Yakla┼čan Kas─▒rgadan Kurtulu┼č, KEND─░NE D├ľN├ť┼× NEREDED─░R?

Ayla A─×ABEG├ťM

Hayat─▒m─▒z─▒n her ├ón─▒ yava┼č yava┼č bize yabanc─▒la┼č─▒yor. Ben, kendimi tan─▒yam─▒yorum. Kom┼čumu, akrabam─▒, bas─▒n─▒m─▒, ilim adamlar─▒m─▒, siyaset├žilerimi hatt├ó din adamlar─▒m─▒ tan─▒yam─▒yorum. Mecliste anayasan─▒n de─či┼čmesi ve t├╝rban─▒n serbest olarak ├╝niversitelerde tak─▒lmas─▒ i├žin anayasa maddesi de─či┼čirken, siyas├«ler sertle┼čiyor, ba─č─▒r─▒yor; televizyonlarda yap─▒lan oturumlarda ise konu┼čmac─▒lar sertle┼čiyor; sokaklarda insanlar ba─č─▒r─▒yor. Akl─▒ ba┼č─▒nda bir grup da ├ž─▒k─▒p; ┬źNeden bu sertlik, d├╝┼čmanca tav─▒r?┬╗ demiyor. Ba┼čka zamanlar Yunus EmreÔÇÖden ├Ârnekler verenler;

Gelin tan─▒┼č olal─▒m,
─░┼či kolay k─▒lal─▒m.

diyemiyor. Ba┼čka zamanlarda Peygamber EfendimizÔÇÖin hayat─▒ndan ├Ârnekler verenler, bu konuda olumlu bir tav─▒r sergileyemiyor.

B├╝y├╝klerimiz, ├ód├ób-─▒ mu├ó┼čeret yani ┬źedep ve ahl├ók prensipleri┬╗ne riayet ederler ve gen├žlerimizin, ├žocuklar─▒m─▒z─▒n da riayet etmelerini isterlerdi. Bu prensipler her g├╝n anlat─▒lmaz, yaz─▒lmaz, k├╝lt├╝r├╝m├╝z├╝n gelene─čimizin i├žinde ya┼čan─▒rd─▒. Bir yanl─▒┼č davran─▒┼čta bulunulunca, bazen ├«m├ól─▒ bir bak─▒┼čla, bazen bir g├╝zel n├╝kte veya hik├óyeyle hat─▒rda kalmas─▒ sa─član─▒rd─▒. Zamanla ├Ârnek alaca─č─▒m─▒z insanlar─▒n say─▒s─▒ azald─▒. G├╝zel ├Ârnekler kitaplar─▒n sahifelerinde kald─▒, ├«m├ól─▒ bak─▒┼člar tesir etmez oldu. H─▒zl─▒ de─či┼čmenin fark─▒na varanlar, bu ├╝z├╝nt├╝n├╝n i├žinde ├žare aramay─▒ bile d├╝┼č├╝nemiyor. Sars─▒nt─▒n─▒n sesini duyar gibi oluyorsunuz. Tehlike kap─▒da, kilitleyemedi─činiz kap─▒n─▒z ├Ânce hafif bir r├╝zg├órla a├ž─▒l─▒yor, her ┼čey toz-duman i├žinde kalacak, kas─▒rgan─▒n geli┼čini hisseder gibi olurken ├žaresizce bekleyebilir miyiz?

├ľ─čretmen arkada┼člar─▒m─▒z her g├╝n yeni ├Ârneklerle ├╝z├╝nt├╝lerini dile getiriyorlar. Zarif bir ├Â─čretim ├╝yesi arkada┼č─▒m anlat─▒yordu.

