Muhabbetin Kudreti…

Osman N├╗ri TOPBA┼× Hocaefendi

HER ┼×EY MUHABBETLE CANLI…

Hadis-i kudsîde buyurulur:
“─░hl├ós, benim s─▒rlar─▒mdan (├Âyle) bir s─▒rd─▒r (ki), anu kullar─▒mdan (ancak) sevdi─čim kimsenin kalbine emanet ederim. Onu (ecir defterine) yazmak i├žin bir melek ve ifs├ód etmek i├žin de bir ┼čeytan ona (ihl├ósa) muttal├« olamaz.” (Et-T├óc, I, 43)

Allah’─▒n s─▒rr─▒ olan ihl├ós gibi bir l├╝tf-i ilah├«, insanlar i├žinde ancak muhabbet-i ilah├« sahibi olanlara verilmektedir. Hadiste ge├žen ┬źsevdi─čim kullar┬╗ ifadesi bu ger├že─či g├Âstermektedir.

Bu demektir ki, insana b├╝t├╝n kap─▒lar ancak a┼čk ve muhabbeti nispetinde a├ž─▒l─▒r. Muhabbetin bitti─či yerde ihl├ós da biter, samimiyet de, fazilet de, gayret de. Muhabbetin canl─▒ oldu─ču bir g├Ân├╝lde her ┼čey canl─▒d─▒r; ibadetler, g├╝zel hasletler, sad├ókat, teslimiyet ve ebed├« huzur… Onun i├žin her ┼čeyden evvel g├Ân├╝llerde muhabbet n├╗ru hi├ž solmayan bir g├╝ne┼č gibi sars─▒lmaz bir k─▒vamda ve kal─▒c─▒l─▒kta olmal─▒d─▒r. Aksi takdirde mum misali t├╝kenen muhabbetler, insan─▒ da t├╝ketir, g├╝zellikleri de. ├ľyle ki bazen ebed├« bir zarar ve h├╝srana d├Ân├╝┼č├╝r. Hazin neticelerle insan─▒ peri┼čan eder. Nah┼čeb├« Hazretleri’nin anlatt─▒─č─▒ ┼ču k─▒ssa bu hak├«kate ne g├╝zel bir mis├óldir:

SAHTE SEVG─░LER FEL├éKET…

“Bir gen├ž, padi┼čah─▒n k─▒z─▒n─▒n kap─▒s─▒na gelmi┼č ve kendisinin ona ├ó┼č─▒k oldu─čunu s├Âylemi┼čti. Haber padi┼čah─▒n k─▒z─▒na iletilince han─▒m sultan kap─▒ya geldi ve gence:

┬źAl ┼ču bin dirhemi de; bir daha bana da, sana da zarar verecek b├Âyle bir ┼čey s├Âyleme.┬╗ dedi.

Gen├ž vazge├žmeyince:

┬ź├ľyleyse iki bin dirhem al!┬╗ teklifinde bulundu.

Nihayet pazarl─▒k on bin dirheme var─▒nca, gen├ž, kab├╗l etti. Bu durumu g├Âren padi┼čah k─▒z─▒:

┬źSen beni nas─▒l seviyorsun ki, g├Âz├╝n para pul ile kama┼č─▒p beni g├Ârmez oldu. Beni benden ba┼čkas─▒na tercih edenlerin cezas─▒ nedir biliyor musun?┬╗ dedi ve ard─▒ndan sevgisinde samim├« olmayan ve d├╝nyal─▒─ča ma─čl├╗p olan genci huzurundan tard etti.

Bu h├óli duyan bir ├órif, d├╝┼č├╝p bay─▒ld─▒. Kendi ne geldi─činde ┼č├Âyle dedi.

