┼×EH├éDETE SUSAMI┼× B─░R SULTAN

YAZAR : M├╝cahid BULUT mucahidbulut@yandex.com

mucahit_bulut-yuzakidergisi-eylul2016

S─▒rp S─▒nd─▒─č─▒ ve ├çirmen zaferleri…

Osmanl─▒ BalkanlarÔÇÖda ├╝st├╝nl├╝─č├╝ ele ge├žirmi┼č, yapt─▒─č─▒ f├╝tuhat ├žal─▒┼čmalar─▒ ve AnadoluÔÇÖdan getirip BalkanlarÔÇÖda isk├ón etti─či T├╝rkmenler ile ─░sl├ómÔÇÖ─▒n ve ─░sl├óm k├╝lt├╝r├╝n├╝ olu┼čturan ad├ólet, karde┼člik, fed├ók├órl─▒k ve g├╝zel ahl├ók─▒n BalkanlarÔÇÖda filizlenmesini sa─člam─▒┼čt─▒. Bu vaziyet b├╝t├╝n AvrupaÔÇÖda Osmanl─▒ korkusuna sebep oldu. Korku b├╝y├╝k bir ittifak─▒ beraberinde getirdi. H─▒rvat, Leh, Macar, ├çek ve b├╝t├╝n Balkan prenslikleri Osmanl─▒ÔÇÖya kar┼č─▒ birle┼čti.

Osmanl─▒ÔÇÖy─▒ BalkanlarÔÇÖdan atma emeliyle toplanan ha├žl─▒ ittifak─▒ ile Osmanl─▒ ordular─▒ 15 Haziran 1389 g├╝n├╝ Kosova meydan─▒nda kar┼č─▒ kar┼č─▒ya geldi. Ha├žl─▒ ordusu Osmanl─▒ÔÇÖdan kat be kat fazlayd─▒.

Fakat kar┼č─▒lar─▒nda Murad Han vard─▒…

1. Murad Han 27 senelik saltanat─▒ m├╝ddetince 37 muharebeye kat─▒lm─▒┼č, hepsinden de zaferle ayr─▒lm─▒┼čt─▒. Kendisine gelip ha├žl─▒ ordusunun Osmanl─▒ ordusundan ├╝├ž kat b├╝y├╝k oldu─čunu s├Âyleyen S─▒rp el├žisine;

ÔÇťBir ordunun kuvveti say─▒ca fazla olmas─▒ndan gelmez!ÔÇŁ cevab─▒n─▒ vererek k├ófire aman vermeyece─čini ifade etti.

Murad Han muharebenin sabah─▒nda All├óhÔÇÖa ┼č├Âyle m├╝n├ócatta bulundu;

ÔÇśÔÇśPeygamber EfendimizÔÇÖin y├╝z├╝n├╝n suyu, Kerbel├óÔÇÖda akan kan, ayr─▒l─▒k gecesinde a─člayan g├Âz, a┼čk─▒n─▒n yolunda s├╝r├╝nen y├╝z, dertlilerin hazin g├Ânl├╝ ve canlara tesir eden yakar─▒┼člar─▒ i├žin, lutfunu bizimle beraber k─▒l ve muhafazan─▒ bizden eksik etme y├ó Rabb├«!

Y├ó Rab! ─░sl├óm ehline yard─▒mc─▒ ol, d├╝┼čman─▒n elini bizden uzak tut! G├╝nah─▒m─▒za de─čil, candan ve g├Ân├╝lden gelen ├óh─▒m─▒za bak! M├╝c├óhidlerini telef ve bizi d├╝┼čman oklar─▒na hedef ettirme. V├╝cutlar─▒m─▒z─▒ mezardan sakla, ─░sl├ómÔÇÖ─▒ tehlikelerden uzak tut.

Bunca senedir etti─čimiz du├ólar─▒ ve din u─čruna yapt─▒─č─▒m─▒z sava┼člar─▒ bo┼ča ├ž─▒karma; ad─▒m─▒ kahr─▒n ile peri┼čan, y├╝z├╝m├╝ halk─▒n i├žinde siyah etme! ─░sl├óm topraklar─▒n─▒ ayaklar alt─▒nda ├ži─čnetme, utan├ž i├žindeki insanlar─▒n ya┼čad─▒─č─▒ bir yer h├óline getirme.

