Dünya ve Âhirette MERHAMET BAYRAMI

M. Ali E┼×MEL─░ seyri@yuzaki.com seyri@seyri.com

Tramvayday─▒m.

Emin├Ân├╝ÔÇÖnden Beyaz─▒tÔÇÖa gidece─čim.

Daha ilk durakta yolcular hayli kalabal─▒kla┼čt─▒. Ya┼čl─▒ birine yer verdim. Tam tramvay hareket ederken kuca─č─▒nda k├╝├ž├╝c├╝k bebesiyle bir anne bindi. Kad─▒nca─č─▒z─▒n h├óli, cidd├« bir hastal─▒─č─▒ oldu─čunu a├ž─▒k├ža belli ediyordu. Bitkindi. Mecalsizdi. Ayakta durmaya ├žal─▒┼č─▒yordu. G├Âzleri yer arad─▒.

H├óliyle bo┼č yer bulamad─▒.

Çaresizdi.

Oturanlara do─čru, acaba biri merhamet edip de yer verir mi diye ac─▒yla, iniltiyle bakt─▒. Yalvar─▒r gibiydi. Hi├ž olmazsa bebeci─či hat─▒r─▒na biri yer verse diye, koltuklara yaslanm─▒┼č rahat rahat oturanlara tekrar g├Âz gezdirdi.

Kimse oral─▒ olmay─▒nca;

A─člamakl─▒ oldu. D├╝┼čt├╝ d├╝┼čecekti. G├╝├ž-bel├ó ince borularda as─▒l─▒ pl├óstik saplardan birine yap─▒┼čt─▒. Bir eliyle yavrusunu tutmaya ├žal─▒┼č─▒yor, bir eliyle de hasta v├╝cudunu ayakta tutabilmek i├žin ├ž─▒rp─▒n─▒yordu.

H├ól├ó kimse oral─▒ de─čildi.

Oturanlara ┼č├Âyle bir bakt─▒m. Y├╝re─čim burkuldu. Hepsi kendi d├╝nyas─▒ndayd─▒. G├Ârmemi┼č gibi davranmak i├žin kendi aralar─▒nda iyice sohbete veya d─▒┼čar─▒y─▒ seyre dalm─▒┼č gibi davran─▒yorlard─▒.

Her ya┼čtan insan.

├çok ├žok ya┼čl─▒ bir dede, ├╝├ž-be┼č orta ya┼čl─▒, be┼č-alt─▒ da orta ya┼ča yak─▒n. ├ço─čunlu─ču olu┼čturan di─čerleri, gen├žler. ├ťniversiteli ve liseli gen├žler. K─▒zl─▒ erkekli. Hepsi de kendi havas─▒nda. Kimi kahkaha patlat─▒yor, kimi sak─▒z. Hepsi f─▒ng─▒r-t─▒ng─▒r…

Hasta, b├«tap ve zavall─▒ bir annenin de bebeci─činin de h├óli, hi├ž umurlar─▒nda de─čil. ├édeta merhamet ve ┼čefkatin inad─▒na kimse yerinden k─▒p─▒rdam─▒yor.

Az evvel yer verdi─čime neredeyse pi┼čman oldum. Ke┼čke yer verdi─čim ya┼čl─▒ de─čil de bu k─▒vranan bitkin anne daha ├Ânce gelseydi de ona yer vermi┼č olsayd─▒m, d├╝┼č├╝ncesi ile kalbime a─čr─▒lar sapland─▒.

Sanki ┼ču merhamet bilmezler, bir g├╝n kendileri merhamet dilencisi olmayacaklar m─▒? Olacaklar ama anlayan kim? Hen├╝z idrakleri geli┼čmemi┼č, ├Âtelere uzanamam─▒┼č.

Kad─▒n hafif├že inledi.

A─čz─▒ g├╝r├╝lt├╝l├╝ kulaklar, yine i┼čitmedi. Beyinleri sisli ve perdeli g├Âzler, yine g├Ârmedi.

─░├žimden s├Âylenmeye ba┼člad─▒m.

