OÔÇÖnun Sevdi─či ile Sevmedi─či B─░R OLUR MU?

Ali H├ťSREVO─×LU husrevoglu@yuzaki.com

TASARIM VE HAT:
Ali H├ťSREVO─×LU

ZEM─░N TASARIMI:
Ali H├ťSREVO─×LU/Salih YA─×MUR

YAZI T├ťR├ť:
K├╗f├«, taÔÇślik ve s├╝l├╝s.

├ľZELL─░─×─░:
T├╝r├╝nde ilktir.

B─░LG─░ VE SUNU┼×

├ťst tarafta All├óhÔÇÖ─▒n sevdikleri, alt tarafta da sevmedikleriyle ilgili KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖden se├žilmi┼č sekizer ├óyetin ├Âzel bir zemin tasar─▒m─▒ ├╝zerinde istifi.

Zemin; b├╝y├╝k bir denizde olu┼čmu┼č, g├╝├žl├╝ bir dalgan─▒n akisli g├Âr├╝n├╝m├╝nden olu┼čmakta; dalgalar─▒n tasar─▒m─▒ndan ´ÜÂsevgi, sever, sevmez´ÜĚ kelimelerinin ba┼č harfi olan ┬źS┬╗ harfini and─▒rmaktad─▒r.

Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n sevdi─či ve sevmedi─či s─▒fattaki insanlar─▒n, yani iyiler ve k├Ât├╝ler, s├ólihler ve f├ós─▒klar, ├ódiller ve z├ólimlerin y├Ân, istikamet ve seviye fark─▒yla birlikte ayn─▒ ├ólemde ya┼čad─▒klar─▒, fakat denizlerin kavu┼čum noktalar─▒nda tatl─▒ sularla ac─▒ sular yan yana ak─▒yor g├Âr├╝nseler de aralar─▒ndaki bir engel ile birbirlerine kar─▒┼čmamalar─▒ gibi (Bkz. Rahm├ón, 19, 20), bu z├╝mrelerin de asl─▒nda birbirinden ├žok farkl─▒ olduklar─▒, deniz ve dalga zemininde, ayr─▒ iki z├╝mre istifiyle anlat─▒lm─▒┼čt─▒r.

ALL├éHÔÇÖIN SEVD─░KLER─░

1. Allah tevvâbları, yani tevbe edenleri sever. (Bakara, 222)

2. Allah mutatahhirleri, yani yerine g├Âre titiz ve duyarl─▒ davrananlar─▒ / temizli─če ├Âzen g├Âsterenleri sever. (Bakara, 222)

3. Allah muttâkîleri, yani kendisine tam itaat ederek koruması altına girenleri (muttakîleri) sever. (Âl-i İmrân, 76)

4. Allah muhsinleri, yani yapt─▒─č─▒n─▒ g├╝zel/en g├╝zel yapanlar─▒ / All├óhÔÇÖ─▒ g├Âr├╝r gibi ibadet edenleri sever. (Bakara, 195)

5. Allah sabredenleri sever. (Âl-i İmrân, 146)

6. Allah mütevekkilleri, yani kendine güvenip dayananları sever. (Âl-i İmrân, 159)

7. Allah muksit olanlar─▒, yani ├Âl├ž├╝l├╝/adaletli olanlar─▒ sever. (M├óide, 42)

8. Allah muttahhirleri, yani iyice temizlenenleri sever. (Tevbe, 108)

ALL├éHÔÇÖIN SEVMED─░KLER─░

1. Allah m├╗ted olanlar─▒, yani haddini a┼čanlar─▒ / haddi a┼čanlar─▒ /sald─▒rganlar─▒ sevmez. (Bakara, 190)

2. Allah fes├ód─▒ / d├╝zen bozuklu─čunu / bozgunculu─ču sevmez. (Bakara, 205)

3. Allah k├ófirleri, yani ink├órc─▒ ve nank├Ârleri sevmez. (├él-i ─░mr├ón, 23)

4. Allah z├ólimleri, yani nefsine ve ba┼čkalar─▒na zulmeden, haks─▒zl─▒k yapanlar─▒ sevmez. (├él-i ─░mr├ón, 57)

5.Allah m├╝srifleri, yani savurganlar─▒ / ├Âl├ž├╝s├╝z davrananlar─▒ sevmez. (EnÔÇÖ├óm, 141)

6. Allah h├óinleri, yani verdi─či s├Âze ve ald─▒─č─▒ emanete h─▒y├ónet edenleri sevmez. (Enf├ól, 58)

7. Allah m├╝stekbirleri, yani kibirlenmek isteyenleri / b├╝y├╝kl├╝k taslayanlar─▒ sevmez. (Nahl, 23)

8. Allah ferihleri, yani u├žar─▒lar─▒/┼č─▒mar─▒klar─▒ sevmez. (Kasas, 76)

HAZRET-─░ MEVL├éN├é BU KONUDA ┼×├ľYLE DEMEKTED─░R

B├╝t├╝n d├╝nya, kafadan atma benzetmeler y├╝z├╝nden karma kar─▒┼č─▒k oldu. All├óhÔÇÖ─▒n bilinmeyen dostlar─▒n─▒ ├žok az kimse tan─▒yabildi. Nice a┼ča─č─▒l─▒k kimseler peygamberlerin dengi olduklar─▒n─▒ iddia ettiler. Niceleri de vel├«leri kendileri gibi zannettiler.

