Fed├ók├órl─▒k Toplumu –
Hayat; ac─▒s─▒yla ve tatl─▒s─▒yla

YAZAR : Sami G├ľKS├ťN

Hayat; ac─▒s─▒ ve tatl─▒s─▒yla bir imtihand─▒r, m├╝cadeledir. Ac─▒lar─▒m─▒z─▒, s─▒k─▒nt─▒lar─▒m─▒z─▒, zorluklar─▒m─▒z─▒ di─čer m├╝sl├╝man karde┼člerimizin yard─▒mlar─▒ ve fed├ók├órl─▒klar─▒yla hafifletebilir veya bitirebiliriz. Sevin├žli ve mutlu anlar─▒m─▒z─▒ da yine onlarla payla┼čarak art─▒rabiliriz. B├╝t├╝n bunlar bir fed├ók├órl─▒k neticesinde ortaya ├ž─▒karlar. Anadolu deyimiyle;

ÔÇťS─▒k─▒nt─▒lar payla┼č─▒ld─▒k├ža azal─▒r, sevin├žler payla┼č─▒ld─▒k├ža ├žo─čal─▒r.ÔÇŁ B├╝t├╝n bunlar bize bir sorumluluk y├╝klemektedir. Sorumluluklar─▒m─▒z─▒n yerine getirilmesi elbette belirli bir fed├ók├órl─▒─č─▒ gerektirmektedir.

Her insan─▒n hayat─▒nda fed├ók├órl─▒k yapmak durumunda kald─▒─č─▒ zamanlar olabilir. Annenin ├žocuklar─▒na, baban─▒n ailesine, ├╝lke evl├ótlar─▒n─▒n vatanlar─▒na kar┼č─▒ fed├ók├órl─▒klar─▒ bunlardan sadece birka├ž─▒d─▒r. Fed├ók├órl─▒k, insan─▒n yapt─▒─č─▒nda huzur duydu─ču bir hakikattir. Bir annenin uykusunun en tatl─▒ yerinde uyanarak yavrusunu emzirmesi, yavrusunun sa├ódeti i├žin bir fed├ók├órl─▒kt─▒r. Yavrunun hafif bir tebess├╝m├╝, yap─▒lan o b├╝y├╝k fed├ók├órl─▒─č─▒ unutturur ve anneye b├╝y├╝k bir huzur verir. ┼×efkat, merhamet duygular─▒yla al├ókal─▒ bu me┼čakkatli fed├ók├órl─▒─č─▒n sadece insana mahsus olmay─▒┼č─▒ hemen b├╝t├╝n canl─▒larda g├Âz├╝kmesi, il├óh├« rahmetin ne g├╝zel bir yans─▒mas─▒d─▒r.

─░sl├óm d├«ni, fed├ók├órl─▒─ča b├╝y├╝k ├Ânem vermi┼čtir. Bu noktada Peygamber EfendimizÔÇÖin ve ash├ób-─▒ kir├óm─▒n hayatlar─▒nda da g─▒pta ile kar┼č─▒lanacak t├╝rden fed├ók├órl─▒k misalleri bulunur. EfendimizÔÇÖin ve sah├óbenin yurtlar─▒ olan, do─čup b├╝y├╝d├╝kleri MekkeÔÇÖyi terk etmeleri; nice a─č─▒r hakaretlere, sald─▒r─▒lara tahamm├╝l etmeleri fed├ók├órl─▒─č─▒n ├Ârneklerindendir. Yine Peygamber Efendimiz ki; g├╝n├╝m├╝z insan─▒n─▒ ├ódeta hedefinden sapt─▒ran mal biriktirme sevdas─▒, makam h─▒rs─▒ gibi duygulardan uzak ya┼čam─▒┼č, ├Âmr├╝n├╝ b├Âyle ge├žici ┼čeylere fed├ó etmemi┼čtir. ─░┼čte Peygamber EfendimizÔÇÖe g├Ân├╝llere taht kurduran bu h├óli, OÔÇÖnun insanl─▒─č─▒n kurtulu┼ču i├žin g├Âsterdi─či fed├ók├órl─▒─č─▒d─▒r. OÔÇÖnun hayat─▒na bakt─▒─č─▒m─▒zda; evinde bazen a├žl─▒─č─▒n─▒ giderecek herhangi bir yiyece─čin dah├« bulunmad─▒─č─▒n─▒, bu sebeple de zaman zaman uyuyamad─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝r├╝z. O dileseydi, saraylarda ya┼čayabilirdi. Sah├óbe-i kiram OÔÇÖnun istedi─či her ┼čeyi yapmaya haz─▒rd─▒. Ancak O, sade bir insan olarak ya┼čamay─▒ tercih etti.

