┬źMusand─▒ra┬╗ ya da D├╝kk├ón-─▒ Hikem

Olcay YAZICI


Buram buram ─▒hlamur, kekik ve yayla ├ži├že─či kokan bir ┼čiirle kar┼č─▒
kar┼č─▒yay─▒z. Sanki anam─▒z─▒n ├žam tahtas─▒ndan yap─▒lma, naftalinli sand─▒─č─▒
a├ž─▒lm─▒┼č ├Ân├╝m├╝zde; sanki ipek h─▒┼č─▒rt─▒l─▒ bir bedesten ├Ân├╝ndeyiz. ─░hti┼čam─▒n,
ebed├« yeninin, sonsuz g├╝zelli─čin ┬źMusand─▒ra┬╗s─▒ bu..
Ihlamur kokusu ├╝mit ederek,
Y─▒k─▒k de─čirmeni k─▒rk y─▒l beklemek
B├╝lent MANAV
-├ľlen ┼×iir De─čil, Hislerinizdir!-
├ľmr├╝nce tek d├Ârtl├╝k yazacak kadar istid├ód─▒ olmayan, ibd├ó g├╝c├╝ bulunmayan ve iyisi-k├Ât├╝s├╝yle T├╝rk ┼čiirinin geli┼čme evresini ilm├«/estetik bir idrakle, kalb├« bir irfanla izlemeyenler, ne hikmetse oturup ┼čiirin ├Âl├╝m├╝ ├╝zerine yaz─▒ yaz─▒yor. Sen as─▒l,pop├╝larite hastal─▒─č─▒ sebebiyle ├Âleyazan sulu-surat ve k├╝surat ayd─▒nc─▒klardan bahset!Ki ┼čiirin ├Âl├╝m ferman─▒n─▒ yazan ├žaps─▒z mukallitler de buna d├óhildir.

Sen ┼čiirin ya┼čayan─▒ndan haberdar de─čilsin ki, ├Âl├╝m├╝n├╝n fark─▒nda olas─▒n. Tek endi┼če, ┬źgazeteye yaz─▒ yeti┼čtirmek/hasbelkader kapt─▒─č─▒n k├Â┼čeyi ba┼čkalar─▒na kapt─▒rmamak i├žin ├žala kalem, hara-g├╝le yazmak┬╗ olunca ortaya i┼čte b├Âyle garabet manzaralar ├ž─▒k─▒yor. Kendi g├Âz├╝ndeki merte─či g├Ârmeyenlerin, ba┼čkalar─▒n─▒n g├Âz├╝nde ├ž├Âp arama i┼čg├╝zarl─▒─č─▒. Kendi fikr├« ├Âl├╝m├╝n├╝ gizlemek i├žin, ┼čiirin ├Âl├╝m├╝nden dem vurmak. Hi├žbir k─▒ymet arz etmeyen, sala┼č kahve konu┼čmalar─▒na cevap vermek, ┼čairin ve ┼čiirin as├óletine yak─▒┼čmaz. Bukalemun kalemleriny├óveleriyle vakit ├Âld├╝rmeye niyetimiz yok.

Size ┼čiirden, g├╝zel ┼čiirden s├Âz etmekistiyorumÔÇŽ Buyurun, ge├ž de olsa, me├žhulme┼čhur ┬źOsman B├╝lent MANAV┬╗ isimli┼čairin ┬źMusand─▒ra┬╗ isimli ┼čiir kitab─▒n─▒ takdimimdir:

Ad─▒ de─čmez ki┼čilerin, ┼čiirin ├Âl├╝m il├ón─▒n─▒verdi─činiz g├╝nlerde ├ž─▒ka geldi ┬źMusand─▒ra.┬╗ Korunmu┼č, mahfuz tutulmu┼č,sak─▒n─▒l─▒p, saklan─▒lm─▒┼č ve her ┼čeye ra─čmen ya┼čat─▒lm─▒┼č g├╝zellikler sunumu, g├╝zel g├╝nlere adanm─▒┼č edeb├«-estetik ├žile ├ži├žekleria├ž─▒ld─▒ ┼čehrin buhranl─▒ sokaklar─▒nda.

┼×iirin ├Âl├╝m il├ón─▒n─▒ veren, ┬ź├Âl├╝ canlara┬╗ ithaf olunur, korunup mahfuz tutulmu┼čefsunlu ┼čiirler demeti. Bilmem utan─▒rlar m─▒ s├Âzlerinden, bilmem ders al─▒rlar m─▒ his ve h├óf─▒za kay─▒plar─▒ndan. G├Âz hizalar─▒na kadar g├Âm├╝ld├╝kleri pop├╝list ├žukurdan.