Dediler ki:

ÔÇť─░┼čte biz de insan─▒z, onlar da insan. Bizim de yemeye ve uyumaya ihtiyac─▒m─▒z var, onlar─▒n da.ÔÇŁ

Fakat k├Âr olduklar─▒ndan ┼čunu anlayamad─▒lar ki aralar─▒nda sonsuz fark bulunmaktad─▒r.

E┼ček ar─▒s─▒ da ayn─▒ yerden yer, bal ar─▒s─▒ da. Ama birinde sadece i─čne bulunur, di─čerinde bal.

─░ki t├╝r ceyl├ón─▒n ikisi de ot ve su ile beslenir. Ama birinden yaln─▒z g├╝bre ├ž─▒kar, di─čerinden miskin en iyisi.

Kam─▒┼č─▒n iki ├že┼čidi de ayn─▒ dereden beslenir. Ama birinin i├ži bo┼čtur, di─čeri ┼čekerle doludur.

B├Âyle y├╝z binlerce misal s├Âyleyebiliriz ki bu iki d─▒┼č g├Âr├╝n├╝┼č itibar─▒yla birbirine benzeyen nice ┼čeyler birbirinden fersah fersah uzakt─▒r.

Biri yer, yedi─či d─▒┼čk─▒ olarak kendisinden ayr─▒l─▒r. Di─čeri yer, her yedi─či nur olur. Yine biri yer, yedi─či hasislik, cimrilik, haset olur. Di─čeri yer, yedi─činden Allah n├╗ru h├ós─▒l olur. Bunlardan biri, yani m├╝ÔÇÖmin, tertemiz toprak gibi; k├ófir de pis ve ├žorak toprak gibidir. Yine m├╝ÔÇÖmin melek gibi tertemiz, k├ófir ise ┼čeytan ve canavard─▒r. Bu ikisi kal─▒p olarak birbirlerine benzeyebilirler.

Ac─▒ suyun da durulu─ču vard─▒r, tatl─▒ suyun da. Ama ac─▒ su ile tatl─▒ suyu birbirinden ay─▒rt edecek kimse ikisini de tadan bir kimsedir.

Sihri m├╗cizeye benzetirler. Her ikisinin de temelinin hile oldu─čunu iddia ederler. Musa ile imtihan olmaya kalk─▒┼čan sihirbazlar, ellerinde OÔÇÖnun as├ós─▒ gibi birer de─čnek tutmu┼člard─▒. Bu as├ó ile onlar─▒n de─čnekleri aras─▒nda derin bir fark bulunuyordu.

MusaÔÇÖn─▒n yapt─▒─č─▒ ile sihirbazlar─▒n yapt─▒─č─▒ aras─▒nda uzun mesafeler vard─▒. Sihir yapman─▒n sonunda All├óhÔÇÖ─▒n l├óneti, m├╗cizenin sonunda ise All├óhÔÇÖ─▒n rahmeti bulunuyordu. K├ófirler m├╝naka┼ča ve tart─▒┼čmalar─▒nda inat├ž─▒ ve maymun tabiatl─▒d─▒rlar. As─▒l ├ófet, g├Â─č├╝sleri i├žindeki tabiatlar─▒n─▒n bozuklu─čudur. ─░nsan─▒n yapt─▒─č─▒n─▒ kendine g├Âre maymun da yapar. Ondan g├Ârd├╝─č├╝n├╝ taklit eder. Hem de insandan g├Ârd├╝─č├╝n├╝n ayn─▒n─▒ yapt─▒─č─▒nda ┼č├╝phe etmez.

Bu inat├ž─▒ hayvan aradaki fark─▒ nas─▒l anlayabilir?

M├╝ÔÇÖmin, yapt─▒─č─▒n─▒ All├óhÔÇÖ─▒n emrine itaat etmek i├žin yapar. K├ófir de inat ve g├Âsteri┼č olsun diye yapar. B├Âyle maymun tabiatl─▒lar─▒n y├╝z├╝ne toprak sa├ž.

M├╝naf─▒k da namazda m├╝ÔÇÖminle beraber durur. Ama bu ikiy├╝zl├╝ a┼ča─č─▒l─▒k kimse ibadet i├žin de─čil g├Âsteri┼č i├žin gelmi┼čtir. Namazda, oru├žta, hac ve zek├ótta m├╝ÔÇÖminler m├╝naf─▒klar y├╝z├╝nden ne kadar me┼čakkat ├žekerler…

M├╝ÔÇÖminler i┼čin sonunda m├╝naf─▒klara ├╝st├╝n gelirler. M├╝naf─▒klar ise ├óhirette mat olurlar, sonucu kaybederler. D├╝nyada ac─▒ denizler de vard─▒r, tatl─▒ denizler de. Ama aralar─▒nda birini di─čerine kar─▒┼čt─▒rmayan bir engel vard─▒r. Bilmelisin ki bu iki deniz tek kaynaktan meydana gelir. Sen her ikisini de b─▒rak ge├ž, ana kayna─ča ula┼č─▒ncaya kadar git. (Mesnev├« 1/265-299)