Hem Peygamber Efendimiz hem de ash├ób-─▒ kiram efendilerimiz fed├ók├órl─▒─č─▒n zirvesine ├ž─▒km─▒┼člard─▒r. O g├╝n o fed├ók├órl─▒klar g├Âsterilmeseydi, bug├╝n bizler bu ├«man ve faz├«letin sahibi olamazd─▒k. So─čuk r├╝zg├órlar─▒n ├Ân├╝ne katt─▒─č─▒ bir kuru yaprak misali, nerelerde savrulurduk bilemezdik.

Cen├ób-─▒ Hak bu noktada Peygamber EfendimizÔÇÖi ve bazen de ash├ób-─▒ kir├óm─▒ bizlere ├Ârnek g├Âstermektedir. Bu y├Ân├╝yle Cen├ób-─▒ Hak onlara da mal-m├╝lk verdi, madd├« imk├ónlar nasip etti, ilimlere sahip k─▒ld─▒. Fakat onlar bu nimetleri bir imtiyaz vesilesi k─▒lmay─▒p fed├ók├órca m├╝ÔÇÖminlerle payla┼čt─▒lar. ├ç├╝nk├╝ y├╝ce Rabbimiz verdi─či o nimetleri ihtiya├ž sahipleriyle payla┼čarak fed├ók├órl─▒k yapmalar─▒n─▒ istiyordu.

Cen├ób-─▒ Hak, ├él-i ─░mr├ón S├╗resiÔÇÖnin 134. ├óyetinde ┼č├Âyle buyurmaktad─▒r:

ÔÇťO takv├ó sahipleri ki;

-Bollukta da darl─▒kta da (Allah i├žin) inf├ók ederler (harcarlar),

-├ľfkelerini yenerler,

-─░nsanlar─▒n kusurlar─▒n─▒ affederler.

ÔÇó Allah -celle cel├ól├╝h├╗- iyilik yapanlar─▒ sever.ÔÇŁ

Bu ├óyet-i ker├«meye bak─▒ld─▒─č─▒nda, ├Ârnek olma hususunda hepsi bir fed├ók├órl─▒─č─▒ gerekli k─▒lmaktad─▒r.

Fed├ók├ór olmayan bir kimse; sahip oldu─ču varl─▒klar─▒ndan en az─▒ndan bir miktar─▒n─▒ kar┼č─▒l─▒ks─▒z, sadece Allah -celle cel├ól├╝h├╗- r─▒z├ós─▒ i├žin muhta├ž kimselere verebilir mi? Kendisine kar┼č─▒ yap─▒lan herhangi bir hatada ├Âfkesini yenip, hata i┼čleyenleri affedebilir mi? ├éyette s─▒ralanan hususlar─▒n yerine getirilmesi elbette bir fed├ók├órl─▒─č─▒ gerektirmektedir.