Yana yana; ┬źBir tane hisli y├╝rek de mi yok?┬╗ derken duraklad─▒m.

├ç├╝nk├╝ orada b├Âyle bir y├╝rek vard─▒.

Koltu─čunun duru┼ču sebebiyle kad─▒n─▒n oldu─ču tarafa s─▒rt─▒ d├Ân├╝k kalm─▒┼č bir y├╝rek, ama belli ki ├žok duyarl─▒ bir y├╝rek, o incecik ve c─▒l─▒z sesi i┼čitti. Hemen arkas─▒na d├Ân├╝p bakt─▒.

O ├žok ├žok ya┼čl─▒ olan adamd─▒. Ya seksen be┼činde ya da doksan─▒nda g├Âr├╝n├╝yordu. Z├óhiren y─▒pranm─▒┼č kula─č─▒yla fakat y─▒pranmam─▒┼č bir hass├ósiyetle o c─▒l─▒z sesi nas─▒l da i┼čitmi┼čti!

Dikkatle bakt─▒:

G├Ârd├╝ ki; hasta bir anne ve kuca─č─▒nda bir bebek, ayakta yaprak gibi sallan─▒yor.

Hemen yerinden kalkt─▒:

ÔÇťÔÇôK─▒z─▒m, buyur gel, oturuver!ÔÇŁ

Zavall─▒ anne, ┼ča┼č─▒rd─▒; o derece ya┼čl─▒ bir insan─▒n kalk─▒p da kendisine yer vermesini hasta olmas─▒na ra─čmen kabul etmek istemedi:

ÔÇťÔÇôOlur mu dedeci─čim? Sizin yerinize oturamam.ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôNe demek k─▒z─▒m! Rahats─▒zs─▒n. Kuca─č─▒nda bebeci─čin var. O daha ├Ânemli.ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôOlmaz dedeci─čim.ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôK─▒z─▒m buyur, ben sa─člam─▒m.ÔÇŁ

Anneca─č─▒z─▒n y├╝z├╝ mahcubiyetle k─▒zard─▒:

ÔÇťÔÇôDedeci─čim!..ÔÇŁ

Dede bakt─▒ ki olmayacak, ileri do─čru y├╝r├╝d├╝. Yakla┼čan dura─č─▒ g├Âstererek:

ÔÇťÔÇôK─▒z─▒m, zaten ben bu durakta inece─čim, sen buyur!ÔÇŁ

Minnet ve te┼čekk├╝r, ayn─▒ anda, ayn─▒ ifadelerle dile geldi:

ÔÇťÔÇôSa─č ol dedeci─čim! ├çok ├žok sa─č ol!ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôAman k─▒z─▒m, ne te┼čekk├╝r├╝, zaten iniyordum…ÔÇŁ

Zavall─▒ anne, rahat├ža oturup derin bir nefes ald─▒. Belli ki t├ókati iyice t├╝kenmi┼čti. Oturmasa, belki de ├çapa Hastanesi dura─č─▒na kadar dayanamayacakt─▒.

Tramvay durdu ve ya┼čl─▒ dede indi.

Camdan g├Ârebildi─čim kadar─▒yla takip ettim. Arkadan gelecek tramvay─▒ bekliyordu. Demek ki:

Anneca─č─▒z─▒ oturmaya r├óz─▒ etmek i├žin tramvaydan inmi┼čti.

B├╝t├╝n bu olanlar kar┼č─▒s─▒nda bir yandan hayranl─▒k hisleri ile g├Âzlerim doldu. Bir yandan da o doksanl─▒k dede ile hasta anneca─č─▒z─▒n konu┼čmalar─▒na ve dedenin yapt─▒─č─▒ ince davran─▒┼ča ┼čahit olan di─čer koltuktaki gencecik ├žocuklar─▒n h├ól├ó istiflerini bozmadan seyirci kalmalar─▒na i├žim ac─▒d─▒. Bir tanesi ├ž─▒k─▒p da;

ÔÇťÔÇôDedeci─čim siz oturun, biz yer veririz!ÔÇŁ demedi, diyemedi.

