Kafkaslarda Bir ÇINAR FİDANI

Esma AKDA─×

Kafkas Da─člar─▒n─▒n karl─▒ y├╝ksek tepeleri bulutlarla kapl─▒. Kafkas Da─člar─▒nda kar hi├ž eksik olmazm─▒┼č. Benim ├žocuklu─čum Kafkas Da─člar─▒n─▒n eteklerinde ge├žti. Kafkas Da─člar─▒ ├žok sarp ve y├╝ksek kayal─▒klardan olu┼čur. Sert ve so─čuk havas─▒na ra─čmen insan─▒ sab─▒rla b├╝y├╝ten olgunla┼čt─▒ran r├╝zg├órlar─▒ vard─▒r. Kafkas kartal─▒ ┼×eyh ┼×├ómilÔÇÖin ve Hac─▒ MuradÔÇÖ─▒n ruhlar─▒ bu y├╝ce da─člardan y├╝kselmi┼čtir ├Âtelere…

├ľnce babam gelmi┼č buralara, ├╝niversitesini bitirdi─či g├╝n G├Ân├╝l Dede babam─▒ ├ža─č─▒rm─▒┼č:

ÔÇťEvl├ót!ÔÇŁ demi┼č; ÔÇťKafkaslarÔÇÖda karde┼člerimiz var Onlar bizim ├Âz karde┼člerimiz gibi. Onlar y─▒llarca Allah sevgisinden, Peygamber muhabbetinde uzak kald─▒lar. Onlar KurÔÇÖ├ón hasretiyle, T├╝rkiye hasretiyle ya┼čad─▒lar. Oralara gitmek hem onlar─▒n hem de kendi ├óhiretimizi kurtarmam─▒za vesile olacakt─▒r.ÔÇŁ demi┼č.

Babaannemlerle, dedemlerle telefonda g├Âr├╝┼č├╝p onlar─▒n ├╝mitlerini, kendi ideallerini omzundaki hikmet heybesinin arkas─▒na atarak H├╝d├óy├« YoluÔÇÖna ├ž─▒km─▒┼č. Ash├ób-─▒ kir├óm─▒n izd├╝┼č├╝m├╝ gibi… Tarihin derinliklerinden bug├╝ne d├╝┼čen bir dervi┼či gibi… ├ť├ž-be┼č h├ól ve yol arkada┼č─▒ ile Anadolu topraklar─▒ndan HazarÔÇÖa, Kafkas Da─člar─▒n─▒n eteklerine bir ├ža─člayan gibi ak─▒p gelmi┼čler. G├Ân├╝lleri gibi geni┼č bir co─črafyada y─▒llard─▒r hasret kald─▒klar─▒ karde┼čleriyle kucakla┼čm─▒┼člar ve y─▒llar─▒n ├Âzlemini gidermi┼čler. Kafkaslar─▒n ├žileke┼č insanlar─▒ y─▒llar sonra karde┼č ├╝lke T├╝rkiyeÔÇÖden can AzerbaycanÔÇÖa gelen bu gen├žleri ba─č─▒rlar─▒na bas─▒p koklam─▒┼člar derin bir i├ž ├žekip;

ÔÇť┬źT├╝rk balas─▒┬╗ kokuyor!ÔÇŁ demi┼čler. Sonra g├Âzlerden s├╝z├╝len ya┼člar topra─ča sadece bir damla g├Âzya┼č─▒ olarak de─čil gelece─če at─▒lan y├╝zlerce tohum olarak damlam─▒┼č. Karde┼čli─če, dostlu─ča, muhabbete dair ne varsa y├╝reklerde dil susmu┼č g├Ân├╝l s├Âylemi┼č…

Y─▒llar─▒n esaretinden yeni kurtulan ┼×eki Cuma CamiiÔÇÖnin minaresinden okunan yan─▒k ezan sesleri ile y├╝rekler All├óhÔÇÖ─▒n huzurunda secdede bulu┼čmu┼č. Bu ezan, uzun bir seferin ilk mu┼čtusu olmu┼č. Sonra o g├╝n babam ve d├Ârt arkada┼č─▒ k├╝├ž├╝k bir ├ž─▒nar fidesi bulup yeni dostlar─▒ ile birlikte Kafkas Da─člar─▒n─▒n eteklerine dikmi┼čler ve s├Âz vermi┼čler:

ÔÇťBiz ya┼čad─▒─č─▒m─▒z s├╝rece bu fidan─▒ b├╝y├╝tece─čiz dostlu─čumuz gibi, sevdam─▒z gibi…ÔÇŁ

G├╝n gelmi┼č kuru ekmeklerini karde┼čleri ile payla┼čm─▒┼člar, g├╝n gelmi┼č ald─▒klar─▒ c├╝zÔÇÖ├« paralarla ├Â─črenciler ve ihtiya├ž sahiplerine derman olmu┼člar. Bazen d├╝─č├╝n yapan bir ├žiftin ├žeyizine bir hediye alm─▒┼člar, bazen ya┼čl─▒ bir anan─▒n dudaklar─▒nda dua olmu┼člar… Bazen tarlada ├žal─▒┼čan bir atan─▒n terinde bazen de Karaba─čÔÇÖdan gelen ┼čehid evl├ód─▒na a─člayan bir anan─▒n g├Âz├╝nden akan bir damla kan ve g├Âzya┼č─▒ olmu┼člar…

