E─×─░T─░M ALDANMAKTIR!

YAZAR : M. Ali E┼×MEL─░ seyri@seyri.com seyri@yuzaki.com

E─čitimde;

Aldanmak unutuldu; aldatanlar ├žo─čald─▒.

Aldanmak unutuldu; tefekk├╝r, akl─▒n tozlu raflar─▒na t─▒k─▒ld─▒, t─▒kand─▒.

Aldanmak unutuldu; ├╝retim ┼či┼čti, verim d├╝┼čt├╝.

Bu hâl üzerine;

Tefekk├╝r kitab─▒, ├žocuklar─▒yla depreme yakalanm─▒┼č yaral─▒ bir anne gibi can havliyle yerinden s─▒├žrad─▒.

Kendi kendine;

ÔÇťÔÇôTozlu raflarda bo┼č bo┼č a─člaman─▒n bir faydas─▒ yok. Kalk─▒p insanlar─▒n imdad─▒na ko┼čay─▒m. Muzdaripleri ziyaret edeyim. Dertle┼čeyim. Sadr─▒mdaki sat─▒rlar─▒ ├ževreme de aktaray─▒m, hem de bilgilerimi tazeleyeyim, tecr├╝belerimi art─▒ray─▒m.ÔÇŁ diye d├╝┼č├╝nd├╝.

Nereye, kime, kimlere, derken, bakt─▒; hemen yan─▒ ba┼č─▒nda bir okul var.

Heyecanla oraya y├Âneldi.

Giri┼čte, d─▒┼č─▒nda cil├ó, i├žinde l├ó dolu bo─čuk bir adam g├Ârd├╝. S─▒cak bir sel├óm verdi:

ÔÇôNe g├╝zel bir i┼čin var! ─░lim yuvas─▒nda kale kap─▒s─▒ gibi bir vazife.

ÔÇô├ľyle de, k─▒ymet bilen yok.

ÔÇôNiye?

ÔÇôBu kadar s─▒k─▒nt─▒ ├žekiyoruz, nafile.

ÔÇôMemnun de─čilsin yani!

ÔÇôEvet, y─▒llar─▒m bo┼ča gitti!

Tefekk├╝r kitab─▒ ┼ča┼č─▒rd─▒. Hakikate ├óm├ó bir ┼čekilde ters ve yanl─▒┼č d├╝┼č├╝nmenin; nimeti afet, afeti de nimet gibi hissettirmesine hayret etti. O vaziyette ├Â─čretmenler odas─▒na girdi. Bir daha ┼ča┼č─▒rd─▒. ─░├žerisi kahvehane gibiydi. ─░li┼čti─či masada i─čreti kalm─▒┼čt─▒. En yak─▒n─▒nda bulunan ve uyuklar gibi oturan surat─▒ as─▒k, ya┼čl─▒ bir ├Â─čretmene sordu:

ÔÇôY├╝z├╝n├╝z niye as─▒k?

ÔÇôNiye as─▒k olmas─▒n! ├ľmr├╝m├╝ e─čitime verdim, ama elde s─▒f─▒r!

ÔÇôOnca insan yeti┼čiyor.

ÔÇôArt─▒k yeti┼čmiyor, sadece t├╝keniyor. Hoca da talebe de t├╝keniyor.

ÔÇô├çare sizde de─čil mi?

ÔÇô├çare bizde de.

ÔÇôEee?

ÔÇôArt─▒k ├ž─▒kmaz sokak. Elma ekiyoruz, patl─▒can oluyor. Patl─▒can eksek, ─▒s─▒rgan otu…

ÔÇôYine de ├╝mit!

ÔÇô├ťmit diye diye, ├žok aldand─▒k.

Tefekk├╝r kitab─▒, tam cevap verecekti ki yan taraftan y├╝kselen gams─▒z bir kahkaha dikkatini ├žekti. Hayli rahats─▒z ediciydi. Mecburen o tarafa d├Ânerek sordu:

ÔÇôNe kadar ┼čen bir kahkaha! Keyfiniz yerinde.

ÔÇôElbette yerinde. Karamsar m─▒ olay─▒m?

ÔÇôKaramsar olmay─▒n tabi├«. Fakat i┼č gams─▒zl─▒─ča var─▒rsa.