Belki demek isteyenler oldu, ama kim bilir; ┬ź┼×imdiye kadar neredeydin?┬╗ g├Âz├╝yle bak─▒l─▒r diye sesini ├ž─▒karamad─▒. ├ç─▒karabilseydi, ne g├╝zel olurdu. Ge├ž de olsa liseli veya ├╝niversiteli bir gen├ž, koltu─čundan kalkabilseydi, ne kadar anlaml─▒ olurdu. Kalkamay─▒nca;

Merhamet bayram─▒, o ana kadar belki ayn─▒ sahneyi defalarca ger├žekle┼čtirmi┼č olan o m├╝b├órek dedenin oldu. Faz├«letli davran─▒┼č bayram─▒, yine dedeye d├╝┼čt├╝. O da ├╝zerine d├╝┼čeni en g├╝zel ┼čekilde, b├╝y├╝k bir incelik ve nezaketle yerine getirdi. Ba┼čkalar─▒na hi├žbir ┼čey demedi, oradakileri azarlamad─▒. Yer vermeyenleri tenkitle i┼či ge├ži┼čtirmedi. Kendi hissesine g├Âre hareket etti.

Alabilen i├žin ne g├╝zel bir hisse! Alamayanlara ve o faz├«leti g├Âsteremeyen di─čerlerine ise, vicdanlar─▒ nisbetinde sadece bir i├ž buruklu─ču…

Ger├žekten de;

O m├╝b├órek dede, hem kendi vicdan─▒nda hem de Allah huzurunda ger├žek bir merhamet bayram─▒ ya┼čad─▒, ebediyette de ya┼čayacak. Di─čerleri de, ne yaz─▒k ki, merhametsizlik zindan─▒nda bo─čulmaya devam.

Sorsan─▒z;

O di─čerleri de merhametten dem vururlar. Hem de b├╝y├╝k b├╝y├╝k l├óflarla…

T─▒pk─▒ Urum├žiÔÇÖde, IrakÔÇÖta, FilistinÔÇÖde, AfganistanÔÇÖda, AfrikaÔÇÖda, d├╝nyan─▒n d├Ârt bir yan─▒nda en a─č─▒r zul├╝mleri ger├žekle┼čtirenlerin adalet ve demokrasiden dem vurduklar─▒ gibi. ─░nsan haklar─▒ndan dem vurduklar─▒ gibi. ├çocuk haklar─▒ndan dem vurduklar─▒ gibi. Kad─▒n haklar─▒ndan dem vurduklar─▒ gibi. Ya┼čl─▒ haklar─▒ndan dem vurduklar─▒ gibi. Masum ve mazlumlar─▒n haklar─▒ndan dem vurduklar─▒ gibi…

Fakat onlar da g├Âr├╝yorlar, daha da g├Ârecekler ki;

─░nsanlar─▒ kendi keyif ve s├Âm├╝r├╝lerinin kurban─▒ eden bir davran─▒┼č, hangi s─▒cak kelimenin i├žine saklansa da k├Ât├╝l├╝klerle ve zul├╝mlerle koku┼čmu┼č ci─čerini gizleyemiyor. Mazlumlara ve masumlara kan a─člatan bir merhamet l├ók─▒rd─▒s─▒, merhamet olmuyor.

Kimilerine g├Âre oluyor.

Nas─▒lsa;

Merhametin o kadar modern/derin moÔÇÖlu ve saplant─▒l─▒ tarifleri var…

Ticarette ba┼čka. Fakirde ba┼čka. Zenginde ba┼čka. Dostlukta ba┼čka. ─░┼čgalcilerde ba┼čka. S├Âm├╝renlerde ba┼čka.

Bug├╝n pek ├žok hasletlerde oldu─ču gibi;

Merhametler bile, menfaat narkozu yemi┼č. D├╝nyev├«lik ┼č─▒r─▒ngas─▒ yemi┼č. F├ón├«lik afyonu yutmu┼č. Yabanc─▒lar─▒n yaban├« anlay─▒┼člar─▒ ile zehirlenmi┼č.

