ÎMÂNIN GERÇEK TEMSİLCİLERİ

YAZAR : Mustafa As─▒m K├ť├ç├ťKA┼×CI tali@yuzaki.com

mustafa_asim_kucukasci_yuzakidergisi_aral─▒k2015

Ge├žti─čimiz g├╝nlerde gazetelerde bir ara┼čt─▒rman─▒n neticeleri ne┼čredildi. Hul├ósa: Yap─▒lan birtak─▒m testler neticesinde dindar olmayan ailelerin ├žocuklar─▒; dindar ailelerin ├žocuklar─▒ndan daha payla┼č─▒mc─▒, daha c├Âmert, daha fed├ók├ór ├ž─▒km─▒┼čt─▒.1

D├«ne tepkili baz─▒ gazete ve internet sitelerinde, neredeyse sevin├žle sunuluyordu:

Din bir i┼če yaram─▒yor!..2

Bu sosyal deney ne kadar ├ódil yap─▒lm─▒┼čt─▒r, bilmiyoruz. Bilhassa sosyal ├žal─▒┼čmalarda toplumun tel├ókkilerini (alg─▒lar─▒n─▒) tesir alt─▒nda b─▒rakmaya y├Ânelik ├žok gayretler oldu─ču erbab─▒n─▒n mal├╗mu.3

─░nan├žs─▒z aileleri, ┼čehirli, g├Ârg├╝ sahibi, tahsilli ailelerden; dindarlar─▒ ters misallerden se├žerseniz sonu├žlar─▒ etkilersiniz.

├çal─▒┼čman─▒n T├╝rkiye aya─č─▒n─▒; twitter adresinde payla┼čt─▒klar─▒yla sek├╝ler, sol hatt├ó devrimci bir d├╝nya g├Âr├╝┼č├╝ne sahip oldu─čunu saklamayan bir akademisyen y├╝r├╝tm├╝┼č. ├çal─▒┼čma y├╝r├╝t├╝l├╝rken ailelerin tepkisi sebebiyle ya┼čad─▒klar─▒n─▒ yine ad─▒nda sol ibaresi ge├žen bir gazeteyle payla┼čm─▒┼č.4

├çal─▒┼čman─▒n g├╝venilirli─či ├╝zerinde durulabilir.

Fakat biz kendimizi biliyoruz.

H├╝viyetinde ─░sl├óm yazsa da; c├Âmert, fed├ók├ór, iyiliksever olmayan bir├žok m├╝sl├╝man var m─▒? Var…

─░sl├óm n├óm─▒na kan d├Âken ba┼č bel├ós─▒ bir ├Ârg├╝t var m─▒? Var!

Yani bu ara┼čt─▒rman─▒n yapmak istedi─či kurnazl─▒k bir tarafa;

Kimse kelime-i ┼čah├ódetin insanlar─▒ ├ón─▒nda g├╝zel ahl├óka kavu┼čturdu─čunu iddia etmiyor.

Kimse ├«m├ón─▒n insan─▒ derh├ól; c├Âmert, fed├ók├ór, di─čerg├óm h├óle getirdi─čini iddia etmiyor.

─░deali bu. Evet;

ÔÇťM├╝ÔÇÖminlerin ├«manca en olgunlar─▒, ahl├ók├ža en g├╝zel olanlar─▒d─▒r.ÔÇŁ (Eb├╗ D├óv├╗d, S├╝nen, 15)

Fakat, ├«man otomatik olarak g├╝zel ahl├ók kazand─▒rmaz. Hatt├ó bir├žok ├óyet ve hadis, buna; yani tek ba┼č─▒na ├«m├ón─▒n yetersizli─čine dikkatimizi ├žekecek bir ├╝sl├╗pta gelmi┼čtir:

ÔÇťBedev├«ler, dedi ki:
┬ź├Äm├ón ettik.┬╗
De ki:
┬źSiz ├«m├ón etmediniz; ancak ÔÇś─░sl├óm (m├╝sl├╝man veya teslim) olduk.ÔÇÖ deyin. ├Äman hen├╝z kalplerinize girmi┼č de─čildir. E─čer All├óhÔÇÖa ve Ras├╗l├╝ÔÇÖne itaat ederseniz, O, sizin amellerinizden hi├žbir ┼čeyi eksiltmez. ┼×├╝phesiz Allah, ├žok ba─č─▒┼člayand─▒r, ├žok esirgeyendir.┬╗ÔÇŁ (el-Hucur├ót, 14)

Demek ki ├«man, kalplere sinmek i├žin Allah ve Ras├╗l├╝ÔÇÖne itaatle dolu bir s├╝re├ž istiyor.

