G├ťLCEMAL ─░LE G├ťLN─░HAL

YAZAR : Dr. Çetin DEMİRCAN cetindemircan2@hotmail.com

K├╝├ž├╝kken rahmetli dedem elimden tutar beni dola┼čt─▒r─▒rd─▒.

Beraber yapt─▒─č─▒m─▒z bu gezintilerde hem etraf─▒ seyrederdik, hem de muhtemelen ileride kullan─▒lmak ├╝zere bana eski h├ót─▒ralar─▒ndan bahsederdi. Bu sayede da─čarc─▒─č─▒m─▒ hayat tecr├╝beleri ve hikmet hazineleri ile doldururdu.

Mesel├ó bir tanesi var ki hi├ž unutmuyorum:

Rahmetli, askerli─čini KarsÔÇÖta yapm─▒┼č.

Askerli─či esnas─▒nda; o g├╝n├╝n zor ┼čartlar─▒nda ya┼čanan problemler, insan─▒ yorgun d├╝┼č├╝ren s─▒k─▒nt─▒ ve ├žileler… il├óveten bir de cidd├« bir haks─▒zl─▒─ča u─čram─▒┼č.

Kald─▒ramayaca─č─▒ bir haks─▒zl─▒─ča olumsuz kar┼č─▒l─▒k verip de, ├Âm├╝r boyu ba┼č─▒n─▒n derde girmesinden ise, bel├ódan uzak durup, daha farkl─▒ bir ├ž├Âz├╝m niyeti ile ka├žm─▒┼č.

Asl─▒nda o; askerlikten de─čil, o bel├ól─▒ v├ók─▒aya d├╝┼čmemek, ┼čeytana uymamak i├žin mecburen ka├žm─▒┼č.

Nitekim aradan birka├ž ay ge├žtikten sonra da, kendili─činden askerlik ┼čubesine gidip durumu anlatm─▒┼č ve teslim olmu┼č. Serde delikanl─▒l─▒k da var ya, asker ka├ža─č─▒ durumuna d├╝┼čmeyi kim ister?

Ancak iyi niyetli de olsa yapt─▒─č─▒ yanl─▒┼č─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒ olarak cezaevine konulmu┼č.

Tabi├« bu onurlu ve uyumlu davran─▒┼č─▒ndan ├Ât├╝r├╝ de ayr─▒cal─▒kl─▒ ve toleransl─▒ bir muamele g├Ârm├╝┼č; bu sayede ona farkl─▒ pencereler a├žan ve hayata dair g├╝zel h├ót─▒ralarla dolu, 3 ay s├╝ren cezaevi g├╝nlerinden sonra, askerli─čini tamamlam─▒┼č.

Nur y├╝zl├╝ dedeci─čim, i┼čte o g├╝nleri bir g├╝n bana uzun uzun anlatt─▒. Ne kadar anlad─▒─č─▒ma dikkat ederek baz─▒ noktalar─▒ da ibret i├žin ├Âzellikle vurgulamaktayd─▒:

ÔÇťÔÇôEee, herkes yapt─▒─č─▒n─▒ ├žeker! Ben de bir ba┼čka hataya d├╝┼čmeyeyim diye, Y├╗suf -aleyhissel├óm- gibi, mahpush├ónelere de d├╝┼čt├╝m evl├ód─▒m!

Hey gidi medrese-i Y├╗suf!

Orada mahk├╗mlar─▒n ayaklar─▒nda, cezalar─▒n─▒n miktar─▒na g├Âre b├╝y├╝kl├╝kleri, dolay─▒s─▒yla da a─č─▒rl─▒klar─▒ de─či┼čen, u├žlar─▒nda kara demir g├╝lleler olan, zincirler (prangalar) vard─▒. G├╝nler ve geceler, zincirlerle aya─ča ba─čl─▒ olan o g├╝lleler ile birlikte ge├žerdi.

Onlar─▒n en b├╝y├╝─č├╝n├╝n mahk├╗mlar aras─▒ndaki ad─▒ ┬źG├╝lcemal┬╗ idi.

Hani abartm─▒┼č gibi olmayay─▒m ama ├çanakkaleÔÇÖde Seyit Onba┼č─▒ÔÇÖn─▒n kald─▒rd─▒─č─▒ top mermisine benzetirdim ben onu.

Aya─č─▒na onun tak─▒l─▒ oldu─ču mahk├╗m, tek ba┼č─▒na onunla bir ad─▒m bile atamazd─▒. Ayakyoluna gitmek gerekti─činde ise ancak birka├ž arkada┼č─▒ sayesinde, o da, s├╝r├╝kleye s├╝r├╝kleye y├╝r├╝yebilirdi.ÔÇŁ

Merakla sordum:

ÔÇťÔÇôDedeci─čim, G├╝lcemal ne demek?ÔÇŁ

Tatl─▒ tatl─▒ g├╝l├╝msedi:

ÔÇťÔÇôEvl├ód─▒m asl─▒nda G├╝lcemal; g├╝l y├╝zl├╝, g├╝zel y├╝zl├╝ demek, ama mahk├╗mlar, i├žerisinde bulunduklar─▒ bu durumu bir nevi tezat ve t├óriz sanat─▒ ile dile getirmi┼č oluyorlard─▒. Kimsenin y├╝z├╝n├╝n g├╝lmeyece─či vaziyetin al├ómeti olan g├╝llelere; g├╝l y├╝zl├╝ diye, asl─▒nda, kendi ak─▒llar─▒na bir bak─▒ma dokunduruyorlard─▒. ─░bret ve hisse ifadesi olarak tabi├«… Bir de psikolojik rahatlama i├žin elbette…

Ayaklarda sadece G├╝lcemal yoktu, bir de onun biraz k├╝├ž├╝─č├╝ vard─▒. Onun ad─▒ da G├╝lnihalÔÇÖdi.