ÔÇôVar─▒rsa vars─▒n. Umurumda de─čil.

ÔÇôNeslin h├óli, gidi┼č├ót─▒ ve terbiyesi sizi endi┼čelendirmiyor mu?

ÔÇôBen, dersime bakar─▒m, gerisi masal.

ÔÇôNi├žin?

ÔÇô├ç├╝nk├╝ bahsetti─čin endi┼če, enayilik! Aldan─▒┼č dolu. Kuzu zannetti─čin, canavar ├ž─▒k─▒yor.

Tefekk├╝r kitab─▒, gitgide daha bir ┼ča┼čk─▒nla┼č─▒yordu. ─░leride biraz ak─▒ll─▒ ba┼čl─▒ g├Âr├╝nen l├ócivert tak─▒ml─▒ birini fark etti. Elinde hayli kitap vard─▒. ├ťmitlendi:

ÔÇôOkumay─▒ seviyorsunuz herh├ólde?

ÔÇôKafam─▒ da─č─▒tacak magazin ┼čeyler olursa.

ÔÇôCidd├« eserlerle aran─▒z yok mu?

ÔÇôBenim kendi cidd├«li─čim yeter. ├ťst├╝ne bir cidd├«lik daha kald─▒ramam. Kusura bakma, en sevmedi─čim kitap da, tefekk├╝r kitab─▒.

ÔÇôNiye?

ÔÇô├ç├╝nk├╝ okunanlarla ya┼čananlar birbirinden o kadar ayr─▒ld─▒ ki; arada gel-git, git-gel, insan harap oluyor.

ÔÇôBu i┼čte terlemek normal de─čil mi?

ÔÇôNormal ama, sonunda Donki┼čot kesilip aldanmak da, fazla anormal.

Tefekk├╝r kitab─▒, sustu.

Herkes aldanmaktan ┼čik├óyet ediyordu.

Dinlediklerini d├╝┼č├╝nd├╝k├že i├žindeki sayfalar buru┼čmaya, ┼č├«r├ózesi zonklamaya ba┼člad─▒. Mahzun bir ┼čekilde idare odas─▒na y├Âneldi. Orada ├╝├ž ki┼či vard─▒. Toplant─▒ h├ólindeydi. Y─▒─č─▒nla k├ó─č─▒t aras─▒nda kendisini fark etmediler bile. ─░├žlerinden orta ya┼čl─▒ olan─▒n─▒ g├Âz├╝ne kestirdi ve tam ├Ân├╝ne d├╝┼čt├╝. Adam onu g├Âr├╝nce elindeki kalemi b─▒rakt─▒. Ortadan bir sayfa a├žarak sordu:

ÔÇôNe zamand─▒r buraya ilk defa geldin, hayrola?

ÔÇôTozlu raflarda s─▒k─▒ld─▒m.

ÔÇôBuras─▒ daha s─▒k─▒c─▒. ─░dare odas─▒, mal├╗m.

ÔÇô├ľnceden en fazla burada bulunurdum. Buran─▒n demirba┼č─▒yd─▒m.

ÔÇôGerek kalmad─▒.

ÔÇôNiye?

ÔÇôNiyesi var m─▒? S─▒n─▒fta kalmak yok. Okuldan atmak yok. Kimseye kar─▒┼čmak yok. Sorumlu talebelik yok. Zorluk yok. Mecburiyet yok. Su├ž yok. Disiplin yok. Adam─▒ adam edecek ne varsa; yok, yok, yok… Art─▒k bilgiyi ve akl─▒ pi┼čirmek de─čil, ┼či┼čirmek zaman─▒.

ÔÇôAma?

ÔÇôAmay─▒ ge├ž. Her ┼čey eskidendi. D├╝n Sinan yeti┼čtiren koridorlar, ┼čimdi sadece kantine ├ž─▒k─▒yor. D├╝n Barbaros yeti┼čtiren limanlar, ┼čimdi pl├ója d├Ând├╝. D├╝n Kanun├«ler, B├ók├«ler yeti┼čtiren hakikat sat─▒rlar─▒; ┼čimdi fareler taraf─▒ndan kemirildi, okunmaz oldu.

ÔÇôFakat?

