KARDE┼×L─░K HUKUKU ve MESÔÇÖ├ŤL─░YETLER─░

YAZAR : Nurten Selma ├çEV─░KO─×LU nurtencevikoglu@hotmail.com

nurten-selma_cevikoglu-yuzakidergisi-subat2016

Karde┼č kelimesinin t├╝m h├ólleriyle anlam─▒n─▒n bitirildi─či, dostlu─čun yerine d├╝┼čmanl─▒─č─▒n h├ókim oldu─ču bir d├╝nyada ya┼č─▒yoruz. Neredeyse r├╗humuzun her zerresine sir├óyet eden ┬źbe┼čer├« ideolojiler┬╗, d├╝┼č├╝nme melekemizi dah├« k├Âreltti. Bug├╝n i┼čleyen sistem; Hazret-i Musa -aleyhissel├óm-ÔÇÖ─▒n ba─čl─▒lar─▒n─▒, Hazret-i ─░sa -aleyhissel├óm-ÔÇÖ─▒n ba─čl─▒lar─▒na; Hazret-i Musa -aleyhissel├óm- ve Hazret-i ─░sa -aleyhissel├óm-ÔÇÖ─▒n ba─čl─▒lar─▒n─▒ ├╝mmet-i Muhammed -aleyhissel├óm-ÔÇÖa d├╝┼čman etmi┼čtir. H├ólbuki vakt-i zaman─▒nda b├╝t├╝n peygamberler; kendilerinden ├Ânceki peygamberleri kabul etmi┼čler, kendilerinden sonrakini m├╝jdelemi┼člerdi. Hak olan hakikatler, bu ┼čekilde tecell├« ederdi.

Ama bug├╝n insanlar, insanl─▒k ad─▒na yapt─▒klar─▒ tahribatlarla ne yaz─▒k ki ┬źkarde┼člik hukuku┬╗nu zedelemi┼člerdir. Ayni d├«ne mensup ki┼čiler aras─▒nda; karde┼člik yerine tefrika, birle┼čme yerine ayr─▒l─▒k, di─čerg├óml─▒k yerine bencillik tohumlar─▒ ekilmi┼čtir. ─░tik─üd├«, mezbeb├« ve ─▒rk├« fakt├Ârler ├Âne ├ž─▒kar─▒l─▒p birbirlerine d├╝┼čman topluluklar olu┼čturularak insan g├╝c├╝ bo┼č yere heb├ó edilmi┼č ve edilmektedir. Bu insan ve g├╝├ž israf─▒, art─▒k kabul edilemez boyutlara ula┼čm─▒┼čt─▒r.

En son ve en m├╝kemmel d├«nin mukaddes kitab─▒ KurÔÇÖ├ón-─▒ Az├«m├╝┼č┼č├ón; inan├ž-gaye ve davran─▒┼č birli─či a├ž─▒s─▒ndan, m├╝sl├╝manlar─▒ karde┼č olarak g├Ârd├╝─č├╝n├╝ a├ž─▒klar. ─░┼čte delili olan ├óyet-i ker├«meler:

ÔÇťM├╝ÔÇÖminler ancak karde┼čtirler. ├ľyleyse karde┼člerinizin aras─▒n─▒ bulup d├╝zeltin ve AllahÔÇÖtan ittik─ü edip korkun; umulur ki merhamete ula┼č─▒rs─▒n─▒z.ÔÇŁ (el-Hucur├ót, 10)

ÔÇťAll├óhÔÇÖ─▒n ipine hepiniz s─▒ms─▒k─▒ yap─▒┼č─▒n. Da─č─▒l─▒p ayr─▒lmay─▒n ve All├óhÔÇÖ─▒n sizin ├╝zerinizdeki nimetini hat─▒rlay─▒n. Hani siz d├╝┼čmanlar idiniz. O kalplerinizin aras─▒n─▒ uzla┼čt─▒r─▒p ─▒s─▒nd─▒rd─▒ ve siz OÔÇÖnun nimetiyle karde┼čler oldunuz. Yine siz tam bir ate┼č ├žukurunun k─▒y─▒s─▒ndayken, oradan sizi kurtard─▒. Umulur ki hid├óyete erersiniz diye; Allah, size ├óyetlerini i┼čte b├Âyle a├ž─▒kl─▒yor.ÔÇŁ (├él-i ─░mr├ón, 103)

