝mk├╝nd├╝r. Sevaplar─▒m─▒z─▒ d├╝┼č├╝nerek sevinmek bizi ┼č├╝kretmeye, yanl─▒┼člar─▒m─▒zdan dolay─▒ ├╝z├╝lmek de bizi t├Âvbe-isti─čfara y├Âneltecektir.

─░ftara ├ža─č─▒raca─č─▒m─▒z yak─▒nlar─▒m─▒z─▒ heyecanla pl├ónlarken, yemeklerimizi du├ólarla yaparken, iftar sofras─▒n─▒ haz─▒rlarken, vaktimiz bo┼č ge├žmiyor. Bildi─čimiz du├ólar─▒ ve zikirleri kalbimizle yap─▒yoruz. Elimizde tesbihle say─▒ya tahvil etmek her zaman m├╝mk├╝n olmayabilir. Bu y─▒l ya┼članm─▒┼čsak veya v├╝cudumuz yorgunsa pratik, kolay ve az ├že┼čitle yetinebiliriz. Tencereye sebzeleri, mercime─či, bulguru atarak yapt─▒─č─▒m─▒z ├žorba, zaman─▒m─▒z─▒ almayacakt─▒r. Zira sebzeleri b├╝y├╝k b├╝y├╝k do─čray─▒n, sonra blend─▒rdan ge├žirin. Tavuk, ete g├Âre ucuz olur. Sebzeleri do─čray─▒p i├žine tavuk etlerini koyup, baharatlar─▒ ekleyip, f─▒r─▒n torbas─▒na koyup, f─▒r─▒na verince; on be┼č dakika sonra ├žok lezzetli, hafif bir iftar yeme─činiz olacakt─▒r. Onu da yapmaya h├óliniz yoksa kahvalt─▒l─▒k malzemeyle yetinebilirsiniz. Mesele yak─▒nlar─▒m─▒zla beraber olmakt─▒r.

Nedense iftara, bizi davet edenleri ├ža─č─▒r─▒r─▒z. Bizi hi├ž ├ža─č─▒rmayan kom┼čumuzu, kap─▒c─▒m─▒z─▒, elektrik├žimizi, bize yard─▒mc─▒ olan gen├žleri, yurtlarda kalan gen├žleri, huzurevinde kalan ya┼čl─▒lar─▒ evimizde a─č─▒rlayamaz m─▒y─▒z? Evde yap─▒lan iftar─▒n m├ónev├« hazz─▒n─▒ d─▒┼čar─▒da bir sosyal tesiste, lokantada ya┼čayabilir miyiz?

─░ftar sonras─▒ meyve yerken, ├žay i├žerken konu┼čmalar─▒m─▒z Ramaz├ónÔÇÖ─▒n m├ónev├« havas─▒na uymal─▒d─▒r. D├«nimizin emirlerini hayat─▒m─▒zda ya┼čad─▒─č─▒m─▒z g├╝zel h├ót─▒ralarla, d├«nimizin yasaklar─▒n─▒ yine hayat─▒m─▒zdan ├Ârnek h├ót─▒ralarla anlatabiliriz. Bir takvimden, bir kitaptan, bir ┼čiirden se├žece─čimiz bir b├Âl├╝mle ortak bir sohbet konusunu a├žabiliriz. ├çocuklara ve gen├žlere verdi─čimiz iftarda; di┼č kiras─▒ gelene─čini ya┼čatarak, uygun kitaplar hediye ederek, kitaptan bir b├Âl├╝m├╝ okuyarak gecemizi renklendirebiliriz.

RamazanÔÇÖda midemizle birlikte r├╗humuzu da dinlendirmeliyiz. ├ľrneklerle, h├ót─▒ralarla yaz─▒m─▒z─▒ renklendirelim.

Birka├ž y─▒l ├Ânce RamazanÔÇÖda apartman kom┼čum -kom┼čum de─čil m├ónev├« karde┼čim- Belk─▒s ─░BRAH─░MHAKKIO─×LU;

ÔÇťAyla abla, yar─▒n s├Âz orucu tutal─▒m.ÔÇŁ demi┼čti. Susman─▒n erdem oldu─ču anlar vard─▒r. Babam─▒n nasihatlerindendi. Ortaokul y─▒llar─▒mda babam vefat etmi┼čti. O y─▒ldan bug├╝ne gelirken s├Âyledikleri h├ól├ó h├óf─▒zamda canl─▒. Y─▒llar─▒n ├Âtesinden bana sesleniyor:

ÔÇťS├Âz g├╝m├╝┼čse, s├╝k├╗t alt─▒nd─▒r.ÔÇŁ

ÔÇťAlt duda─č─▒n s├Âyledi─čini, ├╝st duda─č─▒n duymaya…ÔÇŁ

Sonra Y├╗nusÔÇÖu tan─▒d─▒m.

