Vasiyet ve Hikmetler

Dr. Adem AKIN- Muhammed YET─░M
ademaki n@yuzaki.com muyetim@yuzaki.com

MUHY─░DD├ÄN-─░ ARAB├Ä ‘DEN VAS─░YETLER

Muhyidd├«n-i Arab├« Hazretleri, ├Âncelikle Kur’├ón ve s├╝nnetten s├╝zd├╝─č├╝ bilgilerin, sonra da kendisinden ├Ânce ya┼čayan ulem├ó ve evliy├ón─▒n eserlerinin ve ba┼čta F├╝t├╗h├ót-─▒ Mekkiyye’si olmak ├╝zere b├╝t├╝n kendi kitaplar─▒n─▒n ├Âz├╝n├╝ 201 vasiyette toplam─▒┼čt─▒r.

VAS─░YET 14-A

Kullara zulmetmekten ┼čiddetle ka├ž─▒n! Zul├╝m, k─▒y├ómet g├╝n├╝n├╝n zulmetleri/karanl─▒klar─▒d─▒r.

Kullara zulmetmek, Allah taraf─▒ndan onlar i├žin ed├ó etmeye memur k─▒l─▒nd─▒─č─▒n haklardan onlar─▒ mahrum etmendir. Bu bazen h├ól ile, yani bir kulun s─▒k─▒nt─▒ ve ihtiya├ž i├žerisinde oldu─čunu g├Ârmen ve o ihtiyac─▒ giderip o s─▒k─▒nt─▒y─▒ def edecek g├╝c├╝n sende mevcut oldu─čunu bilmen iledir. Onun bu h├ólini bilmenle, o kulun senin mal─▒n ├╝zerinde bir hakk─▒ do─čar. Allah Te├ól├ó seni o h├óle s─▒rf o kulun hakk─▒n─▒ ├«f├ó edesin diye muttal├« k─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu hakk─▒ ├«f├ó etmezsen mes’ ├╗liyet alt─▒nda kal─▒rs─▒n. ┼×ayet kulun o ihtiyac─▒n─▒ g├Ârecek g├╝ce sahip de─čilsen yine de bil ki Allah Te├ól├ó seni onun durumuna bo┼č yere muttal├« k─▒lmam─▒┼čt─▒r. Bu durumda Allah senden, o kulun s─▒k─▒nt─▒s─▒n─▒ giderebilece─čini bildi─čin birinin yan─▒nda g├╝zel s├Âz s├Âylemekle (yani o ki┼čiyi yard─▒ma te┼čvik etmekle) o kula yard─▒m etmeni istemektedir. E─čer bunu da yapamazsan hi├ž olmazsa o kul i├žin dua et. Ancak dua, var olan b├╝t├╝n gayretini sarf edip art─▒k yard─▒m edebilmekten ├╝midini kesti─čin ve elinde duadan ba┼čka bir ┼čey kalmad─▒─č─▒n─▒ bildi─čin zaman makb├╗ld├╝r.

┼×ayet sen (buraya kadar anlatt─▒─č─▒m─▒z) bu ├Âl├ž├╝y├╝ eksik tutarsan, o ihtiya├ž sahibine zulmeden ki┼čilerden oluverirsin. Ancak bu durum, o muhta├ž kul zar├╗ret h├óli sebebiyle ├Âld├╝─č├╝ zaman ge├žerlidir. ┼×ayet ihtiya├ž sahibi ├Âlmeyip, onun ihtiyac─▒n─▒ m├╝’minlerden bir ba┼čkas─▒ giderirse, o m├╝’min karde┼čin sen hissetmeksizin senin ├╝st├╝nden bu mes’├╗liyeti d├╝┼č├╝rm├╝┼č demektir. M├╝’min, m├╝’minin karde┼čidir; onu bir ba┼čkas─▒na teslim etmez ve ona zulmetmez. ─░htiyac─▒ kar┼č─▒layan ki┼či b├Âyle (yani seni mes’├╗liyetten kurtarmaya) niyet etmemi┼č olsa bile i┼čin asl─▒ budur. Allah Te├ól├ó da bunu b├Âyle kabul eder.

Zar├╗ret h├ólinde yard─▒m isteyen ki┼čiye bir ┼čey verdi─čin zaman, vermemi┼č olan ├Ânceki bir m├╝’min karde┼činin yeri ne vermeye niyet et ve bu i┼či sana b─▒rakarak hayra senin n├óil olman─▒ sa─člayan m├╝’min karde┼čini muhabbet ve ┼čefkatin sebebiyle kendi nefsine tercih et. ┼×ayet o ki┼či verseydi, muhta├ž kul onun verdi─čine kanaat edecek ve sen de bu hayra n├óil olamayacakt─▒n. ├érif ki┼čilerin, dilleri ve h├ólleri ile dilenen zaruret s├óhiplerine ihs├ón─▒ bu niyet iledir. ÔÇť─░steyen ki┼čiyi azarlama!ÔÇŁ(Duh├ó s├╗resi, 10) ─░stenen ┼čey madd├« bir g─▒da maddesi veya m├ónev├« bir ┼čey olsun -ki ilim sahibi olup ba┼čkalar─▒n─▒ da bundan faydaland─▒rma bu b├óbdand─▒r-fark etmez.