Hâlbuki;

Yaban├« anlay─▒┼člar─▒ merhametle telif etmek ne m├╝mk├╝n! ├ç─▒karc─▒ davran─▒┼člar─▒ merhametle telif ne m├╝mk├╝n! Keyifleri ve zevk u sef├óy─▒ merhametle telif etmek ne m├╝mk├╝n!

Timsah g├Âzya┼člar─▒, nas─▒l bir merhamet tez├óh├╝r├╝?

Bat─▒n─▒n s─▒k├ža yapt─▒─č─▒, av─▒n─▒ yakalay─▒p par├žalad─▒ktan sonra a─člamak m─▒ merhamet?

Sorumsuz sorumlular─▒n elleriyle bir nesli bozup da ard─▒ndan a─člamak merhamet mi?

Sahip olunan nice imk├ón ve vas─▒flar─▒ koruyamay─▒p da sonra ├žaresizce a─č─▒tlar yakmak, fery├ód u figan etmek mi merhamet?

Bin bir g├╝zel faz├«letleri yutmak merhamet mi? ─░nki┼čaf ettirmemek mi merhamet? Rahmet kap─▒lar─▒n─▒ t─▒kamak merhamet mi?

Bug├╝n;

Modern d├╝nya, merhamet ad─▒n─▒ ya┼čat─▒yor, ama ├Âzelliklerini ve muhtevas─▒n─▒ da bilhassa k├Âreltiyor. ├ç├╝nk├╝ ger├žek bir merhamet, o d├╝nyan─▒n tarz─▒na ayk─▒r─▒, yap─▒s─▒na ters, istekleriyle ve hedefleriyle uyumsuz.

Bu y├╝zden;

G─▒dalar─▒n genleriyle oynand─▒─č─▒ gibi merhametin de genleriyle oynanmakta. Ad─▒ merhamet, kendi; zul├╝m, yanl─▒┼čl─▒k, gaflet, ac─▒mas─▒zl─▒k ve gaddarl─▒k olan bir davran─▒┼č kavram─▒ h├ólinde vicdanlarda ekim-dikim yap─▒lmakta. Ger├žek merhamet, y├╝reklerden de zihinlerden de s├Âk├╝lmekte. Her ┼čeyden s├Âk├╝lmekte. Onun s├Âk├╝ld├╝─č├╝ g├Ân├╝l kaleleri de maalesef d├Âk├╝lmekte.

G├Âr├╝yoruz;

Teknik ilerledik├že;

Pek ├žok ┼čeyin pek ├žok ├Âzelli─či art─▒yor. Ama merhameti azal─▒yor, yokla┼č─▒yor.

Maalesef ┼čimdilerde;

Vicdanlar─▒n da ger├žek bir merhameti yok, ahl├ók─▒n da. Ak─▒llar─▒n da merhameti yok, g├Ân├╝llerin de. Siyasetin de merhameti yok, dirayetin de. Evlerin de merhameti yok, sokaklar─▒n da. Hatt├ó e─čitimin de ger├žek bir merhameti yok, ├Â─čreticiler ile e─čiticilerin de, anne-babalar─▒n da.

Hele;

Teknik d├╝nyan─▒n merhameti hi├ž yok. Kaba kuvvetin merhameti de yok. Tabi├« ki ┼čer g├╝├žlerinin de hay─▒rl─▒ bir merhameti hi├ž yok.

G├Ân├╝lden mahrum ellerin, kafalar─▒n, kasalar─▒n ve ceplerin merhameti de hi├ž yok. M├óneviyattan uzak d├╝┼čen k─▒s─▒r ve kas─▒tl─▒ bilgilerin ve e─čitimin de elbette merhameti hi├ž yok.

Fakat;

Herkes merhametten bahsediyor. L├ófta merhamet kelimesi a─č─▒zlar─▒ gece-g├╝nd├╝z dolduruyor.

