Zaman Topra─č─▒na Tohum Atmak

Ali R─▒za BUL

Gelece─čin, ├Ân├╝m├╝zdeki zaman─▒n nas─▒l tecell├« edece─čini bilemeyiz; ama biliriz ki, ufku b├╝y├╝k, gayreti co┼čkun, istikameti d├╝zg├╝n ve yapt─▒klar─▒nda samim├« ve devaml─▒ olanlar─▒n ekti─či tohumlar, zaman topra─č─▒nda ├ž─▒narlara d├Ân├╝┼čecektir.

ZamanÔÇŽ

─░├žinde oldu─čumuz, ama genelde de─čerinin fark─▒na varamadan elimizden u├žup giden o k─▒ymetli ve esrarengiz bir h├╝ma ku┼ču. Fertleri de toplumlar─▒ da d├╝nya harman─▒nda ├Â─č├╝ten me├žhul ve mal├╗m de─čirmen. Ya tabut, ya tahtÔÇŽ

Duruma g├Âre koca koca milletleri tarihin derinliklerine g├Âm├╝yor. Yerine g├Âre tarihin derinliklerinden ├ž─▒nar gibi f─▒┼čk─▒rt─▒yor, kal─▒c─▒ h├óle getiriyor.

O h├ólde zaman s─▒rr─▒n─▒ ├ž├Âzmek ve ona g├Âre hayat─▒ tanzim etmek, f├ón├« bir ├Âmre sahip insano─člu i├žin en birinci i┼č. Zaman─▒n de─čerini bilmek, sonradan tel├óf├« edilemeyecek bir irfan. Bu durumda ├Âmr├╝m├╝z, zaman topra─č─▒nda en verimli ┼čekilde ekim dikim yapmakla ge├žmeli. Hi├žbir engel ve mazeret, zaman─▒ har vurup harman savurur gibi kullanmaya sebep te┼čkil etmemeli.

S├╝rekli zamana tohum atmal─▒y─▒z.

Bu da kolaya sar─▒larak olacak ┼čey de─čildir. Mevsim ┼čartlar─▒, karl─▒, ya─čmurlu iklimler zemininde terleye terleye yap─▒lacak i┼čtir. Yani ba┼č koydu─ču yolda kar┼č─▒s─▒na ├ž─▒kan engelleri kararl─▒l─▒kla a┼čmas─▒n─▒ bilip de ba┼čar─▒ya ula┼čan insan, zaman topra─č─▒na tohum atm─▒┼č demektir. Diyebiliriz ki elde etti─čimiz/edece─čimiz nimet ve neticelerin kalitesi her zaman katland─▒─č─▒m─▒z zorlu─ča g├Âredir. Bir bak─▒ma zorluk olmadan kolayl─▒klar bize lutufk├ór olmaz. Yani yoku┼čta ter d├Âkmeliyiz ki ini┼čte g├Âzya┼č─▒ d├Âkmeyelim.

Yani mesele zaman─▒ zorluklar─▒ g├Â─č├╝sleyerek de─čerlendirmekÔÇŽ Zaman─▒n ne kadar de─čerli oldu─čunun ve ne denli ├žabuk ge├žti─činin ┼čuurunda olan insan, kendi dal─▒nda hedefine ula┼čmak i├žin pervane gibidir. B├Âyle olunca onun gayretinin ├╝zerine de─čen her zaman dilimi de onu bir antika k─▒ymetinden daha de─čerli h├óle getirir. B├Âyle insanlar, topluma, ├Âzellikle de ilgili oldu─ču alanda kendinden sonraki nesillere ├Ârnek ┼čahsiyet olmaya namzettir. Hayat─▒n en g├╝zel yan─▒ da bu olsa gerek. Yani kendi alan─▒nda ├ž─▒─č─▒r a├žmak, gen├žli─če ├Ârnek olmak, as─▒rlar sonra bile ad─▒ndan hep g├╝zelliklerle s├Âz ettirmekÔÇŽ

Yoksa gerisi bo┼č! Tanp─▒narÔÇÖ─▒n ÔÇśBe┼č ┼×ehirÔÇÖde dedi─či gibi:

G├╝nler gelip ge├žmekteler,

Ku┼člar gibi u├žmaktalar.

├ľyle de─čil mi? ┼×u ana kadar ne kadar g├╝nler geldi ge├žti. Ge├žmeyenler ise g├╝nlerin ├Ân├╝nde gitmesini bilenler. Seyr├«, YunusÔÇÖa bu bak─▒┼čla seslenir:

Geldi ge├žti as─▒rlar,

Kalan sensin Y├╗nusÔÇÖum!

G├╝zellikler b─▒rakarak kalan olabilmekÔÇŽ Bir insan i├žin ne g├╝zel ufuk. ├çok ┼č├╝k├╝r ki tarihimiz b├Âyle ┼čahsiyetlerle doludur. As─▒rlar ge├žti─či h├ólde, onlar─▒ hay─▒rlarla yad etmekte, zaman zaman ya┼čad─▒─č─▒m─▒z heng├ómelerde bilhassa hat─▒rlamaktay─▒z. Kimi asker, kimi ├Â─čretmen, kimi edebiyat├ž─▒, kimi tarih├ži, kimi de y├Ânetici olarak bu devranda nice ba┼čar─▒lara silinmez imzalar atm─▒┼člarÔÇŽ

