EY YOLCU TOPARLAN!

YAZAR : Sami G├ľKS├ťN

─░nsan, yola ├ž─▒kan bir yolcu gibidir. Bu yolculuk ana karn─▒nda ba┼člar. Daha sonra d├╝nya hayat─▒ ile devam ederek, ebed├« mek├ón─▒m─▒z olan ├óhiret ile sonlan─▒r. ├éhiretten ├Ânceki hayat ge├žicidir. Bu ge├žici hayat, yani d├╝nya hayat─▒ f├ón├«lik yurdudur, faydas─▒ da zarar─▒ da k─▒sac─▒k ve az─▒c─▒kt─▒r. Bunun b├Âyle oldu─čunu Cen├ób-─▒ Hak KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖinde ┼č├Âyle belirtmektedir:

ÔÇť┬źYery├╝z├╝nde sizin i├žin bir vakte kadar, yerle┼čip faydalan─▒lacak ┼čeyler vard─▒r.┬╗ dedik.ÔÇŁ (el-Bakara, 36)

─░nsan─▒n, kazan├ž sa─člamak ve az─▒k temin etmek zorunda oldu─ču menzil; d├╝nyada bulundu─ču zamand─▒r. O h├ólde insan yery├╝z├╝nde kald─▒─č─▒ m├╝ddet├že; ├žal─▒┼č─▒p kazanmak, zahmet ve me┼čakkatlerle kar┼č─▒la┼čmak ve onlarla m├╝cadele etmek zorundad─▒r. Hesab─▒m─▒z─▒n g├Âr├╝lme yeri olan ├óhiret yurduna sefer edinceye kadar, bu ├žal─▒┼čma ve zahmetlerle u─čra┼čmak durumunday─▒z. Nitekim, Allah Te├ól├ó KurÔÇÖ├ón-─▒ M├╝b├«nÔÇÖinde bu hakikati ┼č├Âyle beyan etmektedir:

ÔÇťEy insan, hakikaten sen, Rabbine kavu┼čuncaya kadar ├žal─▒┼č─▒p didineceksin. Sonunda da sen OÔÇÖna kavu┼čacaks─▒n.ÔÇŁ (el-─░n┼čik─ük, 6)

Zorluklarla ve me┼čakkatlerle u─čra┼čma konusunda da Cen├ób-─▒ Hak;

ÔÇťAndolsun ki, Biz insano─člunu zorluklara katlanacak ┼čekilde yaratt─▒k.ÔÇŁ (el-Beled, 4) buyurmaktad─▒r.

Bu hakikatlere ra─čmen insano─člu, rahatl─▒k aray─▒p tembel tembel dola┼čmak arzusundad─▒r.

D├╝nya ve ├óhiret tel├ókkisi bak─▒m─▒ndan insanlar ├╝├ž s─▒n─▒ft─▒r:

Bir k─▒s─▒m insanlar var ki, ├óhiret g├╝n├╝n├╝ ve hesap ├ón─▒n─▒ hi├že say─▒p, gaflet i├žerisinde bir hayat ge├žirirler. Bu tip insanlar, ├óhiret hayat─▒n─▒ ve orada ya┼čanacaklar─▒ bilip inanmakta tamam─▒yla k├Ârl├╝k ve ┼ča┼č─▒rm─▒┼čl─▒k i├žinde kalm─▒┼člar ve ┼č├Âyle demi┼člerdir:

ÔÇťHayat ancak bu d├╝nyadaki hayat─▒m─▒zd─▒r, ya┼čar─▒z sonra da ├Âl├╝r├╝z hepsi o kadard─▒r.ÔÇŁ

Bir k─▒s─▒m insanlar da her ne kadar a─č─▒zlar─▒ ile ink├órc─▒lar gibi s├Âylemeseler de b├Âyle s├Âyleyenlerin yapt─▒klar─▒n─▒ yapmaktan geri kalmamaktad─▒rlar. B├Âyle insanlar, huzur ve rahatl─▒k bulunmayan ┼čeylerde rahatl─▒k arar dururlar. Bu gibi kimseler ┼ču ├óyet-i cel├«lede vasfolunan insanlard─▒r:

ÔÇťO ink├órc─▒lara gelince onlar─▒n amelleri, ─▒ss─▒z ├ž├Âllerdeki bir serap gibidir. Susayan kimse onun bir su oldu─čunu san─▒r. Nihayet o, buna vard─▒─č─▒ zaman onu bir ┼čey olarak bulamam─▒┼č, ├╝stelik yan─▒ ba┼č─▒nda da (inanmad─▒─č─▒, kendisinden sak─▒nmad─▒─č─▒) Allah -celle cel├ól├╝h├╗-ÔÇÖyu bulmu┼čtur, Allah ise onun hesab─▒n─▒ tastamam g├Ârm├╝┼čt├╝r. Allah, hesab─▒ ├žok ├žabuk g├Ârendir.ÔÇŁ (en-N├╗r, 39)

Bu ├óyet-i cel├«le derin bir ┼čekilde tefekk├╝r edildi─činde; kar┼č─▒m─▒za, ├«m├ón─▒n insan i├žin ne denli ├Ânemli bir k─▒ymet oldu─ču hakikati ├ž─▒kar.

