M├ť┼×TEREKLER

YAZAR : Mustafa As─▒m K├ť├ç├ťKA┼×CI tali@yuzaki.com

mustafa-as─▒m_kucukasci-yuzakidergisi-subat2016

Bir riv├óyete g├Âre Necran h─▒ristiyanlar─▒n─▒, bir riv├óyete g├Âre yahudileri, fakat z├óhiren b├╝t├╝n ehl-i kit├ób─▒ ─░sl├ómÔÇÖa davet us├╗l├╝n├╝ Cen├ób-─▒ Hak ┼č├Âyle ├Â─čretmi┼čti:

ÔÇťRas├╗l├╝m! De ki:

┬źEy Ehl-i kitap! Sizinle aram─▒zda ortak olan bir s├Âze, ┼ču ortak noktaya gelin:

ÔÇóAllahÔÇÖtan ba┼čkas─▒na kulluk etmeyelim;

ÔÇóOÔÇÖna hi├žbir ┼čeyi ortak ko┼čmayal─▒m ve;

ÔÇóAll├óhÔÇÖ─▒ b─▒rak─▒p da birbirimizi Rab edinmeyelim.┬╗

E─čer y├╝z ├ževirirlerse;

┬ź┼×ahit olun ki, biz elbette m├╝sl├╝manlar─▒z.┬╗ deyin.ÔÇŁ (├él-i ─░mr├ón, 64)

Nitekim Peygamber Efendimiz, Roma ─░mparatoru HerakliyusÔÇÖa g├Ânderdi─či mektupta da bu ├óyet-i ker├«meyi yazd─▒rd─▒.

Asl─▒nda ehl-i kitab ile Hak din olan ─░sl├ómÔÇÖ─▒n ve m├╝sl├╝manlar─▒n ortak bir noktas─▒, m├╝┼čterek bir s├Âz├╝ kalmam─▒┼čt─▒. Zaten devam─▒nda ┬źortak s├Âz┬╗├╝n muhtev├ós─▒n─▒ bildiren ├╝├ž madde, ehl-i kit├ób─▒n tahrif edilmi┼č dinlerindeki en m├╝him bozukluklar─▒n ─▒slah─▒n─▒ saymaktad─▒r.

Yani, asl─▒nda m├╝┼čterek bir zemin yoktu.

Fakat olsun isteniyordu. ├ç├╝nk├╝ o dinlerin esaslar─▒ itibar─▒yla, bu maddeler ─░sl├óm ile ortak idi. ├édeta bel├ógattaki, ┬źitib├ór-i m├ó k├ón┬╗1, yani bir zamanlar ├Âyle oldu─ču i├žin, ┬źortak / m├╝┼čterek┬╗ ifadesi kullan─▒lmaktayd─▒.

─░nsanlar taban tabana z─▒t inan├ž ve d├╝┼č├╝ncelerdeyken oturup bir husus ├╝zerinde konu┼čamazlar. ├ľnce bir zemin l├óz─▒m. M├╝┼čterek bir zemin…

YARATICIYI KABUL M├ť┼×TEREK─░

M├╝┼čterek zemin aray─▒┼č─▒, m├╝┼čriklere hit├óben dah├« kullan─▒lm─▒┼čt─▒r diyebiliriz.

ÔÇťOnlara sorsan…ÔÇŁ kal─▒b─▒yla ba┼člayan ├žok say─▒da ├óyet-i ker├«me vard─▒r. Onlardan bir misal verelim:

ÔÇťAndolsun ki onlara;

┬źÔÇôG├Âkten su indirip onunla ├Âl├╝m├╝n├╝n ard─▒ndan yery├╝z├╝n├╝ canland─▒ran kimdir?┬╗ diye sorsan, mutlaka;

┬źÔÇôAllah┬╗ derler.

De ki:

┬ź(├ľyleyse) hamd All├óhÔÇÖa mahsustur.┬╗ Fakat onlar─▒n ├žo─ču (s├Âyledikleri ├╝zerinde) d├╝┼č├╝nmezler.ÔÇŁ (el-Ankeb├╗t, 63)

Bu ├óyetteki; ┬źElhamd├╝lill├óh!┬╗ lafz─▒n─▒; yarat─▒c─▒n─▒n Allah oldu─čunu itiraf etmeleri ve bir m├╝┼čterek nokta bulman─▒n sevinci ve ┼č├╝k├╝r ifadesi olarak da anlamak m├╝mk├╝nd├╝r.