Yolunu ┼ča┼č─▒rm─▒┼č kimse hid├óyet, a├ž kalm─▒┼č kimse doyurulmak, ├ž─▒plak kimse ise kendisini havan─▒n s─▒ca─č─▒ndan- so─ču─čundan koruyacak ve avretini ├Ârtecek k─▒y├ófet ister. Senin kendisini affedebilecek g├╝ce sahip oldu─čunu bilen su├žlu ki┼či ise senden su├žunun affedilmesini ister. O h├ólde ┼ča┼č─▒rm─▒┼ča yol g├Âster, a├ž─▒ doyur, susam─▒┼ča su ver, ├ž─▒pla─č─▒ da giydir. Bil ki sana kar┼č─▒ muhta├ž olunan bu ┼čeylerin hepsine sen dah├« muhta├žs─▒n. ├élemdeki her ┼čeyden m├╝sta─čn├« olan ger├žek gan├«/zengin sadece Allah’t─▒r. Buna ra─čmen O, kullar─▒n dualar─▒na ic├óbet etmede, ihtiya├žlar─▒n─▒ gidermededir. Kullardan i├žinde bulunduklar─▒ s─▒k─▒nt─▒y─▒ def edip iyilikleri ula┼čt─▒rmas─▒ i├žin kendisine dua etmelerini istemektedir. Bu b├Âyleyken senin Allah’─▒n kullar─▒na ayn─▒ ┼čekilde davranman hayli hayli gereklidir. ├ç├╝nk├╝ sen de b├╝t├╝n bu ┼čeyler hususunda Allah’a muhta├žs─▒n.

M├╝slim, Sahih’inde Abdullah b. Abdurrahman b. Behram ed-D├órim├«, Mervan b. Muhammed ed-D─▒me┼čk├«, Sa├«d b. Abd├╝laz├«z, Reb├«a b. Yez├«d, Eb├╗ ─░dris el-Havl├ón├«, Eb├╗ Zer -rad─▒yall├óhu anhum- tar├«k─▒yla Hazret-i Neb├« -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-‘ den riv├óyet etti─čine g├Âre Allah Te├ól├ó ┼č├Âyle buyurmu┼čtur:

“Ey kullar─▒m, Ben zulmetmeyi nefsime haram ettim. Onu aran─▒zda dah├« haram k─▒ld─▒m. Birbirinize zulmetmeyin!

Ey kullar─▒m, BenÔÇÖim hid├óyet eylediklerimden ba┼čka her biriniz dal├ólettesiniz/sapk─▒nl─▒ktas─▒n─▒z. BenÔÇÖden hid├óyet isteyin ki size hid├óyet vereyim.

Ey kullar─▒m, BenÔÇÖim doyurduklar─▒mdan ba┼čka her biriniz a├žs─▒n─▒z. BenÔÇÖden doyurulmay─▒ talep edin ki sizi doyuray─▒m

Ey kullar─▒m, BenÔÇÖim giydirdiklerimden ba┼čka her biriniz ├ž─▒plaks─▒n─▒z. BenÔÇÖden giydirilmeyi isteyin ki sizi giydireyim.

Ey kullar─▒m, siz gece-g├╝nd├╝z hata/g├╝nah i┼čler durursunuz. Ben ise b├╝t├╝n g├╝nahlar─▒ ba─č─▒┼člar─▒m. BenÔÇÖden ba─č─▒┼članma talep edin ki sizi ba─č─▒┼člayay─▒m.ÔÇŁ

Cenab-─▒ Hak, b├╝t├╝n bunlar─▒ sen O’ndan istemeden l├╝tfetmi┼čtir. Fakat bununla beraber, dua ve talebin kar┼č─▒l─▒─č─▒nda sana olan yard─▒m ve in├óyetini g├Âstermek i├žin kendisinden dilenip istemeni emretmi┼č ve duana ic├óbet olarak da ihsanda bulunmu ┼čtur. Bu, O’nun sana ihsan ettiklerine ek olarak vermi┼č oldu─ču ayr─▒ bir mertebedir.