ÔÇťDers esnas─▒nda sak─▒z ├ži─čneyen gen├ž k─▒z─▒ s─▒n─▒fta ikaz etmeye utand─▒m, ders sonunda odama ├ža─č─▒r─▒p, neden sak─▒z ├ži─čnedi─čini sorunca:

┬źHocam, bir hata m─▒ yapt─▒m, sak─▒z ├ži─čnememin mahzuru mu var?┬╗ diye sorarken ├žok samimiydi.ÔÇŁ

├ťsk├╝dar BelediyesiÔÇÖnin Altunizade K├╝lt├╝r MerkeziÔÇÖnde ├ťsk├╝dar Sohbetleri program─▒n─▒, Profes├Âr ┼×eyma G├ťNG├ľR ile beraber yap─▒yoruz. Ge├žen ay─▒n konusu; ┬ź├éd├ób-─▒ mu├ó┼čeret┬╗ idi. Dinleyicilerin de kat─▒l─▒m─▒yla yap─▒lan bir program oldu─ču i├žin g├╝zel sonu├žlar ortaya ├ž─▒kt─▒. Sonu├žlar─▒ bakanl─▒─ča ve ├ťsk├╝dar BelediyesiÔÇÖne rapor h├ólinde sunaca─č─▒z. Bu konuda her kurulu┼č kendi elemanlar─▒na seminer verse, okullar i├žin zaman─▒m─▒za uygun bir kitap yaz─▒l─▒p, okullarda uygulamal─▒ dersler olsa, sivil toplum kurulu┼člar─▒ bu konuda seminerler yapsa, televizyonlardan duyarl─▒ olmalar─▒ istense… diye isteklerimiz devam edecek.

8 ┼×ubat 2001 y─▒l─▒nda vefat eden T├╝rk Edebiyat─▒ Vakf─▒ ve T├╝rk Edebiyat─▒ Dergisini kuran Ahmet KABAKLI Hocam─▒z, ┬źAlperen┬╗ kitab─▒nda;

ÔÇťBu yabanc─▒la┼čman─▒n i├žinde bari mefk├╗remiz, amac─▒m─▒z yabanc─▒ olmas─▒n ki, a─č─▒r a─č─▒r kendimizi bulal─▒m. Kendimizden ba┼čka bug├╝n├╝n T├╝rk├ž├╝l├╝─č├╝nden de sorumlu olan biz, e─čer ├Âz├╝m├╝z├╝ bulamazsak, T├╝rkl├╝k d├╝nyas─▒ da sars─▒l─▒r. Onun i├žin mefk├╗remizin, ├╝midimizin hedeflerini bulmak zorunday─▒z. Gen├žli─čimize kendine d├Ân├╝┼č yollar─▒n─▒ g├Âstermeliyiz. Kendine d├Ân├╝┼č├╝n ├╝├ž zaman─▒ ve mek├ón─▒ vard─▒r: Kendine d├Ân├╝┼č;

1. Sultan AlparslanÔÇÖ─▒n Ahmed Yesev├« alperenleriyle AnadoluÔÇÖyu fethi g├╝nleridir…

2. Osman ve Orhan gazilerin, Yunus Emre dervi┼čleriyle ─░sl├óm├«-mill├« ┬źEbedm├╝ddet┬╗ devlet ve nizam─▒ kurdu─ču demlerdir…

3. Erzurum, Sivas ve AnkaraÔÇÖda toplanan ├çanakkale gazilerinin, bat─▒ya, diktac─▒l─▒─ča, taklit├žili─če, yalan ve yolsuzluklara sava┼č a├žacak ┬ź├és─▒mÔÇÖ─▒n Nesli┬╗ h├ólinde milleti ve devleti yeniden kurmaya giri┼čtikleri 1919-1923 aras─▒d─▒r.

Bu d├Ânemlerde yeni bir O─čuz-n├óme, yeni bir Saltuk-n├óme, yeni bir Dede Korkut, yeni bir Safahat ile gidilebilecektir. T├╝rk masal kaynaklar─▒n─▒n yedi derya ├Âtesinde saklad─▒─č─▒ bu Mehlika SultanÔÇÖ─▒ tekrar bularak, onun hasretiyle vuslat etmenin yolunu bize Alperen kitab─▒ g├Âsterebilir. Alperen kitab─▒n─▒n hevesinden ba┼čka t├╝rl├╝ ho┼čland─▒m. Sanki yeni bir Dede Korkut kitab─▒ hayal ediyorum. G├╝c├╝m olsa yeniden milletimin destan─▒n─▒ yazard─▒m. Bu kitapta daha ├žok milletimin destan─▒n─▒n anlamlar─▒n─▒ aramaya ├žal─▒┼čaca─č─▒m.