Ama…

Ama…

├ém├ó g├Âzlerle bak─▒ld─▒─č─▒ i├žin o a─čz─▒ dolduran kelimenin dibinde ne bo┼čluklar olu┼čturuldu─ču g├Âr├╝lm├╝yor. Adam ├žocuk bezi mi satacak, ├žocu─ča merhameti ona odakl─▒yor. Ahl├óks─▒zl─▒k m─▒ a┼č─▒layacak, ├žocu─čun ahl├ók─▒na kar─▒┼čmamay─▒ merhamet olarak ├╝fl├╝yor. Aileyi mi par├žalayacak, aile ba─člar─▒n─▒ koparacak yamuk-yumuk ve zehirli d├╝zenlemeleri merhamet sloganlar─▒na bo─čuyor.

─░nsanlar─▒n m├ónev├« damarlar─▒na vir├╝s at─▒p da onlar─▒ iyile┼čtirmemek gerekti─činin merhamet oldu─ču nerede g├Âr├╝lm├╝┼č! Ne┼čterlik bir hastaya doktorun m├╝dahale etmemesinin merhamet oldu─čunu kim s├Âyleyebilir? Da─č─▒n─▒kl─▒─ča, bozuklu─ča, hatalara, g├╝nahlara, su├žlara ve k├Ât├╝l├╝klere kar─▒┼čmaman─▒n e─čitim merhametiyle, anne-baba ┼čefkatiyle ne al├ókas─▒ var!

┼×er getiren, k├Ât├╝l├╝k do─čuran bir merhamet, merhamet mi?

E─čitmeyen, insan─▒ insan yapmayan bir merhamet, merhamet mi?

Mikroplu─ča taviz, merhamet mi?

Asla!

Yoksa;

─░nsanlar─▒, gerekti─činde ameliyatlar ile ┼čifaya kavu┼čturan doktorlar da, kesip bi├žtiklerinden dolay─▒ merhamet t├Âhmeti ve taarruzu alt─▒nda kal─▒r. O zaman t─▒p, kimseyi tedavi edemez h├óle gelir. Nitekim e─čitim, neredeyse bu noktaya geldi─či i├žin t─▒kand─▒. ─░nsan─▒ e─čitemez h├ólde bir e─čitim ve sistemi var. Kravat─▒n─▒ da g├Âbe─čine d├╝┼č├╝rm├╝┼č, bir t├╝rl├╝ de yakas─▒na ├ž─▒karamayan ve b├Âylece iki yakay─▒ bir araya getiremeyen bir e─čitim uygulamas─▒ var.

Bununla birileri;

Tolerans ve merhameti ik─üme ettiklerini s├Âyleyerek insan f─▒trat─▒na zulm├╝ zerk edip r├╗hunu tahrip etmeyi ger├žekle┼čtiriyor.

Ne diyelim?

Ay─▒n─▒n da merhameti var; severken bo─čup ├Âld├╝r├╝yor. Timsah─▒n da merhameti var; av─▒n─▒ par├žalad─▒ktan sonra a─čl─▒yor.

─░nsan─▒n merhameti ise, par├žalanm─▒┼č─▒ da toparlamak olmal─▒ de─čil mi? Bo─čup ├Âld├╝r├╝lm├╝┼č├╝ de diriltmek olmal─▒ de─čil mi? Kuca─č─▒nda bebeci─čiyle ayakta duramayacak kadar hasta bir anneye yer vermek olmal─▒ de─čil mi? Yanl─▒┼člardan kurtar─▒c─▒, k├Ât├╝l├╝klerden uzakla┼čt─▒r─▒c─▒, ancak do─čruluk ve g├╝zelli─či ye┼čertici olmal─▒ de─čil mi? Gerekti─činde ne┼čter kullanarak hastay─▒ ├Âl├╝m├╝n pen├žesinden almal─▒ ve ┼čifaya kavu┼čturmal─▒ de─čil mi?

Anne-babalar!

E─čitimciler!