├çiziktirdi─činiz hikmetsiz yaz─▒lar kar┼č─▒l─▒─č─▒nda ayba┼č─▒ bankamatikler ├Ân├╝nde kuyru─ča giren para-manyak beyinler; siz hi├ž, ┬źIhlamur kokusu ├╝mit ederek/Y─▒k─▒k de─čirmeni k─▒rk y─▒l beklemek┬╗ nedir, bilir misiniz? M├órifetkelime istifli─či, artistik, entellekt├╝el ukal├ól─▒k de─čil, isim satmak de─čil, halk dalkavuklu─ču yapmak de─čil. Onurunla hayat─▒n ├žile h├ónesinde beklemek, pastadan ve k├╝resel kimliksizle┼čme ya─čmas─▒ndan pay almak i├žin a─čyar e┼čiklerde y├╝zsuyu d├Âk├╝p nem├ólanmak de─čil; dervi┼č├óne bir sab─▒rla, ├ža─č─▒n demir duvarlar─▒n─▒ kar suyu gibi, erimi┼č k─▒zg─▒n ya─č renginde bulut ├ž├Âz├╝lmesi gibi tahamm├╝lle beklemek ve ebediyyen eskimez g├╝zellikler ├╝retmek nedir, bilir misiniz?

┼×─░─░R MU┼×TUSU: MUSANDIRA

┼×iir erdemli bir u─čra┼čt─▒r, ┼čiir sanatlar─▒n sultan─▒d─▒r,ilimlerin ilmidir. G├╝ndelik ├ž─▒karlar─▒n s─▒─č sular─▒nda kula├ž atanlar, oldu─ču f├ósit dairede d├Ân├╝p duranlar, bu a┼čk─▒n umman─▒na ula┼čamazlar. Ondan ald─▒klar─▒ bir damlay─▒ bile yorumlamaya ne idrakleri, ne irfanlar─▒ k├óf├« gelir. ├ç├╝nk├╝ ┼čiir, sizin ├Âl├╝ kelimeler istifi yaz─▒lar─▒n─▒za benzemez. Onlar her dem diri, her dem tazedir. Mesihdem bir r├╝zg├ór gibi esip gelir, sevin├ž ve esenlik ta┼č─▒r d├╝nyam─▒za. Fakat ne var ki, ruhlar─▒, sezgi ve his ge├žirmeyen, katranlanm─▒┼č katmerli kaput bezi ile sar─▒l─▒, b├╝r├╝l├╝ olanlar bu diriltici, mu┼čtulayan iklimi hissedemez, o saf├ó nazar─▒n fark─▒na varamaz.

Tam da sosyal ├Âfkemin kabard─▒─č─▒ bir anda ├ž─▒kageldi gen├ž delikanl─▒ Osman B├╝lent MANAVÔÇÖ─▒n ┬źMusand─▒ra┬╗s─▒ k─▒rkikindi ya─čmurlar─▒ gibi serinletti y├╝re─čimin yang─▒n─▒n─▒.G├╝zel, lirik, derin ┼čiire susam─▒┼čl─▒─č─▒m─▒ giderdi. Sa─čaltan bir muska gibi, MusaÔÇÖn─▒n as├ós─▒ gibi. Sanki ┼čiirin ├Âl├╝m ├«lan─▒n─▒ verenlere ibret olsun diye g├Ânderilmi┼č bir ┼čiir bildirisiydi bu. Kutlu bir bildirge. Kutlu bir uyar─▒:

Yanarda─č sessizce, ya─čmur sessizce
Ve nehir ve deniz ve da─č sessizce
Kandil ─▒┼č─▒─č─▒yla yanmakta mevsim
Ayr─▒l─▒┼č sessizce, ved├ó sessizce