┼×imdilerde Ahmed Yesev├« yok, Hac─▒ Bekta┼č yok, Yavuz Selim yok, ─░brahim Hakk─▒ Hazretleri yok, H├╝seyin Avni ULA┼× yok, Mehmed ├ékif yok, Yahya Kemal yok… Biliyorum milletimizin m├ón├ó g├╝c├╝ne k─▒y─▒ld─▒, madde g├╝c├╝ne ├ž─▒karc─▒lar ipote─či konuldu.ÔÇŁ

Kitab─▒ okurken ├╝mitleniyoruz, yukar─▒da say─▒lan ve say─▒lamayan b├╝y├╝kler, eserleriyle aram─▒zda ya┼č─▒yor ve bize yol g├Âsteriyorlar. Yeter ki, g├╝r├╝l g├╝r├╝l akan bu m├ón├ó p─▒narlar─▒ndan doya doya i├žmesini bilerek susuzlu─čumuzu giderelim.

Eserin ├Ân s├Âz├╝nde hocam─▒z: ÔÇťAlperen kafilesinin ba┼č─▒nda Peygamber Efendimiz, OÔÇÖnun d├Ârt se├žkin arkada┼č─▒ (d├Ârt hal├«fe) bulunuyor. Bizim alperenler madde ve m├ón├óda; ┼čiir ve hikmette; sevgi ve merhamette, insaniyete, ─░sl├ómiyetÔÇÖe, ├╝mmete ve millete hizmette, daima Hazret-i MuhammedÔÇÖi ├Ârnek tuttu─ču ├Âl├ž├╝de ula┼č─▒yor, destanla┼č─▒yorlar.ÔÇŁ demektedir. Kitap boyunca alperenlik ├Â─č├╝tleri devam ediyor…

ALPEREN E─×─░T─░M─░ NASIL YAPILACAKTIR?

Bu sorunun cevab─▒n─▒ eserde bulmak m├╝mk├╝n: ÔÇť├ľ─č├╝tleri tekke, d├«van, halk ┼čairlerimizde; Dede KorkutÔÇÖun O─čuzlara, Bilge Ka─čanÔÇÖ─▒n G├Âkt├╝rklere ├ža─čr─▒lar─▒nda, NefÔÇÖ├«ÔÇÖnin, N├óm─▒k KemalÔÇÖin g├╝r sadalar─▒nda; Evliya ├çelebiÔÇÖnin y├órenliklerinde; Sinan Pa┼čaÔÇÖn─▒n All├óhÔÇÖa yalvar─▒┼člar─▒nda; KaygusuzÔÇÖun g├╝├žl├╝ mizah─▒nda; Cevdet Pa┼čaÔÇÖn─▒n tarih├« hikmetlerinde ararsak bulmaktay─▒z.ÔÇŁ

Hepimiz Yunus EmreÔÇÖnin m─▒sralar─▒n─▒ ezbere biliriz. Halk ┼čairi Karacao─članÔÇÖ─▒ tabiat ve a┼čk ┼čairi olarak lise edebiyat kitaplar─▒nda anlat─▒r─▒z. Oysa onun duygulu, onurlu, d├╝r├╝st insan─▒ tarif eden m─▒sralar─▒ da vard─▒r.