├çocuklar─▒, arada bir sevece─čimiz birer oyuncak bebek olarak g├Ârmeyelim. O vas─▒fta da tutmayal─▒m. ├ťzerine ├že┼čitli giysiler giydirip z├óhir vitrinleriyle oyalan─▒rken ruhlar─▒n─▒, f─▒tratlar─▒n─▒n ┼čekillenmesini ve ┼čahsiyetlerinin ger├žek bir mahiyette ve insanl─▒k vasf─▒nda tecell├« etmesini ihmal etmeyelim. Yanl─▒┼č tercih ve ad─▒mlara m├╝s├óhamay─▒ merhamet zannetmeyelim. Bedeniyle yere d├╝┼č├╝p de ├╝st├╝ ├žamurlan─▒nca; ┬źAman!┬╗ diye ├╝zerine titreyip onu tertemiz etme hass├ósiyet ve ├Âzelli─čimizi, onun r├╗hu ve kalbi, akl─▒ ve fikri yere d├╝┼č├╝p de ├žamurland─▒─č─▒nda da g├Âsterelim, bilhassa g├Âsterelim. Yoksa k├╝├ž├╝kken ├žok tatl─▒ olan o yumurcak, b├╝y├╝d├╝k├že ac─▒la┼č─▒r, tad─▒-tuzu bozulur. K├╝├ž├╝kken ne kadar g├╝zelse, b├╝y├╝d├╝k├že o kadar ├žirkinle┼čir.

Buna g├Âz yummak merhamet de─čil!

├çirkinle┼čmeye ve bozulmaya yard─▒mc─▒ olacak ┼čekilde bir yeti┼čtirme ├╝sl├╗bu ve yolu izlemek, asla merhamet de─čil!

Ci─čerpare yavrular, ya┼člar─▒ itibar─▒yla b├╝y├╝d├╝─č├╝ ├Âl├ž├╝de ruhlar─▒ ve ┼čahsiyetleri itibar─▒yla k├╝├ž├╝l├╝p giderse, en k├╝├ž├╝k rezaletlerin ve sefaletlerin bile kirli ayaklar─▒ alt─▒nda bir pire gibi ├ži─čnenir gider. Onlar─▒n g├╝zel bir istikb├óli olmaz. O zaman, bayramlar bile a─č─▒t g├╝nlerine d├Âner.

Bayramlar bile.

Bayram ki;

Z├óhir├« ve b├ót─▒n├« do─čru bir gaye, fayda ve m├╝kemmellik etraf─▒nda d├Âk├╝len sel gibi terlerin sulay─▒p da ye┼čertti─či g├╝zellikler ve huzur bah├žesinde ferahlama ve sevinme vakti…

Onun da kayna─č─▒;

Do─čru ve ger├žek bir merhamet…

Bayramlar, ancak o merhametle bayram olur.

O merhametin en g├╝zel ┼čekilde ya┼čand─▒─č─▒ iklimler, bayram iklimine d├Ân├╝┼č├╝r.

Nitekim;

Ramaz├ón-─▒ ┼čerifler, m├╝thi┼č bir af ve merhamet ay─▒ oldu─ču i├žin neticesi de buna ba─čl─▒ olarak bayram ile noktalan─▒r. Yani ya┼čanan bayram, asl─▒nda af ve merhametin bayram─▒d─▒r. Ba─č─▒┼članma sevincinin bayram ┼čeklinde tez├óh├╝r├╝d├╝r. Tersi oldu─ču takdirde, kim bayram ya┼čayabilir ki? Ger├žek merhametten uzak d├╝┼čm├╝┼č kimsenin ne bayram─▒ olabilir? Affedilmeyen bir m├╝crim, su├žlu, g├╝nahk├ór ve ├ós├«, nas─▒l bayram edebilir? Tevbeye sar─▒l─▒p da ger├žek merhamet iklimine kanat a├žmayan nas─▒l affedilir?

Velhâsıl asıl bayram;

Ancak merhamet bayram─▒…

D├╝nyada da mah┼čer meydan─▒nda da…

├çetin, bel├ól─▒ ve abus bir g├╝n olan k─▒y├ómet, ancak ebed├« af ve merhamete mazhar olanlar i├žin sonsuz bir merhamet bayram─▒ olacak. Di─čerlerine de sonsuz bir ned├ómet, h├╝z├╝n ve feryat g├╝n├╝, ebed├« bir a─č─▒t bayram─▒. Tabi├« buna bayram denirse…

O hâlde;

Bayramlar─▒m─▒z─▒ ger├žek bir bayram h├╝viyetine d├Ân├╝┼čt├╝rmenin en do─čru hamlesini idrak etmeli ve onu ger├žekle┼čtirmeliyiz.