Evet ┼čiir erbab─▒na sessizce gelen mesaj, bir esenlik ve ebediyet ├╝lk├╝s├╝d├╝r. Bir ruh g├Ânenmesidir. Yoksa siz ┼čiiri kalabal─▒k sokaklarda, serinlendi─činiz kumsallarda, ─░stikl├ól CaddesiÔÇÖnde, Ayya┼č Ma├žoÔÇÖnun yerinde falan m─▒ ar─▒yordunuz da, bulamad─▒n─▒z.Tel├ó┼čla hemen ├Âl├╝m ├«lan─▒ verdiniz gazetelere. Bu sahada bir d├╝┼č├╝┼č oldu─ču, piyasay─▒ k├Ât├╝ ├Ârneklerin i┼čgal etti─či do─čru. Ama ┼čiir, ger├žek ve b├╝y├╝k ┼čiir, sizin sigara ile keyif ├žatt─▒─č─▒n─▒z orta mal─▒ mek├ónlarda seyran eylemez efendiler! ┼×iir ├ós├╗de yerlerde,h├ólden anlar g├Ân├╝l ehlinin bulundu─ču, liberal ve ├ža─čda┼č magandalar taraf─▒ndan b├╝y├╝s├╝ bozulmam─▒┼č mek├ónlarda a├ž─▒l─▒r. O bir g├╝l ┼č├Âlenidir, revnakl─▒ bir co┼čkudur, ─▒┼č─▒lt─▒l─▒ ┼čehr├óyindir, il├óh├« bir ├óyindir, ─▒hlamur ve kekik kokusudur. Kutsanm─▒┼č bir sudur.├éb-─▒ hayatt─▒r. Tabi├« olandan tecrit edilmi┼č mek├ónlarda, esrar─▒n─▒ ve efs├ónesini yitirmi┼č, hissiyat─▒ k├Ârelmi┼č, genel ge├žer h├╝k├╝mler
almana─č─▒ beyinlere sirayet etmez pek. Hani derler ya:

G├Ârenedir, g├Ârene…
K├Âre nedir, k├Âre ne!

Bak─▒n─▒z, sizin hik├óyenizi anlat─▒yor ┼čiir. Kulak verip, dinleyin:

Buzlar ├╝lkesini yoklayan cemre
Cans─▒z bedenlerde atan bir y├╝rek
Gur├╗bun rengini bilmeyenlere
Anlattı melâli, gülümseyerek.

Dedik ya, bir koku, bir r├óyihad─▒r ┼čiir ve onu ancak koku alma hisleri k├Ârelmemi┼č, kulaklar─▒ hen├╝z pop├╝list t─▒ka├žlarla t─▒kanmam─▒┼č olanlar hissedebilir:

Toroslar ├╝st├╝ne bir koku siner
Bir y─▒lg─▒n f─▒rt─▒na vadilerine
Ya─čmuru ard─▒nca s├╝r├╝kleyenler
Bahar─▒ ├žok g├Âr├╝r kendilerine

Bu fer├óg├óti, bu di─čergaml─▒─č─▒, bu s├╗f├« ed├óy─▒ r├╗ha sindirmek kem├ól├ót ister. O da vasat beyinlere bah┼čedilmi┼č bir nimet de─čil ne yaz─▒k ki:

Kurak topraklara tek damla ┬źrahmet┬╗ d├╝┼č├╝rmeden,ker├ómeti kendinden menkul kafalar ya─čmurun nimetlerini dev┼čirirken, ┬źYa─čmuru ard─▒nca s├╝r├╝kleyenlerin, bahar─▒ bile kendine ├žok g├Ârmesi┬╗ kar┼č─▒s─▒nda nas─▒l bir eziklik ve eksiklik psikolojisine kap─▒l─▒r acaba? Allah hi├ž kimseyi bu ┼ča┼čk─▒nl─▒─ča, sapk─▒nl─▒─ča d├╝┼č├╝rmesin.

EDEBİYAT VE EBEDİYET RÂYİHASI

G├╝zel ┼čiiri tan─▒madan, hari├žten gazel ├žalanlar i├žin,┬źMusand─▒ra┬╗n─▒n her m─▒sra─▒ bir sanat tokad─▒ gibi. Hepsi ┬źBize dair, bize ait┬╗ de ondan. Hepsi derin ruhumuzun edeb├« ┼čerhi de ondan. Hepsinde edebiyatla-ebediyet tad─▒ var da ondan.

G├╝zel ┼čiiri tan─▒madan, hari├žten gazel ├žalanlar i├žin,┬źMusand─▒ra┬╗n─▒n her m─▒sra─▒ bir sanat tokad─▒ gibi. Hepsi ┬źBize dair, bize ait┬╗ de ondan. Hepsi derin ruhumuzun edeb├« ┼čerhi de ondan. Hepsinde edebiyatla-ebediyet tad─▒ var da ondan.