ÔÇťBir de onlardan sonra gelenler, derler ki: ┬źRabbimiz! Bizi ve bizden ├Ânce ├«m├ón etmi┼č olan karde┼člerimizi ba─č─▒┼čla ve kalplerimizde ├«m├ón edenlere kar┼č─▒ bir kin b─▒rakma. Rabbimiz! Ger├žekten Sen; ├žok ┼čefkatlisin, ├žok merhametlisin.┬╗ÔÇŁ (el-Ha┼čr, 10)

├éyet-i ker├«melere bakt─▒─č─▒m─▒zda, m├╝sl├╝manlar─▒n karde┼č olmas─▒ belirtilirken bir de ┬źkarde┼člik ├žer├ževesi┬╗ ├žiziliyor. Peygamberimiz -aleyhissal├ótu vessel├óm-ÔÇÖ─▒n muhtelif hadislerinde de ┬źkarde┼člik hukuku┬╗ anlat─▒l─▒yor. Dolay─▒s─▒yla m├╝sl├╝manlar─▒n birbirleriyle karde┼člik faz├«letiyle ortak i┼čbirli─či i├žinde olmalar─▒, aralar─▒nda ayr─▒l─▒─ča d├╝┼čmemeleri; e─čer ki, b├Âyle bir durum olursa da aran─▒n Hak ve ad├ólet ad─▒na d├╝zeltilmesi gerekti─čine i┼čaret ediliyor. D├╝zeltilmezse ayr─▒l─▒─ča d├╝┼č├╝lece─čine, aralar─▒ndaki d├╝┼čmanl─▒─č─▒n yay─▒laca─č─▒na, g├╝├žlerin kaybedilece─čine, hangi konuda olursa olsun m├╝ÔÇÖminlerin birbirlerine kin g├╝tmelerinin do─čru olmad─▒─č─▒na, ba─č─▒┼člaman─▒n ve affetmenin faz├«letine vurgu var ├óyet-i ker├«melerde. Bu hakikatler KurÔÇÖ├ón├« ger├žekler, ulv├« ve kuts├« erdemler. ├ťst├╝ne konu┼čulamaz dah├«…

Ancak g├╝n├╝m├╝zde bilhassa m├╝sl├╝manlar aras─▒nda ayr─▒l─▒k-gayr─▒l─▒k kavramlar─▒ k├Âp├╝rt├╝lerek; bu KurÔÇÖ├ón├« ger├žeklere ra─čmen, fark─▒na var─▒lmadan maalesef m├╝ÔÇÖminler birbirlerine d├╝┼č├╝r├╝lmek isteniyor. H├ólbuki Hazret-i Peygamber -aleyhissel├óm- devrinde, soy-sop-kab├«le kavramlar─▒n─▒n ├Âne ├ž─▒kar─▒ld─▒─č─▒, kan ba─č─▒n─▒n ├Âncelendi─či bir zihniyet h├ókimiyeti mevcutken, Efendimiz -aleyhissal├ótu vessel├óm-; her t├╝rl├╝ ─▒rk├« ba─č─▒ d├«n├« de─čerlerin d─▒┼č─▒na itip, bunun yerine din ve inan├ž birli─čini koyarak, g├╝├žl├╝ bir sosyal toplum a─č─▒ tesis etmi┼čtir. Peygamber Efendimiz -aleyhissal├ótu vessel├óm-ÔÇÖ─▒n, aile-a┼č├«ret-nesep-kavim gibi kan ba─č─▒na dayal─▒ birlik duygular─▒n─▒n ├Ânemini kabul etmesiyle beraber; toplum aras─▒nda pek yayg─▒n olan son derece iptid├ó├« ┼čahs├« ve ─▒rk├« taassubu olan asabiyet anlay─▒┼č─▒na k├Âkl├╝ de─či┼čiklikler getirerek insanlar aras─▒nda faz├«let erdeminin yerle┼čtirilmesini sa─člam─▒┼čt─▒r.