Ramaz├ón-─▒ ┼čeriflerimizin sonu nas─▒l ger├žek bir bayram olur? Davran─▒┼člar─▒m─▒z─▒n neticesi nas─▒l bayrama d├Ân├╝┼č├╝r? Hangi e─čitim anlay─▒┼člar─▒ ve uygulamalar─▒, bayram ya┼čat─▒r? Yeti┼čen bir nesil, nas─▒l yeti┼čirse istikbalden gelen g├╝nler bayram getirir?

Cevaplar ayn─▒:

Ger├žek ve do─čru bir merhamet ile…

Niye ger├žek ve do─čru vurgusu?

├ç├╝nk├╝ merhamet en belirgin hatlar─▒yla ve tesir ├Âzellikleriyle ikiye ayr─▒lmakta:

ÔÇó Allah merhameti,

ÔÇó ┼×eytan merhameti…

Bu ikisini iyi tan─▒mak ┼čart.

Evet, ikisi de merhamet.

Ama tecell├«leri, yans─▒malar─▒ ve neticeleri ├žok farkl─▒.

Çünkü tâ ezelden beri;

Allah merhameti, ye┼čertici… ┼×eytan merhameti t├╝ketici…

Allah merhameti, hay─▒rla ┼čekillendirici. ┼×eytan merhameti, hay─▒rs─▒z ve berbat h├óle getirici…

Allah merhameti, say─▒s─▒z m├╝kemmel vas─▒flar kazand─▒r─▒c─▒… ┼×eytan merhameti, var olan vas─▒f ve hasletleri bile yok edici…

Allah merhameti; kazand─▒r─▒c─▒, daha de─čerli h├óle getirici. ┼×eytan merhameti; kaybettirici, de─čersiz ve k─▒ymetsiz h├óle getirici…

Allah merhameti, belki ├žok yorucu, uykudan uyand─▒r─▒c─▒ ve ter d├Âkt├╝r├╝c├╝, ama neticesi tamamen g├╝zellik ve huzur, memnuniyet ve nimet… ┼×eytan merhameti; belki ├žok cazip, yormayan, uyutan, dinlendiren ve rahat ettiren, ama neticesi ├žirkinlik ve huzursuzluk, memnuniyetsizlik ve mahrumiyet…

Allah merhameti; zindele┼čtirici, canland─▒r─▒c─▒, sorumluluk y├╝kleyici, ├žal─▒┼čt─▒r─▒c─▒ ve titiz edici… ┼×eytan merhameti; may─▒┼čt─▒r─▒c─▒, hantalla┼čt─▒r─▒c─▒, sorumsuz yap─▒c─▒, tembelle┼čtirici, gev┼ček ve ihmalk├ór edici…

Allah merhameti; duymaya, i┼čitmeye, g├Ârmeye ve hissetmeye mecbur k─▒lacak ├žapta duyarl─▒ olmay─▒ gerektirici… ┼×eytan merhameti; k├Âr, sa─č─▒r ve hissiz bir ┼čekilde ┬źbo┼č ver┬╗ merkezli…

Allah merhameti; deprem ve f─▒rt─▒nalarda da vef├ól─▒, sadakatli, sa─člam karakterli ve do─čru olanda kararl─▒, sebatk├ór, s├Âz├╝ ve ├Âz├╝ ┼ča┼čmaz bir olumlu kimlik olu┼čturucu… ┼×eytan merhameti; vef├ós─▒z, sadakatsiz, nank├Âr, ├ž├╝r├╝k karakterli, kaypak, p├╝f dense devrilen, d├Ânek, s├Âzden cayan bir olumsuz tip ├╝retici…

Allah merhameti; i├žte ve d─▒┼čta gece-g├╝nd├╝z fetihlerle dolu ├Âm├╝rl├╝k gayret ve ba┼čar─▒lar─▒n ad─▒… ┼×eytan merhameti; t─▒kan─▒┼člar ve ├ž─▒kmaz sokaklarda nefesleri bo┼ča harcaman─▒n ve hezimetlerin ad─▒…