ÔÇť─░nsanlar, imtihandan ge├žirilmeden, sadece; ┬ź├Äm├ón ettik!┬╗ demeleriyle b─▒rak─▒l─▒vereceklerini mi sand─▒lar?ÔÇŁ (el-Ankeb├╗t, 2)

Demek ki ├«man s─▒nan─▒yor. ┼×ah├ódet getirivermekten ibaret de─čil.

ÔÇťSizden her kim bir k├Ât├╝l├╝k g├Âr├╝rse onu eliyle d├╝zeltsin; buna g├╝c├╝ yetmezse diliyle d├╝zeltsin; buna da g├╝c├╝ yetmezse kalbiyle bu─čzetsin, ki bu, ├«m├ón─▒n en zay─▒f h├ólidir.ÔÇŁ (M├╝slim, ├Äm├ón, 78)

Demek ki îmânın zayıfı var, kuvvetlisi var. En ufak kalbî bir duyguyla bile hareket etmeyen îmân ise yok hükmünde!..

├ľyle zay─▒f ├«manl─▒lar var ki:

Hazret-i Y├╗sufÔÇÖa zulmeden karde┼člerinin k├ófir oldu─čuna dair bir i┼čaret var m─▒? Yok.

Ehl-i kitab─▒n ├«m├ón etmelerine ra─čmen; ink├ór, cinayet ve zul├╝mlerle dolu davran─▒┼člar─▒na azar olarak;

ÔÇťE─čer m├╝ÔÇÖminseniz size ├«m├ón─▒n─▒z ne k├Ât├╝ ┼čeyler emrediyor!ÔÇŁ (el-Bakara, 93) diye bir t├óriz de vard─▒r.

Burada kalpteki inan├ž ile davran─▒┼člardaki tavr─▒n ayr─▒labildi─čini g├Âr├╝yoruz.

├Äman, KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde umumiyetle s├ólih amel ile birlikte zikredilir. S├ólih amel; sadece namaz, oru├ž de─čildir. Ara┼čt─▒rmada dindar olarak tespit edilen aileler acaba s├ólih amel diye sadece namaz, orucu g├Âren bir ├žizgiden mi se├žildi? Edebiyat─▒m─▒zda dah├«, bu anlay─▒┼č; z├óhid, softa, sofu, ├óbid gibi mazmunlarla tenkit edilir. Dindarl─▒k sadece m├╝rettep ib├ódetlerle de─čil, ayn─▒ zamanda ahl├ók ve davran─▒┼č g├╝zelli─čiyledir.

S├ólih amel; b├╝t├╝n davran─▒┼člar─▒n olgun, d├╝zg├╝n, kulluk gayesine uygun olmas─▒n─▒ ifade eder. S├ólih amelin bu kapsam─▒ geni┼č ifadesi, Mehmed ├ékifÔÇÖe ait oldu─ču belirtilen mealde ┼č├Âyle verilmi┼č:

ÔÇť├Äm├ón edenler ve i┼čleri sal├óh olanlar…ÔÇŁ

├Äman otomatik olarak, i┼čleri d├╝zeltse idi; ┬ź├«m├ón edip, s├ólih amel i┼čleyenler┬╗ buyurulmazd─▒. Otomatik olarak sa─člam─▒yor, fakat hemen ard─▒ndan i┼člerin d├╝zelmesi gerekiyor.

Demek ki g├╝zel ahl├ók i├žin ayr─▒ bir e─čitim, ayr─▒ bir ihtimam gerekli… De─čerler e─čitimi verilmeli. Dindar aileler; ├žocuklar─▒na iyilik yapmay─▒, tebess├╝m etmeyi, affetmeyi, payla┼čmay─▒ ├Â─čretmeli…

├ľ─črenmek, bir melekenin kazan─▒lmas─▒d─▒r. C├Âmertli─čin iyi bir ┼čey oldu─čunu bilmek, ├Â─čretimdir ama e─čitim de─čil…

├Ämanl─▒ olma iddias─▒; g├╝zel ahl├ók sahibi olmay─▒ garanti etmedi─či gibi, ├«mans─▒zl─▒k da otomatik olarak ahl├óks─▒zl─▒k demek de─čildir.

