NES─░LLER GELECE─×─░M─░ZD─░R

B. Cahit ├ľZDEM─░R

bcahit@hotmail.com

Nesiller, milletlerin geleceklerini te┼čkil eder. Bir ├çin atas├Âz├╝;

ÔÇťBir y─▒l sonras─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorsan bu─čday ek; on y─▒l sonras─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorsan a─ča├ž dik; y├╝z y─▒l sonras─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorsan adam yeti┼čtir.ÔÇŁ der.

Devletlerin d├╝nya ├Âl├že─čindeki kudret seviyeleri, onlar─▒n bahis mevz├╗u bu meselenin ne kadar ┼čuurunda olduklar─▒n─▒n da bir mihengidir. Bug├╝n d├╝nya siyasetinde s├Âz sahibi olan b├╝t├╝n devletler, nesillerinin yeti┼čmesinde ve e─čitiminde -sadece madd├« kanatl─▒ da olsa- gerekli olan gayretleri g├Âsterdikleri, ak─▒lc─▒ ve ilm├« tedbirleri ald─▒klar─▒ nisbette bu mevkilere ula┼čm─▒┼člard─▒r.

Bizim medeniyetimiz ise ge├žmi┼čte hem madd├« hem m├ónev├« a├ž─▒dan nesilleri yeti┼čtirirdi.

Sa─člam bir i├žtim├ó├« yap─▒n─▒n tesisi ve nesillerin bunu devam ettirecek tarzda yeti┼čtirilmelerinin cemiyet hayat─▒ndaki mesut neticelerine; ┬źasr-─▒ sa├ódet┬╗ten itibaren, HindistanÔÇÖdan ─░spanyaÔÇÖya kadar koca bir co─črafya, hem de as─▒rlarca, hayranl─▒kla ┼čahit olmu┼čtur.

Ba┼čta Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz, yar─▒nlar─▒n em├ónet edilece─či miras├ž─▒lar olmalar─▒ hasebiyle, ├žocuklara k├óÔÇśb─▒na var─▒lamaz bir seviyede ┼čefkat, sevgi ve muhabbet g├Âstermi┼čler; b├Âyle davran─▒lmas─▒n─▒ da tavsiye buyurmu┼člard─▒r. Bu c├╝mleden olarak;

ÔÇť├çocuklar─▒ ├Âpmek ├ódetimiz de─čildir.ÔÇŁ diyen bir bedev├«ye;

ÔÇťAllah kalbinden merhameti ├ž─▒kard─▒ktan sonra, senin kalbine ┼čefkat koymak benim elimde mi?ÔÇŁ diyerek, onu ikaz etmi┼člerdir. ┬źAile i├žinde herkesin birbirlerine kar┼č─▒ haklar─▒ ve vazifeleri oldu─čunu┬╗ ihtar buyurarak, ─░sl├óm f─▒trat─▒ ├╝zere d├╝nyaya gelen g├╝l goncas─▒ ├žocuklar─▒n ├Ârselenmemesinin, en g├╝zel ┼čekilde yeti┼čtirilmelerinin, ebeveynlerinin mesÔÇÖ├╗liyetinde oldu─čunu ifade etmi┼člerdir.

Had├«s-i ┼čerifte; ┬źHay─▒rl─▒ evl├ót b─▒rakmak┬╗, ├Âld├╝kten sonra amel defterinin a├ž─▒k kalmas─▒na vesile olan ├╝├ž faz├«letten birisi olarak say─▒lm─▒┼čt─▒r. M├╝lk├╝n mesÔÇÖ├╗liyetini ├╝stlenen bu ┬źhay─▒rl─▒ evl├ótlar┬╗, zaman─▒m─▒z─▒n g├╝├žl├╝ devletleri gibi s├Âm├╝rmek, yakmak, y─▒kmak, yok etmek i├žin de─čil; ┬źiÔÇśl├ó-y─▒ kelimetullah┬╗ i├žin, adaletle ┬ź├óleme nizam┬╗ vermek i├žin, insanl─▒─ča yeniden hayat vermek i├žin seferber olmu┼člard─▒r. Bat─▒l─▒ pek ├žok seyyah, yazd─▒klar─▒ eserleriyle tarihin bu alt─▒n sayfalar─▒na ┼čah├ódet etmi┼člerdir.

Ya bug├╝n?