ÔÇôFakat deme; tekrar rafa d├Ân ey tefekk├╝r kitab─▒! Anlad─▒n; sana ihtiya├ž kalmad─▒ bu odada.

ÔÇô├ľyle diyorsun da; akl─▒ olan her ba┼č, tefekk├╝re muhta├ž de─čil mi?

ÔÇôMuhta├ž belki, fakat d├╝┼č├╝nceli hareket, bir├žok aldan─▒┼člar do─čuruyor.

ÔÇôYani sen de aldanmaktan yana dertlisin!

ÔÇôHem de nas─▒l!..

Tefekk├╝r kitab─▒, ┼čahit oldu─ču bu manzaray─▒ olduk├ža garipsedi. Her ├že┼čidine rastlam─▒┼čt─▒, b├Âylesine ilk defa rastl─▒yordu. Merak ve al├ókas─▒, sayfalar─▒ k├╝l edecek gibi alevlendi. Ne olursa olsun tozlu raf─▒na geri d├Ânmeyi d├╝┼č├╝nm├╝yordu. Hocas─▒ndan talebesine, t├╝ccar─▒ndan m├╝┼čterisine, zengininden fakirine, sanatk├ór─▒ndan sarho┼čuna pek ├žok ki┼čiyi dola┼čt─▒.

G├╝venmeyi kaybetmi┼č birine sordu:

ÔÇôNeden insanlara g├╝venmiyorsun?

ÔÇôAsl─▒nda b├╝t├╝n benli─čimle g├╝veniyordum.

ÔÇôSonra?

ÔÇô├ľyle bir aldand─▒m ki; art─▒k ├Ân├╝me buz koysalar, acaba s─▒cak m─▒ diye ├╝flerim.

ÔÇôG├╝venmemek, pek ├žok faydadan mahrum b─▒rakm─▒yor mu?

ÔÇôB─▒rak─▒yor tabi├«, fakat g├╝venmek, fel├ž ediyor.

Samimiyetsiz birine sordu:

ÔÇôNi├žin i├žin-d─▒┼č─▒n bir de─čil?

ÔÇôDuymad─▒n galiba. Do─čru s├Âyleyeni dokuz k├Âyden kovarlar.

ÔÇôOlsun, do─črular─▒n yard─▒mc─▒s─▒ AllahÔÇÖt─▒r!

ÔÇôFakat insanlar, do─črular─▒n d├╝┼čman─▒.

ÔÇôHepsi de─čil.

ÔÇôDe─čilse de, oldu─čum gibi g├Âr├╝nd├╝─č├╝m an, ba┼č─▒ma gelmedik kalm─▒yor.

ÔÇôSabretsen olmaz m─▒?

ÔÇôNe sabr─▒, d├╝ped├╝z aldanmak olur!

Tembel birine sordu:

ÔÇôNiye ├žal─▒┼čm─▒yorsun?

ÔÇô├çal─▒┼č─▒p da ne yapaca─č─▒m? ├çal─▒┼čmadan taa nerelere ula┼čm─▒┼č bir s├╝r├╝ insan var. ├çal─▒┼čmakla olsayd─▒, onlar oralarda olamazd─▒. ├çal─▒┼čmakla olsayd─▒; yirmi d├Ârt saat ├žal─▒┼čan adam, on dakika ├žal─▒┼čandan daha fakir d├╝┼čmezdi.

ÔÇôBunlar imtihan ├«c├ób─▒. Cevaplara g├Âre herkes hesaba ├žekilecek!

ÔÇôBen de bir zaman ├Âyle diyerek ├žal─▒┼čmay─▒ denedim, fakat bakt─▒m vaziyet hep ifade etti─čim gibi.

ÔÇôYani?

ÔÇôMilletin ├žal─▒┼čmadan elde etti─čini ben ├žal─▒┼čarak elde edersem kendimi enayi hissediyorum.

ÔÇôEn iyilik, enayilik olur mu?..

ÔÇôAldan─▒nca oluyor maalesef.

Bencilli─či se├žmi┼č olan birine sordu:

ÔÇôEgoist ya┼čamak, ruh bozuklu─ču. ├çekilmez bir girdap. Bu seni bo─čmuyor mu?