Din karde┼čli─či insanlar─▒ birbirine ba─člamada en tesirli ├ómildir. Ancak din karde┼čli─činin m├╝ÔÇÖminlere y├╝kledi─či mesÔÇÖ├╗liyetler vard─▒r. Bunlar─▒ yerine getirmek inanc─▒m─▒z─▒n gere─čidir. Y├╝ce d├«nimizin Peygamberi Muhammed -aleyhissel├óm-ÔÇÖ─▒n bu hususta pek ├žok hadisleri vard─▒r. ┼×imdi de onlara bir bak─▒┼č atal─▒m:

ÔÇťM├╝ÔÇÖmin, m├╝ÔÇÖminin karde┼čidir.ÔÇŁ (Eb├╗ D├óv├╗d, Edeb, 49)

ÔÇťSizden biriniz; kendisi i├žin sevip arzu etti─či ┼čeyi, din karde┼či i├žin de sevip istemedik├že (ger├žek m├ón├óda) ├«m├ón etmi┼č olmaz.ÔÇŁ (Buh├ór├«, ├Äm├ón, 6; Tirmiz├«, K─▒y├ómet, 59)

ÔÇťNefsim yedinde olan All├óhÔÇÖa yemin ederim ki, ├«m├ón etmedik├že cennete giremezsiniz. Birbirinizi sevmedik├že de ├«m├ón etmi┼č olmazs─▒n─▒z. Size, yapt─▒─č─▒n─▒z zaman birbirinizi sevece─činiz bir ┼čeyi haber vereyim mi? Aran─▒zda sel├óm─▒ yay─▒n.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Edeb, 27)

ÔÇťBirbirlerine kar┼č─▒ sevgi, ┼čefkat ve ac─▒malar─▒nda m├╝ÔÇÖminler; tek bir v├╝cuda benzerler. V├╝cudun bir organ─▒ rahats─▒z olunca, di─čer organlar─▒ da uykusuzluk ve ate┼č ile onun rahats─▒zl─▒─č─▒n─▒ payla┼č─▒r.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Edeb, 27, 41)

Bir m├╝ÔÇÖminin; di─čer bir m├╝ÔÇÖmin karde┼čine, her h├ól├╝k├órda yard─▒mc─▒ olmas─▒ gerekir. Peygamberimiz -aleyhissel├óm- bir hadislerinde;

ÔÇťZalim de olsa, mazlum da olsa m├╝ÔÇÖmin karde┼čine yard─▒m et!ÔÇŁ buyurmaktad─▒r. Zalime nas─▒l yard─▒m edilece─či ise ┼ču ├žarp─▒c─▒ s├Âzlerle dile getirilir:

ÔÇťOnu zul├╝mden el ├žektirirsin. Ona yapaca─č─▒n yard─▒m i┼čte budur.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Mez├ólim, 4; M├╝slim, Birr, 62) Karde┼čli─čin bir gere─či de, zulme meyleden di─čer karde┼člerini uyarmak ve onlar─▒ hizaya getirmek i├žin ├žal─▒┼čmakt─▒r. Bu t├╝r bir yard─▒mla┼čma fertlerin ve toplumlar─▒n sel├ómeti i├žin olduk├ža ├Ânem arz eder.

Yine Efendimiz -aleyhisselâm-;

ÔÇťM├╝ÔÇÖminin m├╝ÔÇÖmine ba─čl─▒l─▒─č─▒, par├žalar─▒ birbirini b├╝t├╝nleyen bir bina gibidir.ÔÇŁ buyurur. Had├«si riv├óyet eden Eb├╗ M├╗s├ó el-E┼čÔÇśar├«ÔÇÖnin bunu tarif i├žin parmaklar─▒n─▒ birbirine ge├žirdi─či zikredilmektedir. (Buh├ór├«, Sal├ót, 88; Tirmiz├«, Birr, 18)

Ba┼čka bir hadislerinde Sevgili Peygamberimiz -aleyhissal├ótu vessel├óm- ┼č├Âyle buyurmaktad─▒r:

ÔÇťM├╝sl├╝man, m├╝sl├╝man─▒n karde┼čidir. Ona zulmetmez, onu tehlikede yaln─▒z b─▒rakmaz. Kim karde┼činin ihtiyac─▒n─▒ g├Âr├╝rse, Allah da onun ihtiyac─▒n─▒ g├Âr├╝r. Kim bir m├╝sl├╝man─▒n s─▒k─▒nt─▒s─▒n─▒ giderirse Allah da o sebeple onu k─▒y├ómet g├╝n├╝n├╝n s─▒k─▒nt─▒s─▒ndan kurtar─▒r. Kim bir m├╝sl├╝man─▒n ay─▒p ve kusurunu ├Ârterse, Allah da o kimsenin ay─▒p ve kusurunu (k─▒y├ómet g├╝n├╝nde) ├Ârter.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Mez├ólim, 3; M├╝slim, Birr, 58)

