G├╝n├╝m├╝zde ─░├žtim├ó├« Bir Hastal─▒k; YALNIZLIK

YAZAR : B. Cahit ├ľZDEM─░R bcahit@hotmail.com

Mevc├╗d├ót i├žinde canl─▒-cans─▒z, ortak veya benzer hususiyetlere sahip her ┼čey, topluluk esas─▒nda yarat─▒lm─▒┼čt─▒r. Halk dilinde;

ÔÇťYaln─▒zl─▒k Allah Te├ól├óÔÇÖya mahsustur.ÔÇŁ s├Âz├╝, bu kaidenin en a├ž─▒k ve sade bir ifadesi sadedindedir.

┬źHal├«felik┬╗ s─▒fat─▒ ile yery├╝z├╝n├╝ idare etme vazifesinin tevd├« buyuruldu─ču insan (el-Bakara, 30); cemiyet kurma ist├«d├ót─▒n─▒n da en y├╝ksek seviyede tecess├╝m etti─či, en m├╝tek├ómil varl─▒kt─▒r. Y├╝ce d├«nimizin emir ve tavsiyeleri de; bu mukaddes vazifenin en g├╝zel ┼čekilde ├«f├ós─▒ i├žin, cemaat olmay─▒ ├Ânemle te┼čvik mahiyetindedir. Birlik ve beraberli─čin k─▒vam─▒ ile ilgili olarak KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde;

ÔÇťM├╝ÔÇÖminler ancak karde┼čtirler. Onun i├žin (herhangi bir anla┼čmazl─▒kta) karde┼člerinizin aras─▒n─▒ d├╝zeltin ve AllahÔÇÖtan korkun ki, esirgenesiniz.ÔÇŁ (el-Hucur├ót, 10) buyurulur. Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz de bu hususu ┼č├Âyle izah buyurur:

ÔÇťM├╝ÔÇÖminler birbirlerini sevmekte, birbirlerine ac─▒makta ve birbirlerini korumakta bir v├╝cuda benzerler. V├╝cudun bir uzvu hasta oldu─ču zaman, di─čer uzuvlar da bu sebeple uykusuzlu─ča ve ate┼čli hastal─▒─ča tutulurlar.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Edeb, 27);

ÔÇťM├╝ÔÇÖmin, m├╝ÔÇÖmin karde┼či i├žin, birbirine destek veren bir binan─▒n tu─člalar─▒ gibidir.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Sal├ót, 88)…

─░nsan; bir defa, hay├ótiyetini devam ettirebilmek i├žin cemiyet h├ólinde ya┼čamaya, birbiriyle m├╝nasebette bulunmaya mecburdur. Zamana g├Âre farkl─▒la┼čan ├žok ├že┼čitli ihtiya├žlar; ancak, her i┼čte maharet kazanm─▒┼č fertler taraf─▒ndan haz─▒rlan─▒r. Fakat, cemiyet olmaktan maksat; sadece bu biyolojik ihtiya├žlar─▒n kar┼č─▒lanmas─▒ olmay─▒p, ├žok daha ulv├« hedefler bahis mevzuudur. ─░nsan─▒n m├╝kellef oldu─ču, mesÔÇÖul tutuldu─ču vazifeleri ├«f├ó edebilmesi; cemiyette de buna uygun i├žtim├ó├« bir yap─▒n─▒n te┼čekk├╝l├╝ ile m├╝mk├╝nd├╝r. Ancak bu sayededir ki; m├óz├«de, d├╝nyay─▒ kaplayan zulm├╝n h├╝k├╝mranl─▒─č─▒ y─▒k─▒l─▒p, as─▒rlara ┼č├ómil olan ad├ólet iklimi tesis edilmi┼čtir. G├Ân├╝ller bu il├óh├« iksirle fethedilmi┼č; esen rahmet meltemleriyle, k─▒talar huzura gark olmu┼čtur. ─░l├óh├« de─čerler manz├╗mesi ile ┼čekillenen bu i├žtim├ó├« yap─▒y─▒; kilise taassubu ile k├Ârle┼čmi┼č bir├žok bat─▒l─▒ seyyah bile, h├ót─▒ralar─▒nda g─▒pta ile y├ód etmekten kendilerini alamam─▒┼čt─▒r.