┬źEy insanlar! Bak─▒n d├╝nyada sahte sevgilerin ba┼č─▒na neler geliyor! Ya Hakk’─▒ sevdi─čini iddia edip de ondan ba┼čkas─▒na y├Ânelenlerin ba┼č─▒na ├óhirette neler gelmez ki… ┬╗”

Bu k─▒ssa da g├Âsteriyor ki, insan─▒n hayat─▒, asl─▒nda ba┼čtan sona gerek mec├óz├« gerekse hakik├« a┼čk a├ž─▒s─▒ndan devaml─▒ muhabbet imtihanlar─▒ ile doludur. ├ç├╝nk├╝ muhabbet, hem yarat─▒l─▒┼č s─▒rr─▒m─▒z, hem de ya┼čay─▒┼č hikmetimizdir. Zira mal├╗mdur ki:

VARLI─×IN SERMAYES─░ MUHABBETT─░R…

Allah Te├ól├ó, ezel ├óleminde g├Ân├╝llerde bilinmeye muhabbet etti ve bu vesileyle de say─▒s─▒z varl─▒klar halketti. Bir imtihan derg├óh─▒ olan d├╝nyada ve b├╝t├╝n ├ólemlerde kendi kudret ve sanat─▒n─▒ sergiledi. Bu sanat─▒n zirvesi olarak da insan─▒ yaratt─▒.

B├Âylece k├óinat ve insan, il├óh├« muhabbetin birer aynas─▒ oldu. Muhabbet, her ┼čeyin hem yarat─▒l─▒┼č s─▒rr─▒, hem de ya┼čay─▒┼č enerjisi ve huzuru olarak varl─▒klar─▒n ├Âz├╝ne yerle┼čtirildi.

Onun i├žin zerreden k├╝rreye her ┼čeyde muhabbet h├ókimdir. Bitkilerden hayvan├óta, canl─▒lardan cans─▒z zannedilen varl─▒klara kadar bu ├ólemde ne varsa hepsinde muhabbet vard─▒r. ├ľyle ki, on sekiz bin ├ólemdeki hayat, muhabbetle devam eder. Bilhassa bu ger├žek, insan hayat─▒ i├žin b├╝y├╝k bir hakikattir. ├ç├╝nk├╝ bir ├Âmr├╝ ku┼čatan ├žileler, ─▒st─▒raplar, ac─▒lar, felaketler, mahrumiyetler ilh… ancak muhabbet merhemiyle tedav├« edilebilir ve f├ón├« ├ólemi sonsuz bir saadete d├Ân├╝┼čt├╝rmek m├╝mk├╝nle┼čir. ┼×air ne g├╝zel s├Âyler:

U─čruna g├Âkler yedi kat,
Var m─▒ muhabbet gibisi?
A┼čk ile yer buldu hayat,
Var m─▒ muhabbet gibisi?

├édem’e, Havv├ó’ya sorun,
Mecnun’a, Leyl├ó’ya sorun,
Hazret-i Mevl├ó’ya sorun;
Var m─▒ muhabbet gibisi?

Kul olamaz a┼čka sa─č─▒r,
Ba┼čkacad─▒r ondaki s─▒r,
Her gece mîrâca alır,
Var m─▒ muhabbetgibisi?

Goncaya sel sel aka dur,
Ba─čr─▒n─▒ g├╝l g├╝l yaka dur,
G├Âz g├Âze Seyr├« baka dur,
Var m─▒ muhabbet gibisi?
(SEYRÎ)

MUHABBET BASAMAKLAR!…

Muhabbetin en zirvede tecell├« etti─či varl─▒k, hi├ž ┼č├╝phesiz ki insand─▒r. ├ç├╝nk├╝ be┼čer kalbinin en b├╝y├╝k g─▒das─▒, muhabbet ve a┼čk-─▒ il├óh├«dir. Bu bak─▒mdan g├Ân├╝ller, Allah muhabbeti ile dolduk├ža yarat─▒l─▒┼čtaki hikmete ula┼č─▒rlar, huzur ve s├╝k├╗nete ererler. Ayn─▒ zamanda Allah’a muhabbet, b├╝t├╝n me┼čru muhabbetlerin de temelini te┼čkil eder. Onun i├žinde ba┼čta Hazret-i Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-‘e muhabbet de vard─▒r. Ondan sonra Hak dostlar─▒na, anne babaya, evl├óda, b├╝t├╝n ehl-i ├«mana, hatt├ó b├╝t├╝n mahl├╗kata muhabbet de, Allah’a muhabbetin ├«cab─▒d─▒r.