Allah Te├ól├ó’n─▒n emretmesi sebebiyle dua etti─čin zaman, O, senin bu isteyi┼čini bilmektedir. Sen yarat─▒lm─▒┼č oldu─čun as─▒l tabiat itibariyle zar├╗ret h├óli i├žindesin. Bu zaruret hali sana, istemekle ├╝st├╝ne vacip olan bir vazifeyi yerine getirmen i├žin verilmi┼čtir ki bunu yapt─▒─č─▒n takdirde Allah Te├ól├ó seni, emrine uyanlar─▒n m├╝k├ófat─▒yla m├╝k├ófatland─▒rs─▒n; hay─▒r ve ihsan─▒n─▒ katbekat art─▒rs─▒n. Yani O, sana sadece bir rahmet tecell├«si olarak ve hay─▒r l├╝tfunda bulunmak i├žin emir buyurmaktad─▒r. Bu, ayn─▒ zamanda senin O’ndan ba┼čkas─▒na h├ócetini arz etmemen i├žindir. Zira sen sadece O’na ibadet etmek ve sadece O’nun kar┼č─▒s─▒nda fakr u zar├╗ret i├žinde bulunmak i├žin yarat─▒ld─▒n.

EL-H─░KEM├ť ‘L-AT├é─░YYE’ DEN H─░KMETLER

Ahmed Bin Muhammed ─░bn At├óullah El ─░skender├«’nin e┼čsiz ve ├Âl├╝ms├╝z eseri olan el Hikem├╝’l- At├óiyye 264 veciz hikmetten olu┼čmaktad─▒r. Bu hikmetlerin muhtevas─▒ ├╝├ž k─▒s─▒mda toplan─▒r:

1. Ar─▒ duru Allah inanc─▒, yani tevhid,
2.Güzel ahlâk,
3.Nefsi her t├╝rl├╝ k├Ât├╝l├╝kten temizleyerek Allah yoluna girmek.

H─░KMETLER-XIV Hikmet 119

Namaz, kalplerin g├╝nah kirlerinden ar─▒n─▒┼č─▒ ve (kula) gayb kap─▒lar─▒n─▒n a├ž─▒l─▒┼č─▒d─▒r.

Hikmet120

Namaz, m├╝n├ócat mahalli ve ar─▒nma yeridir. Namazda esrar meydanlar─▒ geni┼čler, nurlar─▒n parlakl─▒─č─▒ artar. Allah Te├ól├ó sendeki acziyeti bildi─či i├žin namaz─▒n adedini azaltt─▒. O’nun fazl u keremine olan ihtiyac─▒n─▒ bildi─či i├žin de sevap ve faziletini art─▒rd─▒.

Hikmet 121

Bir amel sebebiyle kar┼č─▒l─▒k bekledi─čin zaman, senden o amelde sad├ókat ve teslimiyet istenir. ┼×├╝phe sahibi olan ki┼čiye, sel├ómet i├žinde bulunu┼ču m├╝k├ófat olarak yeter.

Hikmet122

Hakik├« f├óili olmad─▒─č─▒n bir amel i├žin kar┼č─▒l─▒k bekleme. Amelinin makb├╗l olmas─▒ m├╝kafat olarak sana yeter.

Hikmet123

Allah Te├ól├ó, senin ├╝zerinde ihsan─▒n─▒ g├Âstermek istedi─či zaman hayr─▒ yarat─▒r ve onu sana nispet eder (sana ait k─▒lar).

Hikmet124

Allah Te├ól├ó, seni kendi nefsine d├Ând├╝recek olursa k├Ât├╝l├╝k ve ay─▒plar─▒na nihayet yoktur. Senin ├╝st├╝nde fazl─▒n─▒ ve ihsan─▒n─▒ izhar etti─či zaman da ├Âvg├╝ye l├óy─▒k ┼čeyler bitesi de─čildir.

Hikmet125

Allah’─▒n rub├╗biyyet s─▒fatlar─▒na s─▒ms─▒k─▒ ba─član. Kendi kulluk s─▒fatlar─▒n─▒n da hakk─▒n─▒ yerine getir.

Hikmet126

Allah, yarat─▒lm─▒┼č ┼čeyleri (zenginli─či, izzeti, ┼č├Âhreti, s─▒hhati) hakikatte senin olmad─▒─č─▒ h├ólde, ├Âyle oldu─čunu iddia etmeni sana yasaklad─▒. O, hi├ž Allah ait olan vasf─▒ senin kendine ait oldu─čunu iddia etmene izin verir mi?

Hikmet127

Sen, kendi nefsinin ├ódetlerini bile y─▒rt─▒p a┼čmad─▒─č─▒n h├ólde senin i├žin h├órikul├óde (├ódet ├╝st├╝) ┼čeyler nas─▒l ger├žekle┼čsin.

Hikmet128

Hakik├« mesele talebin bulunmas─▒ de─čil, g├╝zel edeple r─▒z─▒kland─▒r─▒lmand─▒r.