Yine ─░ki D├╝nyan─▒n ─░ncisi -aleyhissal├ótu vessel├óm- ┼č├Âyle buyurmu┼čtur:

ÔÇťBirbirinizle hasetle┼čmeyin. Almayaca─č─▒n─▒z bir mal─▒n fiyat─▒n─▒ m├╝┼čteri k─▒z─▒┼čt─▒rmak i├žin art─▒rmay─▒n. Birbirinize kin ve nefret beslemeyin. Birbirinize dar─▒l─▒p y├╝z ├ževirmeyin. Birinizin sat─▒┼č─▒ ├╝zerine ba┼čka biriniz sat─▒┼č yapmas─▒n. Ey All├óhÔÇÖ─▒n kullar─▒, b├Âylelikle karde┼č olun. M├╝sl├╝man, m├╝sl├╝man─▒n karde┼čidir. Ona zul├╝m ve haks─▒zl─▒k yapmaz, yard─▒m─▒ kesmez ve onu hak├«r g├Ârmez. -Peygamberimiz ├╝├ž defa g├Â─čs├╝ne i┼čaret ederek buyurdular ki- Takv├ó buradad─▒r. M├╝sl├╝man karde┼čini hor ve hak├«r g├Ârmesi, bir kimseye ┼čer olarak yeter. Her m├╝sl├╝man─▒n kan─▒, mal─▒ ve ─▒rz─▒ ba┼čka m├╝sl├╝mana haramd─▒r.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Nik├óh, 45; M├╝slim, Birr, 30-32; Eb├╗ D├óv├╗d, Edeb, 47; Tirmiz├«, Birr, 24)

Bu ve buna benzer muhte┼čem had├«s-i ┼čeriflere bakt─▒─č─▒m─▒zda, karde┼člik hukuku a├ž─▒s─▒ndan birbirimize kar┼č─▒ yapmam─▒z gerekenler oldu─ču anla┼č─▒l─▒r. Bir kere m├╝ÔÇÖmin m├╝ÔÇÖmini sevecek. Onun sevinmesiyle sevinecek, derdiyle dertlenecek, ac─▒s─▒ ac─▒s─▒ olacak. M├╝sl├╝manlar birbirlerine maddeten ve m├ónen yard─▒m edecek. Kendisinin bulunmad─▒─č─▒ yerde karde┼činin hukukunu ├ži─čnetmeyecek, iftira ettirmeyecek, mal─▒n─▒-─▒rz─▒n─▒-┼čerefini koruyacak. Hastaysa ziyaret edecek, ├Âld├╝yse cenazesinde bulunacak, ihtiyac─▒ oldu─čunda bor├ž verecek, s─▒rr─▒n─▒ gizleyecek, g─▒ybetini etmeyecek, zan y├╝r├╝tmeyecek. Dahas─▒ var bunlar hep had├«s-i ┼čeriflerde belirtilmi┼čtir; sel├óm verdi─činde daha g├╝zeliyle mukabelede bulunacak, iyili─či emredecek-k├Ât├╝l├╝kten sak─▒nd─▒racak, onu himaye edecek, ez├ó ve cef├ós─▒na tahamm├╝l g├Âstererek sabredecek. M├╝ÔÇÖmin; karde┼čiyle k├╝smeyecek, kin g├╝tmeyecek, haset etmeyecek, her zaman merhametli, ┼čefkatli ve yumu┼čak olacak. M├╝sl├╝manlar aras─▒nda hus├╗met olursa aray─▒ bulacak, zalimin zulm├╝ne engel olacak, mazluma sahip ├ž─▒kacak. Ne aldanacak ne aldatacak. Kom┼čuluk ve akrabal─▒k hukukuna ri├óyet edecek.