ÔÇôAksine. Bug├╝n art─▒k insanlar insan─▒ bo─čuyor.

ÔÇôNiye?

ÔÇôGer├žek dost bulmak zor. Kimse istedi─čin gibi ├ž─▒km─▒yor.

ÔÇôBu d├╝┼č├╝nce de bencilce de─čil mi?

ÔÇôHi├ž olmazsa aldanmaktan daha iyi.

Tefekk├╝r kitab─▒, konu┼čtu─ču herkesin ┬źaldanmak┬╗ bahsinde bunca feryad─▒na ve y─▒lg─▒nl─▒─č─▒na neredeyse hak verecek vaziyete gelmi┼čti. Yine de i├žinde bir ├╝mit mumu vard─▒, titrek titrek yan─▒yordu. ├ťzerinden ge├žen, k─▒┼č f─▒rt─▒nas─▒ gibi yakla┼č─▒mlara ra─čmen; etraf─▒na bakt─▒, ├ž─▒rp─▒narak bakt─▒.

Ne yaz─▒k ki, tozlu raf─▒na d├Ânmekten ba┼čka ├žaresi kalmam─▒┼č gibiydi. ─░steksizce k├╝t├╝phanesine do─čruldu. Raf─▒na y├Âneldi. Tam yerine s─▒├žrayacakt─▒ ki, birden fark etti:

Her nas─▒lsa herkes oraya gelmi┼čti. ─░lgilenmiyor gibi olsalar da bu geli┼č, hayra al├ómetti. ─░├žlerinde ├╝mit dolu birini g├Ârd├╝. Cam kenar─▒nda vakarla ve edeple oturuyordu. Daha ├Ânce hi├ž g├Ârmemi┼čti. Eli kalemli, s├Âz├╝ kitapl─▒, g├Âz├╝ ibretli, ├Âz├╝ kaynayan biriydi o.

Tefekk├╝r kitab─▒, birden canland─▒. Ona do─čru kanatland─▒. S├Âyleyecek bir s├╝r├╝ g├╝zel c├╝mleler haz─▒rlad─▒.

O s─▒rada;

├ľn camdan i├žeri bir ba┼čka misafir s├╝z├╝ld├╝.

Mânâ bülbülü.

Onu g├Âr├╝nce herkes sustu.

Herkes susunca, o konu┼čtu:

ÔÇťEy dostlar!

Aldanmamak i├žin ne h├óllere d├╝┼čt├╝n├╝z. B├Âylece fena aldand─▒n─▒z.

Aldanmamak u─čruna, bu kadar aldan─▒┼č yeter!

Bu kadar ziyan, ┼ču vakte kadar onca kaybedi┼č k├óf├«…

Ey dostlar!

E─čitimin ayr─▒ bir s─▒rr─▒ var.

Her ┼čeyi bilseniz de bilemedi─činiz bir s─▒rr─▒!

├ľyle bir s─▒r ki;

O ├Â─črenilmezse b├╝t├╝n bilgiler bo┼ča gider. Onu bilmeyen, her ┼čeyi bilse de ancak cahil olarak ya┼čar.

O s─▒r;

Ka├žt─▒─č─▒n─▒z ┼čey.

Ka├žamad─▒─č─▒n─▒z bir hakikat:

Aldanmak.

Ey dostlar!

O s─▒r, aldanmay─▒ bilebilmektir.

Aldanmay─▒ ├Â─črenin! Tam ├Â─črenirseniz, aldanmayacak nesiller yeti┼čtirirsiniz.

Bir an ├Ânce;

┼×ik├óyetleri b─▒rak─▒n da aldanmaya r├óz─▒ olun.

Ona r├óz─▒ olan kimse, aldan─▒┼č─▒ say─▒s─▒z da olsa yorulmaz; en nihayet yoklar─▒n i├žinde bile yeti┼čtirece─či nice Fatihler bulur, nice Selimler bulur, nice Y├╗nuslar bulur, nice H├╝d├óy├«ler bulur, nice B├ók├«ler bulur.

