Fetih Projeleri ─░├žinde…

SEYR

M. AL─░ E┼×MEL─░

─░stanbul fethi gibi b├╝y├╝k, muhte┼čem ve e┼čsiz bir tarih├« ger├že─če sadece hamas├« duygularla bakmak, yanl─▒┼č olur. ├ç├╝nk├╝ bu bak─▒┼č, d├╝n ile iftihar etmekten ├Âte ge├žmez. Bu da, o g├╝nk├╝ muazzam ba┼čar─▒n─▒n bug├╝ne yans─▒mas─▒ gereken derin ve g├╝├žl├╝ a├ž─▒l─▒mlar─▒na kap─▒ a├žmaz.

Yani mesele, fetihteki farkl─▒ pencerelerden akseden ve yeni fetihlere/b├╝y├╝k a├ž─▒l─▒mlara ─▒┼č─▒k tutacak ger├žekleri g├Ârebilmek. O takdirde g├Âzden ka├žan pek ├žok ┼čey, biraz daha ├Ân pl├óna ├ž─▒kar. Neticede hayat─▒n girdaplar─▒ndaki bir├žok ├ž─▒kmazlar, ba┼čar─▒s─▒zl─▒klar ve t─▒kanmalar, daha kolay bir ┼čekilde a┼č─▒l─▒r h├óle gelir.

Buna g├Âre ─░stanbul fethine bakt─▒─č─▒m─▒zda, fetih ├Âncesi ad─▒mlar, fetihten daha ehemmiyetli bir mahiyet arz ediyor. Bilhassa o ad─▒mlara m├╝hr├╝n├╝ vuran iki husus var:

1. Gece ve g├╝nd├╝z├╝ ku┼čatan vazge├žilmez y├╝ksek ideal veya idealler,

2. O ideali veya idealleri ger├žekle┼čtirecek seviyede liyakat merkezli bir e─čitim.

FatihÔÇÖte bu iki nokta, d├óima bir arada olmu┼čtur.

O, daha k├╝├ž├╝k ya┼člarda iken ─░stanbul fethini gaye edinmi┼č ve onu ger├žekle┼čtirmeyi hayat─▒n─▒n en vazge├žilmez meselesi yapm─▒┼čt─▒r. Bu ├žer├ževede ald─▒─č─▒ liyakat merkezli e─čitim de onun bu idealini kusursuz bir ┼čekilde beslemi┼č ve tam bir Fatih olarak yeti┼čmesini sa─člam─▒┼čt─▒r.

─░┼čte, ─░stanbul fethinin en b├╝y├╝k ba┼čar─▒ hamlesi.

Bu hamle i├žinde Fatih, fetihten ├žok ├žok evvel ─░stanbulÔÇÖu alm─▒┼č, g├╝lzar yapm─▒┼čt─▒ bile. Bir bak─▒ma idealinde fikir ve ruh kanatlar─▒n─▒n ├Ânceden ula┼čt─▒─č─▒ ufka, sonradan fiil├« olarak kendisinin de ula┼čmas─▒ tabi├« bir netice olmu┼čtur. ┼×u h├ódise bu ger├žek a├ž─▒s─▒ndan olduk├ža m├ónid├órd─▒r:

FatihÔÇÖin ┼čehzadelik y─▒llar─▒yd─▒.

Hocas─▒ Molla G├╗r├ón├«, bir gece yar─▒s─▒nda onun odas─▒nda ─▒┼č─▒k yand─▒─č─▒n─▒ fark etmi┼čti. Merakla yan─▒na vard─▒. G├Ârd├╝ ki ┼čehzade uyumuyor. Sordu:

ÔÇôUyumam─▒┼čs─▒n─▒z ┼čehzadem!

ÔÇôDersimi m├╝tal├óa biraz uzun s├╝rd├╝ hocam.

ÔÇôHangi dersin m├╝tal├óas─▒ bu?

ÔÇô..ÔÇŽ

┼×ehzade sustu. M├╝him meselelerde gizlili─či seviyordu. Fakat ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ masan─▒n ├╝st├╝nde duran fetih projeleri hocas─▒n─▒n dikkatini ├žekti. Basiretli hoca, ─▒srarla sordu:

ÔÇô┼×ehzadem, bunlar nedir?

ÔÇôS─▒r olarak saklaman─▒z kayd─▒yla s├Âylerim.

Hocas─▒ ┬źpeki┬╗ m├ón├ós─▒nda tebess├╝m ederek ba┼č─▒n─▒ sallay─▒nca ┼čehzade a├ž─▒klad─▒:

ÔÇôHocam, bu k├ó─č─▒tlar, ─░stanbulÔÇÖun fetih projeleri. ┼×imdiye kadar bu belde ni├žin fethedilemedi? Onu fethetmenin yolu nedir? Gece-g├╝nd├╝z bu sualler i├žimi kavuruyor, sabahlara kadar ─░stanbul fethini ger├žekle┼čtirecek pl├ónlar yap─▒yorum.

