BAYRAM MI YAPIYORUZ BAYRAM TAT─░L─░ M─░?

Aynur TUTKUN aytutkun@gmail.com

Siz de;
ÔÇťNerede o eski bayramlar…ÔÇŁ diyenlerden misiniz? Temizlikler, baklavalar, simit lokumlar─▒, yaprak sarmalar─▒ arefe g├╝n├╝nden elbirli─čiyle yap─▒l─▒r; g├╝n├╝n yorgunlu─ču ak┼čamdan sandalyenin ├╝zerine dizdi─čimiz bayraml─▒klar─▒m─▒zla at─▒l─▒rd─▒ de─čil mi? Arefe g├╝n├╝nden yorgun d├╝┼čen v├╝cut, bayram sabah─▒ yeniden dirilmi┼č gibi olurdu. Erkekler bayram namaz─▒ndan gelene kadar; kad─▒nlar yataklar─▒ kald─▒r─▒r, Y├ósin okur, ge├žmi┼člerine du├ó eder, kahvalt─▒y─▒ haz─▒r ederdi. Bayramlar─▒n en huzur verici taraf─▒ ise aile c├ómi├ós─▒n─▒n toplanarak b├╝y├╝kten k├╝├ž├╝─če do─čru bayramla┼čma fas─▒llar─▒ olurdu. Alt─▒ ├╝st├╝, bir yere giderken veya gelirken de yapt─▒─č─▒m─▒z gibi el ├Âpmekti ama i┼čte o sabah el ├Âpmenin tad─▒ bir ba┼čka olurdu.

┼×imdi neden bulam─▒yoruz o tatlar─▒? Bayramlar m─▒ de─či┼čti, biz mi de─či┼čtik? Evet b├╝y├╝d├╝k. Kabul etmek gerekir ki hi├žbir durumda eskisi kadar heyecanl─▒, ne┼čeli, canl─▒ de─čiliz? L├ókin de─či┼čen sadece bizim b├╝y├╝m├╝┼č (biraz ya┼članm─▒┼č!) olmam─▒z m─▒? Biz k├╝├ž├╝kken nenelerimize, dedelerimize de bayram ayn─▒ lezzeti vermiyor muydu? ┼×imdiki ya┼čl─▒lar da eski zamanlar─▒n ya┼čl─▒lar─▒ gibi bayramlarda huzur buluyorlar m─▒?

Bayramlar─▒n insan ve toplum ├╝zerinde olu┼čturdu─ču psikolojik ve sosyolojik katk─▒lar─▒ndan s├Âz etmek, ├Âzellikle b├╝y├╝k ┼čehirlerde ya┼čayan modern insanlar i├žin pek s├Âz konusu de─čil art─▒k! ├én─▒ ya┼čamak, kimse taraf─▒ndan s─▒n─▒rlanmamak, ┼č─▒mart─▒rcas─▒na kendini mutlu etmek, daha fazlas─▒n─▒ istemek gibi kapitalist sistemin ├Âzg├╝r(!) insana hedonist├že telkinlerinin yan─▒ s─▒ra teknolojik harikalar(!) da bayramlar─▒m─▒z─▒ olumsuz etkilemi┼č durumda. Bayramlar─▒n, i├ži bo┼čalt─▒lm─▒┼č tatil olarak anla┼č─▒lmas─▒ yanl─▒┼č─▒yla kar┼č─▒ kar┼č─▒yay─▒z.

Egosunu mutlu etmeyi hedef h├óline getiren insan; kapitalist sistemin, ├Âzellikle de turizm sekt├Âr├╝n├╝n ekme─čine ya─č s├╝r├╝yor ba┼čka de─čil! A├ž─▒k b├╝fe yemekler, bayanlara ve erkeklere ayr─▒ deniz-kum hatt├ó be┼č y─▒ld─▒zl─▒ otellerin ak┼čamlar─▒nda d├«n├« sohbetler, ├žocuklar─▒m─▒za e─členceler bir tarafta dururken ne diye bayrama haz─▒rlanaca─č─▒z diye kendimizi yoral─▒m, memlekete gidip ya┼čl─▒ annemizin kaprisini ├žekelim ki!?. Birka├ž g├╝nl├╝k tatilimizi gelene gidene haz─▒rl─▒kla ve hizmetle mi ge├žirece─čiz, de─čil mi?!. ├ľnce benim can─▒m, mutlulu─čum, ├ž─▒kar─▒m… diyerek egosuna tapan ve bu d├╝nyada ya┼čama sebebi olarak egosunu g├Âren bir insan i├žin ba┼čka t├╝rl├╝s├╝n├╝ yapmak zaten anormalliktir!

