G├╝ndemler Etraf─▒ndaÔÇŽ

Ali R─▒za BUL

Ayn─▒ ┼čekilde ili┼čkilerinde samimiyet, muhabbet, ihl├ós, fedak├órl─▒k ve di─čerg├óml─▒k gibi g├╝zel hasletleri kendi fi├«liyatlar─▒nda ├ódeta hi├ž olmayan baz─▒ kimselerin de, bu hasletleri farkl─▒ zaman ve mek├ónlarda s├╝rekli g├╝ndem yapt─▒klar─▒ ve asl─▒nda tutars─▒zl─▒k ve zaaflar─▒na b├Âylece ayna tuttuklar─▒, her zaman ya┼čanan ger├žeklerdendir.

Elinizdeki meseleyi b─▒rak─▒n, bu meseleyle ilgilenin r├╝zg├ór─▒ÔÇŽ Gitti─činiz istikameti erteleyin ve ├ócilen ┼ču y├Âne saparak yol al─▒n levhas─▒ÔÇŽ ─░zlettirilmek, s├Âylettirilmek, dinlettirilmek veya ya┼čat─▒lmak istenilen y─▒─č─▒nla h├ódise, fikir ve meselenin moda h├ólinde ruhlara ┼č─▒r─▒nga edilmesiÔÇŽ

G├╝ndemÔÇŽ En ├žok ├ži─čnenen sak─▒zÔÇŽ

Genelde fert olarak insanlar─▒n en ├Ânemli g├╝ndemi, g├╝zel bir hayat; toplum olarak da kalk─▒nma ve g├╝├žl├╝ bir halk olabilmektir.

G├╝ndemler hep buradan yola ├ž─▒karak insan─▒ etkiler ve y├Ânlendirir. Do─čru olan meselelerde problem yok. Fakat yanl─▒┼ča sevk edici ve beyinleri uyu┼čturucu bir ┼čekilde g├╝ndemlerin kullan─▒lmas─▒ veya daha farkl─▒ olarak var olan─▒ yok, yok olan─▒ var g├Âsterme istikametinde de─čerlendirilmesi ise, tam bir ├ž─▒kmaz.

Bug├╝n ├Âyle veya b├Âyle olu┼čturulan, dayat─▒lan, y├Ânlendirici, paket g├╝ndemlerin tesiri alt─▒na girmeyen var m─▒? Sahte g├╝ndemlerin girdab─▒nda bo─čulanlar─▒n say─▒s─▒ az m─▒?

Bu demektir ki, g├╝ndem ┼ču├╗rumuz her zaman uyan─▒k vaziyette olmal─▒d─▒r. Bu noktada dirayetli ve iradeli olan herkese d├╝┼čen, kendi ger├žek g├╝ndemini bilmesi ve enerjisini o yolda harcamas─▒d─▒r.

├ľnce iyi bir s├╝zmeliyiz;

Bas─▒n-yay─▒n organlar─▒n─▒n, toplumun ├Ânde gelenlerinin, din adamlar─▒n─▒n, ailenin, okulun, gen├žlerin g├╝ndemi neyi ifade ediyor?

Bu su├óle do─čru cevap verilmedi─či takdirde medya, baz─▒ ┼čah─▒s ve m├╝esseselere, onlarla al├ókas─▒ olmayan ithamlarda bulunarak, kafa kar─▒┼č─▒kl─▒klar─▒na, birlik ve beraberli─čin g├╝├žlenmesini engellemeye sebep olabiliyor. Bununla birlikte, topluma yans─▒t─▒lmas─▒ gereken ger├žeklerden ziyade, t├ól├« meseleleri g├╝ndem yapabiliyor. Halk─▒n b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒n─▒n k─▒t-kanaat ge├žinmeye ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ g├╝n├╝m├╝zde, durup dururken az─▒nl─▒k diyebilece─čimiz bir grubun l├╝ks ve ┼č├ó┼čaa i├žinde ya┼čay─▒┼člar─▒ haber ve benzeri programlarda ekrana ta┼č─▒narak; hem as─▒l g├╝ndemler g├Âz ard─▒ ediliyor; hem de halk─▒m─▒za ├Âzellikle de gen├žlerimize k─▒sa yoldan zengin olma hevesi gibi bo┼č ve ars─▒z duygular a┼č─▒lan─▒yor. B├Âylece g├╝├žl├╝ aile ba─člar─▒ zedelenmi┼č, k├╝lt├╝r├╝ yozla┼čmaya y├╝z tutmu┼č bir toplum olmaya do─čru gidiyoruz.