Allah -celle cel├ól├╝h├╗-ÔÇÖnun kendilerine lutfetti─či nimetleri, olumlu ve olumsuz her t├╝rl├╝ ┼čart ve ortamda toplumun muhta├žlar─▒yla payla┼čabilmeleri ├Ârnek takv├ó ehli insanlar─▒n en ├Ânemli ├Âzelliklerindendir. ─░nsan topluluklar─▒na bak─▒ld─▒─č─▒nda, toplumda ya┼čayan her bir insan─▒n bir y├Ân├╝yle di─čerine muhta├ž oldu─ču g├Âr├╝l├╝r. Kimi insan─▒n mal─▒na, kimi insan─▒n ilmine, bilgisine, kimi insan─▒n akl─▒na toplumun fertleri muhta├žt─▒r. Bu y├Ân├╝yle toplum, b├╝t├╝n uzuvlar─▒yla bir bedene benzer. Uzuvlar nas─▒l bedende hep birlikte sa─čl─▒kl─▒ i┼čleyi┼či tamaml─▒yorlarsa; toplum da zengini, fakiri, ├ólimi ve cahili ile birbirini tamamlamaktad─▒r. Nitekim rahmet Peygamberi Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-;

ÔÇťBirbirlerini sevmekte, birbirlerine ac─▒makta ve birbirlerine ┼čefkat hususunda m├╝ÔÇÖminler ├ódeta tek bir v├╝cut gibidirler. Ondan bir uzuv ┼čik├óyet ederse, uykusuzluk ve ate┼čle v├╝cudun di─čer uzuvlar─▒ da ona i┼čtirak ederler.ÔÇŁ (M├╝slim, Birr, 67) s├Âzleriyle bu b├╝t├╝nl├╝─če ve bu b├╝t├╝nl├╝─č├╝n gere─čine i┼čaret etmi┼čtir. O da b├╝y├╝k fed├ók├órl─▒kla olabilecek bir ┼čeydir. Bu a├ž─▒dan bak─▒ld─▒─č─▒nda All├óhÔÇÖ─▒n her ferde, di─čer fertlerin yarar─▒na sunuldu─čunda faydalanabilece─či t├╝rden nimetler verdi─čini g├Âr├╝r├╝z. Ancak g├╝n├╝m├╝z├╝n materyalist ve egoizm merkezli d├╝┼č├╝nce sistemlerinin genel olarak toplum huzurunu de─čil, ferd├« huzuru benimsedikleri bir ortamda; insanlar─▒n fed├ók├órl─▒k, payla┼č─▒m, di─čerg├óml─▒k gibi faydal─▒ de─čerlere y├Ânelmeleri olduk├ža zordur.

Nimetlerin payla┼č─▒m─▒ fed├ók├órl─▒─č─▒ gerektirir. ─░slam d├«ninde ┬źinfak┬╗ kavram─▒ bu payla┼č─▒m─▒ kapsamaktad─▒r. Allah -celle cel├ól├╝h├╗- i├žin infakta bulunman─▒n, ─░sl├ómÔÇÖda ne derece ├Ânemli oldu─čuna bir├žok ├óyet ve hadis del├ólet etmektedir. ├ľyle ki, KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde en ├žok yer alan kelimelerden birisi de infak kelimesidir.

Cenâb-ı Hak bu konuda;

ÔÇťEy ├«m├ón edenler!

ÔÇó Kazand─▒klar─▒n─▒z─▒n iyilerinden ve r─▒z─▒k olarak yerden size ├ž─▒kard─▒klar─▒m─▒zdan hayra harcay─▒n.

Ô×ó Size verilse, g├Âz├╝n├╝z├╝ yummadan almayaca─č─▒n─▒z k├Ât├╝ mal─▒, hay─▒r diye vermeye kalk─▒┼čmay─▒n.

ÔÇó Biliniz ki Allah -celle cel├ól├╝h├╗- zengindir, ├Âvg├╝ye l├óy─▒kt─▒r.ÔÇŁ (el-Bakara, 267) buyurmaktad─▒r.

Yine bu konuda Cenâb-ı Hak;

ÔÇťMallar─▒n─▒ gece ve g├╝nd├╝z, gizli ve a├ž─▒k hayra sarf edenler var ya;

-Onların mükâfatları Allah -celle celâlühû- katındadır.

-Onlara korku yoktur;

-├ťz├╝nt├╝ de ├žekmezler.ÔÇŁ (el-Bakara, 274) buyurur.

