NAMAZIN N─░ZAMI

Sami G├ľKS├ťN

M├╝ÔÇÖminlerin cemaatle saf tutmak s├╗retiyle k─▒laca─č─▒ namaz─▒n faz├«leti ve bereketi elbette m├╝nferit namazdan kat kat fazlad─▒r. ├ç├╝nk├╝ cemaat olmada bir ├óhenk ve bir disiplin vard─▒r. M├╝ÔÇÖmin; All├óhÔÇÖ─▒n r─▒z├ós─▒n─▒ kazanmak i├žin elinden geldi─či kadar, namazlar─▒n─▒ cemaatle k─▒lmaya gayret etmeli ve kendini tam m├ón├ós─▒yla ib├ódete verip, huzur ve hu┼č├╗ i├žerisinde namaz─▒n zevkini tatmaya ├žal─▒┼čmal─▒d─▒r. Bu hususta bir had├«s-i ┼čer├«finde Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-;

ÔÇťÔÇôAll├óhÔÇÖ─▒n huz├╗runda meleklerin saf tuttuklar─▒ gibi siz de saflar─▒n─▒z─▒ d├╝zg├╝n tutmaz m─▒s─▒n─▒z?ÔÇŁ buyurdu.

Ashâb-ı kiram;

ÔÇťÔÇôMelekler huz├╗r-i il├óh├«de nas─▒l saf tutuyorlar?ÔÇŁ diye sordular.

ÔÇťÔÇô─░lk saf─▒ tamamlarlar ve per├žinlenmi┼č gibi birbirine biti┼čik dururlar.ÔÇŁ cevab─▒n─▒ verdi. (M├╝slim, Sal├ót, 119)

Bir ba┼čka had├«s-i ┼čeriflerinde ise Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- ┼č├Âyle buyurmaktad─▒r:

ÔÇťCemaat ile k─▒l─▒nan namaz, yaln─▒z k─▒l─▒nan namazdan yirmi yedi derece daha efdal (faz├«letli)dir.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Ez├ón, 30)

Cemaatle namaz k─▒lman─▒n me┼čruiyeti; Kitap, S├╝nnet ve icm├ó ile sabittir. Bu h├╝k├╝mlerden, cemaatin faz├«leti ve ├Ânemi anla┼č─▒lmaktad─▒r.

Cen├ób-─▒ Hak bir ├óyet-i ker├«mede ┼č├Âyle buyurmaktad─▒r:

ÔÇťNamaz─▒ k─▒l─▒n, zek├ót─▒ verin, r├╝k├╗ edenlerle birlikte r├╝k├╗ edin.ÔÇŁ (el-Bakara, 43)

Bu ├óyet ve hadislerde namaz─▒ cemaatle ed├ó etmenin hem gereklili─čini hem de sevab─▒n─▒n b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝ g├Ârmekteyiz. ─░nsan─▒n cemaate devam etme arzusu ┼čeriate ba─čl─▒l─▒ktan ileri gelir.

Anla┼č─▒l─▒yor ki; bir m├╝ÔÇÖmin namaz─▒n─▒ cami veya mescidde cemaatle k─▒larsa, derecesi y├╝kselir, g├╝nahlar─▒ ba─č─▒┼član─▒r, g├Ânl├╝ huzurla dolar, gam ve tasadan kurtulur, huzur ve s├╝k├╗na kavu┼čur.

Yine Eb├╗ H├╝reyre -rad─▒yall├óhu anh-ÔÇÖdan riv├óyet edilen bir had├«s-i ┼čerifte, sevgili Peygamberimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- ┼č├Âyle buyurmaktad─▒r:

ÔÇťBir g├╝n Peygamber Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin yan─▒na g├Âzleri g├Ârmeyen bir adam gelip;

┬źÔÇôY├ó Ras├╗l├óllah! Beni mescide g├Ât├╝recek yard─▒mc─▒m yoktur.┬╗ dedi ve evinde namaz k─▒lmak i├žin m├╝saade buyurmas─▒n─▒ istedi, Peygamberimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- de m├╝saade etti. O adam d├Ân├╝p giderken;

┬źÔÇôEzan sesini i┼čitiyor musun?┬╗ diye sordu. O adam;

┬źÔÇôEvet y├ó Ras├╗l├óllah!┬╗ deyince;

┬źÔÇô├ľyle ise davete ic├óbet et!┬╗ buyurdu.ÔÇŁ (M├╝slim, Mes├ócid, 255)

Evet, cemaatle namaz k─▒lmak bir gan├«mettir ve Allah -celle cel├ól├╝h├╗- kat─▒nda rahmet ve ho┼čnutluk vesilesidir. ├ľyleyse ezan─▒ duyan b├╝t├╝n m├╝ÔÇÖminlerin; me┼čr├╗ bir mazereti olmad─▒k├ža cemaati terk etmesine izin ve ruhsat yoktur. Yukar─▒da EfendimizÔÇÖin, g├Âzleri g├Ârmeyen bir insana bile, ezan─▒ duymas─▒ h├ólinde izin vermedi─čine ┼čahit olduk.