Siyer-i Neb├«ÔÇÖyi inceleyenler; Mekke d├Âneminde, inanmad─▒─č─▒ h├ólde, zul├╝mlere m├óni olmak i├žin ├ž─▒rp─▒nan, babas─▒ taraf─▒ndan g├Âm├╝lmek istenen k─▒zlar─▒ kurtaran, k├Âle ├óz├ód eden Abdullah bin C├╝dÔÇś├ón, Hak├«m bin Hizam, MutÔÇśim bin Adiyy gibi ┼čah─▒slar─▒n varl─▒─č─▒na dikkat etmi┼člerdir. Bunlar─▒n bir k─▒sm─▒na m├╝teakip y─▒llarda ├«man nasip olmu┼čtur. Fakat olmayanlar da vard─▒r. Hep; ┬źAllah ile kul aras─▒na kimse girmesin!┬╗ diyorlar ya, i┼čte All├óhÔÇÖ─▒n hakk─▒n─▒ vermeyen, yani OÔÇÖna inanmayanlarla OÔÇÖnun aras─▒na da biz giremiyoruz!..

├ľyleyse ├«m├ón ile ahl├ók aras─▒nda bir ba─člant─▒ yok mu?

─░deal m├ón├óda var. Sahih, sa─člam, d├╝zg├╝n bir ├«man, de─čil insana; b├╝t├╝n varl─▒─ča sevgiyi, sayg─▒y─▒, g├╝zel davran─▒┼č─▒ do─čurmal─▒, geli┼čtirmeli. Tefekk├╝rde, lisanda, davran─▒┼čta ibret, hikmet ve zar├ófeti meydana getirmeli. Nitekim ─░sl├óm faz├«letler medeniyetinin yeti┼čtirdi─či en m├╝kemmel ahl├ók ├Ârnekleri, en zarif ins├óniyet tablolar─▒ saymakla bitmez:

Mec├╗s├« kom┼čusundan hel├óllik isteyen Best├óm├«ler;

Sarho┼č kom┼čusunu nez├óreth├ónelerden kurtaran ─░m├óm-─▒ ├ézamlar;

┬źDerg├óh─▒m─▒za geleni, d├«nini sormadan doyurun!┬╗ diyen Harak─ün├«ler;

Yarat─▒lm─▒┼č─▒ seven, d├╝┼čman─▒na dah├« du├ó eden Y├╗nuslar…

G├╝n├╝m├╝zde de var. G├Ârmeyi bilene…

Fakat b├╝t├╝n m├╝ÔÇÖminlerden bu kem├óli beklemek i├žin, hepsini k├ómil m├ón├óda ir┼č├ód etmek mecburiyeti var. Birka├ž as─▒rd─▒r i┼čte bundan ├žok uza─č─▒z. Her f─▒rsatta d├«n├« ir┼č├óda, derg├óhlara, g├Ân├╝l insanlar─▒na, KurÔÇÖ├ón e─čitimine kar┼č─▒ ├ž─▒kan ki┼čiler tutup ara┼čt─▒rma yap─▒yor, ahl├ók─▒m─▒z─▒ ├Âl├ž├╝yorlar! Ne samimiyet ama!..

Abd├╝lhakim Arv├ós├« HazretleriÔÇÖne bir ki┼či;

ÔÇťÔÇôEfendi Hazretleri, du├ó edin de Allah, ├╝mmet-i MuhammedÔÇÖi kurtars─▒n!ÔÇŁ deyince; m├╝b├órek ┼č├Âyle demi┼č:

ÔÇťÔÇôSiz bana ├╝mmet-i MuhammedÔÇÖi g├Âsterin; ben de size onun hemen kurtuldu─čunu haber vereyim… Nerede o ├╝mmet?..ÔÇŁ

├ťmmet├že yeniden ├╝mmet olmak yeg├óne ├žare…

├ç├╝nk├╝ ├«man, zay─▒flayan-kuvvetlenen bir ┼čey…

Sonra maalesef ├«m├ón─▒n nifak ile mal├╗l olan─▒, yani hakikatte var olmayan─▒ da var. Asl─▒nda yukar─▒da bahsetti─čimiz ara┼čt─▒rmada kendilerini inan├žs─▒z olarak ifade edenler, nifaktan kurtulup; ┬źBiz ateistiz.┬╗ diyebilenler… Maalesef diyemeyen bir haylisi de var.