Hele bir ├óyet daha var ki, Cen├ób-─▒ Hak orada ┼č├Âyle ├žetin bir hat─▒rlatmada bulunarak;

ÔÇťHerhangi birinize ├Âl├╝m gelip de;

┬źRabbim! Beni yak─▒n bir s├╝reye kadar geciktirsen de sadaka verip iyilerden olsam!┬╗ demesinden ├Ânce, size verdi─čim r─▒z─▒ktan inf├ók edin.ÔÇŁ (el-M├╝n├ófik├╗n, 10) buyurmaktad─▒r. Bu ├óyetler, inf├ók─▒n yani Allah -celle cel├ól├╝h├╗- yolunda sarf etmek gerekti─činin ba┼čl─▒ca delillerindendir.

Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- de Allah r─▒z├ós─▒ i├žin muhta├ž kimselere vermeyi te┼čvik etmi┼č ve kendisinden bu konuda m├╝ÔÇÖminleri y├Ânlendirici mahiyette bir├žok had├«s-i ┼čerif ve uygulama ├Ârne─či yans─▒m─▒┼čt─▒r. Bunlardan baz─▒lar─▒ ┼č├Âyledir:

ÔÇťSadece ┼ču iki ki┼čiye g─▒pta edilir:

Bunlardan birincisi, All├óhÔÇÖ─▒n kendisine verdi─či mal─▒ hak yolunda harcamay─▒ ba┼čaran kimse;

─░kincisi de, All├óhÔÇÖ─▒n kendisine verdi─či ilim ve hikmet ile yerli yerince h├╝kmeden ve onu ba┼čkalar─▒na ├Â─čreten kimse.ÔÇŁ (Buh├ór├«, ─░lim, 15)

Efendimiz -sallâllâhu aleyhi ve sellem-;

ÔÇťKesenin a─čz─▒n─▒ s─▒kma! Allah da senin r─▒zk─▒n─▒ daralt─▒r.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Zek├ót, 21) buyurmak s├╗retiyle m├╝sl├╝man─▒n infak gibi bir fed├ók├órl─▒kta bulunabilmesini istemi┼čtir.

Bir m├╝sl├╝man─▒n sahip oldu─ču belki de en ├Ânemli k─▒ymeti olan can─▒n─▒; gerekti─činde din, vatan gibi k─▒ymetlere bedel olarak verme fed├ók├órl─▒─č─▒n─▒n temel dinamikleri bu ├óyet ve hadislerdir. Bunu iyi anlayan milletimiz, 15 Temmuz 2016ÔÇÖda ├╝lkemizin ve milletimizin birli─čine ve b├╝t├╝nl├╝─č├╝ne y├Ânelen h├óin darbe te┼čebb├╝s├╝n├╝ canlar fed├ó edip, ┼čehidler vererek engellemi┼čtir.

Hul├ósa, hayat her y├Ân├╝yle payla┼č─▒m─▒n bir ba┼čka ├že┼čidi olan fed├ók├órl─▒k ├╝zerine kurulmu┼čtur. Ar─▒n─▒n bal yapmas─▒ndan tutun da bir insan─▒n mukaddes de─čerleri, d├«ni, vatan─▒, bayra─č─▒ i├žin gerekti─činde seve seve ├Âl├╝m├╝ g├Âze almas─▒ kelimelerle anlat─▒lamayacak derecede bir fed├ók├órl─▒─č─▒n sonucudur. ┬ź├çanakkale Ge├žilmez!┬╗ dedirten ruh yine bu ruhtur. T├╝m tuzaklara, hilelere, ter├Âr destek├žilerine ra─čmen vatan─▒m─▒z─▒n b├Âl├╝nmesi ve par├žalanmas─▒ pl├ónlar─▒n─▒ fark edip t├╝m o pl├ónlar─▒ alt├╝st eden ruh yine bu ruhtur.

Cen├ób-─▒ Hak neslimize bu r├╗hu anlayabilmeyi nasip eylesin. ├ém├«n…