Bu bo┼člu─ču g├Âren medya kanallar─▒ da, tabi├« olan g├╝ndemleri bitip de ellerinde vakit dolduracak dikkate de─čer bir ┼čey kalmad─▒─č─▒nda bu defa kanalizasyonlar─▒ndaki g├╝ndemleri ekrana ta┼č─▒maktan ├žekinmiyor. Dizilerde, e─člence ve yar─▒┼čma ad─▒ alt─▒nda sunduklar─▒ berbat ve rezil programlarda, hatt├ó haber saatlerinde git gide bu t├╝r g├╝ndemleri hayat─▒n bir par├žas─▒ h├óline getirmeye ├žal─▒┼č─▒yor. ├ťnl├╝-├╝ns├╝z bu g├╝ndemlere uygun kimselerin bal├ž─▒k ve defolu hayatlar─▒ ├╝zerinde televizyonlar─▒ ├žamur oyunu yap─▒lan bir sahneye d├Ând├╝r├╝yor. Reyting derdiyle yap─▒lan bu ├žamur oyunlar─▒, asl─▒nda onlar─▒ izleyen ├žocuk-gen├ž ve ya┼čl─▒ nice insan─▒m─▒z─▒n ruhlar─▒n─▒ ve i├ž d├╝nyalar─▒n─▒ kirletiyor, kirletiyor. ├ľyle ki RT├ťKÔÇÖ├╝n ├žama┼č─▒r makinesi, bunu temizlemeye k├óf├« gelmiyor.

Burada ┼čunu her zaman g├Ârmeliyiz;

G├╝ndemlerimizi bu ┼čekilde doldurmaya ├žal─▒┼čanlar─▒n yapacaklar─▒ bize g├╝zel katk─▒larda bulunmak de─čildir. ├ç├╝nk├╝ bu m├╝mk├╝n de de─čildir. Bir kanser mikrobunun v├╝cut s─▒hhatimize katk─▒s─▒ ne olabilir ki? ─░yi ve k├Ât├╝ herkes, ancak kendi k├╝p├╝nde var olan─▒ barda─č─▒m─▒za d├Âkebilir. Bu ger├žekten hareketle, dikkatlice bakt─▒─č─▒m─▒zda ilk fark edece─čimiz ger├žek ┼ču olacakt─▒r: G├╝ndemimizi ku┼čatmak isteyenlerin pek ├žoklar─▒; asl─▒nda kendi zihin ve kalplerindeki nefs├ón├« tem├óy├╝lleri sergilemekte ve sapt─▒r─▒c─▒, yan─▒lt─▒c─▒ bin bir haks─▒z ve ahmak├ža h├╝k├╝mlerle kendi d├╝nyalar─▒n─▒ yans─▒tmaktad─▒r.

Bir de insanlar, zaaflar─▒n─▒ da g├╝ndem yapabilmektedirler. Kendi yetersizliklerini g├Âstermemek ve zay─▒f noktalar─▒n─▒ ├Ârtbas edebilmek i├žin i├ž d├╝nyalar─▒nda var olan─▒n tam tersi konular─▒ s─▒k s─▒k g├╝ndeme getirebilmektedirler. Mesel├ó muhatab─▒ yan─▒ltmak i├žin h─▒rs─▒zlar ortal─▒─č─▒ velveleye vererek: ┬źH─▒rs─▒z vaar!┬╗ diye en ├žok ba─č─▒ranlar olabilmektedir. Yine vatan─▒ satanlar─▒n ┬źVatan! Vatan!┬╗ diye ba─č─▒rmalar─▒ da ├žok├ža g├Âr├╝len h├ódiselerdendir. Ayn─▒ ┼čekilde ili┼čkilerinde samimiyet, muhabbet, ihl├ós, fedak├órl─▒k ve di─čerg├óml─▒k gibi g├╝zel hasletleri kendi fi├«liyatlar─▒nda ├ódeta hi├ž olmayan baz─▒ kimselerin de, bu hasletleri farkl─▒ zaman ve mek├ónlarda s├╝rekli g├╝ndem yapt─▒klar─▒ ve asl─▒nda tutars─▒zl─▒k ve zaaflar─▒na b├Âylece ayna tuttuklar─▒, her zaman ya┼čanan ger├žeklerdendir.