├ť├ž├╝nc├╝ s─▒n─▒f gazetelerde 10 y─▒ld─▒r yazd─▒klar─▒n─▒z sigara k├╝l├╝ gibi da─č─▒l─▒p gitmeye mahk├╗m. Fakat ┬źMusand─▒ra┬╗ kuts├« bir t─▒ls─▒m gibi, bir saadet muskas─▒ gibi ya┼čad─▒k├ža g├Ânl├╝m├╝z├╝ g├Ânendirmeye devam edecek. Yazd─▒klar─▒n─▒z edeb├«/estetik ger├že─či de─čil; ┼čuuralt─▒n─▒za sinmi┼č iflah olmaz hasedi yans─▒t─▒yor. H─▒r├ž─▒nl─▒─č─▒n─▒z─▒n psiko-sosyal arka pl├ón─▒nda, ├Âm├╝r boyu, edebiyat ├ževrelerinde ka├óle al─▒nacak iki d├Ârtl├╝k yazamayacak olman─▒n, tahamm├╝l edilemez, ├╝├ž├╝nc├╝ s─▒n─▒f ├žiziktirmelerle tel├ófi edilemez elemli ezikli─či var.

Bak─▒n─▒z, ┼ču t─▒ls─▒ml─▒ s├Âzler kar┼č─▒s─▒nda, ┼čiir yazamama kompleksiyle, ┼čiire kefen bi├žen kart y├╝zlerin utanc─▒ndan k─▒zard─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝r gibiyim:

Merhamet ya─čmurdur, ├Âfke f─▒rt─▒na
A┼čk─▒ yaln─▒z da─člar anlayabilir
Ve sab─▒r toprakt─▒r co─črafyam─▒zda
Onunla iksire d├Ân├╝┼č├╝r zehir

Korku u├žurumdur, ─▒st─▒rap deniz
Hüzün günbatımı, ayrılık rüzgâr
Biz sakin koylarda b├╝y├╝yemeyiz
Delilik ve safl─▒k suyumuzda var.

Evet, ┬źsakin koylarda┬╗ b├╝y├╝meye ve ├ža─čda┼č sululuktan k├óm almaya devam eden, tatl─▒ su bal─▒klar─▒, bu a┼čk─▒n/m├╝te├ól olu┼ču ne bilir ki? Pop├╝lizmin bulan─▒k suyunda s├╝r├╝nmeye ve vasat d─▒┼č─▒ beyinlere ┬źayd─▒n┬╗ g├Âr├╝nmeye devam edin; tarih bahsedecek koflu─čunuzdanÔÇŽ

Yeniden efsunlu sayfalara d├Ând├╝─č├╝n├╝zde, ┼čiirsizli─činkara k─▒┼č─▒ndan, ulv├« hislerin ilkbahar─▒na ermi┼č gibi i├žiniz i├žinize s─▒─čmaz; herca├« bir menek┼če, u├žar─▒ bir kelebek gibi p─▒rp─▒rlan─▒r kalbiniz:
Kula─č─▒mda ilk ezan, kap─▒mda b├ód-─▒ sab├ó
Ey g├Ân├╝l ayd─▒nl─▒─č─▒m, ilkbahar─▒m, merhaba.

D├╝nyev├« bir duyarl─▒ktan, mistik bir cezbeye s─▒├žrars─▒n─▒z sonraÔÇŽ Heves, h├╝ly├ó ne varsa, silinir ser levhadan:

Hisler ki, i├žimizde, hepsi birer r├╝zg├órd─▒r
Hepsinin hepimizde bir hikâyesi vardır.

├ľfkelenince lodos, g├╝l├╝mseyince meltem
K├Âyde ┼čeytan d├╝─č├╝n├╝, kar─▒ncalarda m├ótem

Daha iyi anlars─▒n r├╝zg├órda savrulduk├ža
Sonbahar ve yapraklar, ete─čine dolduk├ža

Ne a┼čka ├ža─č─▒ran ses, ne huzurlu bir nefes
Bütün rüzgârlar bilir: Allah bes, bâkî heves!

Topkap─▒ Suri├žinde k├╝├ž├╝k bir caminin bah├žesinde oturup, ┬źMusand─▒ra┬╗n─▒n b├╝y├╝l├╝ ve s─▒rl─▒ kap─▒s─▒n─▒ aralad─▒m yeniden. K─▒smen sakin bir ortamda, sayfalara ikindi g├╝ne┼či d├╝┼čerken ve ar─▒lar yaz─▒n son ├ži├žeklerinden r├óyihalar dev┼čirirken, ben de Musand─▒raÔÇÖn─▒n sayfalar─▒n─▒ ├ževirmeye ba┼člad─▒m. ├çoktur hasretini ├žekti─čim, efsunlu ve lirik, bize ait g├╝zellikler d├╝nyas─▒na h├╝z├╝nl├╝ bir gezintiye ├ž─▒kt─▒m. Mistik ve estetik bir iklim i├žinde, ho┼č dakikalar ge├žirdim. ─░kindi devrildi, g├╝n ak┼čam oldu. G├╝n ak┼čaml─▒, g├Ân├╝l ┼čiirlidir dostlar. S─▒─č─▒na─č─▒m─▒z olan ┼čiir; ak kanatlar─▒yla bizi ┼čehrin buhran─▒ndan al─▒p kurtaran ak├ža do─čanlar gibi. Ve Musand─▒raÔÇÖdan kelime ku┼člar─▒ kanat ├ž─▒rp─▒p ak┼čam ├Âncesinin mahmurlu─čunda ─░stanbul sem├ólar─▒na,oradan g├Âky├╝z├╝ne do─čru s├╝z├╝l├╝yor:

Umut ki, b├╝y├╝mek ister y├╝rekte
Umut ki, tohumdur, ├žatlamak ister
Ve b├╝t├╝n ya─čmursuz tohumlar i├žin
A─člamakl─▒ olmak yak─▒┼č─▒r bize
A─člamak en hazin yenilgimize.

SES SEMÂMIZIN YANKISI

Kalemine, elemine, bu soylu mel├óline sa─čl─▒k Osman MANAV; T├╝rk ┼čiiri ile birlikte, bize ait k─▒ymetler ├Âzel g├Ân├╝l musand─▒ralar─▒nda ya┼č─▒yormu┼č ├žok ┼č├╝k├╝r.├ťlkemi yozla┼čt─▒rmak isteyenler, beton binalar─▒ y─▒kabilir belki; k├╝resel yavan d├╝nyan─▒n ┼čak┼čak├ž─▒l─▒─č─▒n─▒ yapacak kiral─▒k k├Â┼če yazarlar─▒ bulabilir; ama ruh ve m├ón├ó musand─▒ram─▒zdaki efsunlu s─▒rlar─▒ asla yok edemez. ├ç├╝nk├╝ onlar─▒n g├╝c├╝, m├╝cerret cevheri ├Âld├╝rmeye yetmez. Onlar somutun katili, soyutun c├óhilidir. ├ç├╝nk├╝ bu k─▒ymetler ezelin ve ebediyetin ├Âz├╝n├╝/hikmetini muhafaza ediyor. Al├« bir terkipÔÇŽ

Ol mukaddes rüzgâr benim
Ate┼čte yanmaz madenim

demi┼čtim ┬źSultan ├ťlke┬╗ ┼čiirinde. ├ľyle bir cevherin yenidendirili┼č k─▒m─▒lt─▒s─▒ var kutsal co─črafyam─▒z─▒n derinliklerinde.Her ┼čey yapabilirler, Ortado─čuÔÇÖyu kana bulayabilir,10 g├╝nl├╝k masum bebe─či kur┼čunlayabilirler; fakatbu cevherin evsaf─▒n─▒ ve uhrev├« kudretini ├Âld├╝remezler.├ç├╝nk├╝ soyuta kur┼čun i┼člemez! ├ç├╝nk├╝, r├╗hu b─▒├žaklayamazlar! Ay ─▒┼č─▒─č─▒n─▒ b─▒├žaklayamayacaklar─▒, ses sem├óm─▒z─▒ kur┼čunlayamayacaklar─▒ gibi.

Buram buram ─▒hlamur, kekik ve yayla ├ži├že─či kokan bir ┼čiirle kar┼č─▒ kar┼č─▒yay─▒z. Sanki anam─▒z─▒n ├žam tahtas─▒ndan yap─▒lma, naftalinli sand─▒─č─▒ a├ž─▒lm─▒┼č ├Ân├╝m├╝zde; sanki ipek h─▒┼č─▒rt─▒l─▒ bir bedesten ├Ân├╝ndeyiz. ─░hti┼čam─▒n, ebed├« yeninin, sonsuz g├╝zelli─čin ┬źMusand─▒ra┬╗s─▒ bu.. ┬źSolmaz/ p├Ârs├╝mez yeni┬╗ye tutulan ayna bu. Berrak ve duru. Bizim ┼čiirimiz, bizim ┼ču├╗rumuz, bizim irfan─▒m─▒z, bizim ├«man─▒m─▒z, bizim mel├ólimiz; bizim hel├ólimiz; bizim h├óf─▒zam─▒z ve bizim h├ót─▒ram─▒z var i├žinde.