G├╝n├╝m├╝zde ise gittik├že kalabal─▒kla┼čan n├╝fusa ra─čmen, insan─▒m─▒z─▒n kap─▒ld─▒─č─▒ yaln─▒zla┼čma h├ólet-i r├╗hiyesi; bat─▒l─▒la┼čman─▒n getirdi─či m├ónev├« hastal─▒klar c├╝mlesindendir. ─░sl├ómÔÇÖ─▒n karde┼člik hukukunun getirdi─či dayan─▒┼čman─▒n zaafa u─čramas─▒yla, yaln─▒zla┼čma her kesime yay─▒ld─▒. Evde, aile fertleri yaln─▒z; apartmanda, kom┼čular yaln─▒z; i┼č yerinde, ├žal─▒┼čanlar yaln─▒z; toplu faydalanma sahalar─▒nda, kullananlar yaln─▒z… Tabi├« bir netice olarak da ─░sl├óm co─črafyas─▒nda, ├╝lkeler ve ├╝mmet yaln─▒z.

─░nsan─▒n, kalabal─▒kla┼čt─▒k├ža yaln─▒zla┼čmas─▒nda; ┼č├╝phesiz gittik├že derinle┼čen m├óneviyat buhran─▒ yani sevgi, ┼čefkat, sab─▒r, m├╝samaha, hasb├«lik, di─čerg├óml─▒k… gibi hususiyle dayan─▒┼čmada gerekli faz├«letleri yeterince ta┼č─▒mamak etkilidir. Bencillik ve kendisinden ba┼čkas─▒na tahamm├╝l edememek, insan─▒ beraber olmaktan al─▒koyuyor; kendi k├Â┼česine ├žekilip, vehimleriyle, hayalleriyle ba┼č ba┼ča kalmaya sevk ediyor. Cemaat olarak, ulv├« gayeler i├žin yarat─▒lm─▒┼č insan─▒n, f─▒trat─▒na ayk─▒r─▒ olarak yaln─▒zla┼čmas─▒; d├╗├ž├ór oldu─ču g├╝vensizlik, sevgisizlik, bezginlik ve karamsarl─▒k sebebiyle, mel├ólin pen├žesine d├╝┼č├╝yor. Nitekim, depresyonun g├╝n├╝m├╝z├╝n en yayg─▒n ruh hastal─▒─č─▒ oldu─ču ve ilgili il├ó├žlara y├╝ksek bir talep bulundu─ču belirtiliyor.

├ľrf├« olan b├╝y├╝k aile tipinin, ├žekirdek aileye d├Ân├╝┼čmesi, hatt├ó, onun da par├žalan─▒p, fertlerin ├že┼čitli ma─čduriyet ve s─▒k─▒nt─▒lara savrulmalar─▒; aile i├žinde fertlerin her birinin k├Â┼česine ├žekilip, sadece kendileri ile hemh├ól olmalar─▒; ziyaretlerde bile, sohbet etmek yerine, televizyondaki programlara kilitlenmek; bir toplu ta┼č─▒ma arac─▒nda, yan─▒ndaki ile sel├ómla┼čmak, birka├ž kelime h├ól-hat─▒r sormak yerine, cep telefonuna veya bilgisayara kapanmak; ├ževresindekileri yok say─▒p, en olmad─▒k hareketleri yapmaktan ka├ž─▒nmamak… gibi davran─▒┼člar, cemiyette d├╗├ž├ór olunan yaln─▒zla┼čma hissiyat─▒n─▒n tez├óh├╝rleridir.

Peygamber -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz;

ÔÇťCebr├óil bana kom┼čuya iyilik etmeyi tavsiye edip durdu. Neredeyse kom┼čuyu kom┼čuya m├«ras├ž─▒ k─▒lacak sand─▒m.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Edeb, 28) buyururken, apartmanlarda, birbirlerinin kap─▒s─▒n─▒ ├žalmayan; kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒nda sel├ómla┼čmamak i├žin ba┼člar─▒n─▒ e─čip ge├žen; bir dairesinde cen├óze h├╝zn├╝ ya┼čan─▒rken, di─čerinde e─členilen… insan manzaralar─▒, bu vah├ómet c├╝mlesindendir. Merhum ├ťstad Necip Faz─▒l, ┬źCan─▒m ─░stanbul┬╗ ┼čiirinde;

Hayattan canl─▒ ├Âl├╝m, g├╝nahtan bask─▒n rahmet;
Beyo─člu tepinirken, a─člar Karacaahmet…

der. Ayn─▒ mek├ónda olduklar─▒ h├ólde, birbirlerine b├«g├óne olan insanlar─▒n h├óli de bundan farkl─▒ de─čil.

