TEVÂZU BUNUN NERESİNDE?

YAZAR : Sami B├ťY├ťKKAYNAK skaynak48@hotmail.com

sami_buyukkaynak_yuzakidergisi_kas─▒m2015

Modern zamanlarda yitirilen de─čerlerden biridir, tev├ózu.

Zira;

Modernle┼čme, g├Âstermeyi ve g├Âsteriyi ├Ânceler. Bununla, ┬ź├╝st├╝nl├╝─č├╝n kapitalde ve konumda oldu─čunu┬╗ d├╝nya g├Âr├╝┼č├╝ olarak yerle┼čtirmeye ├žal─▒┼č─▒r.

Bunun i├žin;

Modern d├╝nyada, titr ├Ânemlidir; oturulan ev, binilen ara├ž, kazan─▒lan para, kullan─▒lan ├ólet-edevat bir ├╝st├╝nl├╝k arac─▒d─▒r.

Durum b├Âyle olunca;

Tev├ózu gibi bir de─čer, modern d├╝nyan─▒n tan─▒mad─▒─č─▒, kabullenmedi─či bir de─čerdir. ├ç├╝nk├╝ tev├ózu, modernitenin ├Ân├╝nde bir m├óni├ód─▒r.

Modern insan; ├Âv├╝nmelidir, y├╝kselmek i├žin birilerinin omzuna basmal─▒d─▒r, ba┼čkalar─▒n─▒ ka─üle almamal─▒d─▒r, onlara yeri geldi─činde zulmetmelidir; y├╝r├╝y├╝┼č├╝, konu┼čmas─▒, bak─▒┼č─▒, tavr─▒ de─či┼čmelidir.

Gelenek ile modern aras─▒ndaki da─člar kadar fark, kendini herkese hissettirmelidir. Bu dayat─▒lan tan─▒mlama ile ortaya ├ž─▒kan insan tipi kar┼č─▒s─▒nda yer alan ─░sl├ómÔÇÖ─▒n m├╝tev├óz─▒ insan ┼čahsiyetinin bir araya gelmesi d├╝┼č├╝n├╝lebilir mi?

Tabiî ki hayır.

─░sl├óm; konumu, durumu ne olursa olsun ─░sl├óm ┼čahsiyetinin iki vasf─▒ndan bahseder:

1. M├╝sl├╝man; her durum ve ┼čer├óitte y├╝r├╝y├╝┼č├╝n├╝, bak─▒┼č─▒n─▒, tavr─▒n─▒ de─či┼čtirmez. (el-─░sr├ó, 37; el-Furk─ün, 63)

2. M├╝sl├╝man, All├óhÔÇÖ─▒n yaratt─▒─č─▒ bir kuldur.

├ťst├╝nl├╝k; konumda, parada, malda ve m├╝lkte de─čil, takv├ódad─▒r. (el-Hucur├ót, 13)

Bu ├óyetlerin tez├óh├╝r├╝ olarak, Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin; m├╝sl├╝manlar─▒ ikazlar─▒ ve m├╝sl├╝man─▒n hayat anlay─▒┼č─▒n─▒ imar edici y├Ânlendirmeleri de m├╝sl├╝man─▒n durum ne olursa olsun ┼čahsiyetini kaybetmemesi, insan oldu─čunu unutmamas─▒ ├Ânceli─činde, m├╝sl├╝man─▒n muhataplar─▒na kar┼č─▒ tavr─▒n─▒ ┼čekillendirmesi y├Ân├╝ndedir.

Sah├óbeden ─░yaz bin H─▒mar -rad─▒yall├óhu anh-ÔÇÖ─▒n anlatt─▒─č─▒na g├Âre Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- bir g├╝n hutbe ├«rad etmek i├žin aya─ča kalkt─▒ ve ┼č├Âyle buyurdu:

ÔÇťAllah bana;

M├╝tev├óz─▒ olup, birbirinize kar┼č─▒ ├Âv├╝nmemenizi ve;

Birbirinize kar┼č─▒ haddi a┼čan davran─▒┼člarda bulunmaman─▒z─▒ vahyetti.ÔÇŁ (M├╝slim, Cennet, 64)

Eb├╗ H├╝reyre -rad─▒yall├óhu anh-ÔÇÖ─▒n anlatt─▒─č─▒na g├Âre Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-;

ÔÇťM├╝sl├╝man karde┼čini k├╝├ž├╝k g├Ârmesi, ki┼čiye k├Ât├╝l├╝k olarak yeter.ÔÇŁ (M├╝slim, Birr, 32) buyurdu.

Yine Eb├╗ H├╝reyre -rad─▒yall├óhu anh-ÔÇÖ─▒n aktard─▒─č─▒na g├Âre Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-; elbisesiyle hava atarak, kibirlenerek y├╝r├╝yen kimseye All├óhÔÇÖ─▒n k─▒y├ómet g├╝n├╝ rahmet nazar─▒yla bakmayaca─č─▒n─▒ ifade etmi┼čtir. (M├╝slim, ├Äm├ón, 147)

G├╝n├╝m├╝zde hayat ┼čartlar─▒n─▒n modern anlamda s├╝rekli de─či┼čmesi; bunun neticesinde insanlar─▒n gelir seviyesinin artmas─▒ ve insanlar─▒n gelir seviyelerinin aras─▒nda u├žurumlar─▒n meydana gelmesi, m├╝sl├╝man toplumlar─▒ da menf├« y├Ânde etkilemi┼čtir.