Mecliste ârif ol kelâmı dinle
El iki s├Âylerse sen birin s├Âyle
Elinden geldik├že sen iylik eyle
Hat─▒ra dokunup y─▒k─▒c─▒ olma

El âriftir yoklar senin bendini
Da─č─▒t─▒rlar tuza─č─▒n─▒, fendini
Al├žaklarda otur g├Âzet kendini
Kat─▒ y├╝kseklerde u├žucu olma

Murad─▒m nasihat bunda s├Âylemek
Size lâyık olan onu dinlemek
Sev seni seveni zayÔÇÖetme emek
Sevenin s├Âz├╝nden ge├žici olma

M─▒sralarda alperenin zarif tarifini buluyoruz. Meclislerde susmak, dikkatle ├órif ki┼čilerin s├Âz├╝n├╝ dinlemek, olgunlu─ča giden yoldur. Bu yollardan ge├žmek kolay de─čildir. ─░nsanlar─▒ k├╝├ž├╝k g├Ârme, biraz kurnazl─▒─ča niyet edip yanl─▒┼č yollar denersen, senin hilelerini, kurnazl─▒klar─▒n─▒ sana kar┼č─▒ kullan─▒rlar. Seni seveni sen de sev, onlarla beraber ol.

Vatan sevgisini dile getirirken duygular─▒ yo─čunla┼č─▒r;

Gurbet elde padi┼čahl─▒k s├╝rmekten
Vatan─▒mda z├╝─č├╝rt kalmak ye─č imi┼č

Yunus EmreÔÇÖnin;

S├Âz ola kese sava┼č─▒
S├Âz ola kestire ba┼č─▒
S├Âz ola a─čulu a┼č─▒
Bal ile ya─č ede bir s├Âz

d├Ârtl├╝─č├╝ndeki duygular─▒ Karacao─članÔÇÖ─▒n m─▒sralar─▒nda da g├Âr├╝r├╝z;

├çok ker├ómet vard─▒r ┼ču tatl─▒ dilde
DelÔÇÖ olup gideni yola getirir.
Ya┼čamaktaki gayeyi d├Ârt ├Â─č├╝de s─▒─čd─▒r─▒r:
Sana d├Ârt s├Âz├╝m var sak─▒n unutma
Bir ├Â─čren, bir ├Â─čret, bir oku, bir yaz.

D├╝r├╝stlerle yola devam etmeyi, menfaatimiz i├žin bile olsa k├Ât├╝lerle beraber olmaktan, gelecek zararlar─▒ d├╝┼č├╝nmemizi ister;

KaracÔÇÖo─član der ki: Konmadan g├Â├žmem
Her olur olmaza s─▒rr─▒m─▒ a├žmam
K├Ât├╝ler k├ÂprÔÇÖ olsa ├╝st├╝nden ge├žmem
Ta┼čk─▒n suya u─črat─▒r─▒m yolumu

Nefsin esiri olmamay─▒ ├Â─č├╝tleyen, d├╝nyan─▒n ge├žici oldu─čunu anlatan tasavvuf├« m─▒sralar─▒ da vard─▒r:

Y─▒k─▒l─▒p ba─č ile bostan,
Ne umars─▒n bu nefisten?
H├╝m├ó gibi ┼čol kafesten
Bir g├╝n u├žar demedim mi?

M├ón├ó ├že┼čmelerinin ba┼č─▒nday─▒z, hepimiz g├Ânl├╝m├╝ze ho┼č gelen m─▒sralarla susuzlu─čumuzu giderelim. Bir ba┼čka g├╝n televizyonun d├╝─čmesine bast─▒─č─▒m─▒zda sa├žmal─▒klara g├╝len insanlar─▒ g├Âr├╝nce d├╝┼č├╝nelim: ÔÇťGe├žmi┼čte biz nelere g├╝lerdik? Edebiyat─▒m─▒z─▒n en g├╝zel ├Ârnekleri olan n├╝kteleri anlayabiliyor muyuz? Nasreddin Hoca f─▒kralar─▒nda bize neler s├Âyleniyor?..ÔÇŁ

Bir ba┼čka yaz─▒m─▒zda d├╝┼č├╝nmeye ├žal─▒┼čal─▒m…