├Äman; insan─▒n hayat─▒na ve bu hayat s├╝resince sarf etti─či gayretlere, yapm─▒┼č oldu─ču i┼člere bir de─čer ve m├ón├ó katan yeg├óne ├ómildir. ├ç├╝nk├╝ inanan insan; b├╝t├╝n amellerini, faaliyetlerini ├╝st├╝n bir gaye i├žin, Allah r─▒z├ós─▒ i├žin yapar. All├óhÔÇÖ─▒n emir ve yasaklar─▒na uygun olarak yapar, nihayet yapt─▒─č─▒ her i┼čten dolay─▒ ince bir hesap verece─či kayg─▒ ve disiplini i├žinde yapar. H├ólbuki inan├žs─▒z insanlar─▒n faaliyetleri; bu ├«man ve sorumluluk disiplininden mahrum oldu─čundan ├óyette de veciz bir te┼čbih ile ifade buyuruldu─ču gibi, bo┼č, anlams─▒z ve de─čersiz bir me┼čguliyetler y─▒─č─▒n─▒ndan ibaret olmakla kalmaz, ziyade olarak sahibini a─č─▒r bir sorumluluk ve hesab─▒n alt─▒na sokar.

Ba┼čka bir k─▒s─▒m insanlar da vard─▒r ki, onlar; d├╝nyay─▒ da, ├óhireti de bilirler. ┼×unu da bilirler ki; d├╝nya f├ón├« ve ge├žici, ├óhiret ise ebed├«dir. Bu insanlar, bu ger├že─či KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒n ┼ču ├óyetlerine teslim olarak elde etmi┼člerdir:

ÔÇťEy insanlar! Yery├╝z├╝nde sizin i├žin belirli bir vakte kadar kararg├óh ve faydalanma vard─▒r. ├éhiret yurdu ise hakikaten o ebed├«dir.ÔÇŁ Bakara S├╗resi 36. ├óyette bu hakikati g├Ârd├╝ler, Ankeb├╗t S├╗resi 64. ├óyette ise, d├╝nyan─▒n oyun ve e─členceden ibaret oldu─čunu ├Â─črendiler. O ├óyette ise Rabbimiz ┼č├Âyle buyuruyor:

ÔÇťBu d├╝nya hayat─▒ sadece bir e─členceden, bir oyundan ibarettir. ├éhiret yurduna (oradaki hayata) gelince, i┼čte as─▒l hayat odur. Ke┼čke bilmi┼č olsalard─▒!ÔÇŁ

Bu bilginin getirdi─či m├ónev├« h├ól ile insanlar, hem d├╝nyada huzuru ya┼čarlar hem de ├óhirette huzur ve itmiÔÇÖn├óna ula┼čm─▒┼č olurlar ve b├Âylece de Fecr S├╗resiÔÇÖnin sonundaki ┼ču ├óyetlerin m├╝jdesine n├óil olurlar:

ÔÇťEy huzura kavu┼čmu┼č insan! Sen OÔÇÖndan ho┼čnut, O da senden ho┼čnut olarak Rabbine d├Ân (se├žkin) kullar─▒m aras─▒na kat─▒l ve cennetime gir.ÔÇŁ

Yine bu insanlar bilirler ki, insan zarur├« olarak ├óhiret ├ólemine sefer yapmak zorundad─▒r. Her can─▒n ├Âl├╝m├╝ tadaca─č─▒n─▒ bilen bu insanlar; isteseler de istemeseler de Rablerine d├Ând├╝r├╝leceklerinin ┼čuuru ile ya┼čarlar ve b├Âylece de, her an ├Âl├╝m ger├že─čine haz─▒r olurlar. Bu ise en b├╝y├╝k mutluluktur.

B├Âylece bu insanlar ger├žekten sa├ódete erdiler ve ┼ču il├óh├« hit├óba muhatap oldular:

ÔÇťO mesut olanlara gelince onlar cennettedirler.ÔÇŁ (H├╗d, 108)

B├╝t├╝n bunlar g├Âz ├Ân├╝ne al─▒nd─▒─č─▒nda insan i├žin, biri madd├« di─čeri m├ónev├« az─▒k temin edilip faydalan─▒lacak iki ekim sahas─▒ vard─▒r.