Onlar bu imzalar─▒ nas─▒l atabildiler? As─▒l ├Ânemli olan ve anla┼č─▒lmas─▒ gereken nokta buras─▒. Gelece─čin, ├Ân├╝m├╝zdeki zaman─▒n nas─▒l tecell├« edece─čini bilemeyiz; ama biliriz ki, ufku b├╝y├╝k, gayreti co┼čkun, istikameti d├╝zg├╝n ve yapt─▒klar─▒nda samim├« ve devaml─▒ olanlar─▒n ekti─či tohumlar, zaman topra─č─▒nda ├ž─▒narlara d├Ân├╝┼čecektir. Onlar o ├ž─▒narlar─▒ ya┼čarken bilmeseler, g├Ârmeseler deÔÇŽ

Yine Tanp─▒narÔÇÖ─▒n Be┼č ┼×ehirÔÇÖdeki ifadesiyle:

ÔÇť─░nsan kaderinin b├╝y├╝k taraflar─▒ndan biri de, bug├╝n att─▒─č─▒ ad─▒m─▒n kendisini nereye g├Ât├╝rece─čini bilmemesidir. B├ók├«ÔÇÖnin Fatih CamiiÔÇÖnde fakir bir m├╝ezzin olan babas─▒, o─člunun T├╝rk├žeyi kendi ad─▒na fethedece─čini, s├Âz├╝n ebed├« saltanat─▒n─▒ kuraca─č─▒n─▒; NedimÔÇÖin anas─▒ T├╝rk├ženin ikliminde o─člunun bir bahar r├╝zg├ór─▒ gibi g├╝lece─čini, onun ge├žti─či yerlerde b├╝lb├╝l ┼čak─▒mas─▒n─▒n kesilmeyece─čini, a─čz─▒ndan ├ž─▒kan her s├Âz├╝n ebed├«li─čin bir k├Â┼česinde bir erguvan gibi kanayaca─č─▒n─▒ biliyorlar m─▒yd─▒? Bunun gibi, Malazgirt Ovas─▒ÔÇÖnda d├Âv├╝┼čen yi─čitler, k─▒l─▒├žlar─▒n─▒n havada ├žizdi─či kavisler, b├╝t├╝n ufku dolduran nal ┼čak─▒rt─▒lar─▒n─▒n, SinanÔÇÖ─▒n, HayreddinÔÇÖin, Itr├«ÔÇÖnin, Dede EfendiÔÇÖnin d├╝nyalar─▒na gebe oldu─čundan elbette habersizdiler.ÔÇŁ

Ama onlar, do─čru ve yerinde ad─▒m atmaktan, liy├ókat ve kabiliyetli bir ┼čekilde zaman─▒ de─čerlendirmekten haberliydiler. Bu y├╝zden b├╝y├╝k neticelere k├Âpr├╝ oldular.

─░┼čte zaman─▒n de─čerini bu ┼čekilde kavrayamayanlar, onu ellerinden u├žup giden bir ku┼č gibi ka├ž─▒r─▒verirler, d├óima ziyanda olurlar. ─░nsanl─▒─ča fayda sa─člamak, gen├žli─če ├Ârnek olmak ve kal─▒c─▒l─▒─č─▒ elde etmek ┼č├Âyle dursun; kendilerine bile faydalar─▒ olmadan bu d├╝nyadan yitip giderler.

H├ós─▒l─▒ neyi ama├ž edinirsek edinelim, mesle─čimiz-i┼čimiz ne olursa olsun amac─▒m─▒z o yolda en iyiyi ├Â─črenmek, en g├╝zeli ortaya koymak olmal─▒d─▒r. Vaktiyle BursaÔÇÖdan Uluda─čÔÇÖa teleferik kurma projesini ├╝stlenen ve burada daha sonra ─░sl├ómla m├╝┼čerref olan Alman Hubert SondermanÔÇÖ─▒n, g├Ârevini en iyi ┼čekilde yerine getirmek u─čruna canla ba┼čla ├žal─▒┼č─▒rken, yan─▒nda i┼č├ži olarak g├Ârev yapan fakat i┼člerini pek cidd├«ye almad─▒klar─▒n─▒ fark etti─či baz─▒ T├╝rk i┼č├žileri:

ÔÇťÔÇôSizler ├žok konu┼čuyor az ├žal─▒┼č─▒yorsunuz, oysa sizi Allah g├Âr├╝yor.ÔÇŁ diye ├«kaz etmesi pek m├ónidard─▒.

Yaz─▒k ki bir i┼č g├Âr├╝┼čmesinde veya bir ihtiyac─▒n giderilmesinde, g├Âz├╝ kapal─▒:

ÔÇťÔÇôH├óllederiz a─čabey, yapar─▒z, ne demek, l├óf─▒ m─▒ olur!ÔÇŁ ┼čeklinde d├╝┼č├╝n├╝p ta┼č─▒nmadan vaatlerde bulunan, sonra da ├╝zerine ald─▒─č─▒ vazifeleri savsaklayan tipler, bug├╝n az de─čildir. Bir de bu tipler k─▒rk tezg├óha bez sermi┼čse, o zaman i┼čler tamamen peri┼čan h├óle d├Ân├╝yor. ├ç├╝nk├╝ k─▒rk tezg├óhta k─▒rk bezi olan insan─▒n, ├Ânemli olan─▒ g├Âzden ka├ž─▒rmamas─▒ m├╝mk├╝n de─čil. Tabi├« ki bu durumda yap─▒lanlar da, zaman topra─č─▒na tohum ekmekten ziyade daha ├Ânce ekilen tohumlardan b├╝y├╝m├╝┼č fidanlar─▒ zaman ate┼činde yak─▒p duman etmek ┼čeklinde ger├žekle┼čiyorÔÇŽ