S├Âz ola kese sava┼č─▒,
S├Âz ola kestire ba┼č─▒,
S├Âz ola a─čulu a┼č─▒,
Ya─č ile bal ede bir s├Âz.

S├Âz orucuna ilk defa niyet ediyordum. Belk─▒s karde┼čim;

ÔÇťAyla abla, kelimeleri eskitmeyelim. L├╝zumsuz s├Âzlerle insanlar─▒ yormayal─▒m.ÔÇŁ demi┼čti. Bir g├╝n boyunca konu┼čmuyoruz, telefonlar─▒, televizyonu a├žm─▒yoruz, gazete okumuyoruz. ─░b├ódet yap─▒yoruz, du├ó ediyoruz, k├óin├ót─▒ dinliyoruz, sessizli─či dinlerken d├╝┼č├╝n├╝yoruz. Hazret-i MeryemÔÇÖi, Meryem S├╗resiÔÇÖni d├╝┼č├╝nmek…

Bu sene toplum olarak s├Âz orucuna ihtiyac─▒m─▒z var. Bir y─▒l boyunca gazeteler, siyas├«ler, d├╝┼č├╝nenler o kadar ├žok ba─č─▒rd─▒lar ve konu┼čtular ki, RamazanÔÇÖda sussalar, ba─č─▒rmasalar; bir g├╝nl├╝k s├Âz orucundan sonra kendilerine gelirler diyorum.

Referandumda ┬źevet┬╗ veya ┬źhay─▒r┬╗ konusunda herkes karar─▒n─▒ vermi┼č gibi; yap─▒lan anketler onu g├Âsteriyor. Bir Ramazan boyunca halk─▒ yormasalar, iktidar ve muhalefet s├Âzc├╝leri sessizli─či dinleyerek, du├ólar ederek ib├ódetlerini yapsalar ve gidi┼č geli┼člerinde yap─▒lan masraf─▒n ve zaman─▒n da israf oldu─čunu d├╝┼č├╝nseler… Bir anket ┼čirketim olsayd─▒, bu konuda anket yapard─▒m.

ÔÇťÔÇôRamazanÔÇÖda siyas├«ler dola┼čs─▒n m─▒?ÔÇŁ

Halk─▒m─▒z─▒n;

ÔÇťÔÇôGerek yok, biz karar─▒m─▒z─▒ zaten verdik.ÔÇŁ diyece─činden eminim.

Yazarlar─▒m─▒z─▒n ve konu┼čmac─▒lar─▒m─▒z─▒n RamazanÔÇÖda oru├ž tutarken, nefisleriyle ba┼č ba┼ča kal─▒p hesapla┼čmas─▒ onlar─▒ dinlendirecektir. Yazd─▒─č─▒m konuda d├╝r├╝st m├╝y├╝m, yazd─▒─č─▒m gazetenin, tuttu─čum partinin emrinde miyim, korkusuzca do─črular─▒ yazabildim mi veya s├Âyleyebildim mi, istikamet ├╝zre do─čru yolda olabildim mi?

Eskiler;

ÔÇťKalemler t├╝kenir, m├╝rekkep t├╝kenir, s├Âz t├╝kenir.ÔÇŁ derlerdi. All├óhÔÇÖ─▒n ad─▒n─▒ anarak yaz─▒ya veya konu┼čmaya ba┼člarken, kendi hayat─▒m─▒z─▒ d├╝┼č├╝nelim. Yazd─▒klar─▒m─▒za, konu┼čtuklar─▒m─▒za inan─▒yor muyuz, hayat─▒m─▒zda ya┼č─▒yor muyuz? Kendimize itiraf ederken korkmayal─▒m. Kimse y├╝z├╝m├╝ze s├Âylemez. ─░l├óh├« iradenin kar┼č─▒s─▒nda ya┼čam─▒yorsak; ┬źbiz bir yalanc─▒y─▒z.┬╗

De─čer mi?