Birincisi: R├╗h├« (m├ónev├«)dir. Bunlar; ilimler, hikmetler, ib├ódetler, g├╝zel ahl├ók, hel├óllerle me┼čguliyet, dilin ve kalbin ├ófetlerinden temizlenebilmek ve benzeri meziyetlerdir. Bu ekim sahalar─▒ndan elde edilecek semere ise; ebed├« bir hayat, sonu olmayan bir zenginliktir. Bunlar ne kadar art─▒r─▒l─▒rsa insan o kadar ├Âv├╝lmeye, takdire l├óy─▒k olur. Fakat bu m├ónev├« kazanc─▒ talep edenler, ancak onun kadrini bilen ve ondaki sonsuz faydalar─▒ anlam─▒┼č olanlard─▒r.

─░kincisi: Bu az─▒─ča gelince; o da cism├ón├«dir, yani madd├«dir. Bunlar; mal-m├╝lk, para, m├╝cevher gibi madd├« zenginliklerdir. ├ľzetle Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde;

ÔÇť─░nsanlar i├žin; kad─▒nlara, o─čullara, y─▒─č─▒n y─▒─č─▒n biriktirilmi┼č alt─▒n ve g├╝m├╝┼če, salma atlara, hayvanlara, ekinlere olan ihtiras derecesindeki sevgi bezenip s├╝slenmi┼čtir. Bunlar, d├╝nya hayat─▒n─▒n ge├žici menfaatleridir.ÔÇŁ (├él-i ─░mr├ón, 14) me├ólindeki ├óyet-i cel├«lede i┼čaret edilen ┼čeylerdir.

Bunun semeresi ise ge├žici olan bu d├╝nya hayat─▒n─▒n ancak bunlar vas─▒tas─▒ ile h├ós─▒l olup devam etmesi; insan, d├╝nyas─▒ndan ayr─▒l─▒nca bunlar─▒n da insandan ayr─▒lmas─▒d─▒r. ─░nsan ├óhiret az─▒─č─▒n─▒ art─▒rmak hususunda; bunlardan faydaland─▒─č─▒ miktar istisn├ó edilirse, bunlardan ba┼čka t├╝rl├╝ istifade etmi┼č olmaz. ─░┼čte bu ikinciye meyledip ihtiras derecesinde ba─članan, bunlar─▒n hakikatlerini ve ge├žici faydalar─▒n─▒ anlamam─▒┼č bilgisizlerden ba┼čkas─▒ de─čildir. Asl─▒nda bunlar, sahibini as─▒l gayesinden geri b─▒rakmad─▒─č─▒ ve ┼čer-ÔÇśi ┼čer├«fe uygun bir ┼čekilde yararlan─▒ld─▒─č─▒ ve esas maksada vesile k─▒l─▒nacak bir tarzda istifade edildi─či m├╝ddet├že faydal─▒ nimetlerdir. Bunlar─▒n art─▒r─▒lmas─▒ da s─▒k─▒nt─▒ olu┼čturmaz.

D├╝nya hayat─▒nda muvaffak olan kimse ise; madd├« ve m├ónev├« zenginli─či bir araya getirmekten ├óciz oldu─čunu g├Âr├╝p idrak etti─či zaman, b├ók├« olana gerekli ├Ânemi verip, ge├žici olandan ilgisini azaltan kimsedir. B├Âyle bir insan ├óhireti d├╝nyaya tercih eder.

Cenâb-ı Hak da zaten;

ÔÇťD├╝nya sizi aldatmas─▒n!ÔÇŁ (Bkz. F├ót─▒r, 5; Lokman, 33) diye ferman buyurmaktad─▒r.

Seyrî, âhiret yolcusu olan insana hitap eder:

Ey yolcu, bu f├ón├«ye g├Ân├╝l verme, ecel var,
┬źDur, alma!┬╗ deyip anla┼čamaz kimse mezarla!

Ey yolcu, nas├«bin yine cennet ba─č─▒ olsun,
En do─čru s─▒rattan y├╝r├╝, en do─čru kararla!..

Seyr├« ile ey yolcu, hemen ┼čimdi toparlan,
┼×eyt├óna uyup yolda vakit harcama zarla!..

Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- de d├╝nyay─▒ ┼č├Âyle tasvir etmi┼čtir:

ÔÇťBenim d├╝nya ile ilgim ne kadar ki? Ben bu d├╝nyada bir a─čac─▒n alt─▒nda g├Âlgelenen, sonra da oradan kalk─▒p giden binitli bir yolcu gibiyim.ÔÇŁ (Tirmiz├«, Z├╝hd, 44)

Cen├ób-─▒ Hak; c├╝mle m├╝ÔÇÖminlere d├╝nyay─▒, Peygamberimiz gibi anlamay─▒ nasip eylesin! ├ém├«n…