En sonra insan, nefsine uyabilen bir varl─▒k. A┼č─▒r─▒ idealist bir ┼čekilde, her m├╝ÔÇÖminden kemal beklemek do─čru de─čil.

Fakat b├╝t├╝n yollar e─čitime ├ž─▒k─▒yor.

Terbiyeyi ise sadece kitaptan ve hitaptan beklemek bo┼č.

Ne demek istedi─čimizi biraz a├žal─▒m:

Diyanet hutbeleriyle, kamu spotlar─▒yla, hatt├ó mecb├╗r├« e─čitimdeki m├╝fredatla, bir toplum; trafik, sa─čl─▒k, kad─▒na ┼čiddet ve benzeri problemlerimizde ne kadar e─čitilebiliyor?

├çok c├╝zÔÇś├«…

├ç├╝nk├╝ kamu spotunun on kat─▒, y├╝z kat─▒ s├╝reyle kad─▒n─▒ met├óla┼čt─▒ran yay─▒n seyrediyor insanlar. Diyanet hutbesinin y├╝z kat─▒, menf├« telkin al─▒yor; sokaktan, gazeteden, internetten…

M├╝trefler, yani toplumu azd─▒ran ┼čuursuz, azg─▒n bir kesim var. Onlar─▒n menf├« propagandas─▒ i├žinde; di─čer kitab├«, hit├ób├« gayretler hi├ž h├╝km├╝nde.

As─▒l sebep ise ┼ču:

─░nsan─▒, insan e─čitir. Hutbe de─čil; hatibin, imam─▒n kendisi. Spottaki rol kesen tiyatrocu de─čil, hayattaki ger├žek ┼čahsiyetler.

Ne kadar kolay. Sen sabah-ak┼čam; bencilli─či, a┼č─▒r─▒ t├╝ketimi, l├╝ks├╝, moday─▒ rekl├óm et. Sonra ayn─▒ toplumda ya┼čayan, ayn─▒ ekranlara bakan ├žocuklar─▒ ben test ettim deyip sonuca var:

Dindarlar payla┼č─▒mc─▒ de─čil.

Bug├╝n ┼čiddeti insanlara telkin eden canavar bir medeniyet yok mu? I┼čidÔÇÖin yapt─▒─č─▒n─▒n ÔÇťsanalÔÇŁ─▒n─▒ bilgisayarlar─▒ ba┼č─▒nda binlerce insan yap─▒p duruyor. ÔÇťSanal icraatÔÇŁ, hakik├«sini en az─▒ndan zihinlerde normalle┼čtirmez mi? Ya filmler, diziler; ya romanlar, hik├óyeler… Sokak k├╝lt├╝r├╝ndeki m├╝ziklere, sosyal medyadaki k├╝f├╝rlere bir bak─▒n.

I┼čid├žilerÔÇÖe bu yapt─▒klar─▒n─▒ ├«manlar─▒ emrediyorsa, yaz─▒klar olsun o ├«m├óna!..

Fakat o ki┼čiler, ayn─▒ zamanda bu toplumun ├╝retti─či insanlar de─čil mi? Bu ekonomik, sosyal d├╝zenin yeti┼čtirdi─či, ayarlar─▒n─▒ yerinden oynatt─▒─č─▒ insanlar de─čil mi?

Bunlar Peygamber terbiyesinde yeti┼čmedi. Nebev├« metotlarla tahsil g├Ârmedi. ├ťzerlerine sar─▒p patlatt─▒klar─▒ bombalar─▒ da m├╝sl├╝man ├╝lkeler im├ól edemiyorlar! Kulland─▒klar─▒ sil├óhlar gibi, onlar─▒ kullanan fikriyat da yabanc─▒.

─░sl├ómÔÇÖ─▒n tarihinde de ├Âz├╝nde de b├Âyle bir ┼čey yok!.. S─▒k s─▒k temas etti─čim ara┼čt─▒rman─▒n T├╝rkiye aya─č─▒ndaki psikolog akademisyen bile, twitlerinde; ┬źsoka─ča inmek┬╗ten bahsediyor. Yani devrimden. H├ólbuki, ─░sl├óm b├Âyle bir sokak devrimiyle de─čil; g├Ân├╝llerde meydana gelen bir ink─▒l├ób ile nizam─▒n─▒ tesis etti, neslini yeti┼čtirdi.