─░┼čte bu sayd─▒─č─▒m─▒z ├Âl├ž├╝ler, insanlar aras─▒ ge├žimde en temel faz├«let prensipleridir. Hepsi de Hazret-i Peygamber Muhammed Mustaf├ó -aleyhissal├ótu vessel├óm-ÔÇÖ─▒n b├╝t├╝n insanl─▒─ča, h├óssaten de m├╝sl├╝manlara tavsiyeleridir. Bug├╝n nas─▒l da bu ├Âl├ž├╝lere muhtac─▒z, de─čil mi? Zira g├╝n├╝m├╝zde insanlar olarak bir arada ya┼čarken, en temel ├Âl├ž├╝leri kaybetmi┼č bir h├ólde ya┼č─▒yoruz. Toplumda m├╝thi┼č bir ahl├ók├« savrulma mevcut. Kimse birbirini ├Ânemsemeden, birbirine de─čer vermeden hayat─▒n─▒ s├╝rd├╝r├╝yor. Sosyal ili┼čkilerde de─čer tan─▒mazl─▒k had safhada. Bunlar─▒ ak─▒l sahibi kimse tasvip edemez.

Biz yaln─▒zca dinda┼člar─▒m─▒zla de─čil, d├╝nyadaki t├╝m mazlumlar─▒n derdiyle hemh├ól olacak ulv├« de─čerlere sahip bir milletiz. D├╝nyadaki t├╝m zulme u─črayan b├«├ž├óreler; bilhassa da kendi din karde┼člerimizin ┬źdertleri derdimiz┬╗dir, ac─▒lar─▒ ac─▒m─▒zd─▒r. Onlar─▒n ├╝z├╝nt├╝leri bizim ├╝z├╝nt├╝m├╝zd├╝r, onlar─▒n problemi bizim problemimizdir. Hele a─člayan ─░sl├óm co─črafyas─▒nda her a─člayan m├╝sl├╝man, bizim m├╝ÔÇÖmin y├╝re─čimizi kanatmaktad─▒r. Ne yap─▒labilir? Endi┼česiyle k─▒vran─▒yoruz… Zira biz m├╝sl├╝man─▒z ve biz karde┼čiz. Karde┼člik hukukumuz ├ži─čnenmesin isteriz.

SuriyeÔÇÖde aylard─▒r akan, kan benim derdimdir.

GazzeÔÇÖdeki evsiz karde┼člerim, benim ├╝z├╝nt├╝md├╝r.

IrakÔÇÖta bombalarla tahrip olan yerler; benim ge├žmi┼čimdir, tarihimdir.

Y─▒llard─▒r ─░srail taraf─▒ndan zulme u─črayan Filistinli karde┼člerim, benim can─▒md─▒r.

Do─ču T├╝rkistanÔÇÖda zalim ├çin y├Ânetimi taraf─▒ndan oru├ž tuttu─ču i├žin katledilen m├╝sl├╝manlar; benim ├╝z├╝nt├╝md├╝r, s─▒k─▒nt─▒md─▒r.

AfganistanÔÇÖda ┬źel-K─üide┬╗ denerek bombalanan siviller, benim karde┼člerimdir.

M─▒s─▒rÔÇÖda zalim SisiÔÇÖnin, t─▒pk─▒ bir zamanlar─▒n ┬źAbdunnas─▒r┬╗─▒ gibi hapislere doldurulup i┼čkencelere t├ób├« tuttu─ču ┬ź─░hv├ón-─▒ M├╝slim├«n┬╗in ac─▒s─▒, ac─▒md─▒r.

AfrikaÔÇÖn─▒n pek ├žok ├╝lkesinde a├žl─▒k s─▒n─▒r─▒n─▒n alt─▒nda ya┼čamaya ├žal─▒┼čan karde┼člerimin derdi, derdimdir.

Bay─▒rbucakÔÇÖta Rus u├žaklar─▒yla bombalanan T├╝rkmen karde┼člerimin ├╝z├╝nt├╝s├╝, benim ├╝z├╝nt├╝md├╝r.

TunusÔÇÖta, LibyaÔÇÖda, YemenÔÇÖde, ├çe├ženistanÔÇÖda, S─▒rbistanÔÇÖda -daha sayam─▒yorum- pek ├žok farkl─▒ ├╝lkelerde haks─▒z yere ├Âld├╝r├╝len, haklar─▒ gasp edilen m├╝ÔÇÖminler; benim karde┼čimdir.

Karde┼člerimin derdi, benim derdimdir.

Ey aziz m├╝sl├╝man! Derdin derdimdir…