G├╝n├╝m├╝zde, teknolojinin geli┼čmi┼č olmas─▒yla yayg─▒nla┼čan; sosyal medya, televizyon, cep telefonu, bilgisayar… gibi vas─▒talar, yaln─▒zla┼čan insan─▒n s─▒─č─▒naklar─▒ h├óline geldi. ─░nsan─▒n, hissiyatla etkilenen ger├žek d├╝nyada, birbirleriyle beraber faal olmaktansa; oturdu─ču yerde, hayal├« veya tan─▒mad─▒─č─▒ ┼čah─▒s ve vasatlarla, ├ót─▒l bir h├ólet-i r├╗hiye ile me┼čguliyeti tercih etmesi, hayat─▒n med-cezirleri ile kar┼č─▒la┼čmay─▒ g├Âze alamayan zay─▒f bir m├óneviy├ót─▒n tez├óh├╝r├╝ olarak da g├Âr├╝lebilir. Birka├ž saat elektrik kesilmesinde hafakanlar basan, daha uzun kesilmelerde ise ├ódeta f├ócia ya┼čayan insan manzaralar─▒; bu ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒n boyutunu g├Âsteren bir ├Ârnektir. Nitekim ├╝lkemiz; d├╝nyada en ├žok televizyon seyredilen, en ├žok telefonla konu┼čulan ve en ├žok internet kullan─▒lan ├╝lkeler aras─▒nda g├Âsteriliyor. Bir Karadeniz f─▒kras─▒nda, TemelÔÇÖe s├Âyletilen;

ÔÇťBirka├ž g├╝n internet kesildi. Evdekilerle sohbet ettik; hepsi de iyi insanlarm─▒┼č.ÔÇŁ s├Âz├╝, bir lat├«fe olman─▒n ├Âtesinde, hayat─▒n bir ger├že─čine de i┼čarettir.

Yaln─▒zl─▒k; g├╝n├╝m├╝z cemiyetlerinde, insan─▒ ├ót─▒l b─▒rakan, onu i├žtim├ó├« hayattan kopar─▒p kendi i├žine hapseden, ┼čevkini t├╝keten bir illettir. H├ólbuki insan i├žtim├ó├« bir varl─▒kt─▒r; sadece kendisine de─čil, ├ževresine ve Yarat─▒c─▒ÔÇÖs─▒na kar┼č─▒ da vazifeleri ve mesÔÇÖ├╗liyetleri vard─▒r. Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz;

ÔÇťM├╝ÔÇÖminlerin derdiyle dertlenmeyen bizden de─čildir.ÔÇŁ (H├ókim, IV, 352) buyuruyor. Hele de ya┼čan─▒lan cemiyetin zor zamanlar─▒nda, kar┼č─▒la┼č─▒lan engelleri a┼čabilmek; ancak karde┼člik r├╗huyla dirilmek, birlik ve beraberlik i├žinde olmakla m├╝mk├╝nd├╝r. ─░stikl├ól ┼čairimiz Mehmed ├ékif, ya┼čad─▒─č─▒ a─č─▒r ┼čartlardaki h├ólet-i r├╗hiyesini ┼č├Âyle dile getirir:

Gitme ey yolcu, beraber oturup a─čla┼čal─▒m;
Elemim bir y├╝re─čin k├ór─▒ de─čil, payla┼čal─▒m!

B├Âyle bir heng├ómede, g├╝├žl├╝kler payla┼č─▒ld─▒k├ža azal─▒r; birlik peki┼čtik├že, engelleri a┼čmak kolayla┼č─▒r. KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde;

ÔÇť… S├ód─▒klarla beraber olun.ÔÇŁ (et-Tevbe, 119) buyuruluyor. ┼×er ehlinin, ├╝mmeti zeb├╗n k─▒lmak i├žin birle┼čtikleri bir zamanda; ─░sl├óm ├óleminin sa├ódet ve sel├ómeti i├žin bencillik, yaln─▒zl─▒k ├žemberini k─▒r─▒p saf─▒n─▒ se├žmek, m├╝ÔÇÖmin olman─▒n vec├«besidir.