┬źYeri, g├Â─č├╝ ve kendilerini yaratan┬╗─▒n Allah oldu─čunu kabul eden m├╝┼čriklere, bu m├╝┼čterek zeminden hareketle, hitap edilebilir:

ÔÇť├ľyleyse ni├žin bir ┼čey yaratamayan putlara tap─▒yorsunuz?ÔÇŁ

YARATILI┼×TA E┼×, ├ÄMANDA KARDE┼×

KurÔÇÖ├ón-─▒ Kerim; m├╝ÔÇÖminlerin karde┼č oldu─čunu, birbirimizle iyi ge├žinmemizi, karde┼čli─či ihl├ól eden tecess├╝s, g─▒ybet, lakap, alay, zan, ara┼čt─▒rmadan duyumlarla hareket etme gibi yanl─▒┼člardan sak─▒nmam─▒z─▒ bildiren Hucur├ót S├╗resiÔÇÖnde bir ortak noktam─▒z─▒ daha s├Âyler:

ÔÇťEy insanlar! Do─črusu biz sizi bir erkekle bir di┼čiden yaratt─▒k.ÔÇŁ (el-Hucur├ót, 13)

Peygamberimiz de Ved├ó HutbesiÔÇÖnde, m├╝┼čtereklere i┼čaret etmi┼čti:

ÔÇťEy insanlar! Rabbiniz birdir. Baban─▒z da birdir; hepiniz ├édemÔÇÖin ├žocuklar─▒s─▒n─▒z…ÔÇŁ (M├╝slim, Hac, 147)

M├ť┼×TEREK TAR─░H

─░sl├ómÔÇÖ─▒n tebli─činde, ilk muhatap kitlenin atalar─▒ Hazret-i ─░brahim ve ─░smail, onlardan h├ót─▒ra kalan K├óbe ve hac ib├ódeti de m├╝┼čterek zemin olarak kullan─▒ld─▒. Hac S├╗resiÔÇÖnin sonunda;

ÔÇťAtan─▒z ─░brahimÔÇÖin milletine / d├«nine uyun!ÔÇŁ ├ža─čr─▒s─▒ vard─▒r. (el-Hac, 78)

Kurey┼č S├╗resiÔÇÖnde, Beytull├óhÔÇÖ─▒ t├ózim eden Kurey┼čliler hakk─▒nda;

ÔÇťBu BeytÔÇÖin Rabbine kulluk etsinler.ÔÇŁ ├ža─čr─▒s─▒ yap─▒ld─▒.

Peygamber Efendimiz; hicretin alt─▒nc─▒ senesinde umre i├žin MekkeÔÇÖye do─čru yola ├ž─▒kt─▒─č─▒nda, yanlar─▒nda kurbanl─▒k hayvanlar─▒ da vard─▒. Mekkeliler umreye izin vermeyip, i┼č kar┼č─▒l─▒kl─▒ m├╝zakerelere d├Âk├╝l├╝nce Kin├óneo─čullar─▒ kab├«lesinden bir kimse de g├Âr├╝┼čmek ├╝zere geldi. Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- onu g├Âr├╝nce;

ÔÇťÔÇô─░┼čte fil├ón ki┼či! O, hac ve umre i├žin ayr─▒lan kurbanl─▒k develere sayg─▒ g├Âsteren bir kavimdendir. Kurbanl─▒klar─▒n─▒z─▒ ├Ân├╝ne sal─▒verin g├Ârs├╝n!ÔÇŁ buyurdu. Ashab o z├ót─▒ telbiyelerle kar┼č─▒lad─▒. Adam bu manzaray─▒ g├Âr├╝nce hayretle;

ÔÇťÔÇôBu kimselere Beytull├óhÔÇÖ─▒n yolunu kapamak m├╝nasip d├╝┼čmez!ÔÇŁ dedi. (Buh├ór├«, ┼×ur├╗t, 15; Ahmed, IV, 323-324)

