─░NSAN BA┼×IBO┼× DE─×─░L!

Sami G├ľKS├ťN

All├óhÔÇÖ─▒n en de─čerli, en ┼čerefli ve en ├╝st├╝n ┼čekilde yaratt─▒─č─▒ varl─▒k olan insan; ak─▒l, irade, d├╝┼č├╝nme ve anlama gibi ├╝st├╝n kabiliyetlerle donat─▒lm─▒┼č; ├ólemde var olan her ┼čey hizmetine sunulmu┼č, buna mukabil birtak─▒m vazifelerle m├╝kellef k─▒l─▒nm─▒┼čt─▒r. ├ç├╝nk├╝ o bo┼č yere yarat─▒lmad─▒─č─▒ gibi, ba┼č─▒bo┼č da b─▒rak─▒lmam─▒┼čt─▒r.

─░nsan, All├óhÔÇÖ─▒ tan─▒mak ve OÔÇÖna ib├ódet etmek i├žin yarat─▒lm─▒┼čt─▒r. Son nefesine kadar da bu vazifesine devam etmekle m├╝kellef k─▒l─▒nm─▒┼čt─▒r. O; inanc─▒, s├Âzleri, fiilleri, davran─▒┼člar─▒, sahip oldu─ču nimetleri, vazifeleri… k─▒saca hayat─▒ ve ├Âl├╝m├╝ ile imtihanlara t├ób├« tutulmu┼čtur.

Allah -celle cel├ól├╝h├╗- her toplulu─ča bir peygamber g├Ândermi┼čtir. Bizim Peygamberimiz Hazret-i Muhammed Mustaf├ó -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- ise, b├╝t├╝n insanl─▒─č─▒n ┬źSon Peygamber┬╗idir. Dolay─▒s─▒yla b├╝t├╝n insanlar Hazret-i Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin tebli─č etti─či son din ─░sl├ómÔÇÖa t├ób├« olmakla m├╝kelleftirler ve ├óhirette ├Âncelikle kendilerine g├Ânderilen peygamberin davetine uyup uymad─▒klar─▒ndan hesaba ├žekileceklerdir.

─░nsan─▒n mesÔÇÖ├╗liyetleri; ├«m├ón edip s├ólih ameller i┼člemek; haram ve yasaklardan ka├ž─▒nmak; All├óhÔÇÖa, ailesine, yak─▒nlar─▒na, kom┼čular─▒na, i├žinde ya┼čad─▒─č─▒ cemiyete ve b├╝t├╝n insanlara kar┼č─▒ vazifelerini yerine getirmek; verdi─či s├Âzleri tutmak; yapt─▒─č─▒ s├Âzle┼čmelere uymak ve iyi insan olabilmektir.

─░nsanlar; g├Âzleri, kulaklar─▒, kalpleri, elleri ve ayaklar─▒ ile az veya ├žok, gizli veya ├ó┼čik├ór b├╝t├╝n s├Âz, fiil ve davran─▒┼člar─▒ndan, sahip oldu─ču b├╝t├╝n nimetlerinden mutlaka hesaba ├žekilecektir. Bunun b├Âyle olaca─č─▒n─▒ y├╝ce Rabbimiz KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖinde baz─▒ ├óyet-i ker├«melerinde ┼č├Âyle ├«zah etmektedir:

ÔÇť…─░├žinizdekini a├ž─▒klasan─▒z da gizleseniz de Allah -celle cel├ól├╝h├╗- sizi onunla hesaba ├žeker. Diledi─čini ba─č─▒┼člar, diledi─čine azap eder. Allah -celle cel├ól├╝h├╗- her ┼čeye g├╝c├╝ yetendir.ÔÇŁ (el-Bakara, 284)

ÔÇťRabbine andolsun ki, onlar─▒n hepsine yapmakta olduklar─▒n─▒ mutlaka soraca─č─▒z.ÔÇŁ (el-Hicr, 92-93)

ÔÇťNihayet o g├╝n (d├╝nyada faydaland─▒─č─▒n─▒z) nimetlerden elbette ve elbette hesaba ├žekileceksiniz.ÔÇŁ (et-Tek├ós├╝r, 8) me├ólindeki ├óyet-i ker├«meler bu hakikati a├ž─▒k ve net olarak ifade etmektedir.

