┬ź├éH─░R B─░R TEST─░ OLMADAN K├éSE-─░ SER┬╗

Yard. Do├ž. Dr. Harun ├ľ─×M├ť┼× ogmusharun@yahoo.com

─░nsan ├Âmr├╝ ├žok k─▒sa. Su gibi gelip ge├žiyor. Hem de hi├ž fark─▒na varmadan. Bir ┼čeyleri yakalamak i├žin kendimizi ├Âyle kapt─▒r─▒yoruz ki bu u─čurda neleri kaybetti─čimizin hi├ž ┼čuurunda olmuyoruz. H├ólbuki insan, ya┼čad─▒─č─▒n─▒ hissedebilmeli. Hissedilmeyen anlar ya┼čanmam─▒┼č, sadece ge├žip gitmi┼č anlard─▒r. Haydi ├žocukluk devresini d─▒┼čar─▒da tutal─▒m. ├ç├╝nk├╝ ├žocukluk biraz da neler oldu─čunu, hatt├ó var oldu─čunu bile hissetmeden ya┼čanan bir safhad─▒r. Belki de bu y├╝zden hayat─▒n en g├╝zel safhas─▒d─▒r. ├ç├╝nk├╝ insan─▒n bir├žok derdinin kayna─č─▒ varl─▒k ve benli─činin ┼čuurunda olmas─▒d─▒r. ├çocuklar, bunun ├žok fark─▒nda olmad─▒klar─▒ i├žin bundan kaynaklanan dertlerden de masun kal─▒rlar. ┼×air ne g├╝zel s├Âylemi┼č:

Y├ó Rab! Ne eksilirdi dery├ó-y─▒ izzetinden (…)
Yâ dehre gelmeseydim yâ aklım olmasaydı

Ya d├╝nyaya gelmeseydi ya da akl─▒ olmasayd─▒! Asl─▒nda ikisi de ayn─▒ ┼čey. ├ç├╝nk├╝ akl─▒ olmasayd─▒ d├╝nyay─▒, i├žindekileri ve hepsinden ├Âte kendi varl─▒─č─▒n─▒ m├╝drik olmayaca─č─▒ndan sanki d├╝nyaya gelmemi┼č gibi olacakt─▒. B├Âylece bunun kendisine akseden bir problemi de olmayacakt─▒. ├çocuklar ├žo─ču zaman kendi varl─▒klar─▒n─▒n bile ┼čuurunda olmadan ya┼čad─▒klar─▒ i├žin bu ┼čuurun meydana getirdi─či meselelerden de uzak ve dolay─▒s─▒yla mutlu ya┼čarlar.

Ger├ži diyeceksiniz ki, hem hissederek ya┼čaman─▒n ├Âneminden dem vurup hem de ├žocuklar─▒n varl─▒klar─▒ndan bile habersiz ya┼čamalar─▒na imrenmek bir ten├ókuzdur. Evet, do─črudur. Ancak ├žocuklar o kadar saf ve m├ósumdur ki insan, onlar─▒n bu ┼čekilde s├╝rd├╝rd├╝kleri ya┼čant─▒ya imrenmekten kendini al─▒koyamaz. Daha sonraki safhalar ise ister istemez varl─▒─č─▒m─▒z─▒n fark─▒nda olarak ve onun getirdi─či problemlerle cedelle┼čerek ya┼čamaya mecbur oldu─čumuz zaman dilimleridir. O safhalarda ├žocukluktaki gibi varl─▒─č─▒m─▒zdan habersiz ama ayn─▒ zamanda da m├ósum ve mutlu bir hayat s├╝rme imk├ón─▒ yoktur. Sarho┼č olarak, uyu┼čturucu kullanarak bu imk├ón elde edilebilir mi? Bu yollarla kendimizden habersiz ├Âmr├╝m├╝z├╝ doldurabiliriz ama bu ┼čekilde ge├žen zamanlar─▒n mutlu ve m├ósum zamanlar olarak tavsifi ┼č├Âyle dursun, ya┼čanm─▒┼č oldu─čunu ileri s├╝rmek bile m├╝mk├╝n de─čildir. O h├ólde ├žocukluktan sonraki safhalar─▒ -d├╝nya hayat─▒n─▒n bir imtihan olu┼ču sebebiyle belki her zaman mutlu ve m├ósum de─čil ama- ya┼čanm─▒┼č k─▒labilmenin tek yolu; kendi d├╝nya g├Âr├╝┼č├╝m├╝z├╝n de─čerleriyle ├želi┼čmeden, ama hissederek ge├žirebilmektir.

