ASIL HASTALIK, Z─░HN─░YETTE…

─░┼čaretler

H. K├╝bra ERG─░N hkubraergin@hotmail.com

Ge├žti─čimiz ay, okul ├ža─č─▒nda ├žocuklar─▒ olan ebeveynlerin zor bir se├žim yapmalar─▒ gerekti. Okullardan gelen belgeler ├žocuklar─▒n─▒n sa─čl─▒─č─▒ konusunda ailelerin omzuna b├╝y├╝k bir sorumluluk y├╝kl├╝yordu. ├çocuklar─▒n─▒n A tipi grip a┼č─▒s─▒ olup olmamas─▒na karar vereceklerdi.

Elbette bu karar─▒ vermek hi├ž kolay de─čildi. Bir yanda her g├╝n haberlerde sevimsiz hayvan─▒n ad─▒yla an─▒lan gripten ├Âlenlerin say─▒s─▒ veriliyor, bir yandan internette dola┼čan mektuplarda a┼č─▒lar─▒n muhtevas─▒ hakk─▒nda korkun├ž iddialarda bulunuluyordu. H├╝k├╗met yetkililerinin bile karar veremedi─či; bilim adamlar─▒m─▒z─▒n ├želi┼čkili a├ž─▒klamalarda bulundu─ču bir konuda aileler nas─▒l karar versin? Hele hele verilecek karar─▒n her iki ucu da ayn─▒ derecede korkutucuysa…

Ge├žti─čimiz asra h├ókim olan bir duygu h├óli vard─▒. ÔÇťArt─▒k insano─člu bilim ve teknoloji sayesinde, b├╝t├╝n problemleri yok edecek ve yery├╝z├╝nde bir cennet kurabilecek…ÔÇŁ zannediliyordu. Elbette akl─▒n bir mahsul├╝ olan bilgi ve tecr├╝be birikimi insano─člunun bir├žok s─▒k─▒nt─▒s─▒n─▒ a┼čmas─▒nda etkili oldu. Ama beklendi─či gibi yery├╝z├╝ cenneti de ortaya ├ž─▒kmad─▒.

Ne gariptir ki; art─▒k k─▒tl─▒k, kurakl─▒k, salg─▒n hastal─▒k gibi problemlerin yenildi─čini zannetti─čimiz bir zamanda, ├ócizli─čimizi y├╝z├╝m├╝ze vuran fel├óketler birbiri ard─▒na kap─▒m─▒za dayan─▒verdi. ├ľnce danalar─▒n delirdi─čini duyduk; sonra tavuklar─▒n ku┼č gribi yayd─▒─č─▒n─▒ i┼čittik; ard─▒ndan keneler taraf─▒ndan ─▒s─▒r─▒lan vatanda┼člar─▒m─▒z─▒n ├ón├« ├Âl├╝mlerine ┼čahit olduk. Bu arada deprem, tsunami gibi fel├óketlerden sonra; bazen kurakl─▒k bazen de sellerle imtihan olduk. Sanki h├ódiseler dile gelip ibret kula─č─▒ a├ž─▒k olanlara ┼č├Âyle f─▒s─▒ld─▒yordu:

ÔÇťBu d├╝nya imtihan yeri; ne kadar bilgiyle, teknikle donanm─▒┼č olursan─▒z olun, terbiyeciniz sizi korkuyla, a├žl─▒kla ve benzeri imtihanlarla s─▒nayacakt─▒r. D├╝nyay─▒ emniyetli ve m├╝reffeh bir cennet h├óline getirme hayalinden uyan─▒n da yarat─▒l─▒┼č gayenize uygun bir hayat ya┼čay─▒n.ÔÇŁ

Ger├žekten de insano─člu; d├╝nyay─▒ hastal─▒klardan ar─▒nd─▒rmak i├žin u─čra┼čt─▒k├ža, m├╝cadele edilmesi daha zor, hastal─▒k yap─▒c─▒ fakt├Ârlerin ortaya ├ž─▒kmas─▒na sebep olmaktan kurtulamad─▒. Aksine mikroplar─▒ ├Âld├╝rmek i├žin kulland─▒─č─▒ dezenfektanlar ve antibiyotikler; il├ó├žlara kar┼č─▒ daha diren├žli t├╝rlerin geli┼čmesine sebep oldu. ├ťstelik a┼č─▒r─▒ hijyen ve kimyev├« antibiyotikler sebebiyle v├╝cutlar hastal─▒klarla sava┼čmay─▒ unuttu; savunma sistemleri zay─▒flad─▒.

