─░Y─░ N─░YET ─░SRAFI!

Ali A─×IR aliagir70@gmail.com

Bir ├živinin tahtaya ├žak─▒l─▒p kald─▒─č─▒ gibi insanlar─▒n d├╝nyaya ├žak─▒l─▒p kald─▒─č─▒ ┼ču zamanda; her ne kadar ├╝niversiteyi bitiren, diplomal─▒ ki┼či say─▒s─▒ artsa da ceh├ólet devrinin zirvesi ya┼čanmaktad─▒r. KurÔÇÖ├ónÔÇÖda anlat─▒lan ve kavimlerin hel├ókine sebep olan farkl─▒ fiillerin tamam─▒ i┼členmekte ve g├╝n ge├žtik├že bu fiiller ┼ča┼č─▒lacak derecede artmaktad─▒r.

Bu asr─▒n en b├╝y├╝k hastal─▒klar─▒ndan biri de ┼č├╝phesiz israft─▒r. ─░nsanlar; sanki bir israf dery├ós─▒na d├╝┼čm├╝┼č, b├╝t├╝n nimetlerin Hak taraf─▒ndan verildi─či ve hesab─▒n─▒n sorulaca─č─▒ unutulmu┼č, bir yar─▒┼č ba┼člat─▒lm─▒┼č ve kim daha fazla israf ederse yar─▒┼čmay─▒ o kazanacakm─▒┼č gibi birbiriyle yar─▒┼čmaktalar.

Bir ba┼čka boyut var ki, insanlar─▒n fark etmeseler de as─▒l israf─▒ burada yapt─▒klar─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorum:

─░yi niyet, g├╝zel duygu ve d├╝┼č├╝nce israf─▒.

Bu israf─▒n neticesinde; arkada┼čl─▒k ve dostluklar bitmekte, iyi niyet ve g├╝ven kayb─▒ ya┼čanmakta, Allah r─▒z├ós─▒ i├žin yap─▒lan i┼čler sekteye u─čramaktad─▒r.

Alt─▒-yedi ya┼člar─▒ndayd─▒m. Bir g├╝n ailecek meyve yiyorduk. Tabakta birka├ž armut vard─▒. Bu armutlardan birinin neredeyse tamam─▒ ├ž├╝r├╝m├╝┼čt├╝. Annem bu armudu eline ald─▒. B─▒├žakla kesmeye ba┼člad─▒. Anneme, armudun ├ž├╝r├╝k oldu─čunu ve ni├žin ├ž├╝r├╝k armutla u─čra┼čt─▒─č─▒n─▒ sordum. O da bir t─▒rnak ├╝st├╝ kadar ├ž├╝r├╝memi┼č olan k─▒sm─▒n─▒ ├ž├╝r├╝yen k─▒sm─▒ndan ay─▒rarak, kula─č─▒ma k├╝pe olacak ┼ču c├╝mleleri s├Âyledi:

ÔÇťÔÇôO─člum, bak bu par├ža hen├╝z ├ž├╝r├╝memi┼č. Bu kadar k├╝├ž├╝k de olsa All├óhÔÇÖ─▒n verdi─či nimetler israf edilmemeli.ÔÇŁ

Bu c├╝mleler, anne-babalar─▒m─▒z─▒n ve ├Ânceki nesillerin hayata bak─▒┼č a├ž─▒s─▒n─▒ ortaya koymakta ve ellerindeki nimetlerin k─▒ymetini bilmeleri noktas─▒nda g├╝zel bir ├Ârnek te┼čkil etmektedir. Bu bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ neticesinde; kad├«m ve sa─člam dostluklar kurulmu┼č, AllahÔÇÖtan korkan kimseler bir ba┼čkas─▒n─▒ aldatmay─▒ d├╝┼č├╝nmemi┼č ve iyi niyet bir ├ž─▒─č gibi b├╝y├╝yerek tamam─▒n─▒ olmasa da toplumun b├╝y├╝k bir b├Âl├╝m├╝n├╝ ku┼čatm─▒┼čt─▒r.

Bug├╝n ne yaz─▒k ki bu noktadan ├žok ├žok uzaklarday─▒z. Sosyal medya arkada┼čl─▒─č─▒, insanlar─▒n bir├žok ki┼čiyle muhatap olmalar─▒, empati duygusunu yitirmemiz, d├«nimizin emirlerini umursamamam─▒z gibi bir├žok sebepten dolay─▒ ins├ón├« m├╝nasebetlerimiz zay─▒flam─▒┼č, insanlara kar┼č─▒ isteyerek ve bilerek yap─▒lan hatalar, yanl─▒┼člar olduk├ža fazlala┼čm─▒┼čt─▒r.