┼×u soruyu sorabilirler. O h├ólde ─░sl├ómÔÇÖ─▒n ad─▒na leke s├╝rd├╝ren bu cahiller niye bu kadar kullan─▒lmaya m├╝saitler?

Bu mukadder soruya ┼č├Âyle cevap verelim:

M├╝ltec├«lerden bahsediyoruz. G├Â├žmen olmak nedir bilir misiniz? T├╝rkiyeÔÇÖdeki Suriyelilerin bir probleminden bahsedeyim:

├çocuklar─▒ Arap├žay─▒ unutuyor. Buna ├žare ar─▒yorlar. ├çocuklar─▒n─▒n ana dilini dah├« koruyamamak gibi bir derdi olan insanlardan faz├«let sergilemelerini beklemek haks─▒zl─▒k de─čil midir?

M├╝ltec├« demi┼čken; bahsetti─čimiz testte ├žocuklara etiket vermi┼čler de; ┬źPayla┼č─▒r m─▒s─▒n?┬╗ demi┼čler… B├Âylece ┬źaltruizm┬╗i fed├ók├órl─▒─č─▒ ├Âl├žm├╝┼čler. Ara┼čt─▒rmac─▒lar bu kadar yorulacaklar─▒na; m├╝ltec├«lere sahip ├ž─▒kma altruizm / fed├ók├órl─▒─č─▒n─▒ g├Âsteren ├╝lkelere ve y├Âneticilerinin dinlerine, dindarl─▒klar─▒na baksalard─▒ ya! Neyse!..

Bug├╝n c├óhiliyye hortlam─▒┼čt─▒r.

C├óhiliyyenin bir ├Âzelli─či de ├žarp─▒tmad─▒r!..

C├óhiliyye devrinde ┼ču samim├« h─▒ristiyan, bu d├╝zg├╝n hanif, gidi┼č├ót─▒ durduram─▒yordu. Kendi i├ž d├╝nyalar─▒nda, kendi ahl├ók├« do─črular─▒n─▒ ya┼čayabilir, ├╝├ž-be┼č ki┼čiye imdat olabilirlerse ne ├ól├ó… Ak─▒┼č─▒ de─či┼čtiren Allah Ras├╗l├╝ -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- oldu…

Vahiy merkezli din vesaire diyorlar. Vahiy OÔÇÖnun kalbine indi. OÔÇÖnun lis├ón─▒ndan d├Âk├╝ld├╝. OÔÇÖnun fiillerinden tahsil edildi. D├╝zg├╝n m├╝ÔÇÖminler nesli, yani ashab OÔÇÖnun talebeleridir. Tarih boyunca d├╝zg├╝n m├╝ÔÇÖmini de; OÔÇÖndan, OÔÇÖnun ash├ób─▒ndan silsilelerle gelen insan yeti┼čtiricileri, Rabb├ón├« ├ólimler, Hak dostlar─▒ yeti┼čtirdi. Kitaplar, hitaplar de─čil. E─čer kitap insan─▒ d├╝zeltse; okuduklar─▒ kitap, ehl-i kit├ób─▒ d├╝zeltirdi. ─░┼čte I┼čidÔÇÖin elinde KurÔÇÖ├ón var; fakat gidi┼čatlar─▒nda Allah Ras├╗l├╝ÔÇÖn├╝n rahmeti, merhameti, ┼čefkati, muhabbeti, m├╝samahas─▒, sabr─▒, teenn├«si yok. KurÔÇÖ├ónÔÇÖda bu ahl├ók├« vas─▒flar var. Ama bir insan terbiyecisinin kontrol├╝, bir g├Ân├╝l rehberinin ir┼č├ód─▒ olmazsa; onlar─▒ g├Ârmek istemeyen g├Ârmez, teÔÇÖvil eder, evirir, ├ževirir.

─░nsan─▒ insan d├╝zeltecek. M├╝ÔÇÖmini, k├ómil insan ─▒slah edecek.