Daima m├╝┼čterek noktalar─▒n ├Âne ├ž─▒kar─▒lmas─▒…

Doksan dokuz z─▒tl─▒─č─▒ -s─▒ras─▒ geldi─činde d├╝zeltmek ├╝zere- g├Ârmezden gelmek, bir ortak nokta bulup orada bulu┼čmak, oradan el uzatmak, oradan kalbe do─čru bir menfez, g├Ânle ├ž─▒kan bir damar yolu bulmak…

M├╝┼črikle, ehl-i kitab ile tebli─č yahut m├╝zakere i├žin m├╝┼čterek nokta arayan bir d├«nin m├╝ntesipleri olarak; son zamanlarda kendi aram─▒zda hep z─▒tl─▒klar─▒ m─▒ ├Âne ├ž─▒kar─▒yoruz?

Tefrika ne ki, tekf├«re var─▒yor bu ayr─▒┼čmalar…

ÔÇťKurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒m─▒z bir…ÔÇŁ diyoruz. ┼×eytan ba─č─▒r─▒yor: ÔÇťAma tefsirleriniz farkl─▒!ÔÇŁ

ÔÇťPeygamberimiz bir…ÔÇŁ diyoruz. D├╝┼čman nifak sokuyor: ÔÇťOna yakla┼č─▒mlar─▒n─▒z farkl─▒!ÔÇŁ

ÔÇťBabam─▒z bir…ÔÇŁ diyoruz. ─░├žimizdeki asabiyet canavar─▒ rahat durmuyor: ÔÇťBirimiz SamÔÇÖdan, di─čerimiz YafesÔÇÖten!..ÔÇŁ

ÔÇťTek bir ├╝mmetiz!ÔÇŁ diyoruz. Kendisi b├╝t├╝n par├ža pin├žik h├óline ra─čmen, ittifak kuran ehl-i k├╝f├╝r; ÔÇťOlur mu? Biriniz selef├«, biriniz s├╝nn├«, biriniz ┼či├«, biriniz s├╗f├«siniz!ÔÇŁ diye, ayr─▒┼čt─▒r─▒yor.

M├╝┼čterekler zor olu┼čur. Ama toplum / millet / ├╝mmet i├žin kayna┼čt─▒r─▒c─▒, ortak bir zemin, ortak bir ┼čemsiye olur.

Biraz kast├« aldanma ve g├Âz yumma ifade eder, bu m├╝┼čterek zeminde bulu┼čmalar… Fakat samimiyetsiz de─čildir. G├╝zel bir foto─črafta, r├Âtu┼č vard─▒r. Keskinlik giderilmi┼č, biraz bu─ču kat─▒lm─▒┼čt─▒r.

G├╝n├╝m├╝z├╝n ke┼čmeke┼činin tedavisi i├žin, benzer siyas├« ve i├žtim├ó├« ┼čartlardan ├╝mmeti fel├óha ├ž─▒karan Hazret-i Mevl├ón├ó, Y├╗nus Emre, Hac─▒ Bekta┼č, Ah├« Evran… devrinin b├╝y├╝k insanlar─▒na s─▒k s─▒k at─▒fta bulunulmakta. Onlar─▒n da ortak noktas─▒, muhataplar─▒na m├╝┼čterek bir zeminde yakla┼čmakt─▒.

Bu zemin Y├╗nus HazretleriÔÇÖnin dilinde;

ÔÇťYarat─▒lm─▒┼č─▒ severiz, YaratanÔÇÖdan ├Ât├╝r├╝…ÔÇŁ noktas─▒ndaki kadar geni┼č idi. Hazret-i Mevl├ón├ó hen├╝z tam m├╝sl├╝manla┼čmam─▒┼č Anadolu co─črafyas─▒nda, h─▒ristiyanlar─▒ hid├óyete erdirmek i├žin husus├« bir lisan kullan─▒yordu; ÔÇťB├╝t├╝n peygamberler, ayn─▒ kandilden yak─▒lm─▒┼č mumlar gibidir. Hepsi ayn─▒ n├╗ru yans─▒t─▒r.ÔÇŁ diyordu. Tasavvuf├« ┬źvahdet┬╗ anlay─▒┼č─▒, biraz da siyas├« idi…

─░dareye h├╝kmeden ecd├ód─▒m─▒z da; siyas├«-asker├« gerilimler d─▒┼č─▒nda stratejik olarak, hep m├╝┼čterekleri ├Âne ├ž─▒kard─▒, farkl─▒l─▒klar─▒ geri pl├ónda tuttu. Hatt├ó bunu anlamayanlar, ba┼čta ehl-i s├╝nnet de─čildiler, sonra oldular gibi yanl─▒┼č g├Âr├╝┼čler ortaya koyarlar.