Y├ó Rabb├«! Bilirim ki ─░sl├óm ehline l├╝tuflar─▒n ├žoktur, bu l├╝tuflar─▒n─▒ bu sava┼čta da g├Âster. Din yolunda ┼čeh├«d olunacaksa beni et de ├óhirette sa├ódete ereyim.ÔÇÖÔÇÖ

Allah -celle cel├ól├╝h├╗- o g├╝n Murad HanÔÇÖ─▒n b├╝t├╝n du├ólar─▒n─▒ kabul etti. ├ľnce All├óhÔÇÖ─▒n in├óyetiyle say─▒ca b├╝t├╝n azametine ra─čmen ha├žl─▒ ordusu yerle bir edildi. Osmanl─▒ katÔÇś├« bir zafere ula┼čt─▒. Sonras─▒nda 1. Murad Han h├óince kendisine yakla┼čan S─▒rp Milo┼í Obili─ç taraf─▒ndan ┼čehid edildi. ─░lk ve tek ┼čehid olan Osmanl─▒ sultan─▒n─▒n son s├Âzleri ┼čunlard─▒:

ÔÇť─░sl├ómÔÇÖ─▒n muzafferiyeti, benim ┼čeh├«d olmama ba─čl─▒ ise, ┼čehidlik ┼čerbetini nasip buyurmas─▒n─▒ Cen├ób-─▒ HakÔÇÖtan du├ó ve niyaz etmi┼čtim. Demek ki duam kabul buyuruldu. All├óhÔÇÖa hamd ve sen├ó olsun! ─░sl├óm askerlerinin zaferini g├Ârd├╝kten sonra hayat─▒m son bulmaktad─▒r!

O─člum B├óyez├«dÔÇÖe beyÔÇśat ediniz! Sak─▒n esirleri incitmeyiniz! Mal ve canlar─▒na tecav├╝z etmeyiniz! Ben art─▒k sizleri, muzaffer askerlerimi ve devletimi Mevl├óÔÇÖma em├ónet ediyorum.ÔÇŁ

Orhan GaziÔÇÖnin o─člu 1. Murad Han, ├╝├ž├╝nc├╝ Osmanl─▒ padi┼čah─▒d─▒r. 1326 senesinde BursaÔÇÖda do─čmu┼čtur. 1. Murad Han, devrinin z├óhir├« ve b├ót─▒n├« ilimlerinde otorite olan b├╝y├╝k ┼čahsiyetler taraf─▒ndan yeti┼čtirilmi┼čtir. Bursa ve Sultan├Ây├╝─č├╝ (Eski┼čehir)ÔÇÖde sancakbeyli─či yapt─▒. Rumeli fatihi olarak an─▒lan karde┼či S├╝leyman Pa┼čaÔÇÖn─▒n ├Âlmesi ├╝zerine veliaht il├ón edilerek 1357ÔÇÖde ├Ânemli bir kuvvetle RumeliÔÇÖye g├Ânderildi. ┼×ehzade MuradÔÇÖ─▒n emrinde Lala ┼×ahin gibi yetenekli bir kumandan─▒n yan─▒ s─▒ra Evrenos (Evrenuz) ve Hac─▒ ─░lbey gibi serhat beyleri de bulunuyordu. Hi├ž ara vermeden RumeliÔÇÖde f├╝tuhat hareketlerine giri┼čti. Daha ┼čehzadelik y─▒llar─▒nda EdirneÔÇÖyi fethetti.

Orhan GaziÔÇÖnin vefat─▒ ├╝zerine Murad Han sultan oldu. Saltanat─▒ m├╝ddetince babas─▒ Orhan Gazi d├Âneminde 95.000 kilometrekare olan devlet topraklar─▒ onun devrinde yakla┼č─▒k 500.000 kilometrekareye kadar geni┼člemi┼čtir. Gaz├ó ve cihad anlay─▒┼č─▒ vesilesiyle seferlerini RumeliÔÇÖye yo─čunla┼čt─▒rm─▒┼čt─▒r.

Gazi Evrenos Bey, Hac─▒ ─░lbey, ├çandarl─▒ Hayreddin Pa┼čaÔÇÖn─▒n ak─▒nlar─▒ ile; Osmanl─▒ hudutlar─▒ KosovaÔÇÖya kadar dayanm─▒┼č, Sel├ónik, Manast─▒r gibi ehemmiyetli ┼čehirler ele ge├žirilmi┼čtir. S─▒rp S─▒nd─▒─č─▒, ├çirmen ve 1. Kosova zaferi ile BalkanlarÔÇÖda Osmanl─▒ h├ókimiyeti sa─člamla┼čm─▒┼čt─▒r.

AnadoluÔÇÖda sulh yoluyla Germiyano─čullar─▒ ve Hamido─čullar─▒ÔÇÖndan ├Ânemli topraklar edinmi┼č, kendisini ve Osmanl─▒ÔÇÖy─▒ en fazla u─čra┼čt─▒racak T├╝rk beyli─či Karamano─čullar─▒ ile hudut kom┼čusu olmu┼čtur. 1. Murad, RumeliÔÇÖde seferde iken; ayn─▒ zamanda damad─▒ olan Karamano─člu Al├óeddin Ali BeyÔÇÖin Osmanl─▒ topraklar─▒n─▒ ya─čmalamas─▒ ├╝zerine;

ÔÇť┼×u ahmak zalimin yapt─▒─č─▒ i┼če bak─▒n! Ben Allah Te├ól├ó yolunda; ├╝lkemi b─▒rak─▒p, bir ayl─▒k yol, k├ófir i├žine gireyim, gece-g├╝nd├╝z ├Âmr├╝m├╝ gaz├óya sarf edeyim, yiyip i├žmeyi terk edeyim, bel├ó ve mihneti se├žeyim; o gelsin, bir k─▒s─▒m mazlum m├╝sl├╝man─▒n ├╝zerine d├╝┼čs├╝n, ya─čma etsin, incitsin!ÔÇŁ diyerek seferden vazge├žmi┼č ve Karamano─čluÔÇÖnun ├╝st├╝ne y├╝r├╝m├╝┼čt├╝r.