HANG─░ PAZARTES─░?

Bir Cuma g├╝n├╝ telefon geldi. ├ľnceden merhabala┼čt─▒─č─▒m─▒z biri, hastah├óneye gitmek i├žin paraya ihtiyac─▒ oldu─čunu, pazartesi g├╝n├╝ maa┼č─▒n─▒n yataca─č─▒n─▒, maa┼č yatar yatmaz borcunu ├Âdeyece─čini s├Âyledi. Arkada┼člardan bulduk, paray─▒ hesab─▒na aktard─▒k.

Pazartesi ak┼čama kadar herhangi bir haber gelmedi. Bir s─▒k─▒nt─▒s─▒n─▒n olabilece─čini d├╝┼č├╝nerek biraz daha beklemeye karar verdik. Bir hafta, bir ay ge├žti. Para h├ól├ó hesab─▒m─▒za ge├žmedi. Arkada┼č─▒ arad─▒k. Biraz konu┼čtuktan sonra;

ÔÇťÔÇôKarde┼čim, paray─▒ ne zaman g├Ândereceksiniz? ┬ź─░ki g├╝n sonra pazartesi g├Ândereyim.┬╗ demi┼čtin. Bir ay ge├žti.ÔÇŁ dedim.

Verdi─či cevap ┼čuydu:

ÔÇťÔÇôHocam, ben pazartesi dedim, ama hangi pazartesi oldu─čunu s├Âylemedim. Daha ├žok pazartesi var. Birinde g├Ânderirim.ÔÇŁ

SEN BANA ┬źT─░C├éR├Ä M─░?┬╗ D─░YE SORMADIN

Bir ├Â─čretmen arkada┼čtan araba ald─▒k. Gidip geldi─čimiz, muhabbetimiz olan biriydi. Ona ├«timat etti─čimizi s├Âyleyip arac─▒n herhangi bir ├ór─▒zas─▒n─▒n olup olmad─▒─č─▒n─▒ sorduk. O da; ┬źYok!┬╗ dedi. Biz de g├╝venip ald─▒k.

Birka├ž y─▒l sonra arabay─▒ satarken, arac─▒n ├Ânceden tic├ór├« taksi olarak ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ ├Â─črendik. Tabi├« de─čerinin ├žok alt─▒nda satmak zorunda kald─▒k.

Birka├ž ay sonra bir toplant─▒da yan yana geldik. Biraz konu┼čtuktan sonra s├Âz├╝, ald─▒─č─▒m─▒z arabaya getirip, onun tic├ór├« taksi olarak ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ ni├žin s├Âylemedi─čini sordu─čumda kahkaha atarak ┼ču cevab─▒ verdi:

ÔÇťÔÇôSen bana; ┬źAraban─▒n ├ór─▒zas─▒ var m─▒?┬╗ diye sordun; ┬ź├ľnceden tic├ór├« taksi miydi?┬╗ diye sormad─▒n ki.ÔÇŁ

M├ťÔÇÖM─░N G├ťVEN VER─░R

ÔÇťO, kendisinden ba┼čka il├óh olmayan AllahÔÇÖt─▒r; h├ókimiyetin mutlak sahibidir, her t├╝rl├╝ eksiklikten uzakt─▒r, esenlik verendir, g├╝ven sa─člayan ve kendisine g├╝venilendir, g├Âr├╝p g├Âzeten ve y├Ânetendir, ├╝st├╝nd├╝r, iradesine s─▒n─▒r yoktur, b├╝y├╝kl├╝kte e┼či olmayand─▒r. Allah, onlar─▒n yak─▒┼čt─▒rd─▒klar─▒ ortaklardan tamam─▒yla m├╝nezzehtir.ÔÇŁ (el-Ha┼čr, 23)

M├╝ÔÇÖmin; All├óhÔÇÖ─▒n esm├ó-i h├╝sn├ós─▒ndan biridir ve m├ón├ós─▒, ┬źg├╝ven sa─člayan ve kendisine g├╝venilen┬╗dir. All├óhÔÇÖa ├«m├ón eden ki┼čiye de m├╝ÔÇÖmin denir. M├╝ÔÇÖmin (m├╝sl├╝man) olan ki┼či; kar┼č─▒s─▒ndaki ki┼činin g├╝venini bo┼ča ├ž─▒kar─▒rsa, verdi─či s├Âzleri tutmazsa hem d├«nine hem de ├«m├ón─▒na zarar verir.