Bug├╝n de yap─▒lmas─▒ gereken bu m├╝┼čterekleri bulma ve art─▒rma yoludur.

DARALTMAKTAN FAYDA NE?

M├╝┼čterekleri art─▒rmaya ├žal─▒┼čmak, ─░sl├óm dairesini geni┼č tutmak demektir. A┼č─▒r─▒ m├╝kemmeliyet├ži yakla┼čarak, ┬źger├žek┬╗ m├╝sl├╝manlar─▒ bir avuca indirmek, kimsenin menfaatine de─čildir.

Allah i├žin aldanaca─č─▒z, bol bol h├╝sn-i zan g├Âsterece─čiz.

┼×u anda inand─▒─č─▒ gibi ya┼čamayanlar─▒n; m├╝rted olduklar─▒na de─čil, bir g├╝n tevbe edeceklerine inanaca─č─▒z.

─░nan├ž ve d├╝┼č├╝ncelerinde e─črilik olanlar─▒n in┼č├óallah bir g├╝n d├╝zeleceklerini umaca─č─▒z.

Kendileri d├╝zelmese bile evl├ótlar─▒ d├╝zelecek diye teselli bulaca─č─▒z. Fakat onlar─▒ dairenin d─▒┼č─▒na atmaya u─čra┼čmayaca─č─▒z.

Burada dikkat edilmesi gereken baz─▒ noktalar da yok de─čildir.

ESASLAR

ÔÇó Bir mezhebe intis├ób ile mezhep├žilik birbirine kar─▒┼čt─▒r─▒lmamal─▒d─▒r. Bug├╝n bat─▒daki ateist d├╝┼č├╝nce adamlar─▒ taraf─▒ndan ├╝retilen zehirli fikirlerden biri de; ┬źd├«nin ayr─▒┼čt─▒r─▒c─▒ oldu─ču┬╗dur. Yani; ÔÇťD├«ni at kurtul… Mezhebi at kurtul. Sahih itikat nas─▒ld─▒r, d├╝┼č├╝nme. B├Âyle ┼čeyler geride kald─▒!ÔÇŁ

Hay─▒r! Bu hususta hemen tarihe uzanal─▒m:

Mezheplerine gayet sa─člam ┼čekilde sar─▒lan ecd├ód─▒m─▒z, bizzat inan├žlar─▒n─▒n emretti─či geni┼č m├╝samahalar─▒yla ├žok farkl─▒ inan├žtaki gruplarla birlikte ya┼čayabiliyordu. Sahih inanc─▒ m├╝dafaa ediyor, sahih olmayanlar─▒ ir┼č├óda gayret ediyor, fakat yok etmeye ├žal─▒┼čm─▒yordu.

Toplumda ├že┼čitli mezheb, cemaat ve gruplar; e─čer m├╝┼čterek bir gayeye y├Ânelmi┼člerse, tefrika de─čil, rekabet ve yar─▒┼č meydana getirirler.

ÔÇó─░lm├« ve itik─üd├« tenkitlerle, bir ki┼či yahut grubun yanl─▒┼člar─▒n─▒ dile getirmek, tefrikac─▒l─▒k de─čildir. ├ç├╝nk├╝ ba┼čtan beri ifade etti─čimiz m├╝samaha ortam─▒n─▒ istismar ettirmemek l├óz─▒md─▒r. Bunun i├žin de yap─▒c─▒, emr-i biÔÇÖl-m├óruf ve nehy-i aniÔÇÖl-m├╝nker ifade eden tenkitler l├óz─▒md─▒r. Hatt├ó yap─▒c─▒ tenkit i├že yay─▒lmal─▒d─▒r. S├╗f├«lerin i├žinde ─▒slah edilecek ┼čeyler varsa, bunu ├Ânce s├╗f├«ler dile getirmelidir. Bir il├óhiyat├ž─▒, us├╗l├╝ yerle bir eden g├Âr├╝┼čler ileri s├╝r├╝yorsa, bunu tenkit etmek, v├óizlere kalmamal─▒; ilim adamlar─▒ ilm├« mahfillerde bunu cerh edebilmelidir.