├ľyle ki bu, m├╝sl├╝manlar─▒n birbirlerine kar┼č─▒ tev├ózular─▒n─▒ bile etkileyen bir h├ól alm─▒┼čt─▒r.

Mal varl─▒─č─▒ iyi olanla iyi olmayan aras─▒nda; giyilen elbise a├ž─▒s─▒ndan bile bir ├╝st├╝nl├╝k, ├Âv├╝nme, b├╝y├╝klenme hastal─▒─č─▒ ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r.

Giyilen elbiselerin markalar─▒n─▒n elbisenin g├Âr├╝len yerine yaz─▒lmas─▒, bunu giyenin;

┬źBak benim elbisem falan marka!┬╗ g├Âsteri┼č├žili─čini beraberinde getirmektedir.

Yine binilen ara├žlar─▒n markas─▒; ki┼činin tav─▒rlar─▒n─▒, insanlara bak─▒┼člar─▒n─▒, y├╝r├╝y├╝┼člerini de─či┼čtirir h├óle getirmekte, di─čer insanlara kar┼č─▒ bir ├╝st├╝nl├╝k sa─člama arac─▒ olmaktad─▒r.

Oturulan evin; konumu, semti, kom┼čular─▒n─▒n gelir seviyesi dah├« insanlar indinde bir ├Âv├╝nme malzemesi olmaktad─▒r.

B├╝t├╝n bunlar insanlar─▒n; markaya, paraya, mevkie, konuma g├Âre de─čer kazanmas─▒ gibi bir hastal─▒─č─▒ ortaya ├ž─▒karmaktad─▒r ki bunun din dilindeki ad─▒ kibirdir, tef├óhurdur.

Kibir ve tef├óhurun ├Ân pl├ónda tutuldu─ču bir toplumda da, insanlar aras─▒ ili┼čkilerin do─čru zeminde y├╝r├╝d├╝─č├╝n├╝ s├Âylemek m├╝mk├╝n de─čildir.

Bunun i├žin ─░sl├óm, kibir ve tef├óhurun kar┼č─▒s─▒na tev├ózu gibi bir de─čeri ik─üme etmi┼čtir.

M├╝sl├╝man; paras─▒, g├╝c├╝, mevkii, makam─▒ ne olursa olsun bunu bir ├╝st├╝nl├╝k arac─▒ olarak g├Âremez. Enikonu, kendisi Allah indinde bir kuldur. Kendisine verilen b├╝t├╝n imk├ónlar ise hem bir l├╝tuf hem de bir imtihan arac─▒d─▒r.

E─čer bu imk├ónlara sabreder, ┼č├╝kr├╝n├╝ ed├ó eder, bunlar─▒ bir ├Âv├╝nme arac─▒ h├óline getirmezse imtihan─▒ ba┼čar─▒l─▒ bir ┼čekilde ge├žer.

Ama bu imkânları bir üstünlük, kibir ve tefâhur aracı hâline getirirse imtihanı kaybeder.

Bug├╝n ya┼čanan durum asl─▒nda ┼č├Âyledir:

Herkes her ┼čeyi ├žok iyi bilmektedir ama bu durum hayata yans─▒mamaktad─▒r.

Tev├ózuu bilmeyen yok gibidir ama hayatta bunun tez├óh├╝r├╝n├╝ g├Ârmek zorla┼čmaktad─▒r. Herkes sahip oldu─ču her ┼čeyi payla┼čmak, onu il├ón etmek, onu g├Âstermek ├žabas─▒ndad─▒r.

Hele hele sosyal medya gibi bir ger├žeklik vard─▒r ki, bu ger├žeklikte ├žo─ču m├╝sl├╝man─▒ tan─▒mak bile zorla┼čmaktad─▒r.

├ľyle ki;

Vaaz yapt─▒─č─▒ anda birini foto─čraf─▒n─▒ ├žekmesi i├žin g├Ârevlendiren, sonra da bunu sosyal medyada payla┼čan m├╝sl├╝manlar bile ortaya ├ž─▒kmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r.

Bu bir tefâhurdur.

Bunun zıddı tevâzudur.

All├óhÔÇÖ─▒n kameralar─▒n─▒n kaydetmesi yetmiyormu┼č gibi bunu insanlar─▒n g├Âz├╝n├╝n i├žine sokmak, me┼čhur olmak, ┼č├Âhret kazanmak tef├óhur de─čildir de nedir?

M├╝sl├╝man her h├óliyle m├╝tev├óz─▒d─▒r; sahip oldu─ču nimetleri, yapt─▒─č─▒ iyi i┼čleri, hay─▒rl─▒ amelleri Allah i├žindir.

Onlar─▒ birilerinin g├Ârmesi i├žin, birilerine ├╝st├╝nl├╝k sa─člamak i├žin yapmaz. Bu ├žizgi iyi muhafaza edilemedi─či zaman yap─▒lan ameller, bah┼čedilen nimetler insan i├žin heb├ó edilmi┼č olur.

Onun i├žin;

M├╝sl├╝man; her h├ólinde All├óhÔÇÖ─▒ unutmadan, Allah i├žin ya┼čayan bir kul oldu─čunu g├╝ndeminden ├ž─▒karmamal─▒d─▒r.

Her ┼čey f├ón├«dir, b├ók├« olan her t├╝rl├╝ nimeti em├ónet olarak veren AllahÔÇÖt─▒r.