├éhirzamanda Peygamber Efendimiz tekrar gelmeyecek. ─░├žinde oldu─čumuz c├óhiliyyeyi sona erdirme vazifesi, m├╝ÔÇÖminlere d├╝┼č├╝yor. Sadece ┼čah├ódet getiren de─čil; ├╝zerine kemal vas─▒flar─▒n─▒ eklemi┼č, i┼člerini sal├óha erdirmi┼č, ahl├ók─▒n─▒ g├╝zelle┼čtirmi┼č m├╝ÔÇÖminlere…

Bug├╝n bat─▒da m├╝sl├╝man olmak biraz da bir ├že┼čit protestodur. Kapitalizme, m├ónev├« buhranlara kar┼č─▒ bir nev├« isyan. Rak├«binin kula─č─▒n─▒ ─▒s─▒ran, tecav├╝zden muhakeme edilen siyah├« bir boks├Âr├╝n; hapishanede m├╝sl├╝man oldu─čunu biliyoruz. Bu ki┼čiden ├╝st├╝n ─░sl├óm ahl├ók─▒ bekleyebilir miyiz?

Bu ki┼čiler ├žareyi do─čru te┼čhis etseler de; tedavi alabilecekleri hekimlerden, tabiplerden maalesef mahrumlar… Onlara hakik├« ─░sl├ómÔÇÖ─▒ ya┼čayarak, ya┼čatarak ├Â─čretecek m├╝sl├╝manlar nerede?

─░┼čte kaht-─▒ ric├ólin, adam k─▒tl─▒─č─▒n─▒n en ac─▒ tez├óh├╝r├╝…

Ten├ókuzsuz m├╝sl├╝man bulmak ├žok zor.

Fakat ├╝mitsiz olmamal─▒.

Kavlî ve fiilî duâya devam etmeli:

Y├ó Rab! Yine Taptuklar─▒ g├Ânder, g├Âster;
─░ns├ón olal─▒m m├╝r┼čid-i k├ómillerle…

____________________________________

1http://www.cell.com/current-biology/abstract/S0960-9822(15)01167-7
2http://haber.sol.org.tr/bilim/dindar-aileler-tarafindan-buyutulen-cocuklar-daha-kaba-ve-daha-az-comert-oluyor-135246
http://www.radikal.com.tr/yazarlar/ezgi-basaran/ateistler-mi-daha-fedakr-dindarlar-mi-1469019/
Bilhassa bu k├Â┼če yaz─▒s─▒ okunursa, bu t├╝r ara┼čt─▒rmalar─▒n maksad─▒ anla┼č─▒labilir: Dindarl─▒─č─▒n tarih boyunca d├╝┼čmanl─▒k ve sava┼č ├╝retti─či, inan├žs─▒zl─▒─č─▒n, sek├╝lerli─čin ve ateizmin ise ne kadar bar─▒┼č├ž─▒, zarars─▒z ve insan├« oldu─ču alg─▒s─▒… Bunlar acaba Stalin, Mao ve benzeri bir├žok dinsiz diktat├Âr├╝n dinsizlik ad─▒na yapt─▒klar─▒ katli├ómlar─▒n─▒ unuttu─čumuzu mu d├╝┼č├╝n├╝yorlar? Uza─ča gitmeye gerek yok: ├ťlkemizi kana bulayan PKKÔÇÖn─▒n da b├óriz vasf─▒, d├«ni afyon g├Âren, ateist Marksizm.
3 Mesel├ó, homoseks├╝elli─čin bir hastal─▒k olmaktan ├ž─▒kar─▒lmas─▒nda, ayn─▒ hastal─▒kla mal├╗l akademisyenlerin ve medyaya h├ókim ki┼čilerin ilm├« kisve alt─▒nda yapt─▒klar─▒ ├žok etkili olmu┼čtur. Prof. Dr. Mustafa MERTER, Nefs Psikolojisi, s. 536, 537.
4 http://bilimsol.org/bilimsol/psikoloji/psikoloji-bilimsel-calismalarda-hicbir-konu-tabu-olmamalidir
Nedense haberin medyada sunulu┼čunda, T├╝rkiye aya─č─▒ndan hi├ž bahsedilmedi. Bunun da bir ABD ├╝niversitesi demi┼čse do─črudur, alg─▒s─▒n─▒ olu┼čturmaya m├ótuf oldu─ču a├ž─▒kt─▒r.