Y├╝ce Rabbimiz, insanlar─▒n ergenlik ├ža─člar─▒ndan itibaren b├╝t├╝n s├Âzlerini ve yapt─▒klar─▒n─▒ meleklerine tespit ettirmektedir. ┼×u ├óyetler de bu ger├že─či ifade etmektedir:

ÔÇťBiri insan─▒n sa─č taraf─▒nda, biri sol taraf─▒nda oturmu┼č iki melek; onun yapt─▒klar─▒n─▒ yazmaktad─▒rlar. ─░nsan hi├žbir s├Âz s├Âylemez ki, yan─▒nda g├Âzetleyen yazmaya haz─▒r bir melek bulunmas─▒n.ÔÇŁ (K─üf, 17-18)

ÔÇť├ťzerinizde bek├žiler, de─čerli yaz─▒c─▒ melekler vard─▒r. Onlar yapt─▒klar─▒n─▒z─▒ bilirler.ÔÇŁ (et-Tekv├«r, 10-12)

ÔÇťBiz yapmakta olduklar─▒n─▒z─▒ kaydediyorduk.ÔÇŁ (el-C├ósiye, 29)

ÔÇťOnlar─▒n yapt─▒klar─▒n─▒ ve b─▒rakt─▒klar─▒ eserlerini yazar─▒z.ÔÇŁ (Y├ós├«n, 12)

Bu tespitler; insanlar─▒n s├Âzlerinden, fiillerinden ve sahip olduklar─▒ nimetlerden sorgulanmalar─▒na y├Âneliktir. ─░nsanlar─▒n iyi veya k├Ât├╝, hay─▒r veya ┼čer, sevap veya g├╝nah b├╝t├╝n inan├ž, s├Âz, fiil ve davran─▒┼člar─▒n─▒n kaydedildi─či amel defterine Cen├ób-─▒ Hak KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde ┬źKitap┬╗ ismini vermekte ve bu kitab─▒n k─▒y├ómet g├╝n├╝nde insanlar─▒n kimisine sa─č elinden, kimisine arkas─▒ndan veya sol elinden verilece─čini bildirmektedir.

Bu kitapta insanlar k├╝├ž├╝k-b├╝y├╝k, az-├žok her ┼čeyi yaz─▒lm─▒┼č olarak bulacaklard─▒r. Bu noktay─▒ en b├óriz bir ┼čekilde y├╝ce Rabbimiz ─░sr├ó S├╗resiÔÇÖnin 14. ├óyet-i ker├«mesinde ┼č├Âyle belirtmektedir:

ÔÇťOku kitab─▒n─▒! Bug├╝n hesap sorucu olarak nefsin sana yeter!ÔÇŁ

Hi├žbir ┼čeyi gizlemek ve ink├ór etmek m├╝mk├╝n olmayacakt─▒r. ├ç├╝nk├╝ o g├╝n diller susacak, eller konu┼čacak; ayaklar, kulaklar, g├Âzler ve deriler yapt─▒klar─▒na ┼čahitlik edecektir. Kitap, ger├že─či s├Âyleyecek; hatt├ó yery├╝z├╝, ├╝zerinde i┼členen her ┼čeyi haber verecektir. Yine bu hakikatleri y├╝ce Rabbimiz KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde baz─▒ ├óyet-i ker├«melerde ┼č├Âyle anlat─▒r:

ÔÇťO g├╝n onlar─▒n a─č─▒zlar─▒n─▒ m├╝h├╝rleriz; yapt─▒klar─▒n─▒ bize elleri anlat─▒r, ayaklar─▒ da ┼čahitlik eder.ÔÇŁ (Y├ós├«n, 65)

ÔÇťO g├╝n Allah -celle cel├ól├╝h├╗- onlar─▒n hepsini diriltecek ve yap─▒p ettiklerini kendilerine haber verecektir. Allah -celle cel├ól├╝h├╗- onlar─▒ bir bir saym─▒┼čt─▒r. Onlar ise unutmu┼člard─▒r. Allah -celle cel├ól├╝h├╗- her ┼čeye ┼čahittir.ÔÇŁ (el-M├╝cadele, 6)

ÔÇťAndolsun ki onlara (yapt─▒klar─▒n─▒) tam bir bilgi ile anlataca─č─▒z…ÔÇŁ (el-AÔÇśr├óf, 7)