BU B─░R D├ťKK├éN-I H─░KEM

─░┼čte M├╝sl├╝man-T├╝rk ┼čiiri buna denir. ─░┼čte ┼×arkÔÇÖ─▒n,yani ezelin ve ebediyetin ┼čiiri bu. R├╝zg├ór yeleli ┼čiirler,kelebek kanatl─▒ ┼čiirler; her rengiyle bize mahsus, bizim k├╝lt├╝r├╝m├╝z├╝, bizim ed├óm─▒z─▒, bizim sevd├óm─▒z─▒ ve sapmalara,k─▒r─▒lmalara, yozla┼čmalara, ayr─▒┼čmalara ra─čmen,bizim m├╝hr├╝m├╝z├╝, hayat nizam─▒m─▒z─▒ yans─▒tan s├╝mb├╝l kokulu, ├žam orman─▒ kokulu ┼čiirler:
Bir vefâlı rüzgâr gelir kapıya
Elinde y─▒pranm─▒┼č r├╝y├ólar─▒m─▒z
Aman g├Âzya┼č─▒m─▒z de─čmesin suya
Biz ki, a─člamaktan hep utan─▒r─▒z
Bu esmer s├╝k├╗tu iyi tan─▒r─▒z

┼×iirler, hem sembolik, hem ├žok ├ža─čr─▒┼č─▒ml─▒, hem sadeli─čin ulv├« derinli─čini yans─▒t─▒yor. Sehli m├╝mten├«/imk├óns─▒z kolay denilen t├╝rden. G├╝zel T├╝rk├žeÔÇÖnin ├ža─čda┼č lirikleri bunlar.M─▒sralar sizi al─▒p ├Âtelere g├Ât├╝r├╝yor. G├Ânendiren, esenleyen,r├╗hunuzu ferahland─▒ran ├ó┼čina bir iklime ta┼č─▒yor. Tut ki,A─čustos s─▒ca─č─▒nda p├╝f├╝r p├╝f├╝r esen bir sabah yeli ok┼čuyor r├╗hunuzu. Sanki ├ól├« bir medeniyetin serin ─▒rmaklar─▒, kirlenmemi┼č ana p─▒narlar─▒ ├ža─č─▒ld─▒yor i├žinizde. Sanki ipek bir t├╝l dalgalan─▒yor ay ─▒┼č─▒─č─▒nda. Sanki sonsuzluk yakamozu sizi a┼čk─▒n bir diyara ├ža─č─▒r─▒yor. Sanki Tuna k─▒y─▒lar─▒ndas─▒n─▒z, sanki┬źK─▒z─▒l Elma┬╗ ufkuna a├ž─▒lm─▒┼čs─▒n─▒z. Sanki fizik ger├žekli─či a┼č─▒p, fizik├Âtesine ge├ži┼č yapm─▒┼čs─▒n─▒z gibi. Zaten g├╝zel ve g├╝├žl├╝ ┼čiirin biricik g├Ârevi de bu de─čil mi?

Do─črusu ├žoktur b├Âylesi bir ┼čiir c├╝mlesi/b├Âyle bir ┼čiir cemresi d├╝┼čmemi┼čti kurak co─črafyam─▒za. Bu yang─▒nlar ┼čehrinde ye┼čeren taze bir nergis gibi co┼čkun duygular serpi┼čtirdi d├╝nyam─▒za Musand─▒ra. Koruyan, k├Ât├╝l├╝klerden sak─▒nan,usanm─▒┼čl─▒klar─▒m─▒za rahmet gibi gelen musand─▒ra. Sanki h├ól terc├╝memiz var m─▒sralarda:

Y─▒ld─▒zlar g├Â├ž etti ve ┼čehir ├Âld├╝
Yorgun sokaklarda yorgun insanlar.

Musand─▒raÔÇÖn─▒n r├╗humda uyand─▒rd─▒─č─▒ depre┼čme ve sevin├ž dalgas─▒yla g├Âky├╝z├╝ne bak─▒yorum. Ne kadar da a├ž─▒k, mavi ve berrak. Sanki musand─▒radan esip y├╝kselen r├╝zg├órla da─č─▒lm─▒┼č ┼čehrin kara/kirli bulutlar─▒. ├ťzerimize ├ž├Âken yaban,yoz bulutlar─▒ da i┼čte b├Âyle s├Âk├╝p atmal─▒y─▒z ┬źkendi g├Âkkubbemizden!┬╗ Kendimiz olmal─▒, kendimiz kalmal─▒; kendi ed├óm─▒z─▒ ya┼čamal─▒y─▒z ebediyete kadar. Kendi ┼čiirimizi yazmal─▒,kendi ┼čiirimizi okumal─▒y─▒z. Kendi t├╝rk├╝m├╝z├╝ s├Âylemeliyiz,yaban─▒n t├╝rk├╝s├╝n├╝ de─čil. Ne mutlu hikmetli bilgiye ula┼čanlara,ne mutlu e┼čyan─▒n s─▒n─▒rlar─▒n─▒ a┼čanlara…