Nitekim Hazret-i Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-, Mekke fethine giderken yolda yavrusunu emziren bir k├Âpe─či ├╝rk├╝tmemek ve rahats─▒z etmemek i├žin ordusunun g├╝zerg├óh─▒n─▒ de─či┼čtirmi┼čtir. Kurban olarak koyun kesecek birinin hayvanca─č─▒z─▒n g├Âz├╝ ├Ân├╝nde b─▒├žak biledi─čini g├Ârmesi ├╝zerine: “B─▒├ža─č─▒n─▒ ┼ču koyunun g├Ârmeyece─či bir yerde bilesen olmaz m─▒?” diye ├«kaz etmi┼čtir. ├ç├╝nk├╝:

MUHABBET, MERHAMET─░ GEREKT─░R─░R

Kur’├ón-─▒ Ker├«m’de Cen├ób-─▒ Hakk’─▒n en ├žok ┬źRahman┬╗ ismi zikredilmektedir. Onun tecell├«si ise merhamettir. Merhamet de muhabbetin mahs├╗l├╝d├╝r. Allah’a ger├žek yak─▒nl─▒k, muhabbet ve merhamet nispetindedir.

Dolay─▒s─▒yla g├Ân├╝llerin her ┼čeyden ├Ânce Allah muhabbeti ile nurlanmas─▒ ve tekrar cennet ile cem├óle kavu┼čabilmesi y├Ân├╝nde liy├ókat kazanmas─▒ ┼čartt─▒r. Kulluk ufkunun yeg├óne ideali, bu olmal─▒d─▒r.

├ç├╝nk├╝ Cen├ób-─▒ Hak, varl─▒klar i├žerisinde en ├žok insan─▒ sevmektedir. Bu sebepledir ki insan─▒ cennette yaratm─▒┼čt─▒r. Sonra bir imtihan olarak onu bu d├╝nyaya indirmi┼č ve nefs engelini bertaraf ederek kullukta bulunmak vazifesiyle memur k─▒lm─▒┼čt─▒r. ├ék─▒bet, Rabbimizin mur├ód─▒, yine bizim cennete ve cem├óle d├Ânmemiz istikametindedir. Bu itibarla Fecir S├╗resi’nde a├ž─▒k bir ┼čekilde:

┬źRabbine d├Ân!┬╗ ve ┬źCennetime gir!” diye ferman etmektedir.

Elbette as─▒l d├Ân├╝┼č, Allah’ad─▒r. Ancak Allah’a d├Ânen, netice itibar─▒yla cennete d├Ânm├╝┼č olur.

MUHABBET TAHS├ÄL─░…

B├╝t├╝n peygamberler ve Allah dostlar─▒, i┼čte bir ├Âm├╝r yukar─▒daki il├óh├« ferman─▒ yerine getirebilme gayreti i├žerisinde muhabbet tahs├«li yapm─▒┼člard─▒r. Neticede her biri muhabbeti ebed├«le┼čtiren birer m├óneviyat kahramanlar─▒ olmu┼čtur. Di─čer sem├óv├« kitaplar ve Kur’├ón-─▒ Ker├«m, hid├óyet ikliminde b├Âyle bir kullu─čun k─▒vam─▒ i├žin l├╝tfedilmi┼čtir. Kur’├ón ─▒┼č─▒─č─▒nda b├╝t├╝n Hak dostlar─▒n─▒n kaleme ald─▒─č─▒ eserlerde bu s─▒r, yani muhabbet s─▒rr─▒ ile ve muhabbet s─▒rr─▒n─▒ ├«zah i├žin kaleme al─▒nm─▒┼čt─▒r. Mesel├ó Mevl├ón├ó’n─▒n 26 bin beyitlik Mesnev├«si de ├ódeta bir muhabbet-n├ómedir. Hazret-i Mevl├ón├ó buyurur ki:

“Azizim; muhabbeti de a┼čk─▒ da Hak Te├ól├ó s─▒fat─▒ bil!”