O, koca bir balkaba─č─▒ kadard─▒; ama onu ta┼č─▒yan hi├ž olmazsa kendi kendine zincirinden ├žekebiliyor, s├╝r├╝kleyebiliyordu.ÔÇŁ

Bu sefer merakla onu sordum:

ÔÇťÔÇôDedeci─čim G├╝lnihal ne demek?ÔÇŁ

Yine ince ince g├╝ld├╝:

ÔÇťÔÇôAsl─▒nda G├╝lnihal de di─čeri gibi g├╝zel bir ifade. ─░nce zarif, g├╝lfidan─▒ gibi demek evl├ód─▒m. Ancak, o kabak kadar demir g├╝lle de, bir g├╝lfidan─▒na benzemiyordu tabi├«; ayn─▒ G├╝lcemalÔÇÖde oldu─ču gibi mahk├╗mlar kendi kendilerini avutuyorlard─▒.

Yani isimlerde g├╝l kelimesi olsa da vaziyet dikenlikti, ac─▒yd─▒, cezayd─▒, ibretlikti sadece…

Bu g├╝lleleri ta┼č─▒yan m├╝ebbetlik, a─č─▒r cezal─▒k mahk├╗mlar; di─čer mahk├╗mlar gibi, yatarken bile o g├╝lleleri yanlar─▒na bir ├žocuk gibi koyarlard─▒. Yani uykuda dah├« onlarla beraberlik zorundayd─▒lar.

Ancak cezas─▒ az olan mahk├╗mlar; mahpush├ónedeki havaland─▒rmada volta atarken, g├╝lleleri daha hafif oldu─čundan, onlar─▒ zincirleri ile omuzlar─▒na at─▒p ├Âyle y├╝r├╝rlerdi.

Ben yap─▒ ustas─▒ oldu─čumdan, ├žo─čunlukla g├╝nd├╝zleri imar i┼člerinde ├žal─▒┼čmak ├╝zere mahpush├óneden ├ž─▒kar─▒l─▒r, geceleri de i┼čledi─čim o faydal─▒ i┼člerimin sebebiyle mahpush├óne kumandan─▒n─▒n bana ├Â─čretti─či bir yolla prangam─▒n kilidini a├žar, rahat rahat uyurdum. ├ç├╝nk├╝ aya─č─▒mda G├╝lcemal ve G├╝lnihal gibi bir bel├ó yoktu, ├žok ┼č├╝k├╝r!ÔÇŁ

O g├╝n bu ifadelerden sonra dedem sustu─čunda ben de susmu┼č ve G├╝lcemal ile G├╝lnihal isimli aya─ča zincirli a─č─▒r g├╝lleleri hayal etmekten ba┼čka bir ┼čey d├╝┼č├╝nmemi┼čtim…

├ç├╝nk├╝ ya┼č─▒m k├╝├ž├╝kt├╝.

Fakat herh├ólde; dedemin maksad─▒ da buydu, ┼čimdi d├╝┼č├╝n├╝yorum ki:

K├Ât├╝l├╝klerle dolu olan d├╝nya, bir zindan. O zindanda gaflete d├╝┼čenlerin ayaklar─▒nda da nice zincirler, prangalar var. ─░┼čledi─čimiz g├╝nahlar miktar─▒nca ayaklar─▒m─▒za o zincirler ile farkl─▒ farkl─▒ g├╝lleler ba─član─▒yor.

G├Ârmedi─čimiz g├╝lleler.

Her biri bir ├Âm├╝r k├óh s├╝r├╝kledi─čimiz, k├óh s─▒rt─▒m─▒zda ta┼č─▒d─▒─č─▒m─▒z g├╝nah g├╝lleleri. Bu g├╝nahlar; mahk├╗mlar─▒n hayatlar─▒n─▒ zorla┼čt─▒ran o prangalar gibi, m├ónev├« hayatlar─▒m─▒z─▒ g├╝├žle┼čtirip, cehenneme ├ževirmez mi? Bize ayak ba─č─▒ olur da, sonunda ebed├« mahk├╗miyete do─čru s├╝r├╝klemez mi?

├ľyleyse; say─▒s─▒z g├╝nah tuzaklar─▒yla dolu d├╝nyada, m├óneviy├ót─▒ y├╝ksek, s├ólih ameller i┼čleyen, k├ómil kullardan olmaya gayret etmek ┼čart.

Bu istikamette y├╝ce Allah, ger├žek t├Âvbeler lutfetsin!

Bilmeden, istemeden i┼čledi─čimiz g├╝nahlardan kurtulmay─▒ sa─člayacak yollar─▒ ├Â─čreten, m├╝r┼čid-i k├ómiller nasip etsin.

├ém├«n…