Hem dualar─▒yla hem de g├Âzya┼člar─▒ ile hep b├╝y├╝tm├╝┼čler o g├╝n ektikleri ├ž─▒nar─▒. Sonra bu kervana yeni kat─▒lanlar olmu┼č. Annem de o zaman gelenlerden babamla evlenip b├╝y├╝k bir teslimiyetle buralara gelmi┼č. T├╝rkiyeÔÇÖden sadece iki valiz e┼čya getirmi┼čler, bir de y├╝reklerindeki teslimiyeti ve engin g├Ân├╝ll├╝l├╝─č├╝… Bu kervandan ba┼čka diyarlara Orta AsyaÔÇÖya, Balkanlara, AfrikaÔÇÖya, Uzak Do─čuÔÇÖya, en uza─ča gidenler olmu┼č Selman Amca, Emin Amca gibi…

Emin Amca; sessiz, bir gece ans─▒z─▒n gitmi┼č ├Âtelere, hem de kurban g├╝n├╝. G├Ân├╝l Dede ArafatÔÇÖta onun vefat haberini ald─▒─č─▒nda:

ÔÇťO beyaz kefeni ile aram─▒zda net bir s├╗rette tecess├╝m etti. Ard─▒ndan k├╝l renkli bulutlara sar─▒ld─▒ ve; ┬źElved├ó!┬╗ deyip Arafat sem├ólar─▒nda kayboldu.ÔÇŁ demi┼č.

├çok ├žal─▒┼č─▒r, ├žok hay─▒r i┼člermi┼č. Hay─▒rl─▒ bir evl├ót olmal─▒ ki ┼čehid oldu─ču g├╝n, T├╝rkiyeÔÇÖde ya─čmurun ├žiseledi─či ikindi vakti, yakaza h├ólindeki annesinin elini ├Âp├╝p vedala┼čm─▒┼č. Anneci─či h├ól├ó Emin AmcaÔÇÖn─▒n o g├╝n ger├žekten geldi─čine inan─▒yormu┼č.

O g├╝n herkes ├žok ├╝z├╝ld├╝. Babam da ├žok ├╝z├╝ld├╝… Hatt├ó gizli gizli a─člad─▒. Kefenle sard─▒lar, tabutun ├╝zerine Azerbaycan ve T├╝rk bayra─č─▒ ├Ârtt├╝ler. Ailesinin de r─▒z├ós─▒ ile buraya defnettik. Babam o g├╝n;

ÔÇťA┼čk─▒m─▒z─▒ topra─ča de─čil y├╝re─čimize g├Âmd├╝k, art─▒k at─▒lan sevda tohumlar─▒ daha g├╝r b├╝y├╝yecek!ÔÇŁ dedi. Biz babamla o g├╝nden beri dikilen ├ž─▒nar─▒ sulamaya hep birlikte gidiyoruz. Bir g├╝n suluyoruz, di─čer g├╝n sulam─▒yoruz. Bunun sebebini babama sorunca babam;

ÔÇťK─▒z─▒m o g├╝n Emin AmcaÔÇÖn sulamal─▒ idi. ┼×imdi onun yerine melekler suluyor.ÔÇŁ dedi.

G├Ân├╝l Dede geldi─činde o ├ž─▒nar─▒n alt─▒nda babamlarla di─čer amcalar ├žay i├žiyorlar. O ├ž─▒nar─▒n alt─▒nda G├Ân├╝l DedeÔÇÖyi hep g├Ârmek istemi┼čtim. Bu yaz ben de karde┼čimle birlikte o ├ž─▒nar─▒n alt─▒nda olduk. G├Ân├╝l Dede benimle ├žok ilgilendi;

ÔÇťT├╝rkiyeÔÇÖdeki kursa g├Ât├╝reyimÔÇŁ dedi. Herkes benim ne diyece─čimi merak ediyordu;

ÔÇťBen gidersem ├ž─▒nar─▒ kim sulayacak?ÔÇŁ dedim. G├Ân├╝l Dede;

ÔÇťSen biliyorsun kimin sulayaca─č─▒n─▒…ÔÇŁ dedi; ÔÇťmelekler sular.ÔÇŁ

Di─čer amcalar g├╝l├╝┼čt├╝ler. Lat├«feyle;

ÔÇťO daha ├žok k├╝├ž├╝k, b├╝y├╝y├╝nce gelir in┼č├óallah!ÔÇŁ dediler. ─░┼čte ben o g├╝n anlamaya ├žal─▒┼čt─▒m G├Ân├╝l Dede ve ├ž─▒nar─▒n hakikatini.