Allah merhameti; ara bulucu, kayna┼čt─▒r─▒c─▒, birli─či ve karde┼čli─či tesis edici… ┼×eytan merhameti; arabozucu, kopart─▒c─▒, birli─či ve karde┼čli─či tahrip edici, y─▒k─▒c─▒…

Allah merhameti; dostlara, karde┼člere, anne-babaya, evl├óda, vatana ve millete, yani bize yarayan bir ├Âzellik… ┼×eytan merhameti; iblislere, k├Ât├╝lere, yabanlara ve d├╝┼čmanlara, yani biz olmayan al├žaklara yarayan bir ├Âzellik…

Allah merhameti, d├╝nyada a─člat─▒p ├óhirette g├╝ld├╝rmeye ayarl─▒… ┼×eytan merhameti, d├╝nyada g├╝ld├╝r├╝p ├óhirette a─člatmaya ayarl─▒…

Hâsılı;

Allah merhameti, cennete erdirici… ┼×eytan merhameti de cehenneme yuvarlay─▒c─▒…

Yani birinde ebed├« rahmet y├╝kl├╝, di─čerinde ebed├« ac─▒mas─▒zl─▒k…

H├ól b├Âyle olunca;

Kim ki, elindeki merhameti bu iki mihenge g├Âre m├«zan etmezse, aldan─▒r; ederse aldanmaz!

Ancak bu mîzan ile ifade etmeli ki;

Ger├žek merhamet/Allah merhameti, neyin ve kimin i├žine d├óhil olursa onda bayramdan bahsetmek m├╝mk├╝n olur.

Ancak;

O merhamet, bir garibi kucaklad─▒─č─▒ an onun g├Âzlerine ve g├Ânl├╝ne bayram yans─▒r.

O merhamet, kimsesizlere el uzatt─▒─č─▒ an, bayramlar ya┼čan─▒r.

O merhamet, ├žocuklar─▒ ve nesli sard─▒─č─▒ an, faz├«letli dedelerin yeri dolmaya ba┼člar. K─▒tadan k─▒taya ad├ólet ve rahmet tevz├« eden Fatihlerin zafer toplar─▒ ile kutlanan bayramlar ger├žekle┼čir.

O merhamet, e─čitimi ku┼čatt─▒─č─▒ an, milletin istikb├óli bayram olur.

Ancak o merhamet;

─░lme yans─▒rsa ayr─▒ bir bayram,

─░rfana yans─▒rsa ayr─▒ bir bayram,

Gayrete yansırsa kezâ,

Hikmete yansırsa kezâ,

A┼čka yans─▒rsa ayr─▒ bir bayram,

Sava┼člara yans─▒rsa ayr─▒ bayram,

Affa yans─▒rsa ayr─▒ bir bayram,

Muhtaca ve c├Âmertli─če yans─▒rsa kez├ó,

Tebessümlere yansırsa kezâ,

Hizmetlere yansırsa kezâ,

├ľfkeleri dindirdi─činde ayr─▒ bir bayram,

G├╝nahlardan uzak tuttu─čunda ayr─▒ bir bayram,

All├óhÔÇÖ─▒n r─▒z├ós─▒na erdirdi─činde ayr─▒ bir bayram,

Cennete erdirdi─činde apayr─▒ bir bayram,

Cem├ól-i il├óh├«yi seyrettirdi─činde ├žok daha apayr─▒ bir bayramd─▒r…

Ger├žek bir bayramd─▒r…

Sonsuz bir bayramd─▒r…

Yani as─▒l bayram,

Merhamet bayram─▒d─▒r.

Siz, ey o merhametin sahipleri,

Bayramınız ve bayramlarınız mübârek olsun!..

Velhâsıl;

Dünyâda ve ukbâda müyesser ola halka,
Cennet g├╝n├╝d├╝r, merhametin bayram─▒ ba┼čka!.. (Seyr├«)