Foto─čraf misalimize d├Ânersek; toplumu kucaklamada; ┬źpastel┬╗ ve ┬źbu─ču┬╗, l├óz─▒m. ─░lim meclisinde; ┬źkeskinlik┬╗ ve hakikat nazar─▒nda; ┬źkontrast┬╗ l├óz─▒m. Yeter ki ilm├« m├╝l├óhazalar av├óm─▒n sloganlar─▒na d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lmesin.

ÔÇóGloballe┼čme ve muh├óbere vas─▒talar─▒n─▒n ├žo─čalmas─▒, her t├╝rl├╝ mahremiyeti da─č─▒tmaktad─▒r. Grup mahremiyeti sahas─▒ndaki ifade ve g├Âr├╝nt├╝ler, umuma yay─▒lmamal─▒d─▒r. ├ľz├╝ bilinmeksizin z├óhiri do─čru anla┼č─▒lamayacak ┼čeyler ortaya d├Âk├╝lmemelidir.

ÔÇóDo─čru bilgi sahibi olmak ve sapla saman─▒ kar─▒┼čt─▒rmamak m├╝himdir.

ÔÇóKesilmi┼č, montajlanm─▒┼č video ve g├Âr├╝nt├╝lere itibar edilmemelidir. Asl─▒ bilinen z├╝mrelere h├╝sn-i zan muhafaza edilmelidir. Sosyal medyaya asla itibar edilmemelidir. Nefret dilinden uzak durmal─▒d─▒r.

ÔÇó┬źTahta K─▒l─▒├ž┬╗2 ba┼čl─▒kl─▒ yaz─▒m─▒zda ifade etti─čimiz gibi; bir m├╝sl├╝manla sava┼č h├óline gelmeyi reddetmeli, zalim olmakla mazlum olmak aras─▒nda se├žim yapmak mecburiyetinde b─▒rak─▒l─▒rsak da mazlum olmay─▒ se├žmeliyiz.

IrakÔÇÖta ┼×i├«-S├╝nn├« i├ž sava┼č─▒ g├Âr├╝nt├╝s├╝ veren patlamalar─▒n, en az y├╝zde altm─▒┼č─▒n─▒n CIA ajanlar─▒ taraf─▒ndan yap─▒ld─▒─č─▒, bug├╝n sahiplerince kabul ve itiraf edilmektedir. ├ťmmetin bir├žok ortak noktas─▒ olan ve as─▒rlard─▒r cidd├« bir kavga etmeden karde┼č├že ya┼čam─▒┼č gruplar─▒ birbirlerine d├╝┼č├╝r├╝lmeye ├žal─▒┼č─▒lmakta. Kendileri as─▒rlarca mezhep ve ─▒rk kavgalar─▒ ya┼čam─▒┼č bat─▒ d├╝nyas─▒, bize de ayn─▒ ac─▒lar─▒ tatt─▒rmaya u─čra┼čmaktad─▒r.

Zaman uyan─▒k olmak ve m├╝┼čterek noktalarda bulu┼čma zaman─▒d─▒r.
______________________

1 ─░tib├ór-i m├ó k├ón: ├ľncelik, Kevniyet, Eski Durum Al├ókas─▒ gibi isimler de verilen bir mecaz t├╝r├╝d├╝r. Ya┼čl─▒ bir annenin, 50-60 ya┼č─▒ndaki o─člundan, ÔÇťBenim ├žocuk…ÔÇŁ diye bahsetmesi b├Âyledir. ├ç├╝nk├╝ bir zamanlar ├žocuktu. ┬źYek katre h├╗nest┬╗ diyen H├óf─▒zÔÇÖdan ilhamla Necip Faz─▒lÔÇÖ─▒n; ÔÇť─░nsan, ├╝├ž be┼č damla kan…ÔÇŁ demesi de buna edeb├« bir misaldir. ─░nsan ana rahmindeki te┼čekk├╝l├╝nde ├╝├ž be┼č damla kandan ibarettir.
2 Y├╝zak─▒, A─čustos, 2015, sa: 126.┬áhttps://www.yuzaki.com/tahta-kilic/