Yap─▒lan ilk muharebede Karamano─čluÔÇÖnun ordusu bozguna u─čram─▒┼č, Al├óeddin Ali Bey Konya KalesiÔÇÖne ka├žm─▒┼č, bar─▒┼č istemi┼čtir. L├ókin Sultan Murad Han;

ÔÇťHey bedbaht, benim gaz├óma m├óni olur, ben gaz├óda iken m├╝sl├╝manlar─▒ incitirsin. Senin k├Âk├╝n├╝ kaz─▒may─▒nca ben huzur i├žinde gaz├ó edemem. Gaz├óya m├óni olanla gaz├ó etmek, en b├╝y├╝k gaz├ód─▒r.ÔÇŁ demi┼č. Konya KalesiÔÇÖni muhasara alt─▒na alm─▒┼čt─▒r. K─▒sa s├╝rede kale d├╝┼čm├╝┼č ise de 1. Murad, Al├óeddin Ali BeyÔÇÖin han─▒m─▒ olan k─▒z─▒n─▒n talebi ├╝zerine Karamano─čluÔÇÖnun can─▒n─▒ ba─č─▒┼člam─▒┼čt─▒r.

Murad H├╝d├óvendig├ór devrinde asker├« ve devlet nizam─▒nda da ├Ânemli hamleler yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Yeni├žeri oca─č─▒, Top├žu oca─č─▒ kuruldu. T─▒mar sistemi uyguland─▒ ve t─▒marl─▒ sipahiler olu┼čturuldu. Kazaskerlik ve defterdarl─▒k makam─▒ kuruldu. ─░lk kez vez├«r-i ├ózam atand─▒.

Bizans tarih├žisi Halkondil, Murad HanÔÇÖ─▒ ┼ču ┼čekilde anlatm─▒┼čt─▒r;

ÔÇťSultan Murad; Anadolu ve RumeliÔÇÖde otuz yediden ziyade harbi idare ederek, zafer ├╝zerine zafer kazanm─▒┼čt─▒r. D├╝┼čmandan ka├žt─▒─č─▒ ve arkas─▒n─▒ d├Ând├╝─č├╝ hi├ž g├Âr├╝lmemi┼čtir.

O; askerini bir m├╝ddet istirahat ettirmeyi arzu etti─či zamanlarda bile, kendisine bir me┼čguliyet bulurdu. Tembellikten nefret ederdi, istirahat nedir bilmezdi. Askerleri istirahat ederken; o, ava ├ž─▒kard─▒. Ya┼čl─▒l─▒─č─▒nda da cevv├óliyetini hi├ž kaybetmemi┼čtir.

Kem├ól-i s├╝k├╗netle boyun e─čen milletlere ve saray─▒ndaki ecneb├« ├žocuklara ┼čefkatle muamele ederdi. M├╝k├ófat vermede de c├Âmert ve s├╝ratli idi. Harbe girece─či zaman, askerini cesaretlendirip co┼čtururdu. Yap─▒lan yanl─▒┼č hareketleri m├╝samahas─▒z cezaland─▒r─▒rd─▒. Verdi─či s├Âze ri├óyet ederdi.

Murad HanÔÇÖ─▒n maiyeti, onun heybeti ve ┼čiddeti ile titrerdi. Bununla beraber, onlara; bir kumandan─▒n g├Âsteremeyece─či yumu┼čakl─▒k, ┼čefkat ve muhabbetle muamele ederdi.ÔÇŁ

D├╝┼čmanlar─▒ndan dah├« bu ┼čekilde iltifata mazhar olan Sultan Murad, Kosova MuharebesiÔÇÖnde ┼čehid d├╝┼čerek bize KosovaÔÇÖy─▒ kan─▒yla miras b─▒rakm─▒┼čt─▒r. Mehmed ├ékif, Murad HanÔÇÖdan be┼č as─▒r sonra S─▒rp ├žar─▒klar─▒yla ├ži─čnenen bu miras─▒n─▒ m─▒sralar─▒nda ┼č├Âyle hat─▒rlat─▒r ve h├╝z├╝nlenir:

Nerde g├Ârsem ├ž─▒k─▒yor kar┼č─▒ma bir kanl─▒ ova…
Sen misin, yoksa hayâlin mi? Vefâsız Kosova!

┼×eh├ódet arzusuyla kendisini ─░sl├ómÔÇÖ─▒n zaferine kurban olarak adayan Mur├ód-─▒ Evvel, Osmanl─▒lar─▒n, vard─▒klar─▒ her beldeye, can almaya de─čil ┬źcan vermeye┬╗ ihya etmeye gittiklerinin en g├╝zel tims├ólidir.