ÔÇô┼×ehzadem, o h├ólde madd├« ve m├ónev├« e─čitime daha da a─č─▒rl─▒k ver. ├ç├╝nk├╝ ─░stanbul fethi hakk─▒nda Hazret-i PeygamberÔÇÖin m├╝jdesi var. Bu demektir ki, onu fetheden kimse her bak─▒mdan liyakatli bir ┼čahsiyet olacakt─▒r. Yani fetih; mutlaka ├ólim, f├óz─▒l, ├ódil, dirayetli, firasetli, tedbir ehli ve daha nice ├╝st├╝n meziyetlere sahip olan bir kumandana nasip olacakt─▒r.

O g├╝nden sonra ┼čehzade, daha bir gayret i├žinde hareket etti. ─░limde yeni hamleler yapacak k─▒vama geldi. Arzu edilen liyakat ve dirayeti fazlas─▒yla ger├žekle┼čtirdi. Nitekim onun bu yeti┼čmi┼čli─či, fetih esnas─▒nda sergiledi─či yerinde tedbir ve manevralarda kendini g├Âstermi┼čtir. D├Âkt├╝rd├╝─č├╝ havan topu, gemilerin karadan y├╝r├╝t├╝lmesi gibi d├óhiy├óne hamleler, ona m├╝nhas─▒r ve unutulmaz ba┼čar─▒lar oldu. Nihayet ─░stanbulÔÇÖu fethederek yeni bir ├ža─č a├žt─▒.

Hen├╝z yirmi bir ya┼č─▒ndayd─▒.

Yirmi bir ya┼č─▒ndayd─▒, fakat muzaffer bir d├óh├« idi.

Onun yirmi bir ya┼č─▒, tarihte liyakat ve ba┼čar─▒ ├ž─▒tas─▒n─▒n ne ile y├╝kseklere konulabilece─čini g├Âstermesi a├ž─▒s─▒ndan en p├╝r├╝zs├╝z bir ayna oldu. O aynada;

Ba┼čtaki olgunluk, dirayet ve ├╝st├╝nl├╝─č├╝n, ya┼ča g├Âre olmad─▒─č─▒n─▒ daha g├╝├žl├╝ bir netlikle aksettirdi.

D├╝n yirmi bir ya┼č─▒nda, hatt├ó daha ├Ânceki ya┼člarda ger├žekle┼čtirilen d├óhiy├óne k─▒vamlar─▒n, o neslin evl├ótlar─▒ aras─▒nda bug├╝n k─▒rk ya┼člar─▒nda bile ger├žekle┼čtirilemeyece─či d├╝┼č├╝ncesi, ne hazin bir e─čitim fikridir.

Ger├žek bu.

D├╝n├╝n gen├ž ya┼čtaki d├óh├«lerinde bulunan nice ├Âzellikler, bug├╝n├╝n ├žo─ču ya┼čl─▒lar─▒nda bile yok.

Niye?

├ç├╝nk├╝ bug├╝n e─čitim anlay─▒┼č─▒n─▒n temeli, liyakat merkezli bir yap─▒ya sahip de─čil. ─░statistik ┼či┼čirmeye y├Ânelik bir yap─▒ya sahip. Hem de pek ├žok alanda.

Bu y├╝zden;

D├╝n yirmi bir ya┼č─▒ndaki delikanl─▒, ─░stanbulÔÇÖu fetheden bir b├╝y├╝k d├óh├«.

Bug├╝n yirmi bir ya┼č─▒ndaki gen├žlerden kimi, hen├╝z kendini in┼ča edememi┼č k├╝├ž├╝k bir ├ž├Âmez. Usta bir k─▒vamda olan da ├ž├Âmezlik m├╝hr├╝ yiyen bir ├žaresiz.

Oysa;

Bug├╝nk├╝ e─čitim imk├ónlar─▒ d├╝nk├╝nden kat kat daha geli┼čmi┼č ve y├╝ksek seviyede de─čil mi? D├╝n yirmi bir ya┼č─▒nda kazan─▒labilenler, bug├╝n ni├žin kazan─▒lam─▒yor ya da kazan─▒lmaz gibi bak─▒l─▒yor?

D├╝n on be┼č ya┼č─▒nda on be┼č bin kelime ile konu┼čabilen ┼čahsiyetler yeti┼čtirilebilirken, bug├╝n bin kelimeye bile do─čru d├╝r├╝st h├ókim olmayan talebeler niye?

Ya bunun sonras─▒?

Ortada.

Ba┼ča g├Âre de─čil ya┼ča g├Âre adaml─▒k.

Fakat b├Âyle olunca mesele daha bir ├ž─▒kmaza d├Ân├╝┼č├╝yor.