Bizim ├žocuklu─čumuzda her ├žocu─čun su├ži├že─či, k─▒zam─▒k, kabakulak gibi hastal─▒klar─▒ mutlaka ge├žirece─čine inan─▒l─▒rd─▒. Sokakta, tozun, ├žamurun i├žinde oynayan ├žocuklar; sokak kedileriyle veya kuzularla, civcivlerle b├╝y├╝yen ├žocuklar hafif hafif mikrop kapard─▒, k├╝├ž├╝k hastal─▒klar ge├žirirdi. Belki bu gibi hastal─▒klar v├╝cut direncimizi uyaran a┼č─▒ g├Ârevi g├Âr├╝yordu.

Art─▒k anneler ├žocuklar─▒n─▒ semt park─▒na bile g├Ât├╝rm├╝yor; ┬źdaha hijyeniktir┬╗ diyerek al─▒┼čveri┼č merkezlerinde e─člendiriyor. Ayr─▒ca en ufak bir ├Âks├╝r├╝k-t─▒ks─▒r─▒kta hemen doktora ko┼čuyor, bir ├žanta dolusu il├ó├žla ├žocu─čunu tedavi etmeye ├žal─▒┼č─▒yor. Zaten doktorlar da il├ó├ž firmalar─▒n─▒n verece─či hediyelerden faydalanmak i├žin re├žetenin ├╝st├╝nde bo┼č yer b─▒rakmamacas─▒na uzun bir liste yaz─▒yor. Bu il├ó├žlar v├╝cudun al├órm─▒ olan ate┼či d├╝┼č├╝r├╝yor, mikroplar─▒ kendi kimyev├« maddeleriyle ├Âld├╝r├╝yor. Sonu├žta v├╝cutlar─▒m─▒z grip vir├╝sleriyle bile sava┼čamayacak kadar ├óciz bir h├óle geliyor. Bu sebeple a┼č─▒layarak v├╝cut direncinin uyar─▒lmas─▒na ihtiya├ž duyuluyor.

├ľte yandan il├ó├ž firmalar─▒n─▒n maliyeti d├╝┼č├╝rmek i├žin a┼č─▒lar─▒n imal├ót─▒ s─▒ras─▒nda kulland─▒─č─▒ maddelerin ise kanser gibi ├žok daha tehlikeli hastal─▒klara sebep oldu─ču ileri s├╝r├╝l├╝yor. K─▒sacas─▒ geli┼čen teknoloji insanlara tam bir kurtulu┼č vaÔÇśdetmiyor. Belki t─▒p bir├žok konuda b├╝y├╝k ba┼čar─▒lar kaydediyor ama ├Âte yandan da insan f─▒trat─▒na yerle┼čtirilmi┼č iyile┼čme kabiliyetini g├╝d├╝kle┼čtiriyor. Dikkat edilirse grip salg─▒n─▒ndan ├Âl├╝mlerin en fazla ya┼čl─▒lar aras─▒nda olmas─▒ beklenirken, tam aksi oldu; eski topraklar vir├╝sle sava┼čtan sa─č ├ž─▒karken ├Âl├╝m vakÔÇÖalar─▒ daha ├žok gen├ž hastalarda g├Âr├╝ld├╝.

B├╝t├╝n bu geli┼čmeler bat─▒da da dikkatle izleniyor ve art─▒k vicdan sahibi doktorlar il├ó├žlar─▒n ve genel olarak teknolojinin de─čerlendirilmesinde daha ├Âl├ž├╝l├╝ olmak gerekti─čini kabul etmeye ba┼člad─▒lar. Elbette mesele teknolojinin k├Ât├╝ olmas─▒ de─čil; mesÔÇÖ├╗liyet hissinden uzak bir ┼čekilde kullan─▒lmas─▒. ─░nsanl─▒─č─▒n umum├« menfaatinden ├žok; ara┼čt─▒rma-geli┼čtirme ├žal─▒┼čmalar─▒na yat─▒r─▒m yapan b├╝y├╝k sermaye sahiplerinin menfaatine hizmet etmesi.

Mevcut gidi┼čat─▒n, d├╝nyan─▒n kirlenmesi, tabiat─▒n yok olmas─▒, bu arada insan─▒n da tabiat─▒ndan uzakla┼čmas─▒ gibi neticeler ortaya ├ž─▒karmas─▒; bilim ve tekni─čin mutlak bir de─čer olmad─▒─č─▒, mutlaka ahl├ók├« bir anlay─▒┼čla de─čerlendirilmesi gerekti─čini d├╝┼č├╝nd├╝r├╝yor.

Bu arada bat─▒n─▒n bilim ve teknik anlay─▒┼č─▒n─▒n; d├╝nyan─▒n ve insan─▒n tabiat─▒n─▒ ifsat etmesi bat─▒ felsefesine kar┼č─▒ yeni aray─▒┼člar─▒n do─čmas─▒na ve yayg─▒nla┼čmas─▒na da sebep oluyor. Bilhassa ┬źtabiat─▒ mukaddes sayan ve canl─▒lara hi├žbir zarar vermemeyi┬╗ esas alan Hint ve Uzak Do─ču d├╝nya g├Âr├╝┼č├╝n├╝n pop├╝lerle┼čmesinde bu aray─▒┼č─▒n ├Ânemli bir tesiri var.