Burası bir turfe dükkân-ı hikem
Raflarda rengârenk umutlarımız
Kimi harcıâlem, kimiyse mahrem
B├╝t├╝n hi├žli─čimiz, b├╝t├╝n var─▒m─▒z

T├╝rk├ženin ┼×iiri

T├╝rk├že, uzun as─▒rlard─▒r konu┼čulan bir dildir.As─▒rlara m├ól olmu┼č tarih├« seyir i├žerisinde bu dilin g├╝zelliklerinin, ├╝st├╝nl├╝klerinin ve meselelerinin bazen ┼čiir olarak ele al─▒nd─▒─č─▒ m├╝┼čahede edilmektedir.Bu kitap da, T├╝rk├žeyi konu alan ┼čiirleri derlemi┼čtir.Bu ┼čiirlerde T├╝rk├že, bir g├╝zellik unsuru olarak, b├╝t├╝n geli┼čim ve de─či┼čim merhaleleriyle beraber ele al─▒nm─▒┼čt─▒r. Ayr─▒ca ┼čiirlerde T├╝rk├ženin belli ba┼čl─▒ meselelerine de temas edilmi┼čtir.

T├╝rk├žeyi T├╝rk ┼čiirinin bir konusu olarak ilk i┼čleyen ┼čairi Ziya G├ľKALP ve ilk ┼čiiri de ┬źLis├ón┬╗olarak kabul eden yazarlar kitapta yer alan ┼čiirleri kendi katt─▒klar─▒ yorumlarla beraber derc etmi┼čler.

T├╝rk├žeyi konu alan ┼čiirlerin derlendi─či kitapta ├Âzle┼čtirmeden ve uydurmac─▒l─▒ktan bahsedilmekte,dilin kirlenmesi, dil devrimi ve T├╝rk Dil KurumuÔÇÖna kadar bir├žok konu ele al─▒nmaktad─▒r.

Kitapta ayr─▒ca T├╝rk├ženin d─▒┼č T├╝rklerin edebiyatlar─▒nda ele al─▒n─▒┼č─▒na da de─činilmi┼čtir. Bu arada Azer├«ce, ├ľzbek├že, K─▒rg─▒zca, T├╝rkmence gibi dillerde T├╝rk├žeyi ┼čiirlerinde yans─▒tan ┼čairlerin ┼čiirlerine de temas edilmi┼čtir. Bunun yan─▒nda BalkanlarÔÇÖda az─▒nl─▒k psikolojisiyle ya┼čayan T├╝rk halklar─▒n─▒n T├╝rk├žeyi ele alan ┼čiirlerine de yer verilmi┼čtir.

T├╝rk├ženin ┼×iiri
Hasan KOLCU – G├╝rkan YAVA┼×
Ayd─▒n Kitabevi (0 312) 230 27 59
Ankara, 2006

T├╝rk├ženin Ac─▒ G├╝nleri

Milletlerin hayat─▒nda dilin ├Ânemli bir mevki i┼čgal etti─či kabul edilen bir ger├žektir. Ancak dil, birtak─▒m yersiz m├╝dahalelere m├óruz kal─▒rsa kendi asl├« g├╝├ž ve karakterini yitirebilir.B├Âylesi bir yozla┼čma d├Âneminde dile sahip ├ž─▒k─▒lmamas─▒ bizi ├žok vahim neticelerle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya b─▒rakabilir.

Prof. Dr. Ahmet SEVG─░ bu kitab─▒nda zaman zaman T├╝rk dilinin ya┼čad─▒─č─▒ ac─▒ g├╝nleri ele almaktad─▒r. T├╝rk├ženin ge├žirdi─či seyri, as─▒rlar ├Âncesiyle beraber ele alan yazar bu tarih├« seyir i├žerisinde kilometre ta┼č─▒ olarak g├Âr├╝lebilecek baz─▒ noktalara vurgu yapmaktad─▒r. Bat─▒l─▒la┼čman─▒n T├╝rk diline etkisi, aruz ve T├╝rk├že aras─▒ndaki m├╝nasebet, uydurmac─▒l─▒k ak─▒m─▒ dolay─▒s─▒yla dilin ge├žirdi─či s─▒k─▒nt─▒lar, k├╝reselle┼čmenin T├╝rk├že ├╝zerindeki etkisi gibi meseleler kitapta yer alan baz─▒ konulard─▒r.