Çünkü;

Bedenlerin b├╝y├╝d├╝─č├╝ oranda ak─▒llar ve g├Ân├╝ller b├╝y├╝m├╝yor. Ya┼č elliye var─▒yor, fakat beyinler on ya┼č─▒nda kal─▒yor. Neticede koca koca adamlar, hayat─▒ oyuncaklarla oynar gibi ya┼č─▒yor, ├želik-├žomaklarla u─čra┼č─▒yor. H├ólbuki herkes, en az─▒ndan ya┼č─▒n─▒n geldi─či noktaya gelebilmeli. Cesedi k─▒rk─▒nda olan─▒n r├╗hu da, akl─▒ da k─▒rk─▒nda olmal─▒. Ellisinde olan ellide, altm─▒┼č─▒nda olan altm─▒┼čta olmal─▒. Olabilmeli. ├ç├╝nk├╝ ya┼č─▒ ellisinde akl─▒ yedisinde olan─▒ e─čitmenin yolu da pek yok. ─░nsanlar─▒, bedenen de olsa ge├žtikleri seneler itibar─▒yla terbiye etmek imk├óns─▒z. ├ç├╝nk├╝ ak─▒l ve g├Ân├╝l varmasa da ceset bir yerlere varm─▒┼č oturmu┼čsa, insan nefsi art─▒k e─čitim kabul etmiyor. Sonra da i┼čler aya─ča d├╝┼č├╝yor.

Bunun sebebi, idealsizlik ve liyakat merkezli e─čitim olmay─▒┼č─▒.

Daha do─črusu, ├ž─▒tas─▒ y├╝ksek bir e─čitimin olmamas─▒ idealsizlikten, idealsizlik de bo┼č arzu ve h─▒rslara ma─čl├╗biyetten kaynaklanmakta. H─▒rs─▒n sebebi de elbette ki liyakatsizlik.

Bunlarla mal├╗l olan ak─▒l ve g├Ân├╝l, sahibinin ya┼č─▒ndan ├žok ├žok k├╝├ž├╝kt├╝r ve bir ka┼č─▒k suda bo─čulan zavall─▒lar kadar g├╝├žs├╝z, iradesiz, dirayetsiz, sab─▒rs─▒z ve t─▒kan─▒kt─▒r. Ak─▒l ve g├Ân├╝l ki, ancak sahibinin ya┼č─▒ndan ileride oldu─ču ├Âl├ž├╝de hayat merdiveninde emin ad─▒mlarla t├Âkezlemeden y├╝r├╝r ve surlar─▒ a┼čar. Nice ─░stanbullar fetheder.

Bu ger├žeklerden hareketle;

Fethi, onun temel ad─▒mlar─▒na dikkat ederek okumak mecburiyetindeyiz. Onun, FatihÔÇÖten istedi─či ideal ve liyakati g├Ârmeliyiz. Bunu g├Ârd├╝─č├╝m├╝z zaman onun hangi dirayetle: ÔÇťYa ben ─░stanbulÔÇÖu al─▒r─▒m, ya da ─░stanbul beni al─▒r!ÔÇŁ dedi─čini idrak ederiz. Belki bu idrak bize: ÔÇťYa kendi k├╝lt├╝r ve tarihimize sahip ├ž─▒karak ┼čahsiyet ve kimli─čimizi koruruz, ya da yabanc─▒ k├╝lt├╝r ve kimliklerin i┼čgali alt─▒nda eriyip gideriz.ÔÇŁ c├╝mlesini s├Âyletir de millet├že vatan ve varl─▒─č─▒m─▒z─▒ muhafazada en b├╝y├╝k destek vazifesi g├Âr├╝r. Elbette bu idrak, h├╝nerlerimizi terle sulama gayretine vesile olur. ├ç├╝nk├╝ bir i┼čin k├╝nh├╝ne ustas─▒ eliyle bir ayda n├╝fuz eden kimsenin seviyesi, o i┼če ustas─▒z, yol-yordams─▒z y├╝z sene emek veren kimseden y├╝z kat daha fazlad─▒r.

Yine fethi, ondaki g├╝ndemleri fark ederek tekrar okumal─▒y─▒z. Bir onlara, bir de bizim g├╝ndemlerimize bakmal─▒y─▒z. Acaba g├╝ndemlerimizi i┼čgal eden meseleler; g├╝ndelik h├ódiseler, l├ók-l├óklar m─▒, yoksa y├╝zy─▒llar─▒ ku┼čatacak gaye ve gayretler mi?

H├ós─▒l─▒ hayat─▒ fetih liyakati i├žinde ya┼čamak zarur├«.

Ger├žek mahiyetiyle fetih liyakati ise;

D├óima a├ž─▒c─▒ olmakt─▒r, t─▒kay─▒c─▒ de─čil. Yap─▒c─▒ olmakt─▒r, y─▒k─▒c─▒ de─čil. Var edici olmakt─▒r, yok edici de─čil. Kucaklay─▒c─▒ olmakt─▒r, itici de─čil. Ye┼čertici olmakt─▒r, kurutucu de─čil. Y├╝kseltici olmakt─▒r, al├žalt─▒c─▒ de─čil. G├╝zel ve do─čru olana g─▒pta beslemektir, haset de─čil. Arabulucu olmakt─▒r, arabozucu de─čil.

B├Âyle bir idrak i├žinde hayat ve zaman, fetih ba┼čar─▒lar─▒yla dolar.

Unutmamal─▒ ki:
Zaman bir i┼čvebaz, ka├žak hay├ólet;
Eskiyenin kement atar boynuna.
Ne pi┼čmanl─▒k tan─▒r, ne af, ne m├╝hlet;
Ancak fâtihinin girer koynuna. [NFK]