Ge├žmi┼čteki ┼čevketli, sa├ódetli, muhte┼čem as─▒rlardan bize ne kalm─▒┼čt─▒r? Hangi safhalardan ge├žilerek bug├╝ne gelinmi┼čtir? Bug├╝n├╝ y├╝klenen nesiller, zaman─▒nda ne kadar yeti┼čmi┼člerdir? Cemiyetimizde yeti┼čmekte olan nesillerimizin durumu nedir; memnuniyet verici midir? Onlara g├╝zel bir vasat b─▒rak─▒labilmekte midir? Gittik├že zorla┼čt─▒─č─▒ g├Âr├╝len d├╝nya ┼čartlar─▒ g├Âz ├Ân├╝ne al─▒nd─▒─č─▒nda, gelece─če dair, ne kadar ├╝mitli olunabilmektedir?..

─░┼čte ger├žekler:

Akla ziyan bir ┼čiddet k├╝lt├╝r├╝, cemiyetin her kesimini iliklerine kadar sarm─▒┼č durumda; ├╝niversitelerde, okullarda, siyasette, bas─▒nda, trafikte, sporda, ailede… Be┼čer├« m├╝nasebetlerde ┬ź┼čiddet┬╗, ├ódeta tek ├ž├Âz├╝m yolu h├óline gelmi┼č. ├çoluk-├žocuk k─▒rk d├Ârt ki┼činin katledildi─či son vah┼čet, bir ilk de─čildir asl─▒nda; sadece b├╝y├╝k boyutta olan─▒d─▒r. Maalesef, daha k├╝├ž├╝k ├Âl├ž├╝lerde, s─▒k├ža vuk├╗ bulmakta. So─čukkanl─▒l─▒kla ana-baba ve di─čer aile fertlerine k─▒yanlar; kendi ifadeleriyle ┬źzevk i├žin┬╗ adam ├Âld├╝rmeye ├ž─▒kanlar; sadece yok etmeye programlanm─▒┼č robot misali, kalabal─▒klara bombal─▒ tuzaklar kuranlar… i├žtim├ó├« cinnetin bir tez├óh├╝r├╝ de─čilse nedir?

Nesillerin haz─▒rlanmas─▒nda en m├╝him yol, ┼č├╝phesiz e─čitimdir.

Fakat b├╝y├╝k ├╝mitler ba─članan e─čitimin, ├╝lkemiz ┼čartlar─▒nda insan─▒m─▒za ne kazand─▒rd─▒─č─▒ ve ne kaybettirdi─činin de bir muhasebesi yap─▒lmal─▒d─▒r.

Maalesef ├╝lkemizde e─čitimin, su├žu, yolsuzluklar─▒, cinayetleri, vah┼četi engellemedi─či g├Âr├╝lmekte, hatt├ó en so─čukkanl─▒ su├žlular─▒n e─čitimliler aras─▒ndan ├ž─▒kt─▒─č─▒na ┼čahit olunmaktad─▒r. ├ťstelik e─čitimsiz su├žlular─▒n zararlar─▒ k├╝├ž├╝k ├žapta oldu─ču h├ólde, diplomal─▒ su├žlular─▒nki b├╝t├╝n millete ┼č├ómil oluyor.

H├ólbuki on be┼č milyon ki┼činin ├Â─črenci oldu─ču ├╝lkemizde, e─čitim; milletimizin ve gelece─čimizin daha g├╝zel, daha iyi olmas─▒na hizmet etmelidir.

D├╝nyada bunun misalleri var:

Kalk─▒nma ve insan e─čitiminde Japonya, hakikaten ba┼čar─▒s─▒yla g├Âz dolduran bir ├╝lkedir.

Nesillerin yeti┼čtirilmeleri, y├Ânlendirilmeleri ile ilgili olarak, takriben yirmi y─▒l kadar ├Ânce ├╝lkemize gelen bir Japon e─čitimciler heyetinin bu mevz├╗daki s├Âzleri m├ónid├órd─▒r:

ÔÇť(…) Biz e─čitime ┼čok testlerle ba┼člar─▒z. ├ľnce ├žocuklar─▒ u├žak kadar h─▒zl─▒ giden trenlere bindirir ve ├žok katl─▒ yollardan ge├žiririz. En ├╝st├╝n teknolojiyi g├Âsterir, robotlarla ├žal─▒┼čan dev fabrikalar─▒m─▒z─▒ gezdiririz. Bu ba┼č d├Ând├╝r├╝c├╝ teknoloji kar┼č─▒s─▒nda sars─▒lan ve ┼čoke olan ├žocuklar─▒m─▒za deriz ki:

┬ź─░┼čte g├Ârd├╝─č├╝n├╝z bu h─▒zl─▒ trenleri ve ├╝st├╝n teknolojiyi sizin atalar─▒n─▒z yapt─▒. E─čer siz daha ├žok ├žal─▒┼č─▒rsan─▒z; daha h─▒zl─▒ giden ula┼č─▒m ara├žlar─▒ yapar, daha ├╝st├╝n teknoloji meydana getirir, daha modern fabrikalar kurars─▒n─▒z.┬╗