ÔÇťSen, kaskat─▒ bir ta┼č veya mermer par├žas─▒ olsan, muhabbet dolu bir g├Ân├╝l sayesinde cevher olursun. Fakat sevgi olmay─▒nca mum bile demir gibi kat─▒la┼č─▒r.ÔÇŁ

“Muhabbet ├Âyle bir s─▒rd─▒r ki, onunla ac─▒lar tatl─▒la┼č─▒r, onunla g├Ân├╝ller kir ve pastan ar─▒n─▒r. Dertler onunla ┼čif├ó bulur…”

“├ľl├╝, sevgi ile dirilir; sevda sebebiyle padi┼čah kul olur. A┼čk sayesinde hapishane ve zindan g├╝l bah├žesi olur. N├ór, n├╗r olur.”

ÔÇťYine muhabbet sayesinde kederler, ├╝z├╝nt├╝ler ne┼če olur, sevin├ž olur. Nice kah─▒rlar, nice rahmete d├Ân├╝┼č├╝r.ÔÇŁ

ÔÇťFakat b├Âyle neticeler h├ós─▒l eden ger├žek muhabbet, ancak ├óriflere mahsustur. ─░rfan ve ihl├ós sonucudur. Yani sa├žma sapan ┼čeylere kap─▒lan, asla Sevgi taht─▒na oturamaz…ÔÇŁ

Ger├žek muhabbet, Cen├ób-─▒ Hakk’─▒ candan daha aziz bir sevgi ile sevmektir. Buna a┼čk-─▒ hakik├« denir ki, bu, yarat─▒lan─▒ da Yaratan’ dan ├Ât├╝r├╝ sevmeyi gerektiren bir muhabbettir. Bunu m├╝┼čahhas olarak hurma k├╝t├╝─č├╝n├╝n a─člamas─▒nda g├Âr├╝yoruz. Zulmedilen hayvanlar─▒n Allah Ras├╗l├╝’n├╝n huzuruna ko┼čup g├Âzya┼č─▒ d├Âkmelerinde m├╝┼č├óhede ediyoruz.

HURMA K├ťT├ťG├ťN├ťN MUHABBET G├ľZYA┼×LAR!

Mal├╗mdur ki, Hazret-i Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-, ash├ób─▒na vaaz ederken mescit direklerinden bir hurma k├╝t├╝─č├╝ne dayan─▒r, ├Âyle sohbet ederlerdi. G├╝n geldi, mescitte sohbet dinleyen ash├ób o kadar ├žo─čald─▒ ki, sah├ób├«lerin m├╝him bir k─▒sm─▒, kalabal─▒ktan Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-‘in m├╝barek y├╝z├╝n├╝ g├Âremez oldular ve bunun ├╝zerine Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-‘in izniyle mescide bir minber yap─▒ld─▒. Fakat Ras├╗lullah -sallallahu aleyhi ve sellem-‘in bu yeni minbere ilk ├ž─▒k─▒┼č─▒nda beklenmeyen m├╗cizev├« bir hadise oldu. Ras├╗lullah Efendimiz’in daha ├Ânce hutbe okurken yasland─▒─č─▒ hurma k├╝t├╝─č├╝, hicran ile h─▒├žk─▒rd─▒ ve orada bulunan herkesin duydu─ču bir sesle a─člamaya ba┼člad─▒. Hazret-i Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- de minberden inerek onu s─▒vazlad─▒, teskin etti.