New Age gibi yeni d├╝┼č├╝nce ak─▒mlar─▒, bat─▒ felsefesinin Orta Do─ču inan├žlar─▒ndan gelen ┬źinsan merkezli┬╗ yap─▒s─▒n─▒n; tabiat─▒ s├╝rekli insana g├Âre bi├žimlendirme ama├žl─▒ bir teknoloji anlay─▒┼č─▒na sebep oldu─čunu ileri s├╝r├╝yor. Bu anlay─▒┼č yerine Hint inan├žlar─▒n─▒n benimsenmesinin tabiat─▒n kurtulu┼ču i├žin tek ├žare oldu─ču ileri s├╝r├╝l├╝yor.

Hint inan├žlar─▒na g├Âre insanla di─čer canl─▒lar aras─▒nda derece fark─▒ g├Âr├╝lm├╝yor. Ruh g├Â├ž├╝ inan├žlar─▒na g├Âre insan─▒n r├╗hu hayvana, hayvan─▒n r├╗hu insana ge├žebiliyor. Bu sebeple baz─▒ inan├ž ak─▒mlar─▒nda et yemek, ha┼čere veya mikrop bile olsa bir canl─▒y─▒ ├Âld├╝rmek yasak kabul ediliyor. Bat─▒n─▒n, insan─▒ tabiat─▒n tamamen ├╝st├╝nde g├Âren anlay─▒┼č─▒n─▒n aksine; bu inan├žlar, bazen insan─▒ kuts├« say─▒lan bir tabiat varl─▒─č─▒ kar┼č─▒s─▒nda kulla┼čt─▒r─▒yor.

Kendi d├╝nya g├Âr├╝┼člerinin sonu├žlar─▒ndan ├╝rken baz─▒ bat─▒l─▒lar can havliyle kendilerini Hint inan├žlar─▒n─▒n kuca─č─▒na atarken bir a┼č─▒r─▒ u├žtan di─čerine savrulmu┼č oluyorlar. Bir ba┼čka deyi┼čle son zamanlarda insan─▒ il├óhla┼čt─▒ran bat─▒ felsefesinden, tabiat varl─▒klar─▒na tap─▒nacak kadar zavall─▒la┼čt─▒ran do─ču felsefesine savrulu┼čun izlerini g├Âr├╝yoruz.

Grip a┼č─▒s─▒ vesilesiyle internette dola┼čan modern t─▒p, il├ó├ž ve a┼č─▒ kar┼č─▒t─▒ mesajlarda da b├╝y├╝k ihtimalle bu inan├ž ak─▒mlar─▒n─▒n tesiri var. Bu ak─▒mlar her ne kadar baz─▒ noktalarda hakl─▒ tespitler ortaya koysalar da, insan─▒n hayat─▒n─▒ mikrobun hayat─▒yla ayn─▒ derecede g├Ârmek gibi a┼č─▒r─▒l─▒klara da sahipler. Bu inan├žlar─▒n HindistanÔÇÖdaki k├Âkeninde et yemek, ha┼čereleri ├Âld├╝rmek ve antibiyotik kullanmak, ┬źahimsa┬╗ prensibine ayk─▒r─▒ g├Âr├╝ld├╝─č├╝ i├žin yasak say─▒l─▒yor.

Fakat bu itikad─▒ benimseyenler bir ┼čeyi unutuyorlar; asl─▒nda insano─člu hi├žbir madde kullanmasa da fark─▒nda olmadan bedeninde ├╝retilen tabi├« antikorlarla kendisine zararl─▒ olan canl─▒lar─▒ ├Âld├╝r├╝r. Ayr─▒ca insano─člu hayvanlar─▒n etini yemese bile yine bir canl─▒ t├╝r├╝ olan ve hayvanlar─▒n yiyece─čini olu┼čturan bitkilerle beslenmeye mecburdur. Hem ┼čehir hayat─▒nda ha┼čerelerin ├Âld├╝r├╝lmesi zarur├«dir. Tabi├« hayatta canl─▒lar birbirinin n├╝fusunu kontrol edebilir, ama bunu ┼čehir hayat─▒nda sa─člamak m├╝mk├╝n de─čildir. K─▒sacas─▒, Hint inan├žlar─▒ uygulanmas─▒ imk├óns─▒z, akla ve yarat─▒l─▒┼ča ayk─▒r─▒ a┼č─▒r─▒l─▒klar─▒ sebebiyle insano─čluna yol g├Âstermekten ├óciz kal─▒yor.