Seyahat ├žantam─▒z elimizde olmal─▒; ┼čan, ┼č├Âhret, mal, m├╝lk, para hi├žbiri ├Âb├╝r d├╝nyaya g├Â├ž i├žin haz─▒rlad─▒─č─▒m─▒z ├žantada yer almayacak. B├╝y├╝k bir kamburla, y├╝kle nas─▒l var─▒r─▒z il├óh├« ├óleme?..

Ramazan ay─▒ boyunca du├ólar─▒m─▒zda; vatan─▒m─▒z, bayra─č─▒m─▒z, birlik ve beraberli─čimiz, dilimiz, ezan─▒m─▒z, d├«nimiz, d─▒┼č d├╝┼čmanlara kar┼č─▒ tek v├╝cut olmam─▒z yer almal─▒. Sayd─▒─č─▒m─▒z konular; konu┼čarak, okuyarak, dinleyerek ├žocuklar─▒m─▒z─▒n d├╝┼č├╝nce d├╝nyas─▒nda ┼čekillenir.

ÔÇťDil mi; ne ├Ânemi var, herkes istedi─či gibi konu┼čsun!ÔÇŁ

ÔÇťBayrak m─▒; bir bez par├žas─▒ de─čil mi, neden ayn─▒ olsun?ÔÇŁ

ÔÇťVatan m─▒, toprak par├žas─▒ de─čil mi?ÔÇŁ

ÔÇťDin mi meseleye; ┬źho┼čg├Âr├╝ ve diyalog ├žer├ževesinden bakal─▒m.┬╗ yeni ve ├Âzg├╝r d├╝┼č├╝nceler…ÔÇŁ Ne zamana kadar s├Âylenecek?

En ├╝cra k├Â┼čedeki ├žocu─čumuzu, gencimizi, insan─▒m─▒z─▒ d├╝┼č├╝nmeye; se├žkin eserleri okutarak sevk edebiliriz.

─░lk├Â─čretim okulunda okuyan bir ├žocu─ča;

ÔÇťNe ekersen, onu bi├žersin.ÔÇŁ atas├Âz├╝n├╝ anlat─▒rken bat─▒ edebiyat─▒ndan ├Ârnek bir hik├óyeyi okuyarak d├╝┼č├╝nmesini sa─člam─▒┼čt─▒m:

Bir doktoru, hastalanan bir ├žocu─ča bakmas─▒ i├žin uzak bir kasabaya ├ža─č─▒r─▒rlar. Ailenin, doktora verecek paras─▒ yoktur. Doktor, ├╝cretsiz gitmeyi kabul eder, telefonu kapat─▒r. Yolda doktorun arabas─▒ me┼čin ceketli biri taraf─▒ndan durdurulur. Adam, doktoru indirerek arabaya kendi biner ve oradan uzakla┼č─▒r. Doktor, trene binerek kasabaya var─▒r. Ge├ž kald─▒─č─▒ i├žin, ├žocuk ├Âlm├╝┼čt├╝r. Ba┼čucunda a─člayanlar─▒n aras─▒nda, doktorun arabas─▒n─▒ gasp eden adam da vard─▒r ve ├Âlen onun o─čludur.

├çocuk, okudu─čum hik├óyeyi g├Âzya┼člar─▒ i├žinde dinlemi┼č ve atas├Âz├╝n├╝ anlam─▒┼čt─▒. Hik├óyeyi ├žocu─ča okurken polise ta┼č atan ├žocuklar─▒ d├╝┼č├╝nd├╝m ve o ta┼č─▒ eline veren b├╝y├╝kleri… Bir Ramazan g├╝n├╝nde nefsimle hesapla┼čt─▒m.

D├«nimizin, edebiyat─▒m─▒z─▒n, tasavvuf├« hayat─▒m─▒z─▒n g├╝zelliklerini onlara anlatacak; ├Â─čretmenlerimizin, doktorlar─▒m─▒z─▒n, kaymakamlar─▒m─▒z─▒n ne yaz─▒k ki say─▒s─▒ ├žok azd─▒.