Bayramlar─▒n eski bayramlar tad─▒nda olmas─▒n─▒n ilk ┼čart─▒, insan─▒n mukaddes g├Ârd├╝─č├╝ ┼čeyin ne oldu─čunu g├Âzden ge├žirmesidir. Bayram tatilleri; kendimizi mutlu etmek, ┼č─▒martmak, daha ├Âzg├╝r olmak yani egomuzu kutsamak i├žin birer f─▒rsat m─▒? Yoksa; ya┼čl─▒ anne-babam─▒z─▒, akrabalar─▒m─▒z─▒, e┼čimizi-dostumuzu, eski bir kom┼čumuzu ziyaret ederek OÔÇÖnun r─▒z├ós─▒n─▒ kazanmak ve hayat bulmak m─▒? S─▒rf kendimiz i├žin harcayarak egomuzu beslemek nefsi putla┼čt─▒r─▒rken; aile b├╝y├╝klerimiz, ├žocuklar, misafirler, akrabalar, kimsesizler, yoksullar i├žin harcamak bu tehlikeden bizi uzakla┼čt─▒r─▒r.
Bayramlar─▒n eski bayramlar tad─▒nda olmas─▒n─▒n bir ba┼čka ┼čart─▒ da teknolojik harikalara hem bayram s├╝resince hem de ondan ├Ânce ara vermektir. Ger├žek sosyal ili┼čkiler kurmaya, g├╝n├╝m├╝z insan─▒n─▒n ├Âzelikle de g├╝n├╝m├╝z gen├žlerinin ├žok ihtiyac─▒ vard─▒r. Sanal ├ólemde y├╝zlerce arkada┼č─▒ varken ger├žek d├╝nyada bir arkada┼č─▒yla yar─▒m saat sohbet etmeyi beceremeyen ger├žek d├╝nyan─▒n insanlar─▒n─▒ gelecekte psikolojik ve sosyolojik a├ž─▒dan ├žok b├╝y├╝k tehlikeler beklemektedir. Hele hele kl├óvyenin ve cep telefonunun tu┼člar─▒na dokunmaktan ger├žek d├╝nyaya dokunamayan, ekran kar┼č─▒s─▒na kilitlenip kalan yeni neslin ya┼članm─▒┼č h├ólini, onlar─▒n ┼čimdi idrak etmekte zorland─▒klar─▒ ├žok daha b├╝y├╝k tehlikeler beklemektedir.

G├Âr├╝n├╝┼čte sosyal, ger├žekte asosyal olan yeni nesil ku┼čaklar i├žin bayramlar; b├╝y├╝klerin tatl─▒ diyalogu ve ├Ârnek davran─▒┼člar─▒yla bir ba┼člang─▒├ž, bir d├Ân├╝m noktas─▒ olabilir. Bayramlar, kendimizden ba┼čka insanlar─▒ mutlu ederek kendimizi huzurlu hissetmek i├žin ├žok g├╝zel f─▒rsatlard─▒r.

B├╝y├╝klerin, hastalar─▒n, ya┼čl─▒lar─▒n, kimsesizlerin ziyaret edildi─či, korunup kolland─▒─č─▒, g├Âzetildi─či ger├žek bayramlar; insana en ├žok ihtiya├ž duydu─ču duygular─▒ ya┼čatan f─▒rsatlard─▒r. ─░nsan─▒n en temel psikolojik ihtiyac─▒, sevmek-sevilmek ve g├╝venmek-g├╝venilmektir. Bu iki duygu da bayramlarda zirve yapar.

ÔÇťKim, r─▒zk─▒n─▒n kendisine Allah taraf─▒ndan geni┼čletilmesini ve ├Âmr├╝n├╝n uzat─▒lmas─▒n─▒ isterse; s─▒la-i rahim yaps─▒n (yak─▒nlar─▒n─▒ ziyaret etsin ve onlar─▒ g├Âzetsin).ÔÇŁ (Buh├ór├«) buyuran had├«s-i ┼čerif ile;

ÔÇťAllah Te├ól├óÔÇÖn─▒n sana ihsan etti─či gibi sen de ba┼čkalar─▒na ihsan et.ÔÇŁ (el-Kasas, 77) buyuran ├óyet-i ker├«me bayram vesilesiyle bir daha derinlemesine d├╝┼č├╝n├╝lmelidir. Bayram tatili de─čil, bayram yapmak ger├žekten arzulad─▒─č─▒m─▒z ┼čey olmad─▒k├ža eski bayramlar─▒n tad─▒n─▒ ne biz hissedebiliriz ne de ├žocuklar─▒m─▒za ger├žek bayram lezzetini verebiliriz. Nice huzurlu bayramlara…