Gen├žli─čimizi ne kadar hissederek ge├žirebildik, ge├žirebiliyoruz? Ya olgunluk ve orta ya┼čl─▒l─▒k devresini? Ya ya┼čl─▒l─▒─č─▒m─▒z─▒? Maalesef! Gen├žli─čimiz fen lisesini ve ├╝niversiteyi kazanabilmek i├žin yar─▒┼č at─▒ gibi dersh├óne dersh├óne ko┼čturarak; ├╝niversiteye girdikten sonra imtihanlar─▒ verip mezun olmak, iyi bir memuriyete girmek ve kariyer yapmak gibi hedefleri soluk solu─ča takip ederek ge├žiyor. Evlendikten sonra maraton biraz daha h─▒zlan─▒yor. Hele bir de ├žoluk-├žocu─ča kar─▒┼čt─▒k m─▒? Onlar─▒n b├╝y├╝t├╝lmesi, okutulmas─▒ vs. Bu safhaya kadar kendimiz i├žin yapt─▒─č─▒m─▒z yar─▒┼č─▒ hayat─▒m─▒z─▒n bu safhas─▒ndan sonra ├žocuklar─▒m─▒z i├žin yapmaya ba┼čl─▒yoruz. Onlar─▒n fen lisesi ve ├╝niversiteyi kazanmas─▒, mezun olmas─▒, i┼č-g├╝├ž sahibi olmas─▒, evlenmesi, ├žoluk-├žocu─ča kar─▒┼čmas─▒… Sonra ayn─▒ ┼čeyleri torunlar─▒m─▒z i├žin takip etmeye ba┼čl─▒yoruz. Ve bu, bir f├ósit daire gibi devam ediyor ve bu daireden asla ├ž─▒kam─▒yoruz. Asl─▒nda ├ž─▒kmak da gerekmiyor. Bu bir bak─▒ma hayat─▒n kanunu. K├Ât├╝ de de─čil. ─░nsan─▒n hayat─▒nda faydal─▒ i┼čler yapabilmesi, bir ┼čeyler ├╝retebilmesi ve i├žtim├ó├« nizam─▒n devam edebilmesi buna ba─čl─▒.

Ancak k├Ât├╝ olan, i├žine ald─▒─č─▒n─▒ ├Â─č├╝ten b├╝y├╝k bir de─čirmen ├žark─▒na benzeyen bu dairede bir di┼čli olup kalmak ve makinele┼čerek hayat─▒ rutin bir ┼čekilde ge├žirmek; bu sebeple bir insan olarak ya┼čad─▒─č─▒n─▒ hissedemeden, hayat─▒n her safhas─▒n─▒n kendine mahsus g├╝zelliklerini idr├ók edemeden, yeni uyanm─▒┼č bir ├žocu─čun m├ósumiyet ve tatl─▒l─▒─č─▒n─▒, ya┼čad─▒─č─▒ ┼čehrin ve ├ževrenin tabi├« g├╝zelliklerini vb. fark edemeden, yani insana potansiyel olarak verilmi┼č olan ├Âm├╝r ad─▒ndaki m├╝ddeti ya┼čanm─▒┼č anlara d├Ân├╝┼čt├╝remeden d├╝nyadan g├Â├ž├╝p gitmek. H├ólbuki ortalama olarak 70 y─▒l kabul edersek ├Âm├╝r ├žok k─▒sa bir zaman dilimidir. ─░lk 15 y─▒l─▒n─▒ ├žocukluk safhas─▒ olarak d├╝┼čersek geriye 55 sene kal─▒yor. ┼×ahsen bu 55 y─▒l─▒n ilk yar─▒s─▒na gelmek ├╝zere olan biri olarak ┼č├Âyle geriye d├Ân├╝p bakt─▒─č─▒mda ├žocuklu─čum bile daha d├╝n imi┼č gibi geliyor bana. Hatt├ó zaman zaman bir r├╝ya g├Ârmekte oldu─čumu san─▒yor, biraz sonra bir k─▒rda dedemle birlikte iken bu h─▒nz─▒r d├╝┼č├╝n sona erece─či vehmine kap─▒l─▒yorum. Ancak tabi├« ki bu vehim ger├žekle┼čmiyor. Bu defa kendimi okumu┼č oldu─čum lisede arkada┼člar─▒m─▒n aras─▒nda, o da olmay─▒nca mezun oldu─čum fak├╝ltenin bah├žesinde buluyor ve h├ól├ó r├╝ya g├Âr├╝yor olmay─▒ umarak isyan ediyor;