Suyumuzun veya elektri─čimizin kesildi─či an susuzlu─čun, elektriksizli─čin zorlu─čunu anl─▒yor, sonra unutuyorduk. RamazanÔÇÖda a├žl─▒─č─▒ biraz daha hissedebiliyor, sonra unutuyorduk. Do─čalgazla ─▒s─▒n─▒yor, klimayla s─▒ca─č─▒ hissetmiyorduk. Zek├ót─▒m─▒z─▒ vermekle vazifemiz bitti say─▒yor, hayat─▒m─▒z─▒n kalan devresini israf i├žinde ge├žirebiliyorduk. Hepimiz, d├«nimizin s─▒n─▒rlar─▒ i├žindeki israftan uzak hayat─▒ ya┼časak; T├╝rk├« cumhuriyetlerin ve ─░sl├óm ├╝lkelerinin lideri oluruz.
RamazanÔÇÖda bir hesap defteri tutal─▒m. Be┼č ki┼čilik bir ailede neler israf ediliyor? Her g├╝n yazal─▒m. ─░ftarda ve sahurda bir dilim ekmek at─▒lsa, iftarda ve sahurda i├žmedi─čimiz yar─▒m bardak sular─▒ d├╝┼č├╝n├╝n. Her tabakta kalan pirin├ž taneleri, bo┼ča ak─▒tt─▒─č─▒m─▒z su ve di─čer ┼čeyleri kalem kalem yazal─▒m. Dar gelirli bir ailenin d├╝┼č├╝nmeden t├╝kettikleri benim hesab─▒mda b├╝y├╝k bir rakam tuttu. Dar gelirli bir aileninki b├Âyle ise; zengin bir ailenin israf ettikleri?.. Bu rakamlarla fabrikalar kurulur, okullar a├ž─▒l─▒r, ta┼č─▒mal─▒ e─čitime son verilir.

Ramazan boyunca canl─▒ ├Ârneklerle ─░sl├óm├« emirleri anlatal─▒m. O zaman insanlar─▒m─▒z; hangi g├╝nahlar─▒ nas─▒l fark─▒na varmadan i┼člediklerini, daha iyi anlayacaklard─▒r.

Y├╝ce kitab─▒m─▒z KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde, Allah yolunda harcamaya davet ediliyoruz:

ÔÇťSevdi─činiz mallar─▒n─▒zdan Allah yolunda harcamad─▒k├ža faz├«let mertebesine ula┼čamazs─▒n─▒z. Her ne infak ederseniz Allah onu bilir.ÔÇŁ (├él-i ─░mr├ón, 92)

Bu emrin ─▒┼č─▒─č─▒nda da─č─▒lan erzak paketlerine bakal─▒m. Herkes b├╝t├žesine g├Âre bu paketlerden al─▒yor. Marketin hangi pirinci, ya─č─▒, bulguru koydu─čunu bilmiyoruz. Piyasada; yurtd─▒┼č─▒ndan gelen bayat, ucuz mallar kar─▒┼čt─▒r─▒larak paketler haz─▒rlan─▒yorsa g├╝nah─▒ biz al─▒p verenlere mi, haz─▒rlayanlara m─▒, haz─▒rlayanlara o malzemeyi veren sermayedara m─▒?

ÔÇťSevdi─činiz mallardan infak etmedik├že…ÔÇŁ buyuruluyor. Bu durumda evimize ald─▒─č─▒m─▒z yiyeceklerden haz─▒rlanan paketlerimiz olmal─▒ de─čil mi?

Peygamber Efendimiz, riv├óyete g├Âre ├žar┼č─▒-pazar─▒ kontrol ederdi. Bir seferinde bu─čday ├žuval─▒na elini dald─▒rd─▒─č─▒nda, ├žuval─▒n ortas─▒n─▒n rutubetli oldu─čunu g├Âr├╝r.

ÔÇťBize hile yapan, bizden de─čildir.ÔÇŁ buyurarak durumu ve al─▒┼čveri┼č ┼čartlar─▒n─▒ anlatm─▒┼č olur. Bayram gelirken, yak─▒nlar─▒m─▒z─▒n ihtiya├žlar─▒n─▒ bayram hediyesi olarak g├Ât├╝rmek bir vesile olacakt─▒r. Annelerimiz incitmemek i├žin; ald─▒klar─▒ ballar─▒, ya─člar─▒ evdeki kavanozlara bo┼čaltarak;

ÔÇťBize hediye gelmi┼čti.ÔÇŁ demek s├╗retiyle yak─▒nlar─▒na incitmeyecek yard─▒mlarda bulunurlard─▒.

Kendimize has projelerle kendi hayat─▒m─▒z─▒ ve yak─▒nlar─▒m─▒z─▒n hayat─▒n─▒ kolayla┼čt─▒ran d├╝┼č├╝ncelerin i├žinde olmak dile─čiyle hay─▒rl─▒ Ramazanlar ve bayramlar ge├žirmemiz du├ós─▒yla…