C├ólib-i dikkattir ki bir hurma k├╝t├╝─č├╝n├╝n muhabbeti, ├ódeta hicran i├žinde inleyen ve hasretle fery├ót eden bir insan mis├óli sevda tecell├«leri sergiledi. ─░┼čte bu, muhabbetin kudretidir! ─░┼čte bu kudret, b├╝t├╝n varl─▒klar─▒n s─▒─č─▒nd─▒─č─▒ ve muhta├ž oldu─ču bir muhabbettir. Asr-─▒ saadette bu ger├že─čin pek ├žok tecellilerinden biri de ┼čudur:

MAHZUN DEVEY─░ TESK─░N EDEN MUHABBET…

Allah Ras├╗l├╝ -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- ens├órdan bir kimsenin bah├žesine u─čram─▒┼č, orada bir deve g├Ârm├╝┼čt├╝. Deve, Peygamber Efendimiz’i g├Âr├╝nce inledi ve g├Âzlerinden ya┼člar akt─▒. Efendimiz, devenin yan─▒na gitti, kulaklar─▒n─▒n arkas─▒n─▒ ┼čefkatle ok┼čad─▒. Deve sakinle┼čti. Bunun ├╝zerine Hazret-i Peygamber:

ÔÇť-Bu devenin sahibi kimdir? Bu deve kimindir?ÔÇŁ diye sordu. Medineli bir delikanl─▒ yakla┼čt─▒ ve:

ÔÇť-Bu deve benimdir, ey Allah’─▒n Ras├╗l├╝!ÔÇŁ dedi. Fahr-i K├óinat Efendimiz:

ÔÇť-Sana l├╝tfetti─či ┼ču hayvan hakk─▒nda Allah’tan korkmuyor musun? O, senin kendisini a├ž b─▒rakt─▒─č─▒n─▒ ve ├žok yordu─čunu bana ┼čik├óyet ediyor.ÔÇŁ buyurdu. (Eb├╗ D├óv├╗d, Cih├ód, 44/2549)

Hazret-i Peygamber’de tecell├« eden b├Âylesi y├╝ce muhabbet ve merhamet num├╗nelerini, verese-i enbiy├ó olan s├ólih insanlar, her zaman hayatlar─▒n─▒n yeg├óne d├╝st├╗ru haline getirmi┼člerdir. Bir bak─▒ma Allah dostlar─▒, Hazret-i Peygamber’in muhabbet ve merhametinin zamana yay─▒lm─▒┼č zirveleri olmu┼člard─▒r. Evliyaull├óh─▒n b├╝y├╝klerinden olan B├óyez├«d-i Bist├óm├« Hazretleri’nin sergiledi─či ┼ču mis├óller pek m├ónidard─▒r:

├éC─░Z MAHL├ŤKATA ┼×EFKAT

B├óyez├«d-i Bist├óm├«, il├óh├« muhabbetten o kadar hassasla┼č─▒r ve incelirdi ki, Yaratan’ dan ├Ât├╝r├╝ yarat─▒lanlardan her birinin ─▒st─▒rab─▒n─▒ s├«nesinde hisseder ve muzdarip olurdu.

Bir g├╝n, ├Ân├╝nde bir merkebi ├žok feci bir ┼čekilde d├Âvd├╝ler. ├ľyle ki, hayvan─▒n arkas─▒ndan kanlar bo┼čand─▒. O anda B├óyez├«d-i Bist├óm├« Hazretleri’nin de bald─▒rlar─▒ndan kan s─▒zma─ča ba┼člad─▒.

Yine B├óyez├«d-i Bist├óm├« -kuddise sirruh-, bir yolculuk esnas─▒nda bir a─čac─▒n alt─▒nda biraz istirahat ettikten sonra yolculu─ča devam etmi┼čti.

Yolda torbalar─▒n ├╝zerinde, dinlendikleri yerden ge├žen birka├ž kar─▒ncan─▒n gezindi─čini g├Ârd├╝. Onlar─▒ yurtlar─▒ndan mahrum etmemek ve onlara gurbet hayat─▒ ya┼čatmamak i├žin derh├ól geri d├Ând├╝. Dinlendi─či yere geldi ve kar─▒ncalar─▒ eski yerlerine b─▒rakt─▒.