Zaten selim ak─▒l ve vicdan sahibi baz─▒ ki┼čilerin bat─▒ ile do─ču aras─▒nda savrulu┼člar─▒n─▒n sonunda ─░sl├ómÔÇÖda karar k─▒ld─▒klar─▒ g├Âr├╝l├╝yor. ─░┼čin do─črusu d├╝nyay─▒ ifsattan ve sermaye sahiplerinin istismar─▒ndan kurtaracak as─▒l yol g├Âsterici inan├ž, sadece ve sadece ─░sl├óm d├«nidir. ├ç├╝nk├╝ ─░sl├óm, insan─▒ ne il├óhla┼čt─▒r─▒r ne de tabiat varl─▒klar─▒yla ayn─▒ dereceye veya daha a┼ča─č─▒ dereceye indirir.

Aksine ak─▒l ve ruh varl─▒─č─▒ olarak insan─▒ ┬źyery├╝z├╝nde bir hal├«fe┬╗ derecesine y├╝celtirken, bir yandan da omuzlar─▒na All├óhÔÇÖ─▒n kulu olarak; ┬źhesap verme sorumlulu─čunu┬╗ y├╝kler. B├Âylece insan─▒n gerek tabiat─▒n gerek akl─▒n nimetlerinden istifade etmesine izin verir ama bunu adalet, merhamet ve iyilik umdelerine ba─čl─▒ kalma ┼čart─▒na ba─člar.

─░sl├óm ne bat─▒l─▒lar gibi akl─▒ il├óhla┼čt─▒r─▒r, ne de Hint inan├žlar─▒ gibi akl─▒ k├Ât├╝ler. Aksine akl─▒n All├óhÔÇÖ─▒n bir n├╗ru oldu─čunu haber verir ve ak─▒l nimetlerini me┼čr├╗la┼čt─▒r─▒r. Ancak akla da ahl├ók├« de─čerlerin yol g├Âstermesi ve s─▒n─▒r ├žizmesi gerekti─čini ├Â─čretir.

├ľte yandan insano─člu sadece vicdan─▒ ve merhameti sayesinde kendinden daha ├óciz durumda olanlara kar┼č─▒ sorumlu davranamaz. Aksine insan ancak kendisine hesap sorma yetkisi ve cezaland─▒rma kudretine sahip olana kar┼č─▒ duydu─ču korku sayesinde kendini s─▒n─▒rland─▒rabilir.

Hem insanlar ├óhirette ebed├« cennete kavu┼čmak gibi bir m├╝k├ófat olmaks─▒z─▒n nas─▒l bu d├╝nyadaki pe┼čin menfaatten vazge├žebilir? Hayat─▒n─▒n yaln─▒z bu d├╝nyadaki hayattan ibaret oldu─čunu zanneden bir ki┼či, gelecek nesillere nas─▒l bir d├╝nya b─▒rakaca─č─▒n─▒ umursar m─▒? Yoksa; ÔÇťHele ben hayat─▒m─▒ istedi─čim gibi ya┼čayay─▒m da, benden sonras─▒ tufan!ÔÇŁ m─▒ der?

─░┼čin do─črusu g├╝n├╝m├╝zde insanlar─▒n ├žo─čunun bilgi bak─▒m─▒ndan bir eksikli─či yoktur. Aksine neyin do─čru neyin yanl─▒┼č oldu─čunu gayet iyi bildikleri h├ólde sadece do─čruyu yapma azmini g├Âsterememektedirler. ├ç├╝nk├╝ onlar─▒ do─čruyu yapmaya te┼čvik eden ve yanl─▒┼čtan cayd─▒ran m├╝k├ófat/cezaya inanmamaktad─▒rlar. E─čer iyili─če kullan─▒lacak olsa d├╝nyay─▒ cennete ├ževirebilecek imk├ónlar, k├╝├ž├╝k bir grubun h─▒rs─▒ sebebiyle s├Âm├╝r├╝ye ve ifsada sarf edilmektedir.

Bu durumda anla┼č─▒lmaktad─▒r ki d├╝nyay─▒ da cennete ├ževirmek i├žin bilgi ve teknoloji yetmemekte, onlar─▒ iyili─če kullanmak i├žin ahl├ók├« e─čitim ve te┼čvik edici bir ├«m├óna ihtiya├ž duyulmaktad─▒r.

E─čer m├╝sl├╝manlar bu ihtiyac─▒ giderecek tek inan├ž sistemi olan ─░sl├ómÔÇÖ─▒ kitlelere ula┼čt─▒rabilirlerse d├╝nya milletlerinin iki d├╝nyas─▒n─▒ da cennete ├ževirebilirler.