M├╝ellif, T├╝rk├žeyi ├Ânemli k─▒lma gayretlerini de─čerlendirirken Ka┼čgarl─▒ MahmutÔÇÖtan ilk dil m├╝c├óhidi olarak bahsetmekte, ayr─▒ca Karamano─člu Mehmet BeyÔÇÖin T├╝rk├žeden ba┼čka bir dil konu┼čulmas─▒n─▒ yasaklayan ferman─▒ndan ├Âvg├╝yle s├Âz etmektedir. Bunlar─▒n yan─▒nda, ├ľzellikle ├ľmer SeyfettinÔÇÖin i├žinde yer ald─▒─č─▒ Mill├« Edebiyat Ak─▒m─▒ÔÇÖn─▒n T├╝rk├žeyi diriltmedeki gayretlerine vurgu yapmaktad─▒r.

T├╝rk├ženin bilim dili olup olamayaca─č─▒ tart─▒┼čmalar─▒ndan da bahseden yazar bu t├╝r m├╝naka┼čalar─▒n yeni olmad─▒─č─▒n─▒,as─▒rlar ├Âncesinde de T├╝rk├ženin bilim dili olarak kabul edilemeyece─čini iddia eden kimselerin bulundu─čuna temas etmekte ve bu g├Âr├╝┼čleri tenkit etmektedir.

T├╝rk├ženin Ac─▒ G├╝nleri
Prof. Dr. Ahmet SEVG─░
Kitap i├žin irtibat tel: (0 535) 987 01 67
Konya, 2003

Gelenek ve Modernite
Arasında Ulemâ

Esas itibariyle Osmanl─▒ ulem├ós─▒n─▒n Avrupa bilim ve tekni─čine kar┼č─▒ tak─▒nd─▒klar─▒ tavr─▒ konu alan kitap geni┼č ve kapsaml─▒ bir ara┼čt─▒rman─▒n mahs├╗l├╝ olarak kar┼č─▒m─▒zda duruyor.

├ľnce Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n devlet ve toplum yap─▒s─▒n─▒ inceleyen yazar, daha sonra bu yap─▒ i├žerisinde ulem├ón─▒n yeri ve fonksiyonuna dair bilgiler veriyor. Ard─▒ndan, ulem├ón─▒n yeti┼čmi┼č oldu─ču medreseleri konu alarak medreselerin e─čitim sistemini ve buralarda okutulan ders kitaplar─▒n─▒ k─▒saca tan─▒t─▒yor.Ard─▒ndan bilhassa 17ÔÇÖnci y├╝zy─▒lda bat─▒ teknolojisi ile ka├ž─▒n─▒lmas─▒ imk├óns─▒z bir ┼čekilde kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kal─▒p hesapla┼čmak zorunda olan Osmanl─▒ toplumunun bu noktadan sonra ya┼čam─▒┼č oldu─ču d├Ân├╝┼č├╝m├╝ ve bu d├Ân├╝┼č├╝m i├žerisinde uleman─▒n da de─či┼čen fonksiyonunu inceliyor. Bu ba┼čl─▒─č─▒ m├╝teakip┬źGelene─či Yeniden Kurmaya Y├Ânelik Projeler┬╗ ba┼čl─▒─č─▒n─▒ a├žan yazar, bu ba┼čl─▒k alt─▒nda Hasan el-K├óf├«, Ko├ži Bey, K├ótip ├çelebi ba┼čta olmak ├╝zere bir ├žok Osmanl─▒ ├ólimi ve m├╝tefekkirinin g├Âr├╝┼člerine yer veriyor. Bu g├Âr├╝┼člerin alt─▒nda yatan ikilemi g├Âsterdikten sonra ─▒sl├óhat ve yenilik hareketlerini inceliyor ve ilmiye te┼čkil├ót─▒ndan askeriye te┼čkil├ót─▒na var─▒ncaya dek her alanda ba┼člat─▒lan reformlar─▒ ve bu reformlara kar┼č─▒ olu┼čan tepkilerden bahsediyor.

Kitab─▒n sonunda bu d├Ân├╝┼č├╝m ve tepkiler hususunda Tarih├ži ├és─▒m EfendiÔÇÖnin ve ├ľmer F├óik ismindeki bir kalemiye erbab─▒n─▒n g├Âr├╝┼člerine yer veren yazar daha sonra kendi genel de─čerlendirmesi ile kitab─▒n─▒ bitiriyor.

Gelenek ve Modernite Arasında Ulemâ
Dr. Osman ├ľZKUL
Bir Harf Yay─▒nlar─▒ (0 212) 511 99 55