Cemaat olmak i├žin cami ve mescide girildi─činde de dikkat edilmesi gereken durumlar vard─▒r. Bunlar─▒n en ├Ânemlilerinden birisi, saflar─▒n d├╝zg├╝nl├╝─č├╝ ve intiz├óm─▒ meselesidir. Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-;

ÔÇť─░nsanlar ilk saf─▒n faz├«letini bilselerdi orada yer bulamayacaklar─▒ndan kurÔÇÖa ├žekmek zorunda kal─▒rlard─▒.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Ez├ón, 9, 32; M├╝slim, Sal├ót, 129) buyurarak, hem camiye erken gelinmesini ve hem de birinci saf─▒n k─▒ymetini ortaya koymaktad─▒r. Yine Efendimiz; imaml─▒k vazifesini yaparken, mihraba ge├žtikten sonra geriye do─čru cemaate d├Âner ve saflar─▒n d├╝zg├╝n yap─▒lmas─▒n─▒ insanlara hat─▒rlat─▒r ve ┼č├Âyle buyururdu:

ÔÇťSaflar─▒n─▒z─▒ d├╝zeltiniz, zira saflar─▒n d├╝zg├╝nl├╝─č├╝ namaz─▒n tamam olmas─▒ndand─▒r.ÔÇŁ (Ahmed, III, 103)

Saflar─▒n te┼čkilinde dikkat etmemiz gereken hususlar ├žoktur ama burada ├Ânemlilerini ┼č├Âyle s─▒ralayabiliriz;

Ayak parmak u├žlar─▒m─▒z─▒ ayn─▒ hizada tutmal─▒y─▒z, ki┼čiler aras─▒nda bo┼čluklar b─▒rakmamal─▒y─▒z, saflar─▒ d├╝zg├╝n ve s─▒k tutmal─▒y─▒z, ├Ândeki bo┼čluklar─▒ doldurmadan arkada safa durmamal─▒y─▒z; birinci saf tam olarak doldu─čunda, ikinci ve di─čer saflar─▒ olu┼čturacak olanlar birinci saf─▒n tam ortas─▒ndan saf tutmaya ba┼člamal─▒d─▒rlar. ─░mam─▒n hemen arkas─▒na duracak olanlar, imam─▒n yan─▒lmas─▒ veya ┼ča┼č─▒rmas─▒ durumunda vazifeyi yapabilecek konumda ve k─▒vamda olmal─▒d─▒rlar. Bu vazifeyi yapacak olanlar─▒n k─▒raati d├╝zg├╝n ve takv├ól─▒ olmas─▒na dikkat edilmelidir. Cemaat imama tam m├ón├ós─▒yla uymal─▒, imamdan ├Ânce r├╝k├╗ ve secdeye gitmemeli, secdeden kalkarken imamdan ├Ânce ba┼č─▒n─▒ kald─▒rmamal─▒d─▒r. ─░mamdan evvel r├╝k├╗a varman─▒n ve kalkman─▒n do─čru olmad─▒─č─▒n─▒ sevgili Peygamberimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- ┼č├Âyle ifade buyurmaktad─▒r:

ÔÇťSizden biriniz, ba┼č─▒n─▒ imamdan ├Ânce r├╝k├╗ ve secdeden kald─▒rd─▒─č─▒ i├žin, onun ba┼č─▒n─▒ veya s├╗retini All├óhÔÇÖ─▒n merkeb (e┼ček) ba┼č─▒na veya s├╗retine d├Ând├╝rmesinden korkmaz m─▒?ÔÇŁ (Buh├ór├«, Ez├ón, 53)

Bir had├«s-i ┼čerifte de h─▒rs─▒zlar─▒n en k├Ât├╝s├╝n├╝n namaz h─▒rs─▒z─▒ oldu─ču bildirilmektedir. ┬źNamaz h─▒rs─▒zl─▒─č─▒ nas─▒l olur?┬╗ diye soran ash├óba; namaz h─▒rs─▒z─▒n─▒n namaz─▒n r├╝k├╗unu, s├╝c├╗dunu, tam yapamayanlar─▒n ve tadil-i erk├óna uymayanlar─▒n oldu─čunu bildirmi┼čtir. Yani t├ódil-i erk├óna ri├óyet etmeden namaz k─▒lanlar─▒n, namazdan ├žald─▒klar─▒n─▒ belirtmi┼čtir.

Namazlar─▒m─▒z─▒ ister cemaat h├ólinde k─▒lal─▒m ister m├╝nferiden k─▒lal─▒m, mutlaka t├ódil-i erk├óna ri├óyet ederek k─▒lal─▒m. ─░┼či aceleye getirmeyelim. B├Âylece hem namaz─▒m─▒z─▒n kabul olmas─▒na hem de bol bol ecir ve sevap kazanmam─▒za vesile ve sebep olmu┼č oluruz.

Namazlarda kusurlara b├Âyle mukabelede bulunuluyorsa, acaba k─▒lmayanlar─▒n h├óli nice olur!?.

Hem hul├ósas─▒ olmas─▒ noktas─▒nda hem de namaz k─▒lmayanlar─▒n d├╝┼čt├╝kleri durumu g├Âstermesi itibar─▒yla yaz─▒m─▒za ┼ču ├óyet-i ker├«menin me├óliyle son verelim. Meryem S├╗resi 59. ├óyet-i ker├«mesinde Rabbimiz ┼č├Âyle buyuruyor:

ÔÇťEnbiy├ódan sonra k├Ât├╝ nesiller onlara halef oldular ki onlar namaz─▒ z├óy├« ettiler. Ve ┼čehvetlerine uyarak do─čru yoldan ├ž─▒kt─▒lar. ─░┼čte bunlar azg─▒nl─▒klar─▒n─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ gayy├ó (i├žinden ├ž─▒k─▒lmaz cehennem kuyusu)na at─▒lmak s├╗retiyle g├Âreceklerdir.ÔÇŁ

Cen├ób-─▒ Hak c├╝mlemizi hakk─▒yla namazlar k─▒lmaya muvaffak eylesin. ├ém├«n…