Buna mukabil;

Aldanmaya bir t├╝rl├╝ r├óz─▒ olmayanlar ise, e─čitim boyunca emeklerinin bo┼ča ├ž─▒kaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nerek t─▒kan─▒r da t─▒kan─▒r. ├ľn├╝nde binlerce Fatih namzetleri de olsa g├Ârmez, g├Âremez. G├Ârmedi─či, g├Âremedi─činden ├Ât├╝r├╝ de, tam anlam─▒yla bir ki┼čicik bile yeti┼čtirmeye muvaffak olamaz.

Ey dostlar!

E─čitmek i├žin aldan─▒n!

Bu aldan─▒┼č; ma─čl├╗biyet de─čil, galibiyettir. Siz onu yenilgi zannetti─činiz m├╝ddet├že, y─▒lg─▒nl─▒k ve ba┼čar─▒s─▒zl─▒─ča ma─čl├╗p d├╝┼čersiniz.

E─čitimde hedef a├ž─▒s─▒ndan biri sizi aldatsa, sonra biri daha aldatsa, sonra biri daha aldatsa; yine gayret ve a┼čk, ├╝mit ve netice, mesÔÇÖ├╗liyet ve hizmet kap─▒lar─▒n─▒z a├ž─▒k kals─▒n. Doksan dokuzuncudan sonra biri denk gelir ki, y├╝z ki┼čiye de─čil milyonlara bedel olur. Ecdat, b├╝t├╝n d├óh├«lerini hep bu ┼čekilde yeti┼čtirmi┼čtir. Deh├ón─▒n g├Âzlerini kama┼čt─▒ran b├╝t├╝n b├╝y├╝k ├ólimleri, yenilmez cihangirleri, eri┼čilmez sanatk├órlar─▒, e┼čsiz m├óneviyat sultanlar─▒n─▒ hep b├Âyle ke┼čfetmi┼č ve yeti┼čtirmesini bilmi┼čtir.

O hâlde;

Aldanmas─▒n─▒ bilin ey dostlar!

Fakat;

Aldanan insan─▒n i├žinde ya─č birikmesi olur. Kaskat─▒ bir ya─č. Onu eritmeden, nefsi rahat etmez. Ama onu eritince de ├╝zerine basar basmaz aya─č─▒ kayar.

Bu sebeple e─čitim, i├žinin ya─č─▒n─▒ eritmemeyi de ba┼čarabilmeye ba─čl─▒d─▒r. En a─č─▒r problemler ve en zor meselelerde de olsa; eriyen bir i├ž ya─č─▒ de─čil, itidal gerek.

Tabi├«, ham nefis buna ├ž─▒ld─▒r─▒r. Engel ├ž─▒kart─▒r.

Dolay─▒s─▒yla;

Aldanmay─▒ ba┼čarabilmek i├žin, ├Ânce nefsi alt etmede muvaffak olmak gerek.

├ç├╝nk├╝ nefsi ma─čl├╗p edebilmek, b├╝t├╝n galibiyetlerin ├Ân├╝n├╝ a├žar.

Bu da;

Hakl─▒ bile olunsa bazen yenilmesini bilmekten ve bu yenilgiyi de g├Ân├╝l huzuru ile hazmedebilmekten ge├žer. Zalim de─čil mazlum olabilmekten ge├žer. Mademki, zalim, nefse uyup ma─črur olan; mazlum da nefse uymay─▒p ma─čdur olan kimsedir; elbette Allah, ma─čdurun dostu ve yard─▒mc─▒s─▒, ma─črurun ise d├╝┼čman─▒ ve kahredicisidir.

┼×imdi ey dostlar!

Galibiyet isterseniz; ger├že─čini, ger├žek olan galibiyeti isteyin.

Allah dilerse, g├Âz├╝ kapal─▒ bir ┼čekilde ma─čl├╗p olun. Ancak O dilerse galip olun. Yani galibiyetiniz de ma─čl├╗biyetiniz de sadece OÔÇÖnun istedi─či gibi olsun. Kendi istedi─či gibi yapmaya kalk─▒┼čan bilsin ki; galibiyet sand─▒─č─▒ ┼čey, asl─▒nda ma─čl├╗biyetten ibaret; ma─čl├╗biyet sand─▒─č─▒ ┼čey de asl─▒nda galibiyetten ibaret. ┼×eytan bunu g├Âremedi, galip olay─▒m derken ma─čl├╗p oldu. Kazanaca─č─▒n─▒ zannetti, kaybetti. HakkÔÇÖ─▒n dedi─čini yapt─▒─č─▒ takdirde kaybedece─či endi┼česine kap─▒ld─▒, oysa kazanacakt─▒.