Allah Ras├╗l├╝ -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- ┼č├Âyle buyurmu┼čtur:

ÔÇťEm├óneti olmayan─▒n ├«m├ón─▒ da yoktur.ÔÇŁ (Ahmed, III, 135)

ÔÇťD├Ârt vas─▒f vard─▒r ki; bunlar kimde bulunursa, o ki┼či tam m├╝naf─▒k olur. Kimde de bu vas─▒flardan biri bulunursa, onu terk edinceye kadar o ki┼čide m├╝naf─▒kl─▒ktan bir s─▒fat kalm─▒┼č olur: Kendisine bir ┼čey em├ónet edildi─či zaman ona ih├ónet eder. Konu┼čtu─čunda yalan s├Âyler. S├Âz verince s├Âz├╝nden d├Âner. D├╝┼čmanl─▒kta haddi a┼čar, haks─▒zl─▒k yapar.ÔÇŁ (Buh├ór├«, ├Äm├ón, 24, Mez├ólim, 17; M├╝slim, ├Äm├ón, 106)

Yukar─▒daki anlat─▒lanlar ya┼čad─▒─č─▒m─▒z baz─▒ h├ódiselerdir. Bu t├╝r durumlar insanlara kar┼č─▒ tavr─▒m─▒z─▒, d├╝┼č├╝ncelerimizi etkilemekte ve herhangi bir yard─▒m istendi─činde durup bir daha d├╝┼č├╝nmemize sebep olmaktad─▒r. ├ç├╝nk├╝ insanlar ya┼čad─▒klar─▒ndan ders ├ž─▒karmakta, tecr├╝beleri ─▒┼č─▒─č─▒nda gelece─čini ┼čekillendirmektedirler.

┬źAcaba bizler, hangi yanl─▒┼člar─▒ yaparak kimlerin g├╝venini bo┼ča ├ž─▒kard─▒k, insanlar─▒n ─░sl├ómÔÇÖa kar┼č─▒ bak─▒┼č a├ž─▒s─▒n─▒n de─či┼čmesine sebep olduk? Toplumda g├╝venin kaybedilmesinde, ili┼čkilerin bozulmas─▒nda, iyi niyet ve g├╝zel d├╝┼č├╝ncelerin savrulmas─▒nda, israf─▒nda rol ald─▒k?┬╗ d├╝┼č├╝nmek gerekir.

H├ódiseler bizi, iyilik yapmaktan, yard─▒ma ko┼čmaktan, g├╝zel d├╝┼č├╝nmek ve davranmaktan so─čutsa da kendimizi madd├« ve m├ónev├« zarara u─čratacak bile olsa do─čruyu s├Âylemekten, g├╝ven vermekten uzakla┼čt─▒rmamal─▒d─▒r. Bir m├╝ÔÇÖmin, di─čer m├╝ÔÇÖminleri karde┼či olarak g├Ârmeli, All├óhÔÇÖ─▒n r─▒z├ós─▒n─▒ kazanmak i├žin onlar─▒n kendisine, kendisinin de onlara ihtiyac─▒ oldu─čunu d├╝┼č├╝nmelidir.

Hazret-i Ali -rad─▒yall├óhu anh- ┼č├Âyle buyurmu┼čtur:

ÔÇť─░ki nimet vard─▒r ki, beni hangisinin daha ├žok sevindirdi─čini bilemiyorum. Birincisi; bir adam─▒n ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒layaca─č─▒m─▒ sanarak bana gelmesi, b├╝t├╝n samimiyetiyle benden yard─▒m istemesidir.

Di─čeri de, o kimsenin arzusunu All├óhÔÇÖ─▒n benim vas─▒tamla yerine getirmesi yahut kolayla┼čt─▒rmas─▒d─▒r. Bir m├╝sl├╝man─▒n i┼čini g├Ârmeyi, d├╝nya dolusu alt─▒n ve g├╝m├╝┼če sahip olmaya tercih ederim.ÔÇŁ (Ali el-M├╝ttak├«, Kenz├╝ÔÇÖl-Umm├ól, VI, 598/17049)