─░nsan k─▒sa s├╝ren ┼ču d├╝nyada nefsine ve ┼čeytana aldan─▒r; mal, m├╝lk, servet, makam, ┼č├Âhret ve ikbal h─▒rs─▒na kap─▒l─▒r; ├«m├ón─▒, faydal─▒ i┼čleri, hakk─▒ ve sabr─▒ tavsiyeyi, kulluk vazifesini, d├╝nyan─▒n ge├žici ve ├Âl├╝ml├╝ oldu─čunu, ├óhirette hesaba ├žekilece─čini unutursa h├╝srana u─črar, pi┼čman olur. ├éhirette insan─▒ hesaba ├žekecek olan AllahÔÇÖt─▒r. Hesaba ├žekme, sorgulama All├óhÔÇÖ─▒n s─▒fatlar─▒ndan biridir. Allah -celle cel├ól├╝h├╗- kullar─▒n─▒n b├╝t├╝n yapt─▒klar─▒n─▒, s├Âz, fiil ve davran─▒┼člar─▒n─▒ bilir, muhafaza eder ve bunlardan ├óhirette hesaba ├žeker.

ÔÇťHesaba ├žeken olarak Allah -celle cel├ól├╝h├╗- yeter.ÔÇŁ (en-Nis├ó, 6) ├óyet-i ker├«mesi bu hakikati net bir ┼čekilde belirtmektedir. Bu muamele de ├žok bir zaman almayacakt─▒r.

ÔÇť…Allah, b├╝t├╝n mahl├╗kat─▒n hesab─▒n─▒ ├žok ├žabuk g├Ârendir.ÔÇŁ (el-Bakara, 202) buyurarak Rabbimiz bu hesab─▒ ├žok h─▒zl─▒ bir ┼čekilde ├ž├Âz├╝verece─čini beyan ediyor.

Y├╝ce Rabbimiz zaman zaman insanlar─▒ d├╝nyada da hesaba ├žeker. Ge├žmi┼čte baz─▒ kavim ve topluluklar─▒; yapt─▒klar─▒ ink├órlar, i┼čledikleri g├╝nahlar ve ras├╗llerine ba┼č kald─▒rmalar─▒ sebebiyle ├žetin bir hesaba ├žekmi┼č, onlara g├Âr├╝lmemi┼č bir ┼čekilde azap g├Ândermi┼čti. Bu hakikat bug├╝n de olabilir, bundan sonraki zamanlarda da olabilir.

Amel defterini sa─č─▒ndan alacak olanlar─▒n hesab─▒ kolay, amel defterini solundan ve arkas─▒ndan alanlar─▒n hesab─▒ ├žok zor olacakt─▒r.

ÔÇťKimin kitab─▒ sa─č─▒ndan verilirse, kolay bir hesapla hesaba ├žekilecek ve sevin├žli olarak ailesine d├Ânecektir. Kimin de kitab─▒ arkas─▒ndan verilirse, derh├ól yok olmay─▒ isteyecek; alevli ate┼če girecektir.ÔÇŁ (el-─░n┼čik─ük, 7-12)

Bu sebeple, o g├╝n ne mal fayda verir ne o─čullar. Ancak ar─▒nm─▒┼č bir kalple gelen kimse fayda g├Âr├╝r. Bu da bize g├Âsteriyor ki ancak ve ancak kalb-i sel├«m ile ve m├╝sl├╝man olarak can verenler kurtulu┼ča ererler.

Yaz─▒m─▒z─▒ Peygamber EfendimizÔÇÖden bir had├«s-i ┼čerif ile bitirelim:

ÔÇťK─▒y├ómet g├╝n├╝ insan, be┼č ┼čeyden sorulmad─▒k├ža b─▒rak─▒lmayacakt─▒r:

1. ├ľmr├╝n├╝ nerede t├╝ketti─činden,

2. ─░lmi ile amel edip etmedi─činden,

3. Mal─▒n─▒ nereden kazand─▒─č─▒ndan,

4. Mal─▒n─▒ nereye harcad─▒─č─▒ndan,

5. Bedenini nerede y─▒pratt─▒─č─▒ndan…ÔÇŁ (Tirmiz├«, K─▒y├ómet, 1/2417)

Bu il├óh├« ve nebev├« mesajlar─▒n ifade etti─či ┼čuura sahip olabilmeyi, sel├«m bir kalp ile RabbimizÔÇÖe kavu┼čabilmeyi diliyoruz.

Cen├ób-─▒ Hak c├╝mlemize nasip eylesin… ├ém├«n…