Bu h├óller, Yaratan’dan ├Ât├╝r├╝ yarat─▒lanlara g├Âsterilen k├ó’b─▒na var─▒lmaz bir ┼čefkat ve merhamet tez├óh├╝r├╝d├╝r. Rabbe yak─▒n bir m├╝’minin g├Ân├╝l ufkunun derinli─čidir.

Had├«s-i ┼čer├«fte buyurulur:

ÔÇťKendisinin a├ž kalmas─▒n─▒ umursamay─▒p ├Âl├╝m├╝ne sebep olan bir kad─▒n cehenneme gitti. Susuzluktan soluyan bir k├Âpe─če ayakkab─▒s─▒ ile su i├žiren g├╝nahk├ór bir kad─▒n da affedildi.ÔÇŁ

Ancak unutmamak gerekir ki, Allah’─▒n rahmeti, bazen k├╝├ž├╝k bir hay─▒rda bazen de b├╝y├╝k hay─▒rlardad─▒r. Ayn─▒ zamanda kahr─▒ da, bazen k├╝├ž├╝k bir g├╝nahta bazen de b├╝y├╝k g├╝nahlardad─▒r. Dolay─▒s─▒yla amellerimizi bu ger├že─če g├Âre m├«zan etmeli ve de─čerlendirmeliyiz.

─░nsana bu k─▒vam─▒ kazand─▒ran s─▒r da, hi├ž ┼č├╝phesiz ki ilahi muhabbettir. Bu muhabbet, iki cihan saadetini kazand─▒racak bir nasiptir. Kulu ye┼čerten, maddeten ve m├ónen gen├ž ve zinde eyleyen bir iks├«r-i il├óh├«dir. Bu bak─▒mdan Hak dostlar─▒n─▒n en b├óriz vasf─▒ ve gayesi, d├óima muhabbet olmu┼čtur. Hazret-i Mevl├ón├ó buyurur:

“Hak ├ó┼č─▒klar─▒, muhabbet deryas─▒n─▒n bal─▒klar─▒d─▒r. Onlar vuslat suyuna kanmazlar… ”

“Sen de m├ón├ó ehli ile kalk da, onlardan hem l├╝tuflar, ihsanlar elde et, hem de m├ónev├« g├╝├ž kazan il├óh├« muhabbetle gen├ž ve din├ž kal!”

MUHABBET─░N EN M├ťH─░M TECELL├ÄS─░…

Muhabbetin en m├╝him tecell├«si; g├Ân├╝lden b├╝t├╝n m├ósiv├óy─▒, yani Allah’tan ba┼čka her ┼čeyi, bilhassa d├╝nya h─▒rs─▒, haset, kin ve nefreti temizlemesidir. E─čer bunlar kalpten ├ž─▒kar─▒lamam─▒┼čsa o kalbe muhabbet hen├╝z yerle┼čmemi┼č demektir. ├ç├╝nk├╝ ehl-i muhabbet olanlar, ehl-i d├╝nyan─▒n f├ón├« ve nefs├ón├« ├žeki┼čmelerinin olu┼čturdu─ču bo┼č sellere kendini kapt─▒rmazlar, sadece sonsuz ├ólemin vuslat ikl├«mine do─čru ko┼čarlar. B├Âylece iki d├╝nyalar─▒ da huzur ve saadet i├žinde ge├žer. D├╝nyan─▒n en buhranl─▒ zamanlar─▒nda bile r├╗h├« ├ž├Âk├╝nt├╝ ya┼čamazlar, g├Ân├╝l bak─▒m─▒ndan devaml─▒ zinde ve gen├ž kal─▒rlar.

Cen├ób─▒-─▒ Hak, bizleri b├Âyle bir a┼čk-─▒ hak├«k├« ile ya┼čats─▒n! Muhabbetin bereketli p─▒narlar─▒yla b├╝t├╝n kurak g├Ân├╝lleri ye┼čertsin! Bu ├žileli d├╝nya hayat─▒nda da bizleri cennet g├╝zelli─či i├žerisindee m├óm├╗r eylesin!

Âmîn!..