Sonra ├žocuklar─▒m─▒z─▒ Hiro┼čima ve NagazakiÔÇÖye g├Ât├╝r├╝p, d├╝┼čman─▒n harap etti─či b├Âlgelerimizi gezdirir ve bu defa da onlara deriz ki:

┬źBak─▒n, e─čer siz birlik-beraberlik i├žinde ├žal─▒┼čmazsan─▒z, i┼čte d├╝┼čmanlar sizin ├╝lkenizi b├Âyle yakar-y─▒kar, bu h├óle getirirler. Ama birlik-beraberlik i├žinde ├žal─▒┼č─▒rsan─▒z; g├╝├žl├╝ olursunuz, d├╝┼čmanlar─▒n─▒z size sald─▒rmaya cesaret edemezler…┬╗ Bu ├Ârneklerle, ├žocuklar─▒m─▒z kendilerine gelerek iyi ve ├žal─▒┼čkan birer Japon genci olma yolunda, mill├« bir ┼čuur ve heyecanla okumaya y├Ânelirler.

(Heyet, T├╝rk meslekta┼člar─▒na da, ├çanakkale Destan─▒ ├Ârne─čini tavsiye eder)ÔÇŁ 1

E─čitim nesilleri ge├žmi┼čiyle m├╝sbet ┼čekilde tan─▒┼čt─▒rd─▒─č─▒ ve gelece─če hedefler koydu─ču nisbette ba┼čar─▒l─▒ olur. Aksi h├ólde okullar─▒ bitirmenin tek ba┼č─▒na yetmedi─čini ifade eden g├╝zel bir mesel vard─▒r halk irfan─▒nda:

O─člunda adam olma ist├«d├ód─▒ g├Âremeyen bir baba, onu s─▒k s─▒k;

ÔÇťSen adam olmazs─▒n.ÔÇŁ diye ikaz edermi┼č. G├╝n gelip bu h─▒rsla bir yere vali olan o─čul, babas─▒n─▒ makam─▒na ├ža─č─▒rtarak;

ÔÇťBak sen ne derdin; ben vali oldum.ÔÇŁ diye ay─▒b─▒n─▒ y├╝z├╝ne vurmak istemi┼č akl─▒ s─▒ra. Ama babas─▒, ┼ču hikmetli cevab─▒ ile bir kere daha ikaz etmi┼č onu; e─čer anlayabildiyse tabi├«:

ÔÇťO─člum ben sana; ┬źVali olamazs─▒n.┬╗ demedim ki; ┬źAdam olamazs─▒n.┬╗ dedim. Sen adam olsayd─▒n e─čer; baban─▒ aya─č─▒na ├ža─č─▒rtmazd─▒n.ÔÇŁ

Gen├žlerin e─čitiminde, ├óhireti unutmu┼č, mukaddeslerle irtibat─▒n─▒ kesmi┼č d├╝nyev├« (sek├╝ler) cereyanlar en b├╝y├╝k tehdidi te┼čkil ediyor. Hikmeti kaybetmi┼č, adaleti tan─▒mayan, nefislerin ├žarp─▒┼čt─▒─č─▒ bir vasatta cenderede bunalan ruhlar─▒n; m├óver├ódan esen meltemlerle ferahlamas─▒, hayat bulmas─▒, ┬ź├ža─čda┼čl─▒k┬╗ vehmiyle engelleniyor. Tabiat bo┼čluk kabul etmez; g├╝zelliklerle dolmayan g├Ân├╝ller, fenal─▒klarla dolar. G├╝llerin ne┼čv ├╝ nem├ó bulmad─▒─č─▒ ruhlar─▒; p─▒t─▒raklar, dikenler sarar. Okullarda yap─▒lan bir ara┼čt─▒rmada, talebelerin yabanc─▒ ┼čahsiyet ve de─čerleri, bize ait olanlardan daha iyi tan─▒d─▒klar─▒ ortaya ├ž─▒k─▒yor. Kendi ┼čanl─▒ m├óz├«mizden ve de─čerlerimizden b├«haber olarak; uzaklardan, insan kasab─▒, kan d├Âk├╝c├╝, ├žeteci ve ihtil├ólci reisleri kendilerine ├Ânder kabul eden gen├žlerin ortal─▒─č─▒ yang─▒n yerine ├ževirmeleri; ├╝lkemiz i├žin ne zillettir?

T├╝rkiye, ├žok vakitler ve nesiller kaybetti; bunu tel├ófi i├žin yeni hamleler yapacak, ├žal─▒┼čkan, faz├«letli nesilleri bekliyor…

Hasretle.

1 Ahmet ┼×AH─░N, Zaman Gazetesi, 28. 04. 2009.