Hazret-i N├╗hÔÇÖun o─člu KenÔÇÖan da, il├óh├« takdire boyun b├╝kmedi, da─č─▒n tepesine ka├žt─▒. Kurtulu┼ču da─čda sand─▒. Ancak koca da─č, ona karn─▒ a├ž bir ├žukur kesildi ve KenÔÇÖan, o ├žukurda bo─čuldu gitti. Fakat Hazret-i Y├╗suf, HakkÔÇÖ─▒n takdiri kar┼č─▒s─▒nda kuyuya d├╝┼čmesini bildi. Bildi de M─▒s─▒r tac─▒n─▒ giydi. Sanki o kuyu, Hazret-i Y├╗sufÔÇÖun ayaklar─▒ alt─▒nda onu zirvelere ├ž─▒karan y├╝ce bir da─ča d├Ân├╝┼čm├╝┼čt├╝.

Yani;

HakkÔÇÖ─▒n buyru─ču; bizim g├Âz├╝m├╝ze apa├ž─▒k bir kay─▒p gibi g├Âr├╝nse bile, hakikatte b├╝y├╝k bir kazan├žt─▒r. Bu noktada en a─č─▒r kay─▒p bile; OÔÇÖnu dinlemi┼č olman─▒n kazanc─▒ bereketiyle, en b├╝y├╝k k├ór ve en muazzam kazan├žt─▒r. L├ókin o buyru─ču dinlememek; bizim g├Âz├╝m├╝ze g├Âz kama┼čt─▒r─▒c─▒ b├╝y├╝kl├╝kte muhte┼čem bir zafer g├Âr├╝nse bile, en berbat ma─čl├╗biyetten ba┼čka bir ┼čey de─čildir.

Ey dostlar!

O buyru─ču dinleyeni, ate┼č yakmad─▒.

O buyru─ču dinleyeni b─▒├žak kesmedi.

O buyru─ču dinleyeni, yer-g├Âk dinledi ve itaat etti.

Hâsılı ey dostlar!

Bu d├╝nya dershanesinde aldanmak zannetti─čimiz ┼čeylerin, bilmeli ki, sadece ad─▒ aldanmakt─▒r.

Hakikati ise;

Aldanmaman─▒n ta kendisi.

Çünkü;

E─čitimde ve Allah yolunda aldanmak; nefsi dinlememek ve ┼čeytana uymamak ├╝zerine in┼ča edildi─či i├žin, asla aldanmak de─čildir ve neticesi de hi├žbir zaman pi┼čmanl─▒k olmaz.

Hani;

Abdullah ─░bn-i ├ľmer -rad─▒yall├óhu anh├╝m├ó-, namaza ba┼člayan k├Âlelerini ├óz├ód ediyormu┼č. Bunu g├Âren baz─▒ k├Âleler, yalanc─▒ktan namaza sar─▒lmaya ba┼člam─▒┼člar. H├╝r kald─▒ktan sonra da, baz─▒s─▒ -tabi├«- eski h├óllerine devam. Yak─▒n dostlar─▒, Hazret-i Abdull├óhÔÇÖa demi┼čler ki:

ÔÇôK├Âleler seni aldat─▒yorlar. G├╝ya senin ko┼čtu─čun ┼čart─▒ yerine getiriyorlar, ama h├╝r olduktan sonra baz─▒lar─▒ i├žin eski tas eski hamam. Onlar─▒ bedavadan h├╝r b─▒rakmak, zarar de─čil mi?

Abdullah ─░bn-i ├ľmer Hazretleri, ┼ču m├ónidar cevab─▒ vermi┼č:

ÔÇôBen Allah i├žin aldan─▒yorum. Hi├žbir zarar─▒m yok.

─░┼čte b├Âyle ey dostlar!

Allah i├žin;

E─čitimde de, hizmette de, ticarette de;

Bu ┼čekilde;

Aldanal─▒m ki, aldanmayal─▒m…ÔÇŁ