H├ól b├Âyle olunca; koca bir neslin ├Ân├╝ndeki ideal ve ger├žek ├Ârnekler azal─▒yor. Ya da ger├žek g├╝z├«de insanlar g├Âze ├žarpm─▒yor. Neticede as─▒l ├Ârneklerin yerini fikren de r├╗hen de ┼čeklen de palya├žoya d├Ânm├╝┼č tipler al─▒yor. ├çevremize bakt─▒─č─▒m─▒zda; okulda ve sokakta g├Ârd├╝─č├╝m├╝z e─čitimden ge├žen y─▒─č─▒nla gencin kuru taklitler u─čruna giyim ku┼čam─▒, ya┼čay─▒┼č─▒, ves├óiresi hep da─č─▒n─▒k bir sahnede kendini sarho┼č rol├╝ne kapt─▒rm─▒┼č oyuncu gibi.

Bu neyi g├Âsteriyor? Bizi ayakta tutacak g├╝ndemlerin eridi─činiÔÇŽ Ger├žek bir e─čitimi, e─čitim yuvalar─▒nda bile g├╝ndem olarak g├Âremiyorsan─▒z, orada yeti┼čenlerden kimsenin ┼čik├óyet├ži olmaya hakk─▒ kalmaz. Ne tuhaft─▒r ki, ├žo─ču e─čitimciler aras─▒nda g├╝ndem yap─▒lan mevzular s─▒raya kondu─čunda, ┼ču veya bu sebeplerle e─čitim en sonda gelmektedir. Hatt├ó bazen sonda bile yer alamamaktad─▒r.

H├ólbuki e─čitilenler, e─čitimcilerinin g├╝ndemleri ve buna paralel ya┼čay─▒┼člar─▒ nispetinde mesafe al─▒rlar. Yani e─čitimcinin g├╝ndemi neyse, yeti┼čtirilen neslin de o olur. ┬źHocan─▒n dedi─čini yap, yapt─▒─č─▒n─▒ yapma!┬╗ mant─▒─č─▒yla hi├žbir zaman s─▒hhatli bir nesil yeti┼čmez.

Bu bak─▒mdan g├╝ndemlerimizi d├╝zeltmek i├žin ├Ânce kendi noksanl─▒k ve kusurlar─▒m─▒z─▒ d├╝zeltmeliyiz. ─░┼čte ancak bundan sonra zaman─▒m─▒z─▒; kendi i┼čimiz, a┼č─▒m─▒z, de─čerlerimiz ve ideallerimiz etraf─▒nda de─čerlendirmeye ├žal─▒┼čmal─▒, ├Âncesiyle ve sonras─▒yla g├╝ndemlerimize bu ┼čekilde odaklanmal─▒y─▒z. B├Âyle bir rotada en g├╝zel d├╝sturu RabbÔÇÖimiz, ne g├╝zel belirlemi┼č:

ÔÇťO m├╝ÔÇÖminler ki, bo┼č ve yarars─▒z ┼čeylerden y├╝z ├ževirirlerÔÇŽÔÇŁ (el-M├╝ÔÇÖmin├╗n, 3)

Bunun di─čer m├ón├ós─▒ dolu ve faydal─▒ olan ┼čeylere de ko┼čarlar ┼čeklinde d├╝┼č├╝n├╝lmelidir.

─░┼čte hayat─▒m─▒z─▒n ve g├╝ndemlerimizin ├Âz├╝n├╝ te┼čkil etmesi gereken iki d├╝stur:

ÔÇôBo┼č ve yarars─▒z i┼čleri terk etmek,

ÔÇôDolu ve faydal─▒ i┼člere sar─▒lmak.

H├ós─▒l─▒; neyin, ne zaman, ne ┼čekilde, ne maksatla ve nas─▒l konu edinilece─činin bilinmesi; insan─▒m─▒z─▒ gereksiz ve zararl─▒ bilgilerden koruyaca─č─▒ gibi, do─čru g├╝ndemi yans─▒tm─▒┼č olmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan hem fert hem de toplum olarak hem ┼ču anki h├ólimizin hem de gelece─čimizin sel├ómeti demektir.

B├╝t├╝n mesele, etraf─▒nda ├Âmr├╝m├╝z├╝ t├╝ketti─čimiz g├╝ndemlerin bize y├╝kledi─či sorumlulu─čun ┼ču├╗runda ya┼čayabilmekÔÇŽ