Ben k─▒rk─▒ma gelmi┼č olamam, k├óbus bu!
─░frit gibi i┼čkence eder mahsus bu!
On be┼č, hadi yirmimdeyim ancak diyorum.
Lâkin sona ermiyor, nasıl menhus bu!

diyerek hayretimi ifade etsem de sonunda bunun bir hakikat oldu─čunu kabul etmek mecburiyetinde kal─▒yorum. ─░n┼č├óallah ├óhirette;

ÔÇťÔÇôYery├╝z├╝nde ka├ž g├╝n kald─▒n─▒z?ÔÇŁ1 sorusuna muhatap olup;

ÔÇťÔÇôBir g├╝n veya bir g├╝n├╝n bir k─▒sm─▒ kadar kald─▒k. ─░┼čte sayanlara sor!ÔÇŁ2 cevab─▒n─▒ verenlerden olmay─▒z. Bunun i├žin de─čerlerimizle uyumlu mesut bir ├Âm├╝r ge├žirmemiz, dolay─▒s─▒yla m├╝mk├╝n mertebe ├Âmr├╝m├╝z├╝n her ├ón─▒n─▒ hissederek, g├╝zelliklerinin fark─▒nda olarak ya┼čamam─▒z l├óz─▒md─▒r. Ne diyordu, ge├žen say─▒m─▒zda and─▒─č─▒m─▒z ├ľmer Hayy├óm bir rub├ó├«sinde Yahya KemalÔÇÖin ustaca tercemesiyle:

Kalk, et hele terk-i c├óme-h├ób ey s├ók─ź!
Doldur doldur ┼čar├ób-─▒ n├ób ey s├ók─ź!
Âhir bir testi olmadan kâse-i ser,
D├Âk k├óseye testiden ┼čar├ób ey s├ók─ź!

Evet, ey s├ók├«! Ey ├Âm├╝r sermayesini ya┼čama anlar─▒na ├ževirmenin s─▒rr─▒na ermi┼č de bu konuda bana yol g├Âsterebilecek olan k├ómil ki┼či! Hele istirahatine biraz ara verip kalk da benim de bu s─▒rra erebilece─čim iksirden bana kadeh kadeh sun! Fazla e─čle┼čme! Zira benim ├žok vaktim yok. Her ge├žen an aleyhime i┼čliyor. ├ç├╝r├╝y├╝p topra─ča d├Ân├╝┼čen bedenimden testi yap─▒lacak ├óna ┼čunun ┼čuras─▒nda ├žok kalmad─▒. O vet├«reyi ba┼člatacak olan ├Âl├╝m gelmeden hayat─▒m─▒ de─čerlendirmemi, bu k─▒sa zaman diliminde ebediyyen yararlanabilece─čim davran─▒┼člar─▒ yapmam─▒ sa─člayacak olan iksiri bana i├žir!

____________________

1 el-M├╝ÔÇÖmin├╗n 23/112.